Πριν δύο μήνες, επισκέφθηκα την Στοκχόλμη για πρώτη φορά. Πήγα εκεί ως συντονίστρια μιας πρότασης χρηματοδότησης για την απανθρακοποίηση ενός εργοστασίου παραγωγής χάλυβα. Είχα μόνο μία μέρα στη διάθεσή μου για εξερεύνηση. Χρειαζόμουν να περπατήσω στη σιωπή, επειδή είχα περάσει τις προηγούμενες δύο ημέρες μιλώντας συνεχώς με κόσμο. Αφού περπάτησα περίπου 20 χιλιόμετρα χωρίς να το καταλάβω, κατέληξα στο μουσείο Vasa. Αρχικά, δίστασα να μπω· δεν ήμουν σίγουρη αν με ενδιέφερε να δω ένα σαπιοκάραβο που ανασύρθηκε από τον βυθό. Κάποιο ένστικτο με τράβηξε και μπήκα. Εκεί πέρασα τρεις από τις πιο συναρπαστικές ώρες της ζωής μου.
Το Vasa βούλιαξε πριν από 400 περίπου χρόνια στο πρώτο του ταξίδι, 1.500 μέτρα από το λιμάνι της Στοκχόλμης από όπου ξεκίνησε. Η τοποθεσία του στον βυθό ξεχάστηκε για αιώνες, μέχρι που ξαναεντοπίστηκε στα τέλη της δεκαετίας 1950, και τελικά ανασύρθηκε το 1961 μετά από γιγαντιαίες προσπάθειες ανεξάρτητων ερευνητών. Έκτοτε, εκτίθεται στο μουσείο που φέρει το όνομα του. Είναι το μεγαλύτερο ξύλινο πλοίο που έχει ποτέ ανασυρθεί και διατηρείται ακόμη. Έμαθα ότι 95% του πλοίου έχει παραμείνει ακέραιο μέσα στους αιώνες, λόγω της χαμηλής αλατότητας της Βαλτικής.
Περίπου 150 άτομα ταξίδευαν με το Vasa, εκ των οποίων 30-50 έχασαν τη ζωή τους όταν το πλοίο βυθίστηκε. Το Vasa ήταν ένα τεχνολογικό επίτευγμα που απέτυχε λόγω αστοχιών σχεδιασμού και πολιτικών πιέσεων για γρήγορη κατασκευή. Στην προσπάθεια τους οι άνθρωποι να φτιάξουν το πιο πρωτοποριακό και επιβλητικό πολεμικό πλοίο της εποχής, παρέβλεψαν βασικές λεπτομέρειες ασφαλείας. Παρέβλεψαν τους επιβάτες, οι οποίοι έγιναν αναλώσιμοι, σαν να έσβηναν, σαν να ήταν φευγαλέοι.
Αιώνες αργότερα, ήταν η ανθρώπινη θέληση που κατάφερε να ανασύρει το πλοίο, αλλά και να ανακατασκευάσει ό,τι είχε χαθεί. Λες και ο άνθρωπος προσπάθησε να διορθώσει το λάθος, βάζοντας τους επιβάτες που χάθηκαν στο προσκήνιο. Κάθε σορός που σώθηκε έχει ένα όνομα, μια ταυτότητα, μια ιστορία και συνοδεύεται από ρούχα και αντικείμενα που του ανήκαν. Ένιωσα ότι ήταν ένας φόρος τιμής για κάθε ζωή που είχε χαθεί. Το μουσείο παρουσιάζει το Vasa ως ζωντανό οργανισμό που ταξιδεύει και εξελίσσεται στον χρόνο, για να θυμίζει ταυτόχρονα την ματαιοδοξία αλλά και το μεγαλείο του ανθρώπου.
Σε μια γωνιά του μουσείου υπήρχε μια οθόνη που απεικόνιζε το βυθό να κινείται. Κάθισα σε έναν καναπέ μπροστά από την οθόνη και έβαλα τα ακουστικά για τους επισκέπτες. Μια βαθιά και ήρεμη φωνή μιλούσε για το πώς, πλησιάζοντας τους νεκρούς, μπορούμε να μάθουμε πιο πολλά για τη ζωή. Η φωνή καλούσε τους επισκέπτες να σαρώσουν ένα QR code και να γράψουν τις σκέψεις τους για τη ζωή και τον θάνατο. Οι σκέψεις αυτές αναδύονταν ανώνυμα από το βυθό στην οθόνη. Τις κοιτούσα απορροφημένη για ώρα, μέχρι που έγραψα κι εγώ τη δική μου: «Θέλω να αφιερώσω τη ζωή μου σε έναν σκοπό». Πρόσφατα, έφερα στο μυαλό μου αυτό που είχα γράψει και σκέφτηκα ότι ίσως ο σκοπός να είναι μπροστά μου, στις λεπτομέρειες που παραβλέπω όταν βιάζομαι να διεκπεραιώσω… Ίσως κάθε σκέψη, λέξη και πράξη να έχει τις απαντήσεις που ψάχνω…
Ερικέττη Σέρβου – Σύμβουλος καινοτομίας και co-founder της AskE
Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας που καθιερώθηκε το 1910 να γιορτάζεται στις 8 Μαΐου, ας δούμε κάποια στατιστικά στοιχεία αναφορικά με τις γυναίκες.
► Στον πλανήτη μας ζουν 4,17 δισεκατομμύρια άνδρες και 4,13 δισεκατομμύρια γυναίκες, με την αναλογία ανδρών προς γυναίκες να διαμορφώνεται σε 50,26% έναντι 49,79%.
► Έχουμε δηλαδή 42.346.740 περισσότερους άνδρες απ’ ό,τι γυναίκες στον κόσμο, μολονότι η εντύπωση είναι ότι ισχύει το αντίθετο.
► Στην Ελλάδα οι 3 στους 4 αποφοίτους σχολών σχετικών με την εκπαίδευση, την υγεία και την πρόνοια, τις ανθρωπιστικές σπουδές και τις τεχνικές είναι γυναίκες. Όσον αφορά τις σχολές που εντάσσονται στα πεδία της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 41% των αποφοίτων.
► Οι γυναίκες αποτελούν περίπου το 43% του αγροτικού εργατικού δυναμικού παγκοσμίως. Το 2022 οι γυναίκες στην ΕΕ κέρδιζαν κατά μέσο όρο 12,2% λιγότερα ανά ώρα από τους άνδρες. Επιπλέον οι γυναίκες εργάζονται συχνότερα με μερική απασχόληση, με αποτέλεσμα να έχουν λιγότερες αμειβόμενες και συνολικά χαμηλότερες ετήσιες αποδοχές.
► Από τα 27 μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δηλαδή του θεσμικού οργάνου που καθορίζει τους γενικούς προσανατολισμούς και τις προτεραιότητες της ΕΕ, μόλις τρεις είναι οι γυναίκες: η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, της Ιταλίας η Τζορτζια Μελόνι και της Λετονίας η Εβίκα Σιλίνια.
► Το ποσοστό των εδρών στα εθνικά κοινοβούλια που κατέχουν γυναίκες υπερδιπλασιάστηκε από το 1997 έως το 2025 φθάνοντας περίπου το 27% παγκοσμίως. Παρά την πρόοδο, μόνο 6 χώρες (Ρουάντα, Κούβα, Νικαράγουα, Ανδόρα, Μεξικό, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) έχουν επιτύχει τουλάχιστον 50% γυναικεία εκπροσώπηση.
► Το βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας έχει απονεμηθεί σε 104 άνδρες και 18 γυναίκες. Οι 9 από αυτές βραβεύτηκαν τον 21ο αιώνα. Στην περίπτωση του Νομπέλ Φυσικής, η βράβευση της πρώτης γυναίκας ήρθε το 1903, δύο χρόνια μετά την παρθενική χρονιά των βραβείων, η Μαρία Κιουρί το μοιράστηκε με τον σύζυγό της Πιερ Κιουρί, αλλά και τον Γάλλο Αντρέ Μπεκερέλ.
► Μία στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως θα βιώσει στη ζωή της σεξουαλική βία παγκοσμίως. Με βάση τα στοιχεία του ΟΗΕ, περίπου 263 εκατομμύρια γυναίκες σε κάθε γωνιά της Γης έχουν βιώσει σεξουαλική βία από άτομα που δεν είναι σύντροφοί τους.
Κάθε 11 λεπτά μία γυναίκα δολοφονείται από κάποιο μέλος της οικογένειάς της σε κάποια γωνιά του πλανήτη.
Συμπερασματικά, λίγο ως πολύ, η θέση της γυναίκας σε σύγκριση με τον άνδρα παραμένει πάντα μειονεκτική.
Σε εφαρμογή τίθεται η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β’ 2323/24.04. για την προληπτική πυροπροστασία, με στόχο τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών ενόψει της αντιπυρικής περιόδου. Την απόφαση απέστειλε στους Δήμους της χώρας ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, καλώντας τους να προχωρήσουν άμεσα στις απαιτούμενες ενέργειες.
Η νέα ΚΥΑ καθορίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποχρεώσεων για ιδιοκτήτες, ενοικιαστές και λοιπούς χρήστες ακινήτων, οι οποίοι οφείλουν κάθε χρόνο, από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου, να προχωρούν στον καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων και να υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των Δήμων, οι οποίοι καλούνται να ενημερώνουν τους πολίτες, να διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους (τουλάχιστον 5%) και να επιβάλλουν κυρώσεις σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης. Παράλληλα, έχουν τη δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού, καταλογίζοντας το κόστος στους υπόχρεους.
Τα πρόστιμα για παραβάσεις είναι αυστηρά, κυμαινόμενα από 200 έως 2.000 ευρώ, ενώ προβλέπονται επιπλέον κυρώσεις για μη υποβολή δήλωσης ή ψευδή στοιχεία, που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε ποινικές ευθύνες.
Με αφορμή την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου από την 1η Μαΐου 2026, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας γνωστοποιεί τις περιοχές απαγόρευσης της κυκλοφορίας και διαμονής εκδρομέων (εθνικοί δρυμοί, δάση και ευπαθείς περιοχές) των Περιφερειακών Ενοτήτων Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας και Ηλείας. Οι σχετικές αποφάσεις εκδόθηκαν αντίστοιχα από τους Αντιπεριφερειάρχες των ΠΕ Θ. Μαυρομμάτη, Φ. Ζαϊμη και Ν. Κοροβέση.
Σημειώνεται πως οι αποφάσεις απαγόρευσης ενεργοποιούνται αυτόματα και προληπτικά κατά τις ημέρες πολύ υψηλού κινδύνου ή κατάστασης συναγερμού (κατηγορία 4 και 5 του ημερήσιου Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς) της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και από ώρες, 21:00 έως 06:00.
Οι περιοχές απαγόρευσης, στη ζώνη δικαιοδοσίας του Δασαρχείου Ναυπάκτου είναι : Από την πλατεία Κάστρου Ναυπάκτου μέχρι τον Περιφερειακό Δρόμο Ναυπάκτου.