Την περίπλοκη άσκηση της ενίσχυσης των ταμείων της ΔΕΗ μέσω αύξησης των τιμολογίων ρεύματος, με παράλληλη μείωση άλλων χρεώσεων, έτσι ώστε να μην επιβαρυνθεί τελικά ο συνολικός λογαριασμός που παίρνει στα χέρια του ο καταναλωτής, επιχειρεί να λύσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, συναντώντας ωστόσο σημαντικές δυσκολίες.
Υπήρχε ήδη αρκετή συζήτηση για τις επερχόμενες αλλαγές που θα γίνουν στα τιμολόγια της ΔΕΗ από τον Ιούλιο, πως θα υπήρχε αύξηση στην τιμή, χωρίς εμείς, οι τελικοί καταναλωτές να πληρώνουμε περισσότερα λεφτά! Πως θα γίνει αυτό…
Μάθαμε ότι κλείδωσε ο υπολογισμός, οπότε και παραθέτουμε το όλο σχέδιο.
Το σχέδιο λοιπόν της κυβέρνησης προβλέπει αύξηση 10% στο ρεύμα, με ταυτόχρονη μείωση του ΦΠΑ στο 6% από το 13% και περικοπή του τέλους υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ προκειμένου να «εξουδετερωθεί» η επιβάρυνση των καταναλωτών.
Ταυτόχρονα, τόσο ο υπουργός Περιβάλλοντος Κωστής Χατζηδάκης όσο και η νέα διοίκηση της ΔΕΗ (που επίσημα θα αναλάβει στις 22 Αυγούστου) ολοκληρώνουν τον σχεδιασμό για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών που έχουν προς τη ΔΕΗ χιλιάδες καταναλωτές, με βασικό χαρακτηριστικό του σχεδίου αυτού την αυστηροποίηση των διαδικασιών είσπραξης, κυρίως από τους «έχοντες και μη πληρώνοντες».
Το βέβαιο είναι, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ότι το ποσοστό στις αυξήσεις των τιμών ρεύματος που είναι απαραίτητο για τη ΔΕΗ είναι διψήφιο, δηλαδή γύρω στο 10%. Με βάση τον ετήσιο κύκλο εργασιών της επιχείρησης (4,7 δισ.), η αύξηση 10% μεταφράζεται σε επιπλέον ετήσιο έσοδο περίπου 450 εκατ. ευρώ για τη ΔΕΗ. Δεδομένου ότι η αύξηση θα εφαρμοσθεί το νωρίτερο τον Σεπτέμβριο, από τα έσοδα αυτά μόλις 110 εκατ. ευρώ θα φτάσουν φέτος στα ταμεία της επιχείρησης.
Ποιο είναι το μοντέλο
Σύμφωνα με το μοντέλο που μελετάται αυτήν τη στιγμή, οι δύο βασικοί «κωδικοί» από τους οποίους θα επιχειρηθεί να «εξουδετερωθεί» η αύξηση των τιμολογίων είναι η μείωση του ΦΠΑ από το 13% στο 6% και η μείωση του ΕΤΜΕΑΡ, δηλαδή του τέλους υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ) που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές μέσω του λογαριασμού ρεύματος και του οποίου σκοπός είναι η ομαλή πληρωμή των προμηθευτών που παράγουν ρεύμα από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Ενώ ο πρώτος κωδικός, δηλαδή η μείωση του ΦΠΑ, είναι μέτρο που ήδη έχει ψηφιστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση και αναμένεται να δώσει σύντομα αποτελέσματα, ο δεύτερος, δηλαδή η μείωση του ΕΤΜΕΑΡ, είναι πολυπαραμετρικός και εγκυμονεί κινδύνους για την αγορά των ΑΠΕ. Την απόφαση που καθορίζει το ύψος του ΕΤΜΕΑΡ λαμβάνει κάθε χρόνο η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, με βάση τις επίσημες προβλέψεις σχετικά με το έλλειμμα ή το πλεόνασμα που προβλέπεται ότι θα έχει ο Ειδικός Λογαριασμός (ΕΛΑΠΕ) στο τέλος του έτους.
Την πρόταση του Δημάρχου Ναυπακτίας κ.Βασίλη Γκίζα για την ένταξη της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ναυπακτίας (ΔΕΥΑΝ) στην ΕΥΔΑΠ ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο. Στόχος είναι να περιοριστούν τα χρέη που επιβαρύνουν την επιχείρηση και τον Δήμο και να εξασφαλιστούν αξιόπιστες υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης για τους πολίτες.
Με την ένταξη στην ΕΥΔΑΠ, η ΔΕΥΑΝ μπορεί να λάβει κρατική επιδότηση τουλάχιστον 4,1 εκ. ευρώ για την αποπληρωμή χρεών από λογαριασμούς ρεύματος. Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ θα αναλάβει τη λειτουργία και τη συντήρηση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, αξιοποιώντας την εμπειρία, το προσωπικό και τους πόρους της. Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου αποτελεί το πρώτο βήμα αυτής της διαδικασίας.
Γιατί χρειάζεται αλλαγή
Το βασικό πρόβλημα της ΔΕΥΑΝ είναι ότι τα έσοδά της δεν επαρκούν για τις ανάγκες λειτουργίας της. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, τα ετήσια έσοδα κυμαίνονται περίπου στα 2 εκ. ευρώ. Η δαπάνη ρεύματος, από περίπου 605.000 ευρώ το 2019, έφτασε τα 1,8 εκ. ευρώ το 2022 και αναμένεται να ανέλθει στα 2 εκ. ευρώ το 2026. Παράλληλα, το κόστος προσωπικού, μαζί με τη σχετική εργολαβία, ανέρχεται περίπου στις 800.000 ευρώ ετησίως. Επομένως, μόνο για ρεύμα και προσωπικό εκτιμάται ότι απαιτούνται περισσότερα χρήματα από όσα εισπράττει η επιχείρηση, πριν καλυφθούν οι επισκευές, οι προμήθειες και οι παλαιότερες υποχρεώσεις. Επιπλέον, στην κατάσταση αυτή προστίθενται και τα βάρη του παρελθόντος, όπως δάνεια συνολικού ύψους περίπου 3 εκ. ευρώ που συνήφθησαν την περίοδο 2007-2015 και εξυπηρετούνται με τη συνδρομή του Δήμου, καθώς και η δικαστική εκκρεμότητα για το έργο Λαδόπουλου, που αφορά στην ίδια συμμετοχή της ΔΕΥΑΝ, αρχικού ύψους περίπου 2,5 εκ. ευρώ.
Παράλληλα, η ΔΕΥΑΝ εξυπηρετεί 104 οικισμούς, με εκτεταμένα και πεπαλαιωμένα δίκτυα που χρειάζονται συχνές παρεμβάσεις. Σε πολλές περιοχές, η μεταφορά του νερού απαιτεί συνεχή λειτουργία αντλιών, αυξάνοντας την κατανάλωση ρεύματος. Τις ανάγκες αυτές καλύπτουν μόλις 26 εργαζόμενοι (14 μόνιμοι και 12 μέσω εργολάβου), ενώ το οργανόγραμμα προβλέπει 46 θέσεις. Η λειτουργία της επιχείρησης επιβαρύνεται επιπλέον από τις ανείσπρακτες οφειλές καταναλωτών, που υπερβαίνουν τα 3 εκ. ευρώ. Ο Δήμαρχος δεν παρέλειψε να επισημάνει και τις ευθύνες της κεντρικής Πολιτείας για την υποστελέχωση των ΔΕΥΑ, τις καθυστερήσεις στη σύνδεση φωτοβολταϊκών έργων και την ανεπαρκή στήριξη για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Υπογραμμίζοντας την ανάγκη αλλαγής, ο ίδιος τόνισε: «Στόχος είναι να σταματήσουμε την αιμορραγία τώρα. Αφήνουμε πίσω το μοντέλο που απέτυχε πανελλαδικά και διαχρονικά, επιλέγοντας αξιόπιστη λύση».
Τί προσφέρει η ένταξη στην ΕΥΔΑΠ
Η κρατική επιδότηση για το ενεργειακό χρέος της ΔΕΥΑΝ υπολογίζεται περίπου στα 4,1 εκ. ευρώ, έναντι συνολικής οφειλής προς τη ΔΕΗ περίπου 5,5 εκ. ευρώ. Για την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας απαιτούνταν η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να ληφθεί έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Πέρα από τη μείωση του χρέους, η ΕΥΔΑΠ διαθέτει οργανωμένες τεχνικές υπηρεσίες και, λόγω του μεγέθους της, μεγαλύτερη δυνατότητα να εξασφαλίζει ευνοϊκότερες τιμές στην ενέργεια και στις προμήθειες και χρηματοδοτήσεις για έργα. Αυτές οι δυνατότητες δημιουργούν προϋποθέσεις καλύτερης συντήρησης και αναβάθμισης των δικτύων της Ναυπακτίας. Προτεραιότητες του Δήμου είναι η διατήρηση τοπικής εξυπηρέτησης των πολιτών, η κάλυψη των ορεινών κοινοτήτων, η αποκατάσταση των βλαβών και η μέριμνα για τους εργαζομένους.
Σημειώνεται ότι η απόφαση δεν ολοκληρώνει από μόνη της τη μεταφορά. Θα προηγηθεί η αποτίμηση της αξίας των υποδομών, ενώ το ποσό που θα καταβάλει η ΕΥΔΑΠ για τη μεταβίβασή τους θα αξιοποιηθεί για την αποπληρωμή των υπόλοιπων υποχρεώσεων. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με σύμβαση, την οποία ο Δήμος μπορεί να μην υπογράψει εάν οι τελικοί όροι κριθούν ασύμφοροι.
Οι παρεμβάσεις που έχουν προηγηθεί
Η Δημοτική Αρχή έχει στηρίξει τη ΔΕΥΑΝ στην αποπληρωμή παλαιότερων δανείων, ενώ ολοκληρώθηκε η εξόφληση της παλαιάς ρύθμισης προς τη ΔΕΗ. Επίσης, συνεχίζεται η δικαστική διεκδίκηση για τη γνωστή οικονομική απαίτηση που αφορά στο έργο Λαδόπουλου. Για τη μείωση του ενεργειακού κόστους προχωρά προς ολοκλήρωση η αναβάθμιση των αντλιοστασίων, προϋπολογισμού περίπου 7 εκ. ευρώ. Επιπλέον, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση και έχει υπογραφεί σύμβαση για φωτοβολταϊκό πάρκο 1 MW στη Βομβοκού, για το οποίο εκκρεμούν οι όροι σύνδεσης με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, με αντίστοιχες καθυστερήσεις να αντιμετωπίζουν Δήμοι και ΔΕΥΑ σε όλη τη χώρα.
Ωστόσο, η αύξηση του κόστους λειτουργίας και τα συσσωρευμένα χρέη απαιτούν συνολικότερη αντιμετώπιση.
Νέα δάνεια ισοδυναμούν με νέο φαύλο κύκλο χρεών
Όπως επεσήμανε ο Δήμαρχος κατά την εισήγησή του, ένα νέο δάνειο μπορεί να εξοφλήσει παλαιούς λογαριασμούς, αλλά δεν μειώνει το κόστος της καθημερινής λειτουργίας. Η ΔΕΥΑΝ θα πρέπει να πληρώνει τους νέους λογαριασμούς και, ταυτόχρονα, τις δόσεις και τους τόκους του δανείου, με εγγυητή τον Δήμο. Αντίστοιχα, η πρόταση για μεταφορά των υπηρεσιών στον Δήμο ή η συγχώνευση με άλλη ΔΕΥΑ δεν οδηγεί σε διαγραφή ή ρύθμιση των οφειλών και υποχρεώσεων της επιχείρησης. Ως εκ τούτου, κάθε εναλλακτική πρόταση πρέπει να εξηγεί πώς θα καλυφθούν τα χρέη και οι λειτουργικές ανάγκες, χωρίς διαρκή επιβάρυνση των δημοτών με υπέρογκες αυξήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ.Γκίζας σχολίασε: «Απορρίπτουμε τους νέους υπέρογκους δανεισμούς που επιπόλαια προτείνει η αντιπολίτευσηκαι που μόνο σε αδιέξοδα και νέους φαύλους κύκλους θα μας οδηγήσουν. Απορρίπτουμε τη δήθεν εξυγίανση της ΔΕΥΑΝ, που υποκριτικά προτείνει η αντιπολίτευση, αφού μόνο με υπέρογκες αυξήσεις μπορεί να επιτευχθεί».
Με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ο Δήμος Ναυπακτίας προχωρά στην επόμενη φάση, με στόχο τη μείωση των χρεών και τη βελτίωση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης σε όλη τη Ναυπακτία. Η αξιολόγηση των τελικών όρων θα γίνει με κριτήριο το συμφέρον των δημοτών, την κάλυψη των αναγκών της πόλης και των χωριών και την αξιόπιστη λειτουργία των δικτύων.-
Το 61,7% των υπόχρεων Δήμων δεν διαθέτει Συμπαραστάτη του Δημότη, (ανάμεσά τους και ο Δήμος Ναυπακτίας), ενώ μόλις το 38,3% έχει ολοκληρώσει τη σχετική διαδικασία.
Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης αποτελεί θεσμό διαμεσολάβησης μεταξύ των πολιτών, των επιχειρήσεων και των δημοτικών υπηρεσιών.
Θεσπίστηκε με τον νόμο 3852/2010 («Καλλικράτης»), με σκοπό την αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και τη βελτίωση της λειτουργίας της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ο Συμπαραστάτης δεν υποκαθιστά τη δημοτική διοίκηση ούτε λειτουργεί ως δικαστική αρχή. Παρεμβαίνει διαμεσολαβητικά, αναζητώντας λύσεις και επισημαίνοντας διοικητικές δυσλειτουργίες.
Ποιες είναι οι αρμοδιότητές του
Ο Συμπαραστάτης δέχεται και διερευνά επώνυμες καταγγελίες πολιτών και επιχειρήσεων σχετικά με πράξεις ή παραλείψεις δημοτικών υπηρεσιών και δημοτικών νομικών προσώπων.
Οι βασικές λειτουργίες του περιλαμβάνουν:
Διερεύνηση καταγγελιών: Εξετάζει περιπτώσεις πιθανής κακοδιοίκησης και προβλημάτων στη συναλλαγή πολιτών και επιχειρήσεων με τον Δήμο.
Διαμεσολάβηση: Επικοινωνεί με τις αρμόδιες υπηρεσίες και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την επίλυση των προβλημάτων.
Εντοπισμό διοικητικών δυσλειτουργιών: Αναδεικνύει επαναλαμβανόμενα προβλήματα που επηρεάζουν την εξυπηρέτηση των δημοτών.
Υποβολή προτάσεων: Διατυπώνει εισηγήσεις για τη βελτίωση της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεών της με τους πολίτες.
Σύνταξη ετήσιας έκθεσης: Παρουσιάζει δημόσια το έργο του, τις υποθέσεις που εξέτασε και τις διαπιστώσεις του.
Η υποβολή καταγγελίας στον Συμπαραστάτη δεν καταργεί τη δυνατότητα προσφυγής στον Συνήγορο του Πολίτη ή σε άλλες αρμόδιες ελεγκτικές και διοικητικές αρχές.
Οι αλλαγές
Ο νόμος 5314/2026 φέρνει σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία επιλογής του Συμπαραστάτη.
Σύμφωνα με το άρθρο 152, η επιλογή είναι υποχρεωτική για τους Δήμους με πληθυσμό 20.000 κατοίκων και άνω. Στους μικρότερους Δήμους παρέχεται η δυνατότητα επιλογής Συμπαραστάτη, χωρίς να αποτελεί υποχρέωση.
► Ο Συμπαραστάτης επιλέγεται από το Δημοτικό Συμβούλιο, με φανερή ψηφοφορία και πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του.
Εάν δεν επιτευχθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία, προβλέπονται επαναληπτικές ψηφοφορίες.
Κατά την τρίτη ψηφοφορία απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων των παρόντων μελών, χωρίς να προσμετρώνται στον αριθμό των παρόντων οι δηλώσεις αποχής.
► Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι, εφόσον αποτύχει και η τρίτη ψηφοφορία, ο αρμόδιος Επόπτης Νομιμότητας επιλέγει Συμπαραστάτη μεταξύ των υποψηφίων που πλειοψήφησαν.
Την ουσιαστική συμμετοχή όλων των Τοπικών Κοινοτήτων στη συζήτηση για την ενδεχόμενη οικειοθελή ένταξη της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ ζητά η παράταξη «Αλλάζουμε Πλεύση», με έγγραφο αίτημα που υπέβαλε ο επικεφαλής της, Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, προς τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ναυπακτίας.
Συγκεκριμένα, ζητούμε:
Να προσκληθούν εγκαίρως όλοι οι πρόεδροι των Τοπικών Κοινοτήτων στην προγραμματισμένη συνεδρίαση, με δυνατότητα να τοποθετηθούν.
Να κατατεθούν πριν από τη συνεδρίαση οι γραπτές θέσεις των προέδρων και των συμβουλίων των τοπικών κοινοτήτων, όπου αυτά υφίστανται, μαζί με τυχόν σχετικές αποφάσεις, ώστε να διακρίνεται η προσωπική άποψη από τη συλλογική θέση.
Να τους διατεθεί εγκαίρως το διαθέσιμο ενημερωτικό υλικό, με επαρκή χρόνο για συζήτηση και διαμόρφωση τεκμηριωμένης άποψης.
Οι γραπτές τοποθετήσεις ζητούμε να κοινοποιηθούν σε όλους τους δημοτικούς συμβούλους πριν από τη συνεδρίαση και να συμπεριληφθούν στον σχετικό φάκελο και στα πρακτικά.
Η απόφαση αφορά την ύδρευση, την αποχέτευση, τις υποδομές και την εξυπηρέτηση των κατοίκων σε ολόκληρη τη Ναυπακτία. Κάθε κοινότητα έχει ιδιαίτερες ανάγκες, προβληματισμούς και προτάσεις που πρέπει να ακουστούν και να συνεκτιμηθούν.
Για την «Αλλάζουμε Πλεύση», η πλήρης ενημέρωση και η ουσιαστική συμμετοχή όλων των τοπικών κοινοτήτων είναι απαραίτητες προϋποθέσεις πριν από οποιαδήποτε απόφαση για το μέλλον της ΔΕΥΑΝ.