Με το νομοθετικό πλαίσιο για την ανάθεση δημοσίων έργων και συμβάσεων να έχει να αλλάξει από το 2016, με τον ν. 4412 αναθέτονται δισεκατομμύρια ευρώ του ευρωπαϊκού πακέτου ανάκαμψης, αλλά και τα έργα της πράσινης συμφωνίας.
Συχνό φαινόμενο, έως κανόνας θα λέγαμε, είναι οι μεγάλες εκπτώσεις, οι καθυστερήσεις στην εκτέλεσή τους αλλά και οι υπέρμετρες αναθεωρήσεις του προϋπολογισμού των έργων.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ένα «ανάχωμα», ώστε να μην μπορούν να διεκδικούν έργα (και στη συνέχεια να προκαλούν καθυστερήσεις) εταιρείες που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα ή έχουν κακό ιστορικό στην εκτέλεση δημόσιων έργων.
Η νομοθεσία για τα δημόσια έργα που τροποποιήθηκε τελευταία φορά εδώ και μια εξαετία, με τον ν. 4412, δέχθηκε στην συνέχεια δεκάδες τροποποιήσεις, καθώς ανέκυψαν πολλά σοβαρά ζητήματα στην εφαρμογή της, με κύριο πρόβλημα τις τεράστιες εκπτώσεις –ακόμη και κατά 50% ή 60%– σε έργα με μεγάλο προϋπολογισμό, αλλά και σε μελέτες.
Το «αντίδοτο»…
Για τα χρόνια προβλήματα που εμφανίζονται στα δημόσια έργα υπάρχει το «αντίδοτο» αρκεί να θελήσουμε να «σπάσουμε αβγά».
Γιατί να μην υπάρχει για παράδειγμα ένα σύστημα βαθμονόμησης των εταιρειών που συμμετέχουν σε ένα διαγωνισμό. Με άλλα λόγια, θα συνεξετάζονται κάποια κριτήρια που υποδεικνύουν την οικονομική κατάσταση της εταιρείας, όπως αν έχει πιστοληπτική ικανότητα, τι δηλώνει στους ισολογισμούς της, αν έχει εγκαταλείψει έργο ζητώντας υποκατάσταση, αν τα έργα που έχει πραγματοποιήσει είχαν προβλήματα.
Γιατί να μην αυξηθεί η εγγυητική καλής εκτέλεσης, ενώ να προστίθεται και εγγυητική προκαταβολής.
Γιατί να μην μπαίνουν δύο όρια στις εκπτώσεις. Όταν η έκπτωση ξεπερνά το 10% ή η διαφορά στην προσφορά του πρώτου και του δεύτερου επικρατέστερου να είναι το ίδιο ποσοστό, με τον υποψήφιο ανάδοχο θα καλείται να αιτιολογεί την προσφορά του. Ακόμα σημαντικότερο, η αιτιολόγηση αυτή θα είναι δεσμευτική και θα «συμβασιοποιείται».
Γιατί στον ανάδοχο να μη δίνεται ένα εύλογο διάστημα να ελέγξει τη σύμβαση πριν υπογράψει, προκειμένου να βεβαιωθεί ότι όλες οι προδιαγραφές που έχει θέσει ο κύριος του έργου είναι σωστές και υλοποιήσιμες.
Γιατί να μην δημιουργηθεί ηλεκτρονικό ημερολόγιο για την πορεία εκτέλεσης ενός έργου. Μέχρι σήμερα ο εργολάβος είναι υποχρεωμένος να τηρεί ημερολόγιο με τις εργασίες που πραγματοποίησε κάθε ημέρα ή εβδομάδα, στις περισσότερες περιπτώσεις όμως τα ημερολόγια αυτά… είναι κενά, και συμπληρώνονται πριν από κάποιον έλεγχο. Αυτά τα ΓΙΑΤΙ θα κάνουν την διαφορά.
Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου, εγκρίθηκε η ένταξη του έργου «Άρση Επικινδυνότητας Παράκαμψης Ναυπάκτου» της Εθνικής Οδού Αντιρρίου – Ναυπάκτου – Ιτέας στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) του Υπουργείου Εσωτερικών 2026-2030.
Δικαιούχος της πράξης είναι η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 3.5 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ).
Με το συγκεκριμένο έργο (εντάσσεται στον Άξονα Προτεραιότητας «Οδική ασφάλεια») προβλέπεται η αποκατάσταση και αναβάθμιση της περιμετρικής Ναυπάκτου, σε ένα τμήμα περίπου 10 χιλιομέτρων, το οποίο εκτείνεται από τον ισόπεδο κόμβο Πλατανίτη έως τη γέφυρα του ποταμού Μόρνου.
Οι προγραμματισμένες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν άρση τοπικών καταπτώσεων, τοπικές επεμβάσεις αντιστήριξης και τοποθέτηση φραχτών ανάσχεσης βραχοπτώσεων, απόξεση του υφιστάμενου οδοστρώματος και κατασκευή νέας ασφαλτικής στρώσης κυκλοφορίας υψηλής αντοχής, αντικατάσταση και συμπλήρωση μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας για την προστασία των οδηγών, ανανέωση της οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης, με χρήση υλικών υψηλής ανακλαστικότητας, εργασίες καθαρισμού της παρόδιας ζώνης, αποκατάσταση των τεχνικών έργων αποστράγγισης και βαφές σηράγγων.
Οι πληρωμές του Τομεακού Προγράμματος Μελισσοκομίας, έχουν ολοκληρωθεί όμως, ανέδειξαν τις βαθιές στρεβλώσεις και την απουσία τεχνοκρατικού σχεδιασμού από πλευράς ΥΠΑΑΤ. Επιβεβαίωσαν την αδυναμία του κράτους να κάνει μία τετριμμένη πληρωμή με δίκαιο τρόπο. Επιβεβαίωσαν ακόμη μία φορά, με περίτρανο τρόπο, ότι τελικά ο χειρότερος εχθρός του Έλληνα αγρότη και δη, μελισσοκόμου είναι το ίδιο το κράτος. Ένα κράτος που σε κάθε στιγμή και ευκαιρία κλέβει κυριολεκτικά τον μελισσοκόμο μόνο και μόνο επειδή μπορεί.
Ο μελισσοκόμος μία φορά το χρόνο (Σεπτέμβριο έως Νοέμβριο) κάνει δήλωση διαχείμασης όπου εκεί δηλώνει τον αριθμό μελισσών που κατέχει ως τελικό αριθμό. Αυτός ο αριθμός τον συνοδεύει μέχρι του χρόνου που θα κάνει νέα δήλωση διαχείμασης.
Βάσει αυτής της δήλωσης και του αριθμού μελισσών, δικαιούται ένα ποσοστό επιστρεφόμενων χρημάτων από αυτά που έχει ήδη ξοδέψει κατά την διάρκεια του έτους. Οι πληρωμές αυτές πραγματοποιούνται τον Οκτώβριο του επόμενου έτους. Δηλαδή τα χρήματα που δικαιούται ως επιστρεφόμενα για το έτος 2025, τα πληρώθηκε τώρα, Οκτώβριο του 2026.
Το παράδοξο, παράλογο και ανήθικο συμβαίνει μόνο στην περίπτωση που ο αριθμός των μελισσών μειωθεί για οποιονδήποτε λόγο. Διότι εάν ο μελισσοκόμος έχει αυξήσει τον αριθμό του από πέρυσι, οι πληρωμές θα γίνουν με γνώμονα την αίτηση διαχείμασης. Λογικό και δίκαιο.
Εάν όμως δηλώσει μείωση μελισσών τότε οι πληρωμές γίνονται με γνώμονα την μείωση και όχι με την αίτηση διαχείμασης!!!
Πρόκειται για μία απαράδεκτη «μονομερή ασυμμετρία» του ελληνικού κράτους εις βάρος ενός παραγωγικού κλάδου. Ενός κράτους που καταχράται και τσαλαπατάει κάθε έννοια λογικής, σεβασμού και νομιμότητας έναντι της μελισσοκομίας, στην προκειμένη περίπτωση.
Η Μελισσοκομία είναι κλάδος ιδιαίτερα αναγκαίος τόσο για τα προϊόντα που προσφέρει στην διατροφή μας, όσο όμως και για το έργο που προσφέρει μέσω της επικονίασης. Κυρίως της επικονίασης. Χωρίς την επικονίαση δεν υπάρχει η φύση και χωρίς τον μελισσοκόμο δεν μπορεί να υπάρχει η μέλισσα πλέον λόγω ασθενειών.
Η πολιτική αυτή του Υπαατ, να “κλέβει” με πονηριές τον μελισσοκόμο, ίσως και άλλους κλάδους, με τέτοιον τρόπο δημιουργούν ορισμένα πολιτικά ερωτήματα. Με δεδομένο ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι μόνο φετινό αλλά παλαιότερο που έχει καταγγελθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπαατ ήδη 3 χρόνια πριν, θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό να μάθουμε τα εξής:
Οι προηγούμενες ηγεσίες του Υπαατ, γνώριζαν ή όχι, αν και οφείλουν να γνωρίζουν, δεν έπραξαν το παραμικρό. Η νυν ηγεσία γνωρίζει κάτι για το θέμα;
Άραγε να έχει σκοπό να διορθώσει την αδικία και την διαδικασία πληρωμής;
Άραγε να υπάρχει η βούληση ώστε να αποδώσει τα οφειλόμενα χρήματα στους δικαιούχους που υπέστησαν αυτές τις αδικίες;
Θα μπορούσε να υπάρξει και μία ακόμη ερώτηση με τρία σκέλη: για ποιον λόγο, με ποια λογική και από ποιον αποφασίστηκε αυτό το παράλογο της πληρωμής, όμως δεν το θέτω διότι απάντηση δεν υπάρχει. Χάνονται τα … ίχνη, κατά το σύνηθες, όταν πρόκειται για ευθύνες!!!
Ευελπιστώντας για την διόρθωση του φαινομένου κι ας μην απαντηθούν τα ερωτήματα.