ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Εμφύλιοι και διχασμοί: Το σαράκι του ελληνισμού
Γράφει ο Πέτρος Πιτσιάκκας – Φιλόλογος, M.Ed. – Διευθυντής 2ου ΓΕΛ Ναυπάκτου
Οι εμφύλιοι πόλεμοι και οι εθνικοί διχασμοί είναι μια κακοδαιμονία του έθνους, η οποία είναι γερά ριζωμένη, σαν το σαράκι, από την αρχαιότητα, μέχρι τους νεότερους χρόνους, και δύσκολα ξεριζώνεται. Γι’ αυτό και θα πρέπει να κρατάμε ζωντανή την ιστορική μνήμη, ώστε να διδάσκει και να κατευθύνει τις ενέργειες και τις συμπεριφορές μας, στο παρόν και στο μέλλον, για να μην επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη
Στην ιστορία του ελληνικού έθνους είναι καταχωρημένοι, δυστυχώς, πολλοί εθνικοί διχασμοί και εμφύλιες διαμάχες. Στην αρχαιότητα, είχαμε τον πελοποννησιακό πόλεμο (411-404 π.Χ.), που διεξήχθη μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης και των συμμάχων τους. Την περίοδο του Μεσαίωνα, λίγο πριν την άλωση της Κων/πολης (1453), το «γένος ήταν τόσο διχασμένο και εριστικό που ακόμα και η Παναγιά, απαυδισμένη, το εγκατέλειψε» γράφει η Γλύκατζη-Αρβελέρ. Στα νεότερα χρόνια, την περίοδο της ελληνικής επανάστασης 1821-1829, ο εμφύλιος πόλεμος (1823-1825) έθεσε σε κίνδυνο το ίδιο το επαναστατικό εγχείρημα. Την περίοδο του Α΄ παγκοσμίου πολέμου (1914-1918), ο εθνικός διχασμός, ανάμεσα σε βασιλικούς και βενιζελικούς, οδήγησε στη μικρασιατική καταστροφή. Μετά το τέλος του Β΄ παγκοσμίου πολέμου και τη λήξη της κατοχής, ο εμφύλιος πόλεμος, που ακολούθησε (1946-1949), προκάλεσε πολλές δυσάρεστες και θλιβερές συνέπειες. Τέλος, την περίοδο 1972-1974, στην ελληνική μεγαλόνησο, την Κύπρο, η σύγκρουση του Μακαρίου και των οπαδών του με τη χούντα των Αθηνών και της ΕΟΚΑ Β΄, οδήγησε στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου, εναντίον του Μακαρίου, που είχε ως αποτέλεσμα την εισβολή της Τουρκίας (20 Ιουλίου 1974) και την κατάκτηση του 38% του εδάφους της μεγαλονήσου.
Τούτες τις θλιβερές-τραγικές επετείους του 1974 στην Κύπρο (πραξικόπημα και τούρκικη εισβολή), η μνήμη εστιάζει σ’ αυτά τα γεγονότα.
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, η πολιτική ανωριμότητα στην Κύπρο ήταν τέτοια, ώστε διεξαγόταν ένας εμφύλιος πόλεμος αλληλοεξόντωσης, άλλοτε ψυχρός και άλλοτε θερμός, που εξάντλησε τις δυνάμεις του κυπριακού ελληνισμού. Όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές ενεργούσαν, σαν να είχαν την αυταπάτη ότι στην περιοχή δεν υπήρχε η Τουρκία, με τις γεωπολιτικές της φιλοδοξίες, παρότι κατά καιρούς η τελευταία, με τις ενέργειές της, τις υπενθύμιζε σε κάθε ενδιαφερόμενο. Η όλη κατάσταση στη Μεγαλόνησο θύμιζε τις εσωτερικές διαμάχες που οδήγησαν το μεσαιωνικό ελληνισμό σε μεγάλες ήττες και στην τελική πτώση.
Σε μια εποχή που ήταν αναγκαία η ψυχική ενότητα του ελληνισμού, στην Κύπρο είχαμε συνωμοτικές και τρομοκρατικές ενέργειες, διώξεις και δολοφονικές απόπειρες. Ουσιαστικά είχε εγκαταλειφθεί η αντίσταση στις τουρκικές επιδιώξεις και ο κυπριακός ελληνισμός αναλωνόταν σε έναν αυτοκαταστροφικό εμφύλιο, που προετοίμαζε τις χειρότερες ημέρες του.
Από τη μια, ο πρόεδρος Μακάριος πίστευε ότι, ως χαρισματικός ηγέτης ενός μικρού, με μεγάλη όμως γεωπολιτική σημασία, κράτους, θα μπορούσε να ελίσσεται με επιτυχία και να είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του δεύτερου ελληνικού κράτους. Δεν αντιλαμβανόταν όμως πως, αποτελεσματική και φιλόδοξη πολιτική, δίχως τα αναγκαία δημογραφικά μεγέθη και την κρίσιμη στρατιωτική ισχύ, δεν μπορεί να υπάρξει. Από την άλλη, οι αντίπαλοι του είχαν την ψευδαίσθηση πως βγάζοντας το Μακάριο από τη μέση, θα δινόταν η δυνατότητα στην Κύπρο να ενωθεί με την Ελλάδα.
Με αφορμή μια ελάχιστα διπλωματική επιστολή του Μακαρίου προς τη χούντα των Αθηνών, ο δικτάτορας Ιωαννίδης, από κοινού με τον Γκιζίκη και τους αρχηγούς των ενόπλων δυνάμεων, αποφασίζουν την ανατροπή του με πραξικόπημα, στις 15 Ιουλίου 1974, ανοίγοντας έτσι την κερκόπορτα του νησιού στην Τουρκία. Για να αποδειχθεί πως όλα αυτά τα χρόνια πλαγιάζαμε, όπως ο Πάρης, στο ποίημα «Ελένη» του Σεφέρη «μ’ έναν ίσκιο σα να ήταν πλάσμα ατόφιο, και σφαζόμασταν για ένα πουκάμισο αδειανό, για μια Ελένη».
Ο Μακάριος, ο οποίος, μετά το πραξικόπημα, διέφυγε στο εξωτερικό, από το βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας, μίλησε για «ελληνική εισβολή», στην Κύπρο. Η Τουρκία, ως εγγυήτρια δύναμη, εκμεταλλευόμενη το πραξικόπημα και με πρόσχημα την αποκατάσταση, δήθεν, της συνταγματικής τάξης και την προστασία των Τουρκοκυπρίων, εισβάλλει στο νησί, καταλαμβάνοντας, και έκτοτε κατέχοντας, το 38% του εδάφους. Άλλη μια εθνική καταστροφή και τραγωδία συντελείται, αποτέλεσμα κι αυτή εμφύλιας διαμάχης και διχασμού. Για άλλη μια φορά, όπως σημειώνει ο Σεφέρης στην «Ελένη»:
«τόσα κορμιά ριγμένα στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης∙ τόσες ψυχές δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι. Τόσος πόνος, τόση ζωή, πήγαν στην άβυσσο για ένα πουκάμισο αδειανό για μια Ελένη».
Οι εμφύλιοι πόλεμοι και οι εθνικοί διχασμοί, είχαν ολέθριες συνέπειες για τον ελληνισμό. Η ιστορική μνήμη μας διδάσκει και μας καθοδηγεί, γι’ αυτό και θα πρέπει να την κρατάμε ζωντανή και γρηγορούσα, ώστε να ξεριζώσουμε το σαράκι του διχασμού, που τόσα κακά έχει επιφέρει στο έθνος.
Ο Δήμος Ναυπακτίας υποδέχεται την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ σε μία μουσική γιορτή που σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του σημαντικού έργου αποκατάστασης και ανάδειξης του Ενετικού Λιμανιού της Ναυπάκτου, το οποίο υλοποιήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Η συναυλία τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2026, στις 21:00, στο Ενετικό Λιμάνι, υπό τη διεύθυνση του διακεκριμένου αρχιμουσικού Μύρωνα Μιχαηλίδη και με τη συμμετοχή της υψιφώνου Τζίνας Φωτεινοπούλου.
Το Ενετικό Λιμάνι, ένα από τα πλέον εμβληματικά μνημεία και αναγνωρίσιμα τοπόσημα της Ναυπάκτου, αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του ιστορικού οχυρωματικού συνόλου της πόλης. Οι εργασίες που υλοποίησε το Υπουργείο Πολιτισμού συνέβαλαν ουσιαστικά στην προστασία και την αποκατάσταση του μνημείου, καθώς και στην ανάδειξη της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και ιστορικής φυσιογνωμίας του. Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το Ενετικό Λιμάνι αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο ως σημείο αναφοράς για την πόλη, τους κατοίκους και τους επισκέπτες της. Η πραγματοποίηση της συναυλίας σε αυτό το μοναδικό μνημειακό χώρο υπογραμμίζει τη διαχρονική σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Υπό το φως της πανσελήνου, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ θα παρουσιάσει ένα ξεχωριστό μουσικό πρόγραμμα με ορχηστρικά έργα και μελωδίες του κλασικού ρεπερτορίου. Το κοινό θα ταξιδέψει από τις δημοφιλείς άριες του Georges Bizet και του Giacomo Puccini έως την εντυπωσιακή “Granada” του Agustín Lara, και από τους Ουγγρικούς Χορούς του Johannes Brahms μέχρι τα ιδιαίτερα ηχοχρώματα των Σλαβονικών Χορών του Antonín Dvořák και τους μεγαλοπρεπείς ρυθμούς των βαλς και των εμβατηρίων του Johann Strauss και του Robert Stolz.
Τη συναυλία θα τιμήσει με την παρουσία της η Υπουργός Πολιτισμού κ.Λίνα Μενδώνη. Την παρουσίαση θα αναλάβει η δημοσιογράφος Μαριλένα Γεραντώνη, ενώ η βραδιά θα μεταδοθεί ζωντανά από την ΕΡΤ3.
Το καλοκαίρι μπορεί να συνδυάζεται με ένα ποτό και καλή παρέα, όμως η κατανάλωση αλκοόλ χρειάζεται πάντα μέτρο. Ας δούμε πόσο αλκοόλ περιέχει κάθε ποτό που καταναλώνει κάποιος.
Η περιεκτικότητα σε αλκοόλ διαφέρει ανάλογα με το είδος και την ετικέτα κάθε ποτού. Ενδεικτικά, όμως, οι ποσότητες ανά τυπική μερίδα κινούνται περίπου ως εξής:
• Μπύρα lager (330 ml, 5%): περίπου 13 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ.
• Ξηρό λευκό ή κόκκινο κρασί (150 ml, 12%): περίπου 14 γραμμάρια καθαρής αιθανόλης.
• Ούζο (50 ml, 40%): περίπου 16 γραμμάρια αλκοόλ.
• Τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο (50 ml, 40%-42%): περίπου 16-17 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ.
Η προσθήκη νερού ή πάγου στο ούζο και το τσίπουρο αυξάνει τον συνολικό όγκο του ποτού, χωρίς όμως να μειώνει την ποσότητα αλκοόλ που περιέχεται σε αυτό.
Σε κάθε περίπτωση, όταν πρόκειται να οδηγήσουμε, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να μην καταναλώσουμε καθόλου αλκοόλ.
Ο Ανδρέας Χ. Κωνσταντόπουλος, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης “Αλλάζουμε Πλεύση,” αναφέρεται στην αξιοποίηση των Ιαματικών Λουτρών Στάχτης. Σημειώνει στην ανακοίνωσή του:
“Μια επίσκεψη στα Ιαματικά Λουτρά Στάχτης, στη Φαμίλα, είναι αρκετή για να αντιληφθεί κανείς τόσο τη μοναδικότητα του τόπου όσο και το μέγεθος μιας αναπτυξιακής ευκαιρίας που παραμένει επί χρόνια ουσιαστικά αναξιοποίητη.
Μέσα σε ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον, κάτω από τα μεγάλα πλατάνια και στην ευρύτερη περιοχή του Ευήνου, οι πέτρινες εγκαταστάσεις των Λουτρών αποτελούν ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του Δήμου Ναυπακτίας.
Η λουτροπηγή της Στάχτης, γνωστή ιστορικά και ως πηγή της Καλλιρρόης, διαθέτει μακρά ιστορία και για δεκαετίες αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την περιοχή.
Σήμερα, όμως, η εικόνα των εγκαταστάσεων αποτυπώνει μια διαφορετική πραγματικότητα.
Ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του Δήμου παραμένει αναξιοποίητο και όσο περνούν τα χρόνια απαξιώνεται.
Πρώτη προτεραιότητα: η πιστοποίηση του νερού
Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί επιμέρους ενέργειες, αναλύσεις και μελέτες σχετικά με τον φυσικό πόρο.
Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, παραμένει:
η ολοκλήρωση της διαδικασίας αναγνώρισης και πιστοποίησης του ιαματικού φυσικού πόρου.
Αυτό πρέπει να αποτελέσει την απόλυτη προτεραιότητα.
Ο Δήμος Ναυπακτίας οφείλει να παρουσιάσει ένα σαφές και δημόσιο χρονοδιάγραμμα για το τι έχει ολοκληρωθεί, τι απομένει και πότε προβλέπεται να περατωθεί η διαδικασία.
Γιατί χωρίς πιστοποιημένο ιαματικό φυσικό πόρο δεν μπορεί να οικοδομηθεί με σοβαρούς όρους η επόμενη ημέρα των Λουτρών.
Από την πιστοποίηση στην επένδυση
Η πιστοποίηση, όμως, δεν μπορεί να είναι ο τελικός στόχος.
Πρέπει να είναι η αφετηρία της αξιοποίησης.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο Master Plan για τα Λουτρά Στάχτης, το οποίο θα εξετάζει συνολικά την αποκατάσταση και επανάχρηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών ιαματικού τουρισμού και ευεξίας, χώρων φιλοξενίας και εστίασης και την ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος.
Παράλληλα πρέπει να διερευνηθούν όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Δεν πρέπει, όμως, να αποκλειστεί ούτε η διερεύνηση προσέλκυσης σοβαρού ιδιώτη επενδυτή.
Με διαφανείς διαδικασίες, συγκεκριμένους όρους, μακροχρόνιο σχεδιασμό και απόλυτη διασφάλιση της δημοτικής περιουσίας, μπορεί να εξεταστεί ένα μοντέλο συνεργασίας που θα εξασφαλίσει τα απαιτούμενα κεφάλαια και, κυρίως, τη βιώσιμη λειτουργία της επένδυσης.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να δαπανήσουμε δημόσιους πόρους για να επισκευάσουμε κάποια κτίρια και μετά από λίγα χρόνια να τα δούμε και πάλι κλειστά.
Το ζητούμενο είναι τα Λουτρά Στάχτης να αποκτήσουν ζωή και οικονομική δραστηριότητα.
Όχι ένα μεμονωμένο έργο – ένας ολόκληρος προορισμός
Η πραγματική αναπτυξιακή δυνατότητα βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ακόμη πιο πέρα.
Τα Λουτρά Στάχτης δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ένα απομονωμένο ακίνητο.
Η ευρύτερη περιοχή διαθέτει ένα μοναδικό δίκτυο φυσικών και πολιτιστικών σημείων.
Η Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, ο Εύηνος, τα χωριά της Πυλήνης, τα μονοπάτια, το ορεινό τοπίο και η τοπική γαστρονομία μπορούν να συνδεθούν σε ένα οργανωμένο τουριστικό προϊόν.
Φανταστείτε μια διαδρομή όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να συνδυάζει ιαματικό τουρισμό και ευεξία με πεζοπορία, ποδηλασία, επισκέψεις στα πέτρινα γεφύρια, γνωριμία με τα χωριά, τη φύση και τα τοπικά προϊόντα.
Τότε πλέον δεν μιλάμε απλώς για την «αξιοποίηση των Λουτρών».
Μιλάμε για τη δημιουργία προορισμού.
Η συνεργασία Ναυπακτίας – Θέρμου
Σε αυτόν τον σχεδιασμό υπάρχει μία ακόμη μεγάλη δυνατότητα: η συνεργασία των Δήμων Ναυπακτίας και Θέρμου.
Η περιοχή δεν πρέπει να σχεδιάζει την ανάπτυξή της με βάση μόνο τα διοικητικά της σύνορα.
Τα Λουτρά Στάχτης, οι ιαματικοί πόροι της περιοχής του Θέρμου, ο Εύηνος, η Τριχωνίδα, η Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, τα χωριά και οι φυσιολατρικές διαδρομές μπορούν να αποτελέσουν τμήματα ενός κοινού σχεδίου.
Προτείνουμε, λοιπόν, να εξεταστεί η δημιουργία ενός «Δικτύου Ιαματικού και Φυσιολατρικού Τουρισμού Ευήνου – Τριχωνίδας» μέσα από θεσμική συνεργασία των δύο Δήμων.
Ένα δίκτυο που θα μπορεί να προβληθεί ενιαία στην ελληνική και διεθνή τουριστική αγορά και να αποτελέσει βάση για τη διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων και επενδύσεων.
Ένας προορισμός 365 ημερών
Η μεγάλη πρόκληση για την περιοχή μας είναι να ξεφύγουμε από τη λογική μιας τουριστικής περιόδου λίγων εβδομάδων.
Ο ιαματικός τουρισμός, η ευεξία, η πεζοπορία, ο φυσιολατρικός και ο πολιτιστικός τουρισμός μπορούν να λειτουργούν σε μεγάλο μέρος του έτους.
Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών.
Σημαίνει περισσότερη δουλειά για τους ξενώνες και την εστίαση.
Σημαίνει αγορά τοπικών προϊόντων.
Σημαίνει νέες ιδιωτικές επενδύσεις και θέσεις εργασίας.
Και, πάνω απ’ όλα, σημαίνει οικονομική δραστηριότητα στα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας.
Ώρα να περάσουμε από τη συζήτηση στην πράξη
Τα Λουτρά Στάχτης δεν χρειάζονται άλλη μία γενική εξαγγελία.
Χρειάζονται συγκεκριμένο οδικό χάρτη:
1. Ολοκλήρωση της αναγνώρισης και πιστοποίησης του ιαματικού φυσικού πόρου.
2. Προστασία και τεχνική αποτίμηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.
3. Εκπόνηση ολοκληρωμένου Master Plan.
4. Διεκδίκηση εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
5. Διερεύνηση προσέλκυσης σοβαρού ιδιώτη επενδυτή με διασφάλιση της δημοτικής περιουσίας.
6. Σύνδεση των Λουτρών με τη Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, τον Εύηνο και τα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας.
7. Θεσμική συνεργασία Δήμου Ναυπακτίας και Δήμου Θέρμου για τη δημιουργία ενός κοινού τουριστικού και αναπτυξιακού προϊόντος.
Η Ορεινή Ναυπακτία δεν στερείται φυσικού πλούτου, ιστορίας ή συγκριτικών πλεονεκτημάτων.
Αυτό που της έλειψε πολλές φορές ήταν η δυνατότητα να συνδέσει όλα αυτά σε ένα ενιαίο και εφαρμόσιμο αναπτυξιακό σχέδιο“
Ανδρέας Χ. Κωνσταντόπουλος
Επικεφαλής της παράταξης “Αλλάζουμε Πλεύση”
Πανσέληνος με Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ στο Λιμάνι της Ναυπάκτου
«Χωρίς ενημέρωση κοινωνία και αιρετοί για τις παρεμβάσεις στο κάστρο»
Καλοκαίρι και …αλκοόλ
Η επίδραση της πόλης
Από τη Ναύπακτο στη Νότια Κορέα, στην Ολυμπιάδα Ρομποτικής FGC 2026
Για 16η χρονιά, το μεγάλο ποδηλατικό ραντεβού στην Άνω Χώρα
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ7 έτη agoΔωρεάν ένσημα σε ανέργους μέχρι τη σύνταξη
-
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ-ΣΥΝΔΡΟΜΗ9 έτη ago -
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ8 έτη agoΗ σωστή σειρά εφαρμογής των προϊόντων ομορφιάς
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ8 έτη agoΤα νέα δεδομένα για τα Πολεοδομικά της Ναυπάκτου
-
ΚΟΙΝΩΝΙΑ7 έτη agoΟι 5 πιο ενεργοβόρες συσκευές στο σπίτι
-
ΡΕΠΟΡΤΑΖ6 έτη agoΒοήθεια στο Σπίτι: Βγήκε ο πρώτος Πίνακας με όσους προηγούνται – Προθεσμία για τα δικαιολογητικά
-
ΡΕΠΟΡΤΑΖ7 έτη agoΑπό τα μαθητικά θρανία στα αμφιθέατρα
-
ΕΛΛΑΔΑ8 έτη agoΜάντρα τέλος;