Είναι γεγονός ότι η αυτοκινητοβιομηχανία έχει πάρει το δρόμο του εξηλεκτρισμού. Είτε πρόκειται για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, είτε για υβριδικά κάθε είδους, όλα έχουν κάτι κοινό: Μεγαλύτερες ή μικρότερες μπαταρίες. Και αυτό οδηγεί σε ένα μακροπρόθεσμο πρόβλημα: Τι θα συμβεί σε αυτή τη μπαταρία όταν τελειώσει ο κύκλος ζωής του αυτοκινήτου;
Η απάντηση θα έπρεπε να είναι η ανακύκλωση, αλλά οι σημερινές μέθοδοι εκπέμπουν μεγάλες ποσότητες αποβλήτων και δεν επιτρέπουν την ανάκτηση όλου του λιθίου και άλλων συστατικών της μπαταρίας. Ωστόσο, Κινέζοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι βρήκαν το κλειδί για την ανάκτηση του 99,99% του λιθίου των μπαταριών. Και το μυστικό συστατικό είναι κάτι που υπάρχει στα πρωτεϊνικά ροφήματα που καταναλώνουμε για να αποκτήσουμε μυϊκή μάζα: Η γλυκίνη.
Η εξάρτησή μας από τις μπαταρίες λιθίου είναι προφανής. Πολυάριθμες συσκευές τις έχουν ως πηγή ενέργειας. Ωστόσο στην περίπτωση των ηλεκτρικών οχημάτων, η ποσότητα του λιθίου που απαιτείται είναι πολύ μεγαλύτερη. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που προκάλεσε τον τετραπλασιασμό της παγκόσμιας παραγωγής λιθίου μεταξύ 2010 και 2022. Για την ανακύκλωση των μπαταριών απαιτείται πολύς χρόνος για να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Αρχικά πρέπει να απενεργοποιηθούν εντελώς πριν τις μεταχειριστούμε με ασφάλεια και στη συνέχεια χρησιμοποιούνται δύο εναλλακτικές μέθοδοι:
Υδρομεταλλουργία: Με τη βοήθεια οξέων, τα μέταλλα διαλύονται σε μια διαδικασία γνωστή ως έκπλυση. Μπορούμε να λάβουμε τόσο το λίθιο όσο και το νικέλιο / κοβάλτιο και εκτιμάται ότι το 99% αυτών είναι κατάλληλα για νέες μπαταρίες.
Πυρομεταλλουργία: Χρησιμοποιώντας φούρνους στους 1.500 βαθμούς Κελσίου, τα συστατικά λιώνουν και διαχωρίζονται το κοβάλτιο, το νικέλιο και ο χαλκός, αφενός και τα υπόλοιπα συστατικά (αλουμίνιο, λίθιο και μαγγάνιο) αφετέρου. Για την ανάκτηση του λιθίου, μετά την πυρομεταλλουργία, πρέπει να γίνει μια διαδικασία υδρομεταλλουργίας.
Το μειονέκτημα στην περίπτωση της υδρομεταλλουργίας, είναι ότι η χρήση οξέων είναι πολύ ρυπογόνος και πρέπει να γίνεται διαχείριση των υγρών αποβλήτων. Επιπλέον, απαιτείται πολύς χρόνος για την αποσύνθεση και τον διαχωρισμό των στοιχείων. Στην πυρομεταλλουργία, αν και η διαδικασία είναι ταχύτερη, παράγονται μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα και καταναλώνεται πολλή ενέργεια.
Είναι απαραίτητο να βρεθούν πιο βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις και σε αυτό το σημείο έρχεται στο προσκήνιο η γλυκίνη. Ερευνητές από το South Central University of Changsha, το University of Guizhou και το National Research Center for Advanced Energy Storage Engineering Materials βρήκαν έναν τρόπο να ανακυκλώνουν το 99,9% των υλικών μιας μπαταρίας με λιγότερο ρυπογόνο τρόπο. Στη μελέτη τους εξηγούν πώς η γλυκίνη, η οποία είναι ένα αμινοξύ που βρίσκεται στις πρωτεΐνες, μπορεί να επιτύχει μια αποτελεσματική ανάκτηση 99,99% λιθίου, 96,86% νικελίου, 92,35% χαλκού και 90,59% μαγγανίου σε μπαταρίες.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι το κλειδί είναι η δημιουργία μιας ατμόσφαιρας ομαλής έκπλυσης. Η αλλαγή των «σκληρών» οξέων που χρησιμοποιούνται συνήθως στην ανακύκλωση μπαταριών, με διαλύματα ουδέτερου pH με γλυκίνη, επιτρέπει την αποσύνθεση των υλικών της παλιάς μπαταρίας για να ανακτηθούν αργότερα τα στοιχεία που ενδιαφέρουν για επαναχρησιμοποίηση σε νέο εξοπλισμό.
Όταν οι χρησιμοποιημένες μπαταρίες έρχονται σε επαφή με διάλυμα άλατος σιδήρου, οξαλικού νατρίου και υγρής γλυκίνης, σχηματίζεται πάνω τους ένα στρώμα σιδήρου που παίζει το ρόλο της ανόδου, ενώ το υλικό της μπαταρίας που ανακυκλώνεται λειτουργεί ως κάθοδος. Αυτή η χημική διάταξη δρομολογεί μια διαδικασία που αποσυνθέτει τη δομή της μπαταρίας, διευκολύνοντας την ανεξάρτητη διάλυση του λιθίου, του νικελίου, του κοβαλτίου και του μαγγανίου. Επιπλέον, η ομάδα διαβεβαιώνει ότι πρόκειται για μια γρήγορη διαδικασία: Μόλις 15 λεπτά.
Στη μελέτη υποστηρίζεται ότι πρόκειται για μια φθηνότερη διαδικασία, πιο ενεργειακά αποδοτική και με λιγότερες εκπομπές ρύπων από τις παραδοσιακές μεθόδους υδρομεταλλουργίας που χρησιμοποιούν οξύ ή αμμωνία. Αυτό φυσικά είναι κάτι που έχει δοκιμαστεί στο εργαστήριο και θα πρέπει να φανεί και σε ένα πραγματικό σενάριο. Αυτό που είναι σαφές είναι ότι η ανακύκλωση φαίνεται να είναι το κλειδί για να προχωρήσει ο εξηλεκτρισμός της αυτοκινητοβιομηχανίας χωρίς να καταφύγουμε σε αύξηση της εκμετάλλευσης των ορυχείων λιθίου.
Να αναφέρουμε εδώ ότι πριν από λίγες εβδομάδες, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Stanford δημοσίευσαν μια μελέτη στην οποία συνέκριναν τα οφέλη της ανακύκλωσης των μπαταριών ιόντων λιθίου σε σχέση με την εξόρυξη νέων υλικών. Συνοπτικά:
Εκπέμπονται μεταξύ 58% και 81% λιγότερα αέρια του θερμοκηπίου.
Χρησιμοποιείται μεταξύ 72% και 88% λιγότερο νερό.
Χρησιμοποιείται 77% έως 89% λιγότερη ενέργεια.
Εκπέμπεται επίσης λιγότερη αιθάλη και θείο.
Είναι λοιπόν σαφές ότι, όπως ακριβώς υπάρχει ένας αγώνας δρόμου για την ηλεκτροκίνηση, υπάρχει επίσης μια ενεργή έρευνα για τον τρόπο επαναχρησιμοποίησης των υλικών των μπαταριών που δεν είναι πλέον χρήσιμες, αλλά τα υλικά τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή μπαταριών σε νέα αυτοκίνητα.
Ευρεία επίθεση εξαπολύουν οι ευρωπαϊκές χώρες στα social media, με όλο και περισσότερες να εξετάζουν το ενδεχόμενο απαγόρευσής τους για τους ανήλικους, θέτοντας τα θεμέλια για μια νέα σύγκρουση με μερικές από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες.
Η πολιτική αυτή εφαρμόστηκε αρχικά στην Αυστραλία, καλύπτοντας πλατφόρμες όπως το Instagram και το Facebook της Meta, το Snap, το X του Έλον Μασκ, το TikTok και το YouTube της Google. Τώρα κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη, απειλώντας να κόψει την πρόσβαση εκατομμυρίων νεαρών χρηστών σε υπηρεσίες που οι ρυθμιστικές αρχές χαρακτηρίζουν επιβλαβείς και εθιστικές αλλά και τα σημαντικά έσοδα από διαφημίσεις που συνοδεύουν αυτές τις υπηρεσίες. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ σε ομιλία του στο Ντουμπάι δήλωσε: «Ξέρω ότι δεν θα είναι εύκολο. Οι εταιρείες κοινωνικών μέσων είναι πλουσιότερες και ισχυρότερες από πολλά έθνη, συμπεριλαμβανομένου και του δικού μου. Αλλά η δύναμή τους δεν θα πρέπει να μας τρομάζει».
Τουλάχιστον άλλες έξι χώρες της Ε.Ε. (Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία, Δανία, Ελλάδα και Ολλανδία) εξετάζουν παρόμοια μέτρα. Οι κινήσεις αυτές στέλνουν ένα σαφές μήνυμα κατεύθυνσης και εντείνουν τον «πολιτισμικό πόλεμο» με τη διοίκηση Τραμπ και μερικούς από τους ισχυρότερους επιχειρηματίες του κόσμου. Τα ευρωπαϊκά μέτρα ενδέχεται να προκαλέσουν έντονη αντίδραση από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και το περιβάλλον του. Η Ευρώπη υπήρξε συχνά στόχος της οργής του, και η διατλαντική συνεργασία που αποτέλεσε θεμέλιο της παγκόσμιας τάξης τα τελευταία οκτώ χρόνια βρίσκεται κοντά στο όριο. Τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ προειδοποίησε την Ευρώπη «να είναι πολύ προσεκτική», όταν οι ευρωπαϊκοί τεχνολογικοί ρυθμιστικοί φορείς επέβαλαν πρόστιμο 140 εκατ. δολαρίων στην X του Μασκ για παραβίαση του κανονισμού διαδικτυακού περιεχομένου.
Οι πλατφόρμες έχουν πολλά να χάσουν αν διακοπεί η ροή νεότερων χρηστών. Πλατφόρμες όπως το TikTok και το Snapchat γνώρισαν έκρηξη δημοτικότητας χάρη στη χρήση από εφήβους, των οποίων οι προτιμήσεις για λειτουργίες όπως φίλτρα, κάθετα βίντεο και προσωρινές δημοσιεύσεις έχουν επηρεάσει γενικότερα τον σχεδιασμό εφαρμογών. Το YouTube έχει τεράστιο κοινό παιδιών, γεγονός που στο παρελθόν έχει προσελκύσει πολιτική προσοχή. Αυτές οι λειτουργίες θεωρούνται εθιστικές και αρκετά από τα μεγαλύτερα δίκτυα αντιμετωπίζουν αγωγές στις ΗΠΑ, με κατηγορίες ότι τα προϊόντα τους είναι επιβλαβή για τους νέους.
Η Ευρώπη αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για πολλές τεχνολογικές εταιρείες μετά τη Βόρεια Αμερική, χάρη στη διάδοση της τεχνολογίας και σε ένα ώριμο οικοσύστημα διαδικτυακής διαφήμισης. Για τη Snap Inc. και τη Meta Platforms, τα έσοδα αυξάνονται ταχύτερα στην Ευρώπη παρά στις ΗΠΑ. «Η Ευρώπη είναι η “χρυσή αγελάδα” για τις Big Tech, οπότε αυτό αποτελεί μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτές, χωρίς αμφιβολία», δήλωσε η Alicia García Herrero, ανώτερη ερευνήτρια στο Bruegel. Η εφαρμογή τέτοιων περιορισμών δεν είναι εύκολη. Οι ειδικοί σε ψηφιακές πολιτικές αμφισβητούν επίσης αν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι μια απαγόρευση θα ενθάρρυνε τα παιδιά να περνούν περισσότερο χρόνο εκτός διαδικτύου.
Η Αυστραλία ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που επέβαλε περιορισμούς στα social media για παιδιά, με τις εταιρείες τεχνολογίας να κλείνουν λογαριασμούς τον Δεκέμβριο για περίπου 5 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 16 ετών. Οι τεχνολογικές πλατφόρμες υποστήριξαν εκεί ότι η απομάκρυνση ανηλίκων από τις υπηρεσίες είναι δύσκολη, αν όχι αδύνατη, και θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερα προβλήματα. Η διαδικασία απόδειξης ηλικίας μπορεί να απαιτεί την κοινοποίηση ευαίσθητων εγγράφων, όπως άδεια οδήγησης ή διαβατήριο, ανοίγοντας δρόμους για κυβερνο-επιθέσεις ή κακή χρήση δεδομένων. Μια απαγόρευση επίσης ενέχει τον κίνδυνο να σπρώξει τους χρήστες σε λιγότερο νόμιμες υπηρεσίες. Οι χώρες που θέλουν να μιμηθούν τους αυστραλιανούς νόμους θα αντιμετωπίσουν η καθεμία τα δικά της εμπόδια.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει υπερασπιστεί σθεναρά τους περιορισμούς ηλικίας στα social media. Το 2024 χαρακτήρισε την εξάρτηση από την οθόνη ως επίκεντρο κάθε είδους προβλημάτων: Εκφοβισμό, βία, εγκατάλειψη του σχολείου. Την περασμένη εβδομάδα, η Εθνοσυνέλευση της χώρας ψήφισε απαγόρευση των υπηρεσιών κοινωνικών μέσων για παιδιά κάτω των 15 ετών. Το νομοσχέδιο θα προωθηθεί τώρα στη Γερουσία για έγκριση. Ωστόσο, η Γαλλία έχει αντιμετωπίσει δυσκολίες στην εφαρμογή άλλων μέτρων διαδικτυακής εποπτείας. Ένας πρόσφατος νόμος που απαγόρευε την πορνογραφία για ανηλίκους απαιτούσε επαλήθευση ηλικίας μέσω τρίτων υπηρεσιών. Υπάρχουν στοιχεία ότι πολλοί χρήστες του διαδικτύου χρησιμοποίησαν εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (VPN) για να αποκρύψουν την ταυτότητά τους.
Παρόμοιες ανησυχίες υπήρξαν όταν το Ηνωμένο Βασίλειο επέβαλε ελέγχους ηλικίας και άλλα μέτρα, όπως περιορισμό πρόσβασης ανά ηλικία, νυχτερινούς περιορισμούς για κινητά και κανόνες γύρω από σχεδιασμό εθισμού. Αναμένεται να λάβει τελικές αποφάσεις το καλοκαίρι. «Δεν έχει νόημα να κάνω διαβούλευση αν ήδη έχω αποφασίσει», δήλωσε η Υπουργός Τεχνολογίας της Βρετανίας, Λιζ Κένταλ, σε συνέντευξη τον προηγούμενο μήνα.
Σ’ έγκριτη εφημερίδα, ευρεία κυκλοφορίας (Καθημερινή 7.2.2026) διαβάζω: «Μετεξεταστέο το ελληνικό σχολείο στα Μαθηματικά. Καλοί στη θεωρία και κακοί στην πράξη περίπου η μισή μαθητές».
Ο μαθητικός εγγραμματισμός υστερεί στην ικανότητα των παιδιών να κατανοούν δεδομένα και να επιλύουν ρεαλιστικά προβλήματα.
Λίγες μέρες πριν, αλγεινή εντύπωση προκάλεσαν ατυχείς δηλώσεις βουλεύτριας, σχετικές με τις αποδοχές των εκπαιδευτικών.
Από ένα απρόσμενο επεισόδιο σε σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μεταξύ καθηγήτριας και μαθητή, αναφέρθηκε ότι περίπου 2.500 εκπαιδευτικοί απουσιάζουν από τα καθήκοντά τους.
Έτσι ερμηνεύεται γιατί τάξεις έχουν κενές ώρες στο σχολείο τους.
Με το διορισμού των αναπληρωτών για την πλήρωση κενών θέσεων, διαπιστώθηκε άλλη μία δυσλειτουργία.
Πάνω από 1.000 εκπαιδευτικοί δεν αποδέχθηκαν το διορισμό τους ως αναπληρωτές, ή παραιτήθηκαν όταν τοποθετήθηκαν σε θέσεις που οι πενιχρές απολαβές, δεν αρκούσαν έστω και για λιτή διαβίωση.
Καθηγήτρια εγκαλείται γιατί έκρινε άκομψα εργασία μαθήτριας της.
Αυτή η καταγγελία με γυρίζει στα μαθητικά μου χρόνια.
Οι μαθητές καλούνται να γράψουν έκθεση με θέμα: Φόρος, φοροφυγάς.
Στην ανάπτυξη του θέματος χρησιμοποιήθηκε το ασυνήθιστο στη λογοτεχνία ρήμα ντιριώμαι, (δυσανασχετώ) .
Ο καθηγητής επικέντρωσε σε αυτή τη λέξη την κριτική του, για ειρωνική, συνεχή, διάθεση
Η μαθήτρια, αν θυμάμαι καλά, διέκοψε.
Ποιος τολμούσε να αντιδράσει.
Οι εκπαιδευτικοί απολάμβαναν το σεβασμό. Πέρα από το κύρος τους, στην ημερήσια διάταξη ήταν και «το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο».
Σήμερα αμφισβητείται η θετική αποδοχή τους από την κοινωνία.
Θυμάμαι πριν από κάποια χρόνια η σφυγμομετρήσεις έδειχναν τους εκπαιδευτικούς στην πρώτη θέση προτίμησης από την κοινωνία.
Όμως η πολιτεία είναι απαιτητική από την εκπαιδευτική κοινότητα.
Σε δύο βασικούς τομείς εστιάζεται η προσοχή της.
Στην επιτυχή προσαρμογή στις νέες συνθήκες εκπαίδευσης.
Στην ορθή διαχείριση των προβλημάτων των μαθητών που αναδεικνύονται κατά τη φοίτηση του στο σχολείο.
Εύλογα γεννάται το ερώτημα.
Μετεκπαιδεύονται οι εκπαιδευτικοί ν’ ανταποκριθούν στην αποστολή τους;
Λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε με την έναρξη των μαθημάτων, όλα να λειτουργούν άψογα;
Προσδιορίζεται, από τους αρμόδιους φορείς, ο ρόλος του εκπαιδευτικού σήμερα που οι συνθήκες απαιτούν άλλες προσεγγίσεις;
Αν δεν γίνουν τομές στον τομέα της παιδείας, δεν αποκλείεται σε σύντομο χρονικό διάστημα, νέοι τίτλοι εφημερίδων να γράφουν για μετεξεταστέο το ελληνικό σχολείο και σ’ άλλα μαθήματα.
Ο εκπαιδευτικός σωστά κάνει την εργασία του αλλά έχει ανάγκη ενίσχυσης.
Τις βασικές κατευθύνσεις για το Νέο Λύκειο και την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου παρουσίασε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, θέτοντας το πλαίσιο ενός ευρύ εθνικού διαλόγου που θα διαρκέσει εννέα μήνες.
Στόχος των προτάσεων είναι η λιγότερη εξεταστική πίεση για τους μαθητές και ο ουσιαστικότερος παιδαγωγικός ρόλος για το Λύκειο.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται:
► Η μείωση της ύλης και των εξεταζόμενων μαθημάτων, κυρίως στη Γ’ Λυκείου, όπου εξετάζεται η μετάβαση από έξι σε τέσσερα μαθήματα, σε συνδυασμό με ουσιαστική αποσυμφόρηση της διδακτέας ύλης. Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων, η συγκρότηση σώματος βαθμολογητών και η θέσπιση ενιαίου πλαισίου εξετάσεων, με στόχο την αξιοπιστία και τη διαφάνεια.
► Η αναβάθμιση του απολυτηρίου ως ουσιαστικού τίτλου γνώσης με διεθνή αναγνώριση. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η συμμετοχή των τάξεων του Λυκείου στον τελικό βαθμό, με έμφαση στη Β’ και Γ’ Λυκείου, ενώ τίθεται προς συζήτηση και η στάθμιση της επίδοσης της Α’ Λυκείου.
Τον προσεχή Νοέμβριο θα κατατεθεί νομοθετική πρωτοβουλία.