Connect with us

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας – Η μαγεία της γλώσσας μας

Published

on

Η 9η Φεβρουαρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (ημέρα μνήμης του εθνικού ποιητή Διονύσιου Σολωμού) καθιερώθηκε τον Απρίλιο του 2017 με κοινή απόφαση των υπουργών Εσωτερικών, Εξωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Με αφορμή αυτήν την ημέρα, όλη η εξερχόμενη αλληλογραφία του ΥΠΕΞ προς τις πρεσβείες και διεθνείς οργανισμούς θα είναι στα Ελληνικά κατά την περίοδο 9-15 Φεβρουαρίου.

Μάλιστα, λέξεις με ελληνική προέλευση προφέρουν πολίτες διαφόρων χωρών του κόσμου με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας.

Με αυτή την αφορμή κι’ εμείς παραθέτουμε ένα εξαιρετικό άρθρο για την Ελληνική γλώσσα.

 

Η σοφία και η κυριολεξία της ελληνικής γλώσσας

Η σοφία

Στη γλώσσα έχουμε το σημαίνον (τη λέξη) και το σημαινόμενο (την έννοια). Στην Ελληνική γλώσσα αυτά τα δύο έχουν πρωτογενή σχέση, καθώς αντίθετα με τις άλλες γλώσσες το σημαίνον δεν είναι μια τυχαία σειρά από γράμματα.

Σε μια συνηθισμένη γλώσσα όπως τα Αγγλικά μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι να λέμε το σύννεφο car και το αυτοκίνητο cloud: και από την στιγμή που το συμφωνήσουμε να είναι και έτσι. Στα Ελληνικά κάτι τέτοιο είναι αδύνατον. Γι’ αυτόν τον λόγο πολλοί διαχωρίζουν τα Ελληνικά σαν «εννοιολογική» γλώσσα από τις υπόλοιπες «σημειολογικές» γλώσσες.

Μάλιστα ο μεγάλος φιλόσοφος και μαθηματικός Βένερ Χάιζενμπεργκ είχε παρατηρήσει αυτή την σημαντική ιδιότητα για την οποία είχε πει «Η θητεία μου στην αρχαία Ελληνική γλώσσα υπήρξε η σπουδαιότερη πνευματική μου άσκηση. Στην γλώσσα αυτή υπάρχει η πληρέστερη αντιστοιχία ανάμεσα στην λέξη και στο εννοιολογικό της περιεχόμενο.»

Όπως μας έλεγε και ο Αντισθένης, «Αρχή σοφίας, η των ονομάτων επίσκεψις». Για παράδειγμα ο «άρχων» είναι αυτός που έχει δική του γη (άρα = γη + έχων). Και πραγματικά, ακόμα και στις μέρες μας είναι πολύ σημαντικό να έχει κανείς δική του γη / δικό του σπίτι.

Ο «βοηθός» σημαίνει αυτός που στο κάλεσμα τρέχει. Βοή = φωνή + θέω = τρέχω.

Ο Αστήρ είναι το αστέρι, αλλά η ίδια η λέξη μας λέει ότι κινείται, δεν μένει ακίνητο στον ουρανό       (α + στήρ από το ίστημι που σημαίνει στέκομαι).

Αυτό που είναι πραγματικά ενδιαφέρον, είναι ότι πολλές φορές η λέξη περιγράφει ιδιότητες της έννοιας την οποία εκφράζει, αλλά με τέτοιο τρόπο που εντυπωσιάζει και δίνει τροφή για τη σκέψη.

Για παράδειγμα ο «φθόνος» ετυμολογείται από το ρήμα «φθίνω» που σημαίνει μειώνομαι, συρρικνώνομαι. Και πραγματικά ο φθόνος ως συναίσθημα, σιγά σιγά μας φθίνει και μας καταστρέφει. Μας «φθίνει» -ελαττώνει σαν ανθρώπους- και μας φθίνει ως και την υγεία μας. Και φυσικά όταν θέλουμε να χαρακτηρίσουμε κάτι που είναι τόσο πολύ ώστε να μην τελειώνει πώς το λέμε; Μα φυσικά «άφθονο».

Έχουμε την λέξη «ωραίος» που προέρχεται από την «ώρα». Διότι για να είναι κάτι ωραίο, πρέπει να έρθει και στην ώρα του. Ωραίο δεν είναι ένα φρούτο ούτε άγουρο ούτε σαπισμένο, και ωραία γυναίκα δεν είναι κάποια ούτε στα 70 της άλλα ούτε φυσικά και στα 10 της.

Ούτε το καλύτερο φαγητό είναι ωραίο όταν είμαστε χορτάτοι, επειδή δεν μπορούμε να το απολαύσουμε. Ακόμα έχουμε την λέξη «ελευθερία» για την οποία το «Ετυμολογικόν Μέγα» διατείνεται «παρά το ελεύθειν όπου ερά» = το να πηγαίνει κανείς όπου αγαπά.

Άρα βάσει της ίδιας της λέξης, ελεύθερος είσαι όταν έχεις τη δυνατότητα να πας όπου αγαπάς. Πόσο ενδιαφέρουσα ερμηνεία…

Το άγαλμα ετυμολογείται από το αγάλλομαι (ευχαριστιέμαι) επειδή όταν βλέπουμε ένα όμορφο αρχαιοελληνικό άγαλμα η ψυχή μας αγάλλεται. Και από το θέαμα αυτό επέρχεται η αγαλλίαση. Αν κάνουμε όμως την ανάλυση της λέξης αυτής θα δούμε ότι είναι σύνθετη από αγάλλομαι + ίαση(=γιατρειά).

Άρα για να συνοψίσουμε, όταν βλέπουμε ένα όμορφο άγαλμα (ή οτιδήποτε όμορφο), η ψυχή μας αγάλλεται και ιατρευόμαστε. Και πραγματικά, γνωρίζουμε όλοι ότι η ψυχική μας κατάσταση συνδέεται άμεσα με τη σωματική μας υγεία. Παρένθεση: και μια και το έφερε η «κουβέντα», η Ελληνική γλώσσα μας λέει και τι είναι άσχημο. Από το στερητικό «α» και τη λέξη σχήμα μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε τι. Για σκεφτείτε το λίγο…

Σε αυτό το σημείο, δεν μπορούμε παρά να σταθούμε στην αντίστοιχη λατινική λέξη για το άγαλμα (που άλλο από λατινική δεν είναι). Οι Λατίνοι ονόμασαν το άγαλμα, statua από το ελληνικό «ίστημι» που ήδη αναφέραμε σαν λέξη, και το ονόμασαν έτσι επειδή στέκει ακίνητο.

Προσέξτε την τεράστια διαφορά σε φιλοσοφία μεταξύ των δύο γλωσσών, αυτό που σημαίνει στα Ελληνικά κάτι τόσο βαθύ εννοιολογικά, για τους Λατίνους είναι απλά ένα ακίνητο πράγμα.

Μια και αναφέραμε τα Λατινικά; ας κάνουμε άλλη μια σύγκριση. Ο «άνθρωπος στα Ελληνικά ετυμολογείται και ως το ον που κοιτάζει προς τα πάνω (άνω + θρώσκω).

Πόσο σημαντική και συναρπαστική ετυμολογία που μπορεί να αποτελέσει βάση ατελείωτων φιλοσοφικών συζητήσεων. Αντίθετα στα Λατινικά ο άνθρωπος είναι «Homo» που ετυμολογείται από το χώμα. Το ον που κοιτάζει ψηλά στον ουρανό λοιπόν για τους Έλληνες, σκέτο χώμα για τους Λατίνους…

Υπάρχουν και άλλα παρόμοια παραδείγματα που θα μπορούσαν να αναφερθούν εδώ. Είναι λογικό ότι μια γλώσσα που βασίστηκε στην Ελληνική αντιγράφοντάς την, εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να έχει τα ίδια υψηλά νοήματα.

Είναι προφανής η σχέση που έχει η γλώσσα με τη σκέψη του ανθρώπου. Όπως λέει και ο Τζορτ Όργουελ στο αθάνατο έργο του «1984», απλή γλώσσα σημαίνει και απλή σκέψη. Εκεί το καθεστώς προσπαθούσε να περιορίσει τη γλώσσα για να περιορίσει τη σκέψη των ανθρώπων; καταργώντας συνεχώς λέξεις. «Η γλώσσα και οι κανόνες αυτής αναπτύσσουν την κρίση» έγραφε ο Μιχάι Εμινέσκου: εθνικός ποιητής των Ρουμάνων.

Μια πολύπλοκη γλώσσα αποτελεί μαρτυρία ενός προηγμένου πνευματικά πολιτισμού. Το να μιλάς σωστά σημαίνει να σκέφτεσαι σωστά, να γεννάς διαρκώς λόγο και όχι να παπαγαλίζεις λέξεις και φράσεις.

Η κυριολεξία

Στην Ελληνική γλώσσα ουσιαστικά δεν υπάρχουν συνώνυμα, καθώς όλες οι λέξεις έχουν λεπτές εννοιολογικές διαφορές μεταξύ τους.

Για παράδειγμα η λέξη «λωποδύτης» χρησιμοποιείται για αυτόν που βυθίζει το χέρι του στο ρούχο (=λωπή) μας και μας κλέβει, κρυφά δηλαδή, ενώ ο «ληστής» είναι αυτός που μας κλέβει φανερά, μπροστά στα μάτια μας. Επίσης το «άγειν» και το «φέρειν» έχουν την ίδια έννοια. Όμως το πρώτο χρησιμοποιείται για έμψυχα όντα, ενώ το δεύτερο για τα άψυχα.

Στα Ελληνικά έχουμε τις λέξεις «κεράννυμι», «μίγνυμι» και «φύρω» που όλες έχουν το νόημα του «ανακατεύω». Όταν ανακατεύουμε δύο στερεά ή δύο υγρά μεταξύ τους αλλά χωρίς να συνεπάγεται νέα ένωση (π.χ. λάδι με νερό), τότε χρησιμοποιούμε την λέξη «μειγνύω» ενώ όταν ανακατεύουμε υγρό με στερεό τότε λέμε «φύρω». Εξ’ού και η λέξη «αιμόφυρτος» που όλοι γνωρίζουμε αλλά δεν συνειδητοποιούμε τι σημαίνει.

Όταν οι Αρχαίοι Έλληνες πληγωνόντουσαν στην μάχη, έτρεχε τότε το αίμα και ανακατευόταν με την σκόνη και το χώμα. Το κεράννυμι σημαίνει ανακατεύω δύο υγρά και φτιάχνω ένα νέο, όπως για παράδειγμα ο οίνος και το νερό. Εξ:ού και ο «άκρατος» (δηλαδή καθαρός) οίνος που λέγαν οι Αρχαίοι όταν δεν ήταν ανακατεμένος (κεκραμμένος) με νερό.

Τέλος η λέξη «παντρεμένος» έχει διαφορετικό νόημα από την λέξη «νυμφευμένος», διαφορά που περιγράφουν οι ίδιες οι λέξεις για όποιον τους δώσει λίγη σημασία.

Η λέξη παντρεμένος προέρχεται από το ρήμα υπανδρεύομαι και σημαίνει τίθεμαι υπό την εξουσία του ανδρός ενώ ο άνδρας νυμφεύεται, δηλαδή παίρνει νύφη.

Γνωρίζοντας τέτοιου είδους λεπτές εννοιολογικές διαφορές, είναι πραγματικά πολύ αστεία μερικά από τα πράγματα που ακούμε στην καθημερινή – συχνά λαθεμένη – ομιλία (π.χ. «ο Χ παντρεύτηκε»),

Η Ελληνική γλώσσα έχει λέξεις για έννοιες οι οποίες παραμένουν χωρίς απόδοση στις υπόλοιπες γλώσσες, όπως άμιλλα: θαλπωρή και φιλότιμο. Μόνον η Ελληνική γλώσσα ξεχωρίζει την ζωή από τον βίο; την αγάπη από τον έρωτα. Μόνον αυτή διαχωρίζει, διατηρώντας το ίδιο ριζικό θέμα, το ατύχημα από το δυστύχημα, το συμφέρον από το ενδιαφέρον.

Πηγές:

«Έλλην Λόγος- Πώς η Ελληνική γονιμοποίησε τον παγκόσμιο λόγο» της Α. Τζιροπούλου -Ευσταθίου

«Ο εν τη λέξει λόγος» της Α. Τζιροπούλου – Ευσταθίου

«Ελληνική Αγωγή – Μαθήματα αρχαίας Ελληνικής γλώσσας» της Α. Τζιροπούλου – Ευσταθίου

Πηγή: dinfo

 

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Δημοτικά Συμβούλια: Εγκύκλιος για τις συνεδριάσεις εν μέσω κορωνοϊού

Published

on

By

Στην έκδοση νέας Εγκυκλίου για τις συνεδριάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων και των λοιπών συλλογικών οργάνων των Δήμων, κατά το διάστημα εφαρμογής των μέτρων για τον περιορισμό της διασποράς του κορωνοϊού, προχώρησε το Υπουργείο Εσωτερικών. Είχαν προηγηθεί η 1η Εγκύκλιος στις 13 Μαρτίου , η 2η στις 31 Μαρτίου και η 3η την 29η Μαΐου.

Αυτή τη φορά, σε συνοπτική Εγκύκλιο, ο Γενικός Γραμματέας Εσωτερικών & Οργάνωσης του Υπουργείου, διευκρινίζει τα εξής:

« Με τις ανωτέρω σχετικές Εγκύκλιους της Υπηρεσίας μας, διευκρινίστηκε ότι κατά το χρονικό διάστημα εφαρμογής των μέτρων για τον περιορισμό της διασποράς του κορωνοϊού τα συλλογικά όργανα των Δήμων (Δημοτικό Συμβούλιο, Οικονομική Επιτροπή,Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης, Συμβούλια Κοινότητας), συνεδριάζουν

– είτε δια ζώσης κεκλεισμένων των θυρών,

– είτε μέσω τηλεδιάσκεψης,

– είτε δια περιφοράς.

Περαιτέρω, σε ό,τι αφορά τη δια ζώσης, κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση των συλλογικών οργάνων, κρίνεται σκόπιμο να διευκρινιστεί ότι αυτή λαμβάνει χώρα υπό την επιφύλαξη τυχόν ειδικότερων υγειονομικών μέτρων αναφορικά με τις συναθροίσεις σε δημόσιους κλειστούς χώρους, είτε σε συγκεκριμένες περιοχές είτε στο σύνολο της Χώρας.»

 

Continue Reading

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Υποβάθμιση δημοτικού συμβουλίου

Published

on

By

Σαφείς οδηγίες δίνονται και μέτρα προστασίας λαμβάνονται για τον covid 19. Τα μέτρα αυτά φαίνεται να προστατεύουν και το δήμαρχο. Οι δημότες έχουν χάσει πλέον κάθε επαφή με τα θέματα του δήμου.

Δημοτικά συμβούλια, όταν γίνονται, γίνονται κυρίως δια περιφοράς και κανείς δεν ενημερώνεται ούτε για τις εισηγήσεις ούτε και για τις αποφάσεις που παίρνονται.

Ακόμα και η σύγκληση δημοτικού συμβουλίου μέσω τηλεδιάσκεψης, που δεν είναι ότι καλύτερο, έχει ξεχαστεί. Πάνε πολλοί μήνες από τότε που έγινε η τελευταία.

Ο τρόπος που πλέον λειτουργεί το δημοτικό συμβούλιο αναμφίβολα προστατεύει το δήμαρχο. Η υποβάθμιση και η απαξίωση του δημοτικού συμβουλίου κάνει κακό στους δημότες.

Η έλλειψη έγκυρης και ουσιαστικής ενημέρωσης συνεπάγεται και έλλειψη υπευθυνότητας.  Και αυτό κάνει κακό στη λειτουργία του δήμου, ο οποίος εκπροσωπείται από τον εκάστοτε δήμαρχο.

Δημοσιεύτηκε στην στήλη της e-εφημερίδας μας

 

 

Continue Reading

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Αύριο Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου η πρώτη συνάντηση για την Δημοτική Παιδική Χορωδία

Published

on

By

Την Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου 2020 και ώρα 17:00, πραγματοποιείται στο κτήριο Τσώνη (παραλία Ψανής), η πρώτη συνάντηση της Παιδικής Χορωδίας του Δήμου Ναυπακτίας για τη φετινή μουσική χρονιά.

Η συνάντηση είναι ανοικτή για όλους τους γονείς που επιθυμούν να εγγράψουν τα παιδιά τους στη Χορωδία και κατά τη διάρκεια αυτής θα τεθούν τα εξής θέματα:

  1. Μέτρα πρόληψης και προστασίας COVID, σύμφωνα με τις εγκυκλίους.
  2. Ορισμός ημέρας και ώρας μαθήματος, σύμφωνα με το πρόγραμμα των παιδιών.

Υπεύθυνη είναι η μουσικός Πόλυ Τριανταφύλλου και τα μαθήματα είναι ΔΩΡΕΑΝ.

 

 

Continue Reading

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

www.musitsa.com

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ