Αλλαγές που αφορούν τα ακίνητα και τους ιδιοκτήτες, φέρνει η ψήφισή του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης από τη Βουλή. Με το νέο σύστημα επιβολής δημοτικού φόρου που θα εφαρμοστεί από το 2027, το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων αντικαθίσταται από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης.
Από το 2028, θα αλλάξει ο τρόπος είσπραξης των δημοτικών φόρων και τελών επί της ακίνητης περιουσίας, καθώς η διαδικασία θα διεκπεραιώνεται από φορέα του Δημοσίου και όχι μέσω των λογαριασμών ρεύματος.
Οι βασικές αλλαγές που αφορούν τα ακίνητα και τους ιδιοκτήτες
► 1.Το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) που βαρύνει τους ιδιοκτήτες και ο Φόρος Ηλεκτροδοτουμένων Χώρων που βαρύνει τους χρήστες των κτιρίων (ενοικιαστές), ενοποιούνται στο νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ), με φορολογικό συντελεστή 0,30 – 0,70 ‰ . Το Τέλος αυτό από 1.1.2027 θα εισπράττεται μέσω των λογαριασμών ενέργειας. Αν καταβληθεί από τον ενοικιαστή, θα αφαιρείται από το καταβαλλόμενο μίσθωμα, εκτός αν έχει συμφωνηθεί διαφορετικά στη σύμβαση μίσθωσης.
► 2. Το Τέλος Καθαριότητας και Φωτισμού (ΤΚΦ) για τα κενά και μη ρευματοδοτούμενα ακίνητα, υπολογίζεται από την οικονομική υπηρεσία του δήμου στο ένα δέκατο (1/10) εκείνου που θα όφειλαν εάν διέθεταν παροχή ηλεκτρικού ρεύματος:
* για στεγασμένους χώρους που δεν διαθέτουν ηλεκτρική εγκατάσταση και δεν τελούν σε χρήση,
* για ακίνητα τα οποία διαθέτουν ηλεκτροδότηση, η οποία διακόπτεται και εκείνα είναι κενά.
Η ένταξη στον μειωμένο συντελεστή γίνεται αυτοδικαίως, από την ημερομηνία διακοπής της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, για την οποία ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.) ή ο υπόχρεος ενημερώνει αμελλητί τον οικείο δήμο, η αρμόδια υπηρεσία του οποίου πραγματοποιεί τη μετάπτωση εντός ενός (1) μηνός από τη γνωστοποίηση.
► 3. Οι μισθώσεις ιδιωτικών ακινήτων προς τους Δήμους και τις Περιφέρειες της χώρας θα έχουν διάρκεια έως 12 έτη, και αν ο Δήμοι ή οι Περιφέρειες επιθυμούν τη συνέχιση τους, θα μπορούν να τις παρατείνουν επί έως 12 ακόμη έτη με απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας του Δημοτικού ή Περιφερειακού Συμβουλίου, αν ο εκμισθωτής συναινέσει ρητά στους προτεινόμενους με την απόφαση όρους της παράτασης.
► 4. Είσπραξη των δημοτικών τελών επί ακινήτων με «άλλους τρόπους». Μέτρο της τελευταίας στιγμής κατά την ψήφιση του Κώδικα, με σοβαρές όμως συνέπειες σε βάρος των ιδιοκτητών αλλά και των Δήμων, ήταν η προσθήκη της δυνατότητας μελλοντικής αντικατάστασης του από δεκαετίες ισχύοντος συστήματος συνείσπραξης των δημοτικών τελών επί ακινήτων με τους λογαριασμούς ενέργειας, με «άλλα τρόπους» είσπραξης, που δεν προσδιορίζονται στο νόμο και ενδέχεται να συμπεριλαμβάνουν την χρέωση και καταβολή τους μέσω ειδικής πλατφόρμας του Δήμου, της ΚΕΔΕ ή και της ΑΑΔΕ. Με το μέτρο αυτό:
*Στα ιδιοκατοικούμενα και ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα, οι (συνεπείς στις πληρωμές τους) ιδιοκτήτες τους θα προσθέσουν στις μηνιαίες υποχρεώσεις τους μια παραπάνω διαδικασία καταβολής, ενώ αυτό έως τώρα γινόταν αυτομάτως με την πληρωμή του λογαριασμού ενέργειας.
*Στα ενοικιαζόμενα όμως ακίνητα θα πρέπει η χρέωση των τελών να γίνεται οπωσδήποτε στο ΑΦΜ των πραγματικών οφειλετών που είναι οι χρήστες των κτιρίων, δηλαδή οι ενοικιαστές τους. Αν επιλεγεί να γίνεται η χρέωση των τελών αυτών στα ΑΦΜ των ιδιοκτητών, οι οποίοι θα πρέπει να καταβάλουν τα τέλη εξ ιδίων και στη συνέχεια να τα διεκδικούν δικαστικά από τους ενοικιαστές τους, αυτό θα είναι ένας ακόμη σοβαρός λόγος αποθάρρυνσης και αποτροπής των ιδιοκτητών από το να ενοικιάζουν τα ακίνητά τους, με αυτονόητες δυσμενείς συνέπειες στον τομέα της προσφοράς κατοικιών για εκμίσθωση.
Το Υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε την εγκύκλιο για τον Ετήσιο Προγραμματισμό Ανθρώπινου Δυναμικού του Δημοσίου για το έτος 2027, ανοίγοντας τη διαδικασία με την οποία όλοι οι φορείς της Δημόσιας Διοίκησης, μεταξύ αυτών οι Δήμοι, οι Περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα, καλούνται να καταγράψουν τις ανάγκες τους σε προσωπικό για το επόμενο έτος.
Μέσα από αυτήν την διαδικασία προγραμματίζονται τόσο οι προσλήψεις τακτικού προσωπικού όσο και οι ανάγκες για προσωπικό ορισμένου χρόνου, συμβάσεις έργου και προσωπικό επί θητεία, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του άρθρου 51 του ν. 4622/2019, όπως ισχύει.
Τι αφορά τους ΟΤΑ
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση η εγκύκλιος είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς κάθε Δήμος, Περιφέρεια και νομικό πρόσωπο υποχρεούται να υποβάλει το δικό του αίτημα μέσω του Συστήματος Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΣΔΑΔ), το οποίο στη συνέχεια θα ελεγχθεί από τη Διεύθυνση Προσωπικού Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών.
Η διαδικασία αφορά:
► μόνιμο προσωπικό,
► προσωπικό ΙΔΑΧ,
► δικηγόρους με έμμισθη εντολή,
► προσωπικό ΙΔΟΧ,
► προσωπικό επί θητεία,
► συμβάσεις μίσθωσης έργου όπου απαιτείται σχετική έγκριση του ΑΣΕΠ.
Ειδικές οδηγίες για τους Δήμους
Η εγκύκλιος αφιερώνει ξεχωριστό κεφάλαιο στους ΟΤΑ.
Μεταξύ άλλων προβλέπει ειδικές οδηγίες για:
τις θέσεις του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι»,
τις ανταποδοτικές υπηρεσίες,
τους δικηγόρους και νομικούς συμβούλους με έμμισθη εντολή,
τις οργανικές θέσεις διευθυντικών στελεχών στα ΝΠΙΔ των ΟΤΑ,
τις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ),
τις προσλήψεις προσωπικού καθαριότητας σχολικών μονάδων,
τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου και έργου που εντάσσονται στον ετήσιο προγραμματισμό.
◙ Παράλληλα υπενθυμίζονται και οι κατηγορίες προσωπικού που εξαιρούνται από τον ετήσιο προγραμματισμό, όπως οι δίμηνες ή τρίμηνες προσλήψεις για έκτακτες ανάγκες, το προσωπικό πυρασφάλειας και ναυαγοσωστικής κάλυψης, οι υδρονομείς, προσωπικό που χρηματοδοτείται αποκλειστικά από ίδιους πόρους ή προγράμματα ΕΣΠΑ και άλλες ειδικές περιπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Η διαδικασία οργανώνεται σε δύο διαφορετικούς κύκλους:
◄ Προγραμματισμός Τακτικού Προσωπικού.
◄ Προγραμματισμός Μη Τακτικού Προσωπικού.
Οι προθεσμίες, σύμφωνα με την εγκύκλιο:
Α’ Στάδιο (υποβολή αιτημάτων): από 14 έως 31 Ιουλίου 2026.
Β’ Στάδιο (έλεγχος και έγκριση): από 3 έως 7 Αυγούστου 2026.
Πριν από την ηλεκτρονική υποβολή, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες οφείλουν να έχουν λάβει τις αντίστοιχες αποφάσεις των αρμόδιων συλλογικών οργάνων.
Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Καταστατική θέση αιρετών – Μελέτη ΕΕΤΑΑ για λειτουργικό κόστος των Δήμων – Νέο πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων 55+ για τους Δήμους
Ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα που απασχολούν τους Δήμους την τρέχουσα περίοδο, συζητήθηκαν, μεταξύ των άλλων στο Δ.Σ. της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας (Περιφερειακή Ένωση Δήμων) κατά τη συνεδρίασή του την Τρίτη 14/07/2026.
1. Ειδικότερα έγινε συζήτηση για το μείζον θέμα που προέκυψε με αφορμή την έκδοση εγκυκλίου από το ΥΠΕΣ για την καταστατική θέση των αιρετών, σύμφωνα με την οποία όλοι οι αντιδήμαρχοι που είναι μόνιμοι υπάλληλοι ή εργάζονται ως ΙΔΑΧ στο Δημόσιο, ιατροί του ΕΣΥ και τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, τίθενται πλέον σε αναστολή καθηκόντων καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας τους. Η ως άνω ρύθμιση, ειδικά για τους άμισθους αντιδημάρχους, οδηγεί στην ουσία στην απώλεια του εισοδήματός τους, καθώς οι απολαβές τους περιορίζονται στην αντιμισθία, που εν προκειμένω δεν υπάρχει.
Κάτι τέτοιο δημιουργεί μεγάλες δυσλειτουργίες στους Δήμους αφ’ ενός, που σε συνδυασμό με τη μη δυνατότητα αξιοποίησης όλων των στελεχών, αποθαρρύνεται περαιτέρω η συμμετοχή στα κοινά της Τ.Α.
Το Δ.Σ. της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας ΟΜΟΦΩΝΑ αποφάσισε να ζητήσει να υπάρξει τροπολογία – μεταβατική διάταξη που να ορίζει ότι οι αλλαγές θα γίνουν από τη νέα δημοτική περίοδο και η οποία επιβάλλεται να έχει αναδρομική ισχύ.
2. Ως προς τη μελέτη λειτουργικού κόστους των Δήμων που εκπόνησε η ΕΕΤΑΑ για λογαριασμό της ΚΕΔΕ, κρίνεται ως θετική πρωτοβουλία. Επισημαίνουμε προς τούτο τα πάγια αιτήματά μας για: σταδιακή αύξηση των ΚΑΠ σε βάθος πενταετίας, ώστε να φτάσουν στο 8% του ΑΕΠ, απόδοση του τέλους ανθεκτικότητας στην Τ.Α., θεσμική δέσμευση ότι κάθε αρμοδιότητα πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχους πόρους, π.χ. η χρηματοδότηση για τα αδέσποτα θα έπρεπε να είναι 1 δισ. 900 εκατ. ευρώ και αποδίδονται μόνο 350 εκατ. ευρώ περίπου στους ΟΤΑ της χώρας και νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα τοπικών υποδομών με προτεραιότητα στο οδικό, αγροτικό, δασικό δίκτυο και την αντισεισμική θωράκιση.
3. Ως προς την κατανομή επιπλέον θέσεων στο πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων 55+ της ΔΥΠΑ, προτείνονται τα παρακάτω:
Να διασφαλιστούν 8.000 θέσεις απασχόλησης ανέργων για την Τ.Α.
Κριτήρια κατανομής πέραν του πληθυσμιακού και της έκτασης να είναι η ορεινότητα, η νησιωτικότητα και το παραλιακό μέτωπο κάθε Δήμου.
Η έναρξη του νέου προγράμματος να μετατεθεί για το Νοέμβριο του 2026, καθότι οι Δήμοι απασχολούν εργαζόμενους (2μηνα, 3μηνα) για δράσεις πυροπροστασίας και λοιπές έκτακτες ανάγκες.
Να εξεταστεί η δυνατότητα κάλυψης δαπάνης με έκτακτη χρηματοδότηση για όσους έχουν παραμείνει με προσωρινές διαταγές στους Δήμους, μέχρι να εκδικαστούν τα ασφαλιστικά μέτρα, διότι η επιβάρυνση αυτή τη στιγμή καταβάλλεται αποκλειστικά από τους Δήμους.
Να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση να συμμετάσχουν στα νέα προγράμματα άνεργοι που είχαν απασχοληθεί στα προηγούμενα.
Να υπάρξει πρόβλεψη ώστε να μην απαιτείται τίτλος σπουδών Δ.Ε. για τους οδηγούς αυτοκινήτων στο συγκεκριμένο πρόγραμμα για ευνόητους λόγους.
Τέλος, μετά από διαλογική συζήτηση, επισημάνθηκε ότι με δεδομένο ότι θα ακολουθήσουν και άλλες διευκρινιστικές εγκύκλιοι επί του συνόλου του νέου δημοτικού κώδικα, με αφορμή τον αιφνιδιασμό στο ζήτημα της καταστατικής θέσης των αιρετών, πάγια θέση των ΟΤΑ είναι ότι όταν υπάρχουν αλλαγές, αυτές πρέπει να συζητούνται και να καθορίζονται έγκαιρα με διαβούλευση και διάλογο, χωρίς αιφνιδιασμούς που δημιουργούν τετελεσμένα γεγονότα και απαιτούν διορθωτικές παρεμβάσεις εκ των υστέρων.