Σκέφτομαι το τελευταίο διάστημα τι είναι αυτό που με κρατάσει πίσω και δεν βγάζω ακόμα όλο μου το δυναμικό προς τα έξω. Τι με εμποδίζει να πάω από την ιδέα στην πράξη, να καινοτομήσω ατομικά. Το μυαλό μου πήγε πίσω τέσσερα χρόνια πριν, το 2022, όταν ήμουν ακόμη μεταδιδακτορική ερευνήτρια κάπου στην Ολλανδία.
Τότε είχα συλλάβει και αναπτύξει μία ιδέα: ότι η παραδοσιακή έννοια της διακυβέρνησης στον τομέα των βιώσιμων μεταφορών είναι ανεπαρκής για τη σύγχρονη εποχή, καθώς δεν περιλαμβάνει την επίδραση των αλγορίθμων. Οι αλγόριθμοι AI δεν είναι απλά εργαλεία, αλλά ενεργοί “δρώντες” που διαμορφώνουν τις καθημερινές μεταφορές στις πόλεις μέσω της χρήσης ψηφιακών εφαρμογών (π.χ. Google maps, Uber). Η λήψη αποφάσεων που ήταν έτσι κι αλλιώς ασαφής ως προς το ποιος καθορίζει τι, γίνεται «μαύρο κουτί» με την εισαγωγή του ΑΙ. Έτσι, οδεύουμε προς ένας υβριδικό μοντέλο διακυβέρνησης μεταξύ ανθρώπινων φορέων (πολιτικοί, εταιρείες) και μη-ανθρώπινων παραγόντων (AI) που αν δεν ρυθμιστεί νομικά, μπορεί να αναπαράγει κοινωνικές διακρίσεις. Για παράδειγμα, απουσία νομικού πλαισίου, οι αλγόριθμοι της Uber στην Αμερική χρεώνουν περισσότερο τους χρήστες που μένουν σε ακριβές περιοχές και λιγότερο τους χρήστες που μένουν σε πιο υποβαθμισμένες περιοχές, χωρίς διαφάνεια. Ταυτόχρονα, η ταρίφα για τους οδηγούς παραμένει ίδια, με αποτέλεσμα να κερδίζει μόνο η Uber ως εταιρεία. Αυτό σημαίνει ότι ούτε οι επιβάτες ούτε οι οδηγοί γνωρίζουν ακριβώς πώς υπολογίζεται η τιμή μιας διαδρομής σε πραγματικό χρόνο.
Θυμάμαι ότι είχα απορήσει που δεν είχε κανείς σκεφτεί αυτή τη διάσταση της διακυβέρνησης στην επίσημη βιβλιογραφία. Σκεφτόμουν «μα πώς γίνεται να μην έχουν σκεφτεί κάτι τόσο απλό». Στο δικό μου μυαλό φάνταζε αυτονόητο. Η έρευνα αυτή δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό περιοδικό το 2023. Την ίδια χρονιά, για δικούς μου λόγους, αποφάσισα να αφήσω τον ακαδημαïκό χώρο, οπότε κάπως ξέχασα την έρευνα μου και το πιθανό αντίκτυπό της.
Στο σήμερα, άρχισα να κάνω ανασκόπηση της πορείας μου μέχρι τώρα και έψαξα να δω τι είχε συμβεί με εκείνη την έρευνα. Βρήκα, λοιπόν, ότι αυτό που είχα εντοπίσει τότε έχει θεωρηθεί από τους ερευνητές και τους νομοθέτες πρωτοπορία και έχει επηρεάσει τόσο ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις όσο και δημόσια έγγραφα όπως η Ευρωπαϊκή νομοθεσία για το ΑΙ.
Με έκπληξη συνειδητοποίησα ότι είχα υποτιμήσει την ίδια μου την ιδέα και τις διαστάσεις της. Η ιδέα αυτή που εγώ θεώρησα απλή, θεωρήθηκε καινοτομία από τρίτους. Εάν λοιπόν εγώ δεν βλέπω την ίδια μου τη δυναμική, πώς περιμένω να δημιουργήσω σε μεγαλυτερη κλίμακα; Έφτασα λοιπόν στο σημείο να παραδεχτώ μία άβολη αλήθεια: είναι η περιορισμένη ικανότητα αυτοαξιολόγησης που με κρατάει πίσω από το να εξελιχθλω ανάλογα με τις ικανότητες μου.
Μήπως τελικά η πιο ανατρεπτική καινοτομία βρίσκεται στην τόλμη μας να αποδομήσουμε το μαύρο κουτί του εαυτού μας, πριν μας ξεπεράσει η πραγματικότητα που εμείς οι ίδιοι δημιουργούμε;
Ερικέττη Σέρβου – Σύμβουλος καινοτομίας και co-founder της AskE
Σε κοιτάζω. Με δυσκολία κάνεις πλέον τα πάντα. Επικεντρώνομαι στα χαρακτηριστικά του προσώπου σου. Οι πολλές ρυτίδες διακόπτουν απότομα την αρμονία που κάποτε υπήρχε. Άτιμες πληγές του ανελέητου χρόνου !
Δεν αποστρέφω το βλέμμα μου παρά την άσχημη επίθεση της σάρκας γύρω από τα μάτια σου και πάνω στα χέρια σου. Δημιουργώ με την βοήθεια της φαντασίας μου την παλιά σου εικόνα. Τότε που έτρεχες ανέμελα στις αλάνες με κοντό παντελονάκι και γόνατα ματωμένα από το άτσαλο παιχνίδι με τους φίλους. Τότε που βουτούσες το φαγητό μέσα από την λαμαρίνα κι ας έκαιγε και το πετούσες όπως όπως στο στόμα για να μην χάσεις την παρέα που σου πετούσε πετρούλες στο τζάμι. Τότε που χαμογελούσες αβίαστα ..
Σταματάω το κρυφοκοίταγμα. Δεν θέλω να ενοχληθείς… Το χλωμό σου πρόσωπο μου θυμίζει τον πατέρα , τον παππού ,τον θείο ,τον αδελφό ,τον φίλο ,τον συνάδελφο ,τον συνάνθρωπο…
Αυτές οι αράδες είναι για σένα άγνωστε … για σένα που έχεις όλο τον σεβασμό μου …
Απασχόλησε τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία πλειοδότησαν στην παρουσία του ενώπιον της κοινής γνώμης.
Αυτή, η κοινή γνώμη, σαν αδέκαστος κριτής, να κρίνει το ατυχές γεγονός.
Αυτό που εκτυλίχθηκε σε δύο ανεξέλεγκτες φάσεις.
Στην πρώτη, η Νηπιαγωγός, σ’ έξαλλη κατάσταση, κατακεραύνωσε τα νήπια της.
Απείλησε αυτά τα παιδιά, των οποίων την ευθύνη της μόρφωσης και της καλλιέργειας της προσωπικότητάς τους έχει, με βίαιες σωματικές τιμωρίες.
Στη δεύτερη, γονέας που άκουσε τις απαράδεκτες φωνές της Εκπαιδευτικού, για τιμωρία των παιδιών που προξένησαν σημαντική ηλικία ζημιά στο Σχολείο, χειροδίκησε, με βάναυσο τρόπο σε βάρος της Νηπιαγωγού.
Πρόθεσή μου δεν είναι να ταχθώ υπέρ η κατά κανενός εκ των πρωταγωνιστών του τραγικού περιστατικού.
Απλά να εκθέσω κάποιες σκέψεις αλλά και παρατηρήσεις στην όλη έκβαση του συμβάντος.
Έχω την άποψη ότι η αχρείαστη υπερπροβολή παρόμοιων περιστατικών διεγείρει, εξάπτει το εγώ του ανθρώπου.
Αποτελεί στοιχείο μίμησης. Γιατί αυτός και όχι εγώ.
Καλλιεργεί σε αριθμό μαθητών την αίσθηση της παντοδυναμίας των γονέων τους έναντι των Δασκάλων τους.
Χάνεται η εμπιστοσύνη του μαθητή προς το δάσκαλό του. Ό,τι χειρότερο για την πορεία του στο Σχολείο.
Σήμερα οι Εκπαιδευτικοί, όλων των βαθμίδων, σ’ αντίθεση με τους αντίστοιχους της γενιάς που διανύει τη ζωή του συνταξιούχου, τυγχάνουν καλύτερης και ευρύτερης επαγγελματικής μόρφωσης.
Στο Νηπιαγωγείο μπαίνουν τα θεμέλια της σωστής ένταξης του παιδιού στη μακρόχρονη σχολική ζωή.
Θυμάμαι όταν υπουργός παιδείας ήταν ο αείμνηστος Γ. ΡΑΛΛΗΣ, είχε συμμετάσχει σ’ένα παγκόσμιο συνέδριο.
Σ’ αυτό συζητήθηκαν θέματα βελτιώσεων της παρεχόμενης Παιδείας.
Εντυπωσιάστηκε, όπως έλεγε, από το συμπέρασμα.
Το βάρος της πολιτείας, στο σημαντικό τομέα της Παιδείας, επιβάλλεται να στρέφεται στο Νηπιαγωγείο.
Απ’ αυτό εξαρτάται η παραπέρα ομαλή πορεία του παιδιού.
Έγινε κάτι σημαντικό σ’ αυτή την κατεύθυνση;
Επιτρέψτε μου να έχω αμφιβολίες.
Άλλωστε τα γεγονότα, απανωτά σε μία περιοχή που μυρίζει μπαρούτι απ’ άκρη σ’ άκρη το βεβαιώνει.
Σήμερα η συμπεριφορά των Εκπαιδευτικών, έναντι των μαθητών, δεν είναι όπως παλιά.
Αυτή η άποψη επικρατεί και δεν απέχει της πραγματικότητας.
Μετά το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, πιστεύω κανένας εκπαιδευτικός δεν επικαλέστηκε: «Το ξύλο βγήκε τον Παράδεισο».
Υπάρχουν παιδαγωγικοί τρόποι βελτίωσης των μαθητών.
Η ανάθεση π.χ υπεύθυνων ασχολιών στο μαθητή, του δίνει αυτοπεποίθηση, του αλλάζει τρόπους συμπεριφοράς.
Διάβαζα πολύ πρόσφατα.
Σε Νηπιαγωγεία στην Αμερική, κάθε παιδί έχει εβδομαδιαία απασχόληση.
Καθαρίζει τον πίνακα, αλλάζει τα άνθη του ανθοδοχείου, τακτοποιεί τα καθίσματα, ελέγχει μήπως κάποιος συμμαθητής του άφησε κάτι στη θέση του, κ.λ.π.
Οπωσδήποτε σημαντικός είναι ο ρόλος της Πολιτείας.
Να ενδιαφερθεί με έργα στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Εκπαιδευτικοί.
Στα προγράμματα των κομμάτων ανάμεσα στα πολλά και σημαντικά θέματα προς υλοποίηση, περίοπτη θέση καταλαμβάνει ο επαναπατρισμός των νέων που εργάζονται στο εξωτερικό.
Ιδιαίτερα αυτών που αποφοίτησαν από τα Ελληνικά Ππανεπιστήμια και έφυγαν στην αλλοδαπή.
Μάλιστα σφοδρή κριτική δέχονται οι παρατάξεις που κυβέρνησαν δύο τετραετίες.
Για την αδράνειά τους να περιορίσουν την ομαδική φυγή.
Να σταδιοδρομήσουν σε ξένες χώρες επαγγελματικά ύστερα από τις σπουδές του στα Ελληνικά Πανεπιστήμια . Αρκετοί μάλιστα έτυχαν και μεταπτυχιακούς τίτλους.
Δεν είναι υπερβολή ο ισχυρισμός ότι ένας σημαντικός αριθμός εκ των αριστούχων, έχει φύγει γι’ άλλες χώρες.
Η απάντηση στο ερώτημα γιατί αυτή η τάση φυγής έρχεται αβίαστη.
Η ελληνική οικογένεια, με τις δαπανηρές σπουδές των παιδιών της κάνει μία αξιόλογη επένδυση.
Μ’ αυτή την ενέργειά της μακροχρόνια προσδοκά να αποφέρει κέρδη.
Πέρα από τη μόρφωση των παιδιών της, αναμένει μία καλύτερη ζωή για αυτά.
Είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των Ελλήνων γονέων.
Επιδίωξή τους είναι τα παιδιά τους ν’ ανέβουν βαθμίδες στην κοινωνία.
Γι’ αυτό δεν διστάζουν να διαθέτουν τεράστια χρηματικά ποσά, πέρα από τις συνήθεις δυνατότητές τους, στην Πανεπιστημιακή μόρφωση των τέκνων τους.
Παλαιότερα ο στόχος αυτός των οικογενειών είχε κοινωνικό αντίκρισμα.
Σήμερα, οι νέες και οι νέοι που αποφοιτούν από τα Πανεπιστήμια βγαίνουν στην αγορά και έρχονται αντιμέτωποι με την ανεργία.
Αν βρεθεί κάποια εργασία, οι αποδοχές είναι τόσο χαμηλές που δεν επαρκούν ούτε για την αντιμετώπιση των στοιχειωδών αναγκών.
Κάθε χρόνο, πόσοι γιατροί, εκπαιδευτικοί, γεωπόνοι, δεν δέχονται διορισμό σε περιοχές μακριά τον τόπο κατοικίας τους.
Συμπολίτης μας που τώρα εργάζεται στο εξωτερικό, με ευρύτερες σπουδές στην επιστήμη του, αναζήτηση εργασίας σ’ εταιρεία που φημίζεται για την δραστηριότητά της σε πολλούς τομείς.
Ο υπεύθυνος των προσλήψεων, όταν διάβασε το βιογραφικό του, δεν έκρυψε την έκπληξη του για τα πλούσια προσόντα του.
Όμως είπε. Φεύγα για το εξωτερικό. Η εταιρεία μας αδυνατεί να ικανοποιήσει βαθμολογικά και μισθολογικά τις δυνατότητες σας.
Κάτι επιβάλλεται να πράξει η οργανωμένη πολιτεία.
Με τομές όμως στη διοίκηση και όχι ευχολόγια.
Η υποσχέσεις, οι λύσεις που ξεδιπλώνονται στα προγράμματα των κομμάτων, πρέπει σταδιακά να υλοποιούνται.
Σε διαφορική περίπτωση η μαζική έξοδος εκλεκτού επιστημονικού προσωπικού, έρχεται μαζική.
Βέβαια κάποιοι αποδέχονται τη μοίρα τους και προσπαθούν να σταδιοδρομήσουν στην πατρίδα.
Άλλοι κορνιζάρουν το πτυχίο των σπουδών τους και ασχολούνται με αλλότριες εργασίες. Κάποιες φορές είναι πιο προσοδοφόρες από αυτές που χαρίζει η απόκτηση ενός πτυχίου.
Η επένδυση των γονέων δεν κουνήθηκε, έμεινε νεκρή.