Η ιστορία του ανθρώπου μπορεί και να διαβαστεί και ως η ιστορία της σχέσης του με τα εργαλεία, άρα την τεχνολογία.

Για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, ο άνθρωπος δεν μπορούσε να αλλάξει το σώμα του με άμεσο τρόπο. Δεν μπορούσε να αποκτήσει γρήγορα πυκνό τρίχωμα για να αντέχει το κρύο, ούτε και κοφτερά νύχια και δόντια για να ανταγωνιστεί τα αρπακτικά. Σωματικά, ήταν ευάλωτος σε σχέση με δυνατότερα πλάσματα του περιβάλλοντός του. Παρόλα αυτά, δεν περίμενε εκατομμύρια χρόνια τη βιολογική εξέλιξη να τον αλλάξει. Άρχισε να χρησιμοποιεί τα στοιχεία της φύσης για να καλυψει τις αδυναμίες του.

Στην παλαιολιθική εποχή, περίπου από τα 2,5 εκατομμύρια χρόνια ως το 10.000 π.Χ., ο άνθρωπος άρχισε να δημιουργεί γύρω του τεχνητές προεκτάσεις του σώματος του. Έφτιαξε πέτρινα εργαλεία για να κόβει, να κυνηγά, να σκάβει και να επεξεργάζεται την τροφή του. Χρησιμοποίησε προβιές ζώων για να προστατευτεί από το κρύο. Ανακάλυψε και αξιοποίησε τη φωτιά, η οποία του πρόσφερε ζεστασιά και προστασία, αλλά και άλλαξε βαθιά τη σχέση του με την τροφή. Έτσι, η τεχνολογία έγινε μέρος της ίδιας της ανθρώπινης εξέλιξης.

Όμως τα εργαλεία δεν ήταν μόνο μέσα επιβίωσης. Ήταν και ένας τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος άρχισε να κατανοεί τη θέση του μέσα στον κόσμο. Δεν έβλεπε τη φύση ως έναν πόρο προς εκμετάλλευση ή ως ένα σύστημα που μπορεί να ελεγχθεί πλήρως. Τη βίωνε ως μία τεράστια, δοτική, αλλά και επικίνδυνη δύναμη.

Η φύση του έδινε τα συστατικά για να ζήσει, αλλά μπορούσε ανά πάσα στιγμή να αφαιρέσει τη ζωή. Ο άνθρωπος προσπαθούσε να ισορροπήσει μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα. Τα εργαλεία του ήταν ο τρόπος με τον οποίο γεφύρωνε το χάσμα ανάμεσα στην αδυναμία του σώματος του και την αγριότητα της φύσης.

Αυτή η αβεβαιότητα δεν αφορούσε μόνο τη ζωή αλλά και τον θάνατο. Ο παλαιολιθικός άνθρωπος φαίνεται πως δεν αντιμετώπιζε τον θάνατο απλώς ως βιολογικό τέλος. Σε κάποιες προϊστορικές ταφές, οι νεκροί τοποθετούνταν σε εμβρυακή στάση, σαν να προετοιμάζονταν για αναγέννηση. Έθαβαν, επίσης, τους νεκρούς μαζί με εργαλεία, σαν να πίστευαν ότι ίσως θα τους ήταν χρήσιμα και πέρα από τη ζωή. Αυτές οι πρακτικές δείχνουν ότι οι άνθρωποι αρνούνταν να αποδεχτούν τον θάνατο ως το απόλυτο τέλος.

Ίσως λοιπόν η τεχνολογία να μη γεννήθηκε μόνο από την ανάγκη του ανθρώπου να επιβιώσει, αλλά και από μια βαθύτερη επιθυμία: να μη μείνει περιορισμένος στο σώμα που του έδωσε η φύση.

Ερικέττη Σέρβου – Σύμβουλος καινοτομίας και co-founder της AskE

eriketti@askedot.com

Πλατεία ένας όμορφος κεντρικός χώρος με πολλές ευχάριστες θύμισες.

Βασική θύμηση ότι είσαι άνθρωπος. Ότι ζεις και κινείσαι σε πόλη που κατοικούν υπέροχοι άνθρωποι.

Ότι δικαιούσαι να τη χαίρεσαι, είτε μόνος, είτε με συντροφιά,  ό,τι καλύτερο.

Ότι πέρα από την απόλαυση είναι κατάλληλη για συναντήσεις,  για περπάτημα,  για να περνούν οι ώρες ευχάριστα.

Ωραίες πλατείες ή πλατειούλες , σε κεντρικές ή απόμακρες γειτονιές  της πόλης,  τους θερινούς μήνες , που η ζέστη είναι ανυπόφορη, φαντάζουν ουρανόσταλτες.

Μεγάλα ποσά δαπανώνται για τον ευπρεπισμό τους.

Σπάνια όμως επιτυγχάνεται η τελειότητα.

Γι’ αυτό στην πρώτη οικονομική δυνατότητα,  νέες δαπάνες για την ανάπλασή τους.

Μένουν έξω από το σχεδιασμό τους οι ειδικοί μελετητές του χώρου.

Αυτοί που πέρα από την επιστημονική τους κατάρτιση, έχουν μελετήσει γνωστές πλατείες.

Αν περαστικοί  καθίσουμε  σε κάποιες άλλων πόλεων και τις θαυμάζουμε,  αναρωτιόμαστε.

Γιατί η πόλη μας να στερείται μιας ωραίας πλατείας , όταν οι προϋποθέσεις υπάρχουν.

Υπεύθυνοι δεν είναι οι πολίτες.

Αλλά Δημοτικά Συμβούλια ή όποιες υπηρεσίες αποφασίζουν αναθέσεις ανάπλασης πλατειών.

Δεν είναι άμοιροι  ευθυνών και οι πολίτες. Ανεβάζουν το όχημά τους και το παρκάρουν σ’ αυτές.  Πέρα από το σπάσιμο της πλακόστρωσης ρυπαίνουν βάφουν. Με τα λάδια που ρέων.

Τι να πω για τα νεαρά άτομα. Πατούν πάνω στο κάθισμα και κάθονται στη ράχη.

Για να μιλούν αφ’ υψηλού,  όπως λέγεται κοινά.

Και όμως πόσο φιλόξενα είναι τα παγκάκια.

Τρία τέσσερα  παγκάκια,  στις άκρες της πλατείας, άνετα φιλοξενούν εννέα με δώδεκα άτομα.

Αυτά που αδυνατούν να διαθέσουν το αντίτιμο ενός καφέ,  ενός αναψυκτικού,  να το απολαύσουν στην καφετέρια.

Σ’ αυτή που έχει απλώσει τα τραπεζοκαθίσματά της και καλύπτει σχεδόν όλη την έκταση.

Οάσεις  είναι οι  πλατείες τους καλοκαιρινούς μήνες.

Ιδιαίτερα αυτές που σκεπάζονται από βαθύσκιωτα πλατάνια.

Αυτό φαίνεται στους νεοφερμένους περιπατητές.

Ρίχνουν  κλεφτές ματιές  σ’ αυτούς που κάθονται. Να μαντέψουν τις προθέσεις τους.

Αν  ετοιμάζονται ν’  αποχωρήσουν.  Να ελευθερωθεί κάποια θέση.

Ποιος όμως αφήνει την πλεονεκτική θέση,  ύψιστη πολυτέλεια στη βραδινή έξοδο.

Σ’ αυτή συγγενικά η φιλικά ή γνωστά πρόσωπα,  φλυαρούν ώρες ολόκληρες.

Πόσα ειπώθηκαν αλλά σε λίγο όλα ξεχάστηκαν.

Αν οι  συζητήσεις περιστρέφονταν γύρω από το ποδόσφαιρο.

 Επίκαιρο το θέμα καθώς οι ποδοσφαιρικοί  αγώνες βρίσκονται στο ζενίθ του ενδιαφέροντος και οι εκπλήξεις διαδέχονται η μία την άλλη.

Μπορεί όμως για την πολιτική επικαιρότητα.

Συνεχίζεται η μάχη των εντυπώσεων με τις αλλεπάλληλες σκόπιμες δημοσκοπήσεις.

Σίγουρα η  συζήτηση διαγράφεται.

Όμως  μένουν τα πρόσωπα που συμμετείχαν στους διαλόγους,  εύστοχους ή ελαφρούς για να κυλά ο χρόνος.

Η χώρα, χωρίς να έχουν προκηρυχθεί  εθνικές εκλογές, έχει εισέλθει στη γνώριμη φάση της προεκλογικής περιόδου.

Βέβαια το πάνω χέρι στην έναρξη της, έχει ο Πρωθυπουργός.

Αν και υποστηρίζει ότι ο χρόνος των εθνικών εκλογών καταγράφεται στα μέσα του πρώτου εξαμήνου του 2027,  μία σειρά ενδείξεων, δείχνουν ότι αυτές  βρίσκονται προ των πυλών.

Η συγκρότηση ομάδων υπουργών με την εντολή να περιέλθουν την επικράτεια και να αντιστρέψουν το δυσμενές κλίμα κατά της κυβέρνησης σε στήριξη αυτής,  τι άλλο μπορεί να σηματοδοτεί.

Ανακοινώνονται σταδιακά νέες υποψηφιότητες, όχι μόνο από την κυβέρνηση, αλλά από όλες τις παρατάξεις.

Οι  επιτροπές αξιολόγησης των υποψηφίων εργάζονται εντατικά.

Με την προκήρυξη των εκλογών να είναι πανέτοιμοι οι συνδυασμοί.

Όλα τα κόμματα,  αλλά πιο συστηματικά η Ν.Δ  επιδίδονται  στην ανακοίνωση υποψηφίων που έχουν αναγνωρισιμότητα.

Είτε προέρχονται από την Παράταξη και κατέχουν κυβερνητική  θέση,  είτε επί σειρά ετών υπηρετούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Αυτές οι υποψηφιότητες τυγ χάνουν προνομιακής μεταχείρισης.

Ναι μεν στηρίζουν και διαφημίζουν το πρόγραμμα, από την άλλη όμως, όχι απλά σταχυολογούν  ψήφους αλλά αποσπούν το ναι  της στήριξης της πλειοψηφίας των ψηφοφόρων.

Πριν οι άλλοι πάρουν το χρίσμα,  αυτοί  καλλιέργησαν πελατειακή σχέση. Πάνω στο θέμα του σταυρού προτίμησης, έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί απόψεις με σκοπό να εκλείψει η πελατειακή σχέση.

Να καταργηθεί ο σταυρός προτίμησης. Προτάθηκαν άλλα συστήματα εκλογής.

Όμως φαίνονταν πόσο τρωτά είναι στην ανθρώπινη παρέμβαση.

Παρά τις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις,  η γνησιότητα του σταυρού αμφισβητείται.

Συμβαίνει συχνά όπου το εκλογικό δικαίωμα προβλέπει δυο ή τρεις  σταυρούς,  με ταχυδακτυλουργικό τρόπο,  προστίθενται  σταυροί , αν το ψηφοδέλτιο δεν είναι πλήρες.

Ακόμη και εκεί όπου ένα σταυρός τίθεται,  η νοθεία ελλοχεύει αν το ψηφοδέλτιο στερείται αυτού.

Και είναι τόσο απλή η αποφυγή της αλλοίωσης του αποτελέσματος.

Καταγραφή επάνω στο ψηφοδέλτιο των σταυρών,  με την υπογραφή της εφορευτικής επιτροπής.

Γι’ αυτό στις παραταξιακές εκλογές,  επιβάλλεται μονοσταυρία.

Ο κόσμος πιστεύει ότι τα περισσότερα ρουσφέτια που εδραιώνουν  την πελατειακή σχέση, γίνονται από τα γραφεία υπουργών, περιφερειαρχών, δημάρχων.

Υποστηρίζεται,  για να αποφεύγετε η πλεονεκτική  θέση των βουλευτών ή άλλων εξωκοινοβουλευτικών προσώπων που καταλαμβάνουν θέση υπουργού ή υφυπουργού,  να τους αφαιρείται η δυνατότητα συμμετοχής στις  επόμενες εκλογές.

Όμως αυτό δεν είναι δημοκρατικό.

Πως είναι δυνατόν να στερηθούν το δικαίωμα συμμετοχής πολίτες που λαμπρύνουν  το αξίωμα του υπουργού. Είναι κοινό μυστικό.

Όπου παρεμβαίνει ο ανθρώπινος παράγοντας, η συναλλαγή η πελατειακή σχέση, καλά κρατεί.

Μόνο νόμοι ΠΕΠΟΝΗ,  σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής ζωής,  σε συνδυασμό με πλήρη εφαρμογή,  μπορεί να απαλύνει την κατάσταση.

Διαφορετικά ο σταυρός προτίμησης,  δέσμιος της πελατειακής σχέσης.