Οι έντονες αντιδράσεις περιβαλλοντικών φορέων απέναντι στο νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ με τίτλο «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας» φέρνουν στο προσκήνιο έναν ευρύτερο προβληματισμό για την κατεύθυνση της περιβαλλοντικής πολιτικής στη χώρα και κυρίως προμηνύουν μεγάλα προβλήματα φυσιογνωμίας για τους Δήμους.
Πρώτες στο δημόσιο πεδίο τοποθετήθηκαν 12 μεγάλες περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες προειδοποιούν ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις για τις περιοχές Natura 2000 ανοίγουν τον «ασκό του Αιόλου» για την υποβάθμιση προστατευόμενων περιοχών υπό τον μανδύα του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Συγκεκριμένα, οι οργανώσεις ANIMA, ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, ΑΡΧΕΛΩΝ, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, Καλλιστώ, iSea, MEDASSET, MedINA και WWF Ελλάς κατέθεσαν κοινό σχόλιο στη δημόσια διαβούλευση, εκφράζοντας σοβαρότατες ενστάσεις για τις προβλέψεις του σχεδίου νόμου σχετικά με την πολεοδόμηση εντός προστατευόμενων περιοχών και τη γενικευμένη ρύθμιση χρήσεων γης και δραστηριοτήτων.
Κατά την κοινή τους παρέμβαση, η πρόταση του ΥΠΕΝ για δυνατότητα επέκτασης οικισμών και σχεδίων πόλεως μέσα σε ζώνες βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων εντός περιοχών Natura είναι πολλαπλώς προβληματική. Όπως υποστηρίζουν, η επίκληση συμβατότητας αυτών των επεκτάσεων με τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες είναι προσχηματική, καθώς οι μελέτες αυτές δεν έχουν εξετάσει πολεοδομικά ζητήματα ούτε έχουν αξιολογήσει τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια τέτοια εξέλιξη στο φυσικό περιβάλλον. Με άλλα λόγια, θεωρούν ότι επιχειρείται να δημιουργηθεί μια επίφαση επιστημονικής τεκμηρίωσης χωρίς να υπάρχει πραγματικό υπόβαθρο.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν και η παρέμβαση του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας, η οποία στρέφεται όχι μόνο κατά επιμέρους άρθρων, αλλά κατά της συνολικής φιλοσοφίας του νομοσχεδίου. Το Επιμελητήριο κάνει λόγο για σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, θεσμικής λειτουργίας και περιβαλλοντικής απορρύθμισης.
Το Επιμελητήριο εστιάζει ιδιαίτερα σε δύο ζητήματα:
Το πρώτο αφορά τη δυνατότητα υποχρεωτικής ανάκλησης αναδασώσεων σε εκτάσεις που είχαν παλαιότερα λάβει έγκριση επέμβασης, ακόμη και αν στη συνέχεια κάηκαν και κηρύχθηκαν αναδασωτέες..
Το δεύτερο αφορά τις λεγόμενες «περιοχές επιτάχυνσης ΑΠΕ», στις οποίες έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα μπορούν να εξαιρούνται από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και ειδικής οικολογικής αξιολόγησης.
Όπως αναφέρεται, πίσω από τον τίτλο του «εκσυγχρονισμού» διαμορφώνεται ένα νέο πλαίσιο σημαντικής αποδυνάμωσης της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και των δημοκρατικών διαδικασιών που οφείλουν να το συνοδεύουν.
Κατατέθηκε στη Βουλή η κύρωση του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ενός νομοθετήματος που συγκεντρώνει και κωδικοποιεί το ισχύον πλαίσιο για τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό της χώρας.
Σύμφωνα με τον νέο Κώδικα, οι σημαντικότερες αποφάσεις για την οργάνωση του χώρου λαμβάνονται κυρίως από την κεντρική διοίκηση, χωρίς να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων.
Σημαντικά εργαλεία σχεδιασμού, όπως τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, οι Περιοχές Ειδικών Χωρικών Παρεμβάσεων, οι Ζώνες Ενεργού Πολεοδομίας, οι Ζώνες Αστικού Αναδασμού και οι Ζώνες Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, εντάσσονται σε ένα σύστημα όπου τον τελικό λόγο έχουν κατά κανόνα τα αρμόδια υπουργεία και τα κεντρικά συλλογικά όργανα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.
Η βασική πολιτική συζήτηση που αναμένεται να ανοίξει το επόμενο διάστημα αφορά :
Κατά πόσο οι τοπικές κοινωνίες και τα Δημοτικά Συμβούλια διαθέτουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον των πόλεων, των οικισμών και των περιοχών τους.
Αν και ο νέος Κώδικας επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστημα σχεδιασμού, αρκετοί αυτοδιοικητικοί εκφράζουν ήδη προβληματισμό ότι οι κρίσιμες χωροταξικές και πολεοδομικές επιλογές εξακολουθούν να συγκεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στο κεντρικό κράτος, χωρίς να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων που καλούνται τελικά να διαχειριστούν τις συνέπειες των αποφάσεων αυτών στις τοπικές κοινωνίες.
Θα αρκεί μια υπεύθυνη δήλωση κάθε πολίτη για τα δικαιολογητικά που ήδη κατέχει το Δημόσιο, αναφέρουν οι δύο νέες εγκύκλιοι του ΥΠΕΣ, στη βάση των διατάξεων του ν. 5293/2026 για το «φιλικότερο κράτος στον πολίτη».
Πλέον δεν θα χρειαστεί ξανά να προσκομίσουν οι πολίτες ληξιαρχική πράξη γάμου, αντίγραφο Πτυχίου, απολυτήριο Στρατού, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, διάφορα κτηματολογικά πιστοποιητικά κλπ. μια και η εγκύκλιος προβλέπει την αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση και συγκεκριμένα:
► Οι πολίτες μπορούν πλέον να αντικαθιστούν με υπεύθυνη δήλωση δικαιολογητικά, πιστοποιητικά και βεβαιώσεις που ήδη τηρούνται σε αρχεία του Δημοσίου, όταν αυτά δεν μπορούν ακόμη να αντληθούν αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας.
► Η ρύθμιση αφορά έγγραφα ή στοιχεία που τηρούνται σε υπηρεσίες του Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ.
► Όταν από την έκδοση της διοικητικής πράξης δεν προκαλείται δημοσιονομική επιβάρυνση, η υπηρεσία εκδίδει άμεσα την πράξη και στη συνέχεια αναζητά και ελέγχει τα δικαιολογητικά εντός τριών μηνών.
► Όταν από την έκδοση της διοικητικής πράξης προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Δημοσίου (μπορεί να διευκρινιστεί με την προσθήκη: «ΟΤΑ ή ΝΠΔΔ»), η υπηρεσία αναζητά πρώτα τα σχετικά δικαιολογητικά και εκδίδει τη διοικητική πράξη εντός τριών μηνών από την αίτηση.
Εβδομάδα των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026 χαρακτηρίζεται αυτή η εβδομάδα, καθώς οι υποψήφιοι από ΓΕΛ και ΕΠΑΛ μπαίνουν στην τελική ευθεία της προσπάθειάς τους για την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, οι μαθητές θα διεκδικήσουν μία από τις 68.788 διαθέσιμες θέσεις στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας.
Οι υποψήφιοι των Γενικών Λυκείων (ΓΕΛ) θα εξεταστούν στο πρώτο μάθημα των Πανελλαδικών την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026, στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Γενικής Παιδείας.
Αντίστοιχα, οι υποψήφιοι των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) θα εξεταστούν το Σάββατο 30 Μαΐου 2026 στο μάθημα των Νέων Ελληνικών.
► Η ώρα έναρξης όλων των εξετάσεων έχει οριστεί στις 08:30 το πρωί, ενώ οι υποψήφιοι θα πρέπει να βρίσκονται στις αίθουσες μέχρι τις 08:00.
► Οι εξετάσεις θα ολοκληρωθούν την Δευτέρα, 8 Ιουνίου 2026 ενώ για τα ΕΠΑΛ θα ολοκληρωθούν τη Δευτέρα, 15 Ιουνίου 2026.
Πότε θα ανακοινωθούν οι βαθμολογίες
Με βάση τον προγραμματισμό των τελευταίων ετών, οι βαθμολογίες των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων αναμένεται να ανακοινωθούν προς τα τέλη Ιουνίου 2026
Τότε οι υποψήφιοι θα μπορούν να δουν αναλυτικά τις επιδόσεις τους ανά μάθημα και να υπολογίσουν τα μόριά τους.
Αμέσως μετά ανοίγει η διαδικασία για τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου, που αποτελεί το επόμενο καθοριστικό βήμα για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Πότε θα ανακοινωθούν οι Βάσεις 2026
Μετά την ολοκλήρωση της υποβολής των μηχανογραφικών, θα ακολουθήσει η ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής.
Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι οι βάσεις αναμένεται να ανακοινωθούν στις αρχές Αυγούστου 2026 και το αργότερο έως τις 10 Αυγούστου.
Τότε οι υποψήφιοι θα ενημερωθούν για τη σχολή στην οποία εισάγονται και θα ολοκληρωθεί επίσημα η διαδικασία των Πανελλαδικών Εξετάσεων.