Τον Ενετικό Λιμένα της Ναυπάκτου, το χαρακτηριστικότερο τοπόσημο της πόλης και ένα από τα σημαντικότερα τεκμήρια της κατασκευής λιμενικών έργων, κατά την ενετική περίοδο, απέδωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στην τοπική κοινωνία και στους πολυπληθείς επισκέπτες της περιοχής, μετά την ολοκλήρωση των έργων στερέωσης, συντήρησης και αποκατάστασης σημαντικών τμημάτων του.

Ο Ενετικός Λιμένας βρίσκεται στον πυρήνα του ιστορικού οικισμού και εντάσσεται στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Ναυπάκτου. Περιβάλλεται από τις χαρακτηριστικές επιθαλάσσιες οχυρώσεις, με τους προμαχώνες του Φάρου και του Ανεμογιάννη να οριοθετούν το μοναδικό ιστορικό του τοπίο. Η θέση και η οχύρωσή του συνδέονται με τη μακρά ιστορική πορεία της πόλης και τον ρόλο της ως σημαντικού κέντρου στην ευρύτερη περιοχή. Στη νεότερη εποχή, το γραφικό λιμάνι εξελίχθηκε σταδιακά σε βασικό σημείο αναφοράς της Ναυπάκτου και σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς για τους επισκέπτες της.

Λίνα Μενδώνη: «Παραδίδουμε τον Ενετικό Λιμένα Ναυπάκτου, αποκατεστημένο και ασφαλή, ως ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο στη σύγχρονη ζωή της πόλης»

«Η αποκατάσταση του Ενετικού Λιμένα της Ναυπάκτου αποτελεί έργο ιδιαίτερης ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας, υπερβαίνοντας τα όρια μιας τεχνικής παρέμβασης. Αφορά σ ένα μνημείο άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορική διαδρομή και την ταυτότητα της πόλης, από τα σημαντικότερα ενετικά λιμενικά και οχυρωματικά σύνολα, το οποίο διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη μακραίωνη ιστορία της Ναυπάκτου και της Ελλάδας. Για το Υπουργείο Πολιτισμού, η προστασία, η ανάδειξη και η αποκατάσταση των μνημείων αποτελεί βασική ευθύνη. Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να αποδίδονται ζωντανά στις τοπικές κοινωνίες, ως στοιχεία της ταυτότητάς τους, πόλοι πολιτισμού, επισκεψιμότητας και βιώσιμης ανάπτυξης. Η ολοκλήρωση του έργου εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ναυπάκτου και της Αιτωλοακαρνανίας. Το έργο κατέστη δυνατό χάρη και στα σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία που διαθέτει, σήμερα, η χώρα. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενός μεγάλου χρηματοδοτικού εργαλείου που εξασφάλισε για τη χώρα η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και το οποίο επέτρεψε στο Υπουργείο Πολιτισμού να προχωρήσει και να ολοκληρώσει σημαντικές παρεμβάσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα. Παράλληλα, καθοριστική είναι η συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και τον Περιφερειάρχη Νεκτάριο Φαρμάκη, ο οποίος αποτελεί σταθερό συνοδοιπόρο και αρωγό στην προσπάθεια αξιοποίησης των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για τον πολιτισμό και την ανάπτυξη της περιοχής.

Με την ολοκλήρωση των εργασιών αντιμετωπίστηκαν χρόνια προβλήματα φθοράς διασφαλίζοντας την προστασία, τη στατική επάρκεια και την αυθεντικότητα του ιστορικού συνόλου. Ο Ενετικός Λιμένας σήμερα αποδίδεται ασφαλής, διατηρώντας ζωντανή τη μοναδική ιστορική του φυσιογνωμία και τη σχέση της πόλης με τη θάλασσα. Η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί ζωντανό κεφάλαιο για τις τοπικές κοινωνίες. Ενισχύει την ιστορική μνήμη και τη συλλογική ταυτότητα και, ταυτόχρονα, μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτός είναι ο στόχος μας: Προστατεύουμε τα μνημεία, τα αποκαθιστούμε και τα αποδίδουμε στην κοινωνία ως ζωντανούς χώρους πολιτισμού και γνώσης, αλλά και ως παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές».

Το έργο αποκατάστασης του Ενετικού Λιμένα Ναυπάκτου

Το έργο «Στερέωση και αποκατάσταση του κεντρικού τμήματος του Ενετικού Λιμένα Ναυπάκτου», συνολικού προϋπολογισμού 1.874.984,42 ευρώ, υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με επιπλέον χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Πολιτισμού. Ο στόχος ήταν η αντιμετώπιση των σοβαρών φθορών που είχαν προκληθεί από τη μακρόχρονη έκθεση στο θαλάσσιο περιβάλλον και η αποκατάσταση των δομικών στοιχείων που είχαν υποστεί υποβάθμιση. Οι εργασίες επικεντρώθηκαν στα τείχη και το κρηπίδωμα και περιέλαβαν βελτίωση των γαιών, καθαρισμό και εξυγίανση του πυθμένα, νέα αρμολογήματα και εφαρμογή ενεμάτων, αντικατάσταση θραυσμένων λίθων και συμπλήρωση της τοιχοποιίας. Παράλληλα, ενισχύθηκε η στατική επάρκεια των κατασκευών και αποκαταστάθηκε η λειτουργικότητα της λιμενικής υποδομής, ενώ διατηρήθηκαν τα αυθεντικά μορφολογικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά του μνημείου, σύμφωνα με τις αρχές προστασίας της ιστορικής του φυσιογνωμίας.

Η παρέμβαση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία και ανάδειξη του Ενετικού Λιμένα και του οχυρωματικού συνόλου της Ναυπάκτου. Στο πλαίσιο αυτό, κατά την περίοδο 2022-2024, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας υλοποίησε δράσεις συνολικού προϋπολογισμού 1,15 εκατ. ευρώ για τις επιθαλάσσιες οχυρώσεις και άλλα τμήματα του ιστορικού συνόλου. Ολοκληρώθηκε έτσι ένας σημαντικός κύκλος παρεμβάσεων για τη διατήρηση και ανάδειξη ενός από τα σημαντικότερα ιστορικά τοπόσημα της Ναυπάκτου.

Η εκδήλωση έκλεισε με συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ, η οποία παρουσίασε στο κοινό διαχρονικά έργα κλασικής μουσικής. Τη διεύθυνση της ορχήστρας είχε ο διακεκριμένος αρχιμουσικός Μύρων Μιχαηλίδης, ενώ στη συναυλία συμμετείχε και η υψίφωνος Τζίνα Φωτεινοπούλου. Ήχοι και μελωδίες κλασικών συνθετών ακούστηκαν υπό το φως της αυγουστιάτικης Πανσελήνου, με φόντο τον Ενετικό Λιμένα της Ναυπάκτου.

Στην εκδήλωση παρέστησαν ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ. Ιερόθεος, ο Υφυπουργός Εργασίας Κώστας Καραγκούνης, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας Θανάσης Παπαθανάσης, ο Δήμαρχος Ναυπακτίας Βασίλειος Γκίζας, η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου και πλήθος κόσμου.

Πριν από την τελετή απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Eνετικού λιμανιού της Ναυπάκτου, η Υπουργός Πολιτισμού επισκέφθηκε την Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννη Προδρόμου στη Βομβοκού Ναυπακτίας και παρακολούθησε τον Μέγα Εσπερινό, στον οποίο χοροστάτησε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ. Ιερόθεος.

Σε συνέχεια των όσων συζητήθηκαν στο δημοτικό συμβούλιο Ναυπακτίας για το θέμα της κοπής δένδρων στο κάστρο της Ναυπάκτου και σε απάντηση προς τον δήμαρχο Ναυπακτίας ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης “Αλλάζουμε Πλεύση” Ανδρέας Χ. Κωνσταντόπουλος αναφέρει:

«Κύριε Δήμαρχε, αφήστε τα ποσοστά και δώστε στη δημοσιότητα τον φάκελο του Κάστρου»

Η σημερινή ανακοίνωση του Δημάρχου επιβεβαιώνει δυστυχώς αυτό που επισημάναμε στο Δημοτικό Συμβούλιο:

Για την “ταμπακιέρα”, καμία απάντηση.

Κανείς δεν αμφισβήτησε την ανάγκη πυροπροστασίας του Κάστρου. Κανείς δεν υποστήριξε ότι επικίνδυνα, άρρωστα ή ξερά δέντρα δεν πρέπει να απομακρύνονται όταν αυτό τεκμηριώνεται επιστημονικά.

Το ερώτημα που θέσαμε είναι άλλο και παραμένει αναπάντητο:

Με ποια συγκεκριμένη μελέτη, με ποια επιστημονική τεκμηρίωση και με ποιες διοικητικές εγκρίσεις πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη εκτεταμένη επέμβαση;

Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι ένα οποιοδήποτε άλσος.

Είναι προέχον βυζαντινό μνημείο, προστατευόμενο ήδη από το 1922, και ιστορικό διατηρητέο μνημείο, με αυξημένο καθεστώς προστασίας που αφορά όχι μόνο τα τείχη αλλά και τον άμεσο περιβάλλοντα χώρο και τη φυσιογνωμία του μνημειακού συνόλου.

Γι’ αυτό ακριβώς θέσαμε συγκεκριμένα ερωτήματα:

● Πού είναι η επιστημονική μελέτη της συγκεκριμένης επέμβασης;

● Πού αποτυπώνονται ένα προς ένα τα δέντρα που επρόκειτο να κοπούν και η αιτιολογία απομάκρυνσής τους;

● Πώς χαρακτηρίστηκε η επέμβαση ως προς την έκταση και τη σημασία της;

● Εξετάστηκε εάν, λόγω της κλίμακας και της σημασίας του μνημείου, απαιτούνταν Προκαταρκτική Μελέτη Σκοπιμότητας – Σχέδιο Πλαίσιο;

● Ποιες ακριβώς γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων οργάνων του Υπουργείου Πολιτισμού υπάρχουν;

● Υπήρξε διαδικασία ενώπιον του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου; Εάν όχι, με ποια αιτιολογία κρίθηκε ότι δεν απαιτείται;

● Ποια είναι η τελική εγκριτική πράξη για την έκταση των εργασιών που τελικά πραγματοποιήθηκαν;

Σε αυτά ο Δήμαρχος δεν απάντησε.

Αντί γι’ αυτό, μας πληροφορεί ότι αφαιρέθηκε περίπου το 6% των δέντρων του λόφου.

Ακόμη και αν δεχθούμε το ποσοστό αυτό ως ακριβές, το 6% του συνόλου δεν περιγράφει την πραγματική ένταση μιας επέμβασης όταν οι κοπές συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένη περιοχή του μνημείου.

Οι πολίτες βλέπουν την εικόνα.

Και η εικόνα μιας ολόκληρης περιοχής του Κάστρου έχει μεταβληθεί δραματικά.

Δεν μπορεί ένας αριθμητικός μέσος όρος να εξαφανίσει αυτό που βλέπουν τα μάτια μας.

Όσο για την επίκληση της απόφασης της Δημοτικής Επιτροπής της 29ης Οκτωβρίου 2025, επαναλαμβάνουμε το αυτονόητο:

Η Δημοτική Επιτροπή αποφάσισε την αποδοχή δωρεάς.

Δεν αποφάσισε ούτε ενέκρινε την επιστημονική μελέτη της συγκεκριμένης επέμβασης.

Και υπάρχει ένα γεγονός που ο Δήμαρχος εξακολουθεί να μην εξηγεί:

η αποδοχή της δωρεάς έγινε στις 29 Οκτωβρίου 2025, ενώ οι υποδείξεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας που επικαλέστηκε στη συνεδρίαση ακολούθησαν τον Νοέμβριο του 2025.

Επομένως, αντί να επιχειρείται η μετατροπή μιας απόφασης αποδοχής δωρεάς σε εκ των υστέρων «λευκή επιταγή» για οποιαδήποτε επέμβαση, υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να τελειώσει αυτή η συζήτηση:

Δώστε τα όλα στη δημοσιότητα.

Την υπόδειξη.

Τη μελέτη.

Την αποτύπωση των δέντρων.

Την επιστημονική αιτιολόγηση.

Τη Μελέτη Σκοπιμότητας, εφόσον απαιτήθηκε.

Τις γνωμοδοτήσεις.

Τις εγκρίσεις.

Την τελική διοικητική πράξη.

Και κυρίως, τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι αυτό ακριβώς που εγκρίθηκε είναι αυτό ακριβώς που εκτελέστηκε.

Εάν όλα έγιναν όπως προβλέπει η νομοθεσία, ο πλήρης φάκελος θα το αποδείξει και η συζήτηση θα τελειώσει.

Μέχρι τότε όμως, οι αναφορές στο «6%», στην αντιπολίτευση και στο τι συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια δεν απαντούν στα συγκεκριμένα ερωτήματα που τέθηκαν.

Το Κάστρο της Ναυπάκτου είναι πολύ σημαντικό για να μετατρέπεται η προστασία του σε επικοινωνιακή αντιπαράθεση.

Η εικόνα του Κάστρου μιλάει.
Τώρα περιμένουμε να μιλήσουν και τα έγγραφα.

Δημοτική Παράταξη «Αλλάζουμε Πλεύση»

Ναύπακτος, 27 Αυγούστου 2026

Ανδρέας Χ. Κωνσταντόπουλος

Επικεφαλής της παράταξης “Αλλάζουμε Πλεύση”

Σε ανακοίνωση η δημοτική παράταξη ” Αλλάζουμε Πλεύση” αναφέρει σχετικά με το θέμα της κοπής δενδρων στο κάστρο της Ναυπάκτου:

“Η χθεσινή συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο άφησε περισσότερα ερωτήματα από απαντήσεις για τον τρόπο με τον οποίο η Δημοτική Αρχή διαχειρίστηκε την εκτεταμένη κοπή δέντρων στο Κάστρο της Ναυπάκτου.

Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι ένας απλός δημοτικός χώρος. Προστατεύεται ως προέχον βυζαντινό μνημείο και ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, με τα σχετικά ΦΕΚ του 1922 και του 1937. Η προστασία αυτή δεν αφορά μόνο τα τείχη, αλλά και τον περιβάλλοντα χώρο, που αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορικής και αισθητικής φυσιογνωμίας του μνημείου.

Ακριβώς γι’ αυτό, όταν πρόκειται για επεμβάσεις μεγάλης κλίμακας σε έναν τόσο σημαντικό αρχαιολογικό χώρο, δεν αρκούν αποσπασματικές υπηρεσιακές υποδείξεις. Απαιτείται πλήρης επιστημονική τεκμηρίωση και τήρηση όλων των προβλεπόμενων διοικητικών διαδικασιών.

Στη χθεσινή συνεδρίαση, ο Δήμαρχος δεν απάντησε στα κρίσιμα ερωτήματα που τέθηκαν:

Υπήρξε η απαιτούμενη μελέτη;

Τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες και εγκρίσεις;

Αντί συγκεκριμένων απαντήσεων, παρουσιάστηκαν έγγραφα της Εφορείας Αρχαιοτήτων και εγκρίσεις του Δασαρχείου. Η βασική επιστημονική μελέτη, όμως, δεν παρουσιάστηκε ποτέ.

Εξίσου σοβαρό είναι ότι η ίδια η κοπή των δέντρων δεν εισήχθη ποτέ προς συζήτηση και λήψη απόφασης στη Δημοτική Επιτροπή. Το μόνο θέμα που ήρθε προς ψήφιση ήταν η αποδοχή της δωρεάς της ΔΕΗ, η οποία αφορά την αποδοχή της δωρεάς και δεν συνιστά πράξη έγκρισης της ίδιας της επέμβασης στο μνημείο.

Παρ’ όλα αυτά, ο Δήμαρχος επιχείρησε να ταυτίσει την ψήφο για την αποδοχή της δωρεάς με την έγκριση της κοπής.

Ο ισχυρισμός αυτός δεν αντέχει ούτε στα ίδια τα χρονολογικά δεδομένα.

Η αποδοχή της δωρεάς έγινε τον Οκτώβριο του 2025, ενώ οι υποδείξεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας που επικαλείται ο Δήμαρχος φέρουν ημερομηνία Νοεμβρίου 2025.

Το ερώτημα επομένως είναι απλό:

Πώς μπορεί να θεωρείται ότι εγκρίθηκε τον Οκτώβριο μία συγκεκριμένη επέμβαση που, σύμφωνα με όσα επικαλείται σήμερα η Δημοτική Αρχή, στηρίζεται σε έγγραφα που εκδόθηκαν τον Νοέμβριο;

Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα το Κάστρο προκαλεί εύλογη ανησυχία. Ένα μνημείο αυτής της ιστορικής αξίας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακές υπεκφυγές και διαδικασίες που αφήνουν τόσα αναπάντητα ερωτήματα.

Καλούμε τη Δημοτική Αρχή να δώσει άμεσα στη δημοσιότητα ολόκληρο τον διοικητικό και επιστημονικό φάκελο της επέμβασης: τη μελέτη, τις γνωμοδοτήσεις, τις εγκρίσεις και κάθε σχετικό έγγραφο που τεκμηριώνει ότι τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες νόμιμες διαδικασίες.

Καλούμε τη Δημοτική Αρχή να σταθεί στο ύψος της ευθύνης της και να δώσει καθαρές απαντήσεις στους πολίτες της Ναυπάκτου.

Η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς δεν είναι θέμα επικοινωνίας.

Είναι θέμα νομιμότητας, διαφάνειας, πολιτικής ευθύνης και σεβασμού απέναντι στην ιστορία της Ναυπάκτου.

Η εικόνα του Κάστρου μιλάει.

Τώρα είναι η σειρά του Δημάρχου να απαντήσει”.

Ναύπακτος, 27 Αυγούστου 2026

Δημοτική Παράταξη

«Αλλάζουμε Πλεύση»