«Παράθυρο» διενέργειας πρόωρων εκλογών και στις εκλογές των δήμων και των περιφερειών «ανοίγει» ο Νέος Κώδικας για τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης που βρίσκεται σε φάση δημόσιας διαβούλευσης.

Συγκεκριμένα, ο Κώδικας προβλέπει δύο σενάρια σύμφωνα με τα οποία μπορούν να προκηρυχθούν και να διενεργηθούν πρόωρες εκλογές, οι οποίες θα διενεργηθούν με αναλογικά με το ήδη προβλεπόμενο σύστημα από τον Κώδικα, που καταργεί τον β’ γύρο, προβλέπει εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη με 42%, όπως και το νέο/εισηγούμενο σύστημα της εναλλακτικής ψήφου.

Ποια είναι τα σενάρια

1►  Η διάλυση συμβουλίου με απόφαση ΥΠΕΣ και “υπηρεσιακός δήμαρχος ή περιφερειάρχης”

Στο άρθρο 78, προβλέπονται πρόωρες εκλογές εάν ένα δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο διαλυθεί για σοβαρούς λόγους δημόσιου συμφέροντος, με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, μετά από ειδικά αιτιολογημένη έκθεση του Γενικού Επόπτη και με σύμφωνη γνώμη πειθαρχικού συμβουλίου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

Σημειώνεται πως η διάλυση του δημοτικού συμβουλίου επιφέρει και τη διάλυση των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων, οπότε οι εκλογές θα αφορούν και στην ανάδειξη των συμβουλίων κοινότητας εκ νέου.

Στην περίπτωση αυτή, ο Γραμματέας της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης προκηρύσσει εκλογές το αργότερο εντός τριάντα (30) ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών, οι οποίες διενεργούνται το αργότερο εντός τριάντα (30) ημερών από την προκήρυξή τους για το υπόλοιπο της θητείας.

Παράλληλα, ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης προχωρά στην υπηρεσιακή ανάθεση καθηκόντων δημάρχου ή περιφερειάρχη στον αρχαιότερο υπάλληλο του ΟΤΑ πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με βαθμό Α’. Τα καθήκοντα που θα ασκεί ο “υπηρεσιακός” δήμαρχος θα έχουν διεκπεραιωτικό χαρακτήρα και θα σχετίζονται με επείγουσες υποθέσεις, αλλά και με την ευθύνη της διενέργειας των εκλογών.

2► Εκούσια προκήρυξη εκλογών

Στη δεύτερη περίπτωση, που εντοπίζεται στο άρθρο 79, ο Κώδικας προβλέπει τη δυνατότητα εκούσιας διάλυσης του δημοτικού ή του περιφερειακού συμβουλίου. Πιο συγκεκριμένα, με εισήγηση δημάρχου ή περιφερειάρχη, και με αρκετά διευρυμένη πλειοψηφία 4/5 του συνόλου των μελών του συμβουλίου μπορεί να ληφθεί απόφαση για τη διενέργεια εκλογών. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο μια φορά ανά θητεία και μόνο εντός των πρώτων τριών ετών της αυτοδιοικητικής θητείας, η οποία σύμφωνα με άλλη διάταξη του Κώδικα είναι πενταετής.

Ειδικότερα, το δημοτικό ή το περιφερειακό συμβούλιο δύναται, με εισήγηση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, και με πλειοψηφία τεσσάρων πέμπτων (4/5) του όλου αριθμού των μελών να αποφασίσει τη διενέργεια εκλογών και την ημερομηνία αυτών τουλάχιστον μετά από τριάντα (30) μέρες από τη λήψη της απόφασης και το αργότερο εντός εξήντα (60) ημερών, για την ανάδειξη νέων δημοτικών ή περιφερειακών αρχών για το υπόλοιπο της θητείας.