Μια από τις πρώτες περιοχές της Ελλάδας όπου θα προχωρήσουν τα παράκτια αιολικά πάρκα είναι ο Πατραϊκός κόλπος και συγκεκριμένα από την ακτογραμμή του Αντιρρίου μέχρι και τις εκβολές του Εύηνου ποταμού. Αν και η ευρύτερη περιοχή έχει ήδη μεγάλο αριθμό χερσαίων ανεμογεννητριών τόσο στην Κλόκοβα όσο και στο Παναχαϊκό αλλά και σε πολλά βουνά της Ορεινής Ναυπακτίας, το ΥΠΕΝ και η ΕΔΕΥΕΠ έκριναν ότι πλέον υπάρχει ανάγκη να τοποθετηθούν αιολικά ακόμα και στη θάλασσα, ξεκινώντας από τη Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου και φτάνοντας μέχρι το… Μεσολόγγι.
Στην τελευταία συνεδρίαση του Δ.Σ. του ΣΠΟΑΚ (Σύνδεσμος Προστασίας και Ορθολογικής Ανάπτυξης του Κορινθιακού κόλπου), στον οποίο συμμετέχουν οι Δήμοι που περιβάλλουν τον Κορινθιακό, (σημειωτέο έχει αποχωρήσει ο δήμος Ναυπακτίας), ο δήμος Πατρέων, κατέθεσε ψήφισμα ενάντια στην εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων στην περιοχή.
Το ψήφισμα, που εγκρίθηκε ομόφωνα, έχει ως εξής:
«Μέσα στον Πατραϊκό Κόλπο από το Αντίρριο, τη Ναύπακτο, το Ρίο και μέχρι τον Ψαθόπυργο πρόκειται να εγκατασταθεί ένα γιγαντιαίο «υπεράκτιο» αιολικό πάρκο, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης. Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, που εκπονήθηκε από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε (ΕΔΕΥΕΠ), το 2024 ξεκινήσαν οι προετοιμασίες που περιλαμβάνουν τις διαδικασίες έγκρισης της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, καθώς και οριοθέτηση των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ). Το σχέδιο ανάπτυξης πλωτών και σταθερής βάσης υπεράκτιων αιολικών πάρκων περιλαμβάνει 25 περιοχές με συνολική δυναμικότητα 12,4 GW.
Στον Πατραϊκό Κόλπο θα εγκατασταθούν πάνω από 50 τεράστιες ανεμογεννήτριες συνολικής ισχύος 695 MW πολύ κοντά στην ακτογραμμή δηλαδή σε κατοικημένες περιοχές και παραλίες κολύμβησης, καθώς θα είναι σταθερής έδρασης. Αυτές προστίθενται σε μια ιδιαίτερα επιβαρυμένη περιοχή με εγκαταστημένες και αδειοδοτημένες ανεμογεννήτριες στα γύρω βουνά και πλαγιές του Πατραϊκού Κόλπου.
Τα όρια του υπεράκτιου αιολικού πάρκου του Πατραϊκού είναι κοντά σε υδατικά συστήματα και σε Λιβάδια Ποσειδωνίας και σε επαφή με τα Πάρκα λιμνοθαλασσών του Μεσολογγίου. Θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στα ενδιαιτήματα προστατευόμενων θαλάσσιων ειδών και γενικά στα οικοσυστήματα του Κόλπου καθώς επίσης και στην αλιεία.
Η οριοθετημένη περιοχή του αιολικού πάρκου του Πατραϊκού γειτονεύει με χερσαίες περιοχές Natura και εφάπτεται ή υπερκαλύπτει ένα μέρος του Κορινθιακού που έχει ενταχθεί στις προστατευόμενες περιοχές Natura. Η ενέργεια είναι κοινωνικό αγαθό και είναι αναγκαίο να αξιοποιηθούν όλες οι πηγές παραγωγής ενέργειας, μεταξύ των οποίων και οι ΑΠΕ, σχεδιασμένα με βάση τις λαϊκές ανάγκες και την προστασία του περιβάλλοντος και όχι για τα κέρδη των ενεργειακών ομίλων.
Με τους συγκεκριμένους νόμους δίνεται η δυνατότητα να εγκαθίστανται ανεμογεννήτριες κοντά σε κατοικημένες περιοχές ή και σε προστατευόμενες περιοχές προκαλώντας τεράστια προβλήματα στους κατοίκους υποβαθμίζοντας το περιβάλλον.
Αυτή η πολιτική μαζί με την απελευθέρωση της αγοράς και το χρηματιστήριο ενέργειας, οδηγεί στην εκτόξευση των λογαριασμών της ηλεκτρικής ενέργειας, αύξηση της ενεργειακής φτώχειας και κόψιμο του ρεύματος σε κατοικίες και μικροεπαγγελματίες.
Το Δ.Σ. του Σ.Π.Ο.Α.Κ. συμπαραστέκεται στις πρωτοβουλίες των συλλογικών φορέων της Βόρειας Πάτρας και της Ναυπακτίας που διεκδικούν την ανάκληση του σχεδιασμού για την εγκατάσταση του τεράστιου αιολικού πάρκου στον Πατραϊκό. Εκπροσωπώντας τους Δήμους του Κορινθιακού και Πατραϊκού Κόλπου, ζητάμε την άμεση ανάκληση των σχεδιασμών για εγκατάσταση των γιγαντιαίων ανεμογεννητριών για την προστασία του οικοσυστήματος και της υγείας των κατοίκων των παράκτιων περιοχών.
Διεκδικούμε την κατάργηση των αντιπεριβαλλοντικών νόμων και των σχετικών διατάξεων, που επιτρέπουν ενεργειακές επενδύσεις για τα συμφέροντα των λίγων».
Με έγγραφό του – αίτημα προς τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Αλλάζουμε Πλεύση» Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, ζητά να συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο Ναυπακτίας το θέμα των παρεμβάσεων στο Κάστρο Της Ναυπάκτου.
Αναφέρει συγκεκριμένα το έγγραφο:
« Κύριε Πρόεδρε,
Παρακαλώ να εισαχθεί προς συζήτηση στο προσεχές Δημοτικό Συμβούλιο το θέμα των πρόσφατων παρεμβάσεων στο Κάστρο Ναυπάκτου, οι οποίες έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό και ευρύ δημόσιο διάλογο στην τοπική κοινωνία.
Το Κάστρο Ναυπάκτου αποτελεί το σημαντικότερο ιστορικό και πολιτιστικό μνημείο της πόλης μας και η διαχείρισή του δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο αποσπασματικών ενεργειών χωρίς ουσιαστική ενημέρωση της κοινωνίας και των αιρετών εκπροσώπων.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την απομάκρυνση των δέντρων. Αφορά συνολικά:
την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου, την επιστημονική τεκμηρίωση των παρεμβάσεων, την πυροπροστασία του μνημείου, την ανάδειξη του Κάστρου, την προσβασιμότητα για όλους τους πολίτες, καθώς και τον μακροχρόνιο σχεδιασμό διαχείρισης του σημαντικότερου μνημείου της Ναυπάκτου.
Για τον λόγο αυτό ζητείται να ενημερωθεί το Δημοτικό Συμβούλιο σχετικά με:
Τις μελέτες, γνωμοδοτήσεις και εγκρίσεις που οδήγησαν στις συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Τον ρόλο και τις εισηγήσεις του Δήμου προς το Υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων.
Τον συνολικό σχεδιασμό για την προστασία και διαχείριση της βλάστησης στο Κάστρο.
Τα μέτρα πυροπροστασίας που εφαρμόζονται σήμερα και τη λειτουργική κατάσταση των υποδομών πυροπροστασίας που δημιουργήθηκαν κατά το έργο της συνολικής ανάδειξης του Κάστρου την περίοδο 2005-2008.
Τον προγραμματισμό έργων που αφορούν την ασφαλή και καθολική προσβασιμότητα του μνημείου.
Τις προβλεπόμενες ενέργειες αποκατάστασης και διαχείρισης του τοπίου μετά τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν.
Η Ναύπακτος δεν χρειάζεται αντιπαραθέσεις χωρίς αποτέλεσμα. Χρειάζεται έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που θα εξασφαλίζει ότι το Κάστρο θα προστατεύεται ως ενιαίο μνημείο ιστορίας, πολιτισμού και φυσικού περιβάλλοντος, με διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό προς τους πολίτες» .
Το σχέδιο “ΑΠΟΛΛΩΝ” (Ενεργειακές κοινότητες) αφορούσε στην στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο με 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Συγκεκριμένα, μέσω του προγράμματος «Απόλλων», με την εγκατάσταση σταθμών ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης, το υπουργείο θα επιχειρούσε να απαντήσει στις ενεργειακές ανάγκες των ευάλωτων νοικοκυριών, των ΟΤΑ Α’ και Β’, των ΔΕΥΑ και των ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ.
Στόχος του Προγράμματος ήταν μέσω της εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης, να καλυφθεί:
α) το 90% της κατανάλωσης των ευάλωτων νοικοκυριών και
β) το 50% της κατανάλωσης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ Α’ και Β’, π.χ. κτίρια, αντλιοστάσια, οδοφωτισμός), των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και των Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων/Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ).
Δυστυχώς το Πρόγραμμα Ενεργειακού Συμψηφισμού «Απόλλων», το οποίο παρουσιάστηκε με τυμπανοκρουσίες , στο πλαίσιο των μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την εύρυθμη λειτουργία της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, απέτυχε εξ αιτίας σημαντικών καθυστερήσεων στην υλοποίηση του έργου και της μη τήρησης των προβλεπόμενων ορόσημων.
Για το θέμα έγινε ερώτηση στη Βουλή προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σε ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αιτ/νίας, με θέμα «Περιβαλλοντικό έγκλημα στο Κάστρο της Ναυπάκτου» , προχώρησε Ναυπάκτιος συμπολίτης μας – εκπροσωπώντας ομάδα πολιτών της Ναυπάκτου οι οποίοι αγωνίζονται για τη διάσωση του φυσικού περιβάλλοντος της πόλης που απειλείται από ενέργειες δημόσιων υπηρεσιών και αρχών.
Αναφέρει σε αυτή:
« Αξιότιμε κύριε Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αιτ/νίας, λαμβάνουμε την τιμή να σας ενημερώσουμε ότι τις τελευταίες ημέρες συνεργείο του Δήμου Ναυπακτίας προέβη σε εκτεταμένη δενδροτόμηση στην ανατολικής πλευράς του τρίτου διαζώματος του κάστρου της Ναυπάκτου πάνω από τη Ντάπια Τσαούς.
Παρόμοια ενέργεια πραγματοποιήθηκε και το Καλοκαίρι του 2022 προκαλώντας όπως και τώρα την οργισμένη αντίδραση των κατοίκων του παραδοσιακού οικισμού της πόλης της Ναυπάκτου αλλά και της ευρύτερης περιοχής.
Το σχέδιο εκχέρσωσης του λόφου της Ναυπάκτου εκπονήθηκε και υλοποιείται από την «Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας», σε συνεργασία με την τοπική δημοτική αρχή, ερήμην των πολιτών και παρά τις σφοδρές αντιδράσεις των κατοίκων της πόλης που εκδηλώνονται προς τα παρόν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.
Σημειώνουμε ότι η παραπάνω πολιτική κατά του φυσικού πλούτου της χώρας πραγματοποιείται εν μέσω της κλιματικής αλλαγής που απειλεί τον ανθρώπινο πολιτισμό. Παρόλα αυτά το φυσικό περιβάλλον της Ναυπάκτου καταστρέφεται με την αλόγιστη κοπή δεκάδων υγιών δένδρων τη στιγμή που ακόμα και ένα θεωρείται πολύτιμο και είναι αναντικατάστατη μονάδα του φυσικού πνεύμονα της Γης.
Η «Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας» υποστηρίζει ψευδώς ότι τα δέντρα που κόπηκαν δημιουργούσαν προβλήματα στο τείχος του ενετικού κάστρου. Όμως τα δέντρα του κάστρου προέρχονται από τις δεντροφυτεύσεις που έγιναν νομίμως από το 1914 έως το 1939 (έγκριση από το Υπουργείο Εσωτερικών και κατόπιν από το Υπουργείο Γεωργίας υπό την γραμματεία του Ιωάννη Μπρικόλα) και βρίσκονται σε απόσταση ασφαλείας από τα τείχη.
Συνεπώς πολλά από τα δέντρα έχουν ηλικία άνω των 100 ετών χωρίς να έχει αναφερθεί κάποιο πρόβλημα στη στατικότητα των τειχών που να οφείλεται στην πλήρη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος. Το Δασαρχείο Ναυπάκτου βεβαιώνει ότι δεν υπάρχει σχετική μελέτη ούτε η έρευνά μας εντόπισε κάποια επιστημονική μελέτη για το Κάστρο της Ναυπάκτου που να αποδεικνύει το αντίθετο. Επίσης εντός του κάστρου υπάρχει σύγχρονο σύστημα πυροπροστασίας το οποίο μπορεί να το προστατέψει από ενδεχόμενη πυρκαγιά.
Η πόλη της Ναυπάκτου έχει χαρακτηρισθεί «Παραδοσιακός Οικισμός» και «το Κάστρο Ναυπάκτου είναι κηρυγμένο ως προέχον βυζαντινό και ιστορικό μνημείο». Οι σχετικές αποφάσεις που λαμβάνονται από τις αρχές πρέπει να είναι σύμφωνες με: α) «Διεθνής Σύμβαση για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής κληρονομιάς» (UNESCO 1972) β) «Σύσταση για την Προστασία της Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς σε εθνικό επίπεδο» (UNESCO 1972) και γ) «The ICOMOS Charter for the Interpretation and Presentation of Cultural Heritage Sites (2007): «3.4. Το περιβάλλον τοπίο, το φυσικό περιβάλλον και η γεωγραφική θέση αποτελούν αναπόσπαστα μέρη της ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας ενός χώρου και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην ερμηνεία της» (σελ.9).
Οι παραπάνω συμβάσεις που έχει ενσωματώσει η ελληνική νομοθεσία συνδέουν την πολιτιστική κληρονομιά με το φυσικό περιβάλλον και θέτουν την ανάγκη προστασίας των μνημείων του ανθρώπινου πολιτισμού και του φυσικού περιβάλλοντος στο ίδιο ιεραρχικό επίπεδο.
Επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα παρακάτω άρθρα από τη «Χάρτα του ICOMOS για τη Διατήρηση Ιστορικών Πόλεων και Αστικών Περιοχών» (The Washington Charter of 1987) που αναφέρονται στο ρόλο της τοπικής κοινωνίας στην ανάγκη διατήρησης του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου των ιστορικών πόλεων:
Άρθρο 3. «Η συμμετοχή και η εμπλοκή των κατοίκων είναι απαραίτητη για την επιτυχία του προγράμματος διατήρησης και θα πρέπει να ενθαρρυνθεί. Η διατήρηση των ιστορικών πόλεων και αστικών περιοχών αφορά πρωτίστως τους κατοίκους τους» (σελ.2).
Άρθρο 4. «Η διατήρηση σε μια ιστορική πόλη ή αστική περιοχή απαιτεί σύνεση, συστηματική προσέγγιση και πειθαρχία. Η ακαμψία πρέπει να αποφεύγεται καθώς μεμονωμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιάζουν συγκεκριμένα προβλήματα» (Σελ.2).
Βάσει όλων των ανωτέρω παρακαλούμε να εξετάσετε το θέμα προβαίνοντας στις αναγκαίες πράξεις, προκειμένου να διερευνηθούν τα καταγγελλόμενα πραγματικά περιστατικά. Σας παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για τα αποτελέσματα ώστε να γίνει γνωστό στους συμπολίτες μας, αν η εκτεταμένη δενδροτόμηση στο κάστρο της Ναυπάκτου εκτελέστηκε με όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες που επιβάλλει η ελληνική νομοθεσία και κυρίως, αν συμφωνεί με τις διεθνείς συνθήκες για την προστασία του περιβάλλοντος που έχει κυρώσει το ελληνικό κράτος ή όχι.
Εάν κρίνετε ότι οι ενέργειες των αρχών είναι παράνομες ή αυθαίρετες και καταχρηστικές και εκθέτουν τη χώρα διεθνώς θα θέλαμε να μας πληροφορήσετε τα μέτρα που θα λάβετε άμεσα βάσει των αρμοδιοτήτων σας ώστε να σταματήσει εγκαίρως το περιβαλλοντικό έγκλημα στην πόλη της Ναυπάκτου».