Η καραντίνα που επιβλήθηκε λόγω του κορωνοϊού αναπόφευκτα πολλαπλασίασε τις ώρες σύνδεσης του ανθρώπου και των μελών της οικογένειας με την τηλεόραση και τα διαδικτυακά μέσα πληροφόρησης. Οι κραυγές αγωνίας των συνανθρώπων μας από την Ιταλία και την Ισπανία, που χτυπήθηκαν τόσο σκληρά από τον κορωνοϊό, για το έλλειμμα αλληλεγγύης από τις ισχυρότερες χώρες της ευρωπαϊκής ένωσης, ενεργοποιούν τον προβληματισμό μας για την ανάγκη επανεξέτασης της κρατικής πολιτικής σε δυο βασικούς τομείς που αφορούν την υγεία και την επιβίωση των πολιτών.
Σε ότι αφορά την Υγεία, η εμπειρία που βιώνουμε με τον κορωνοϊό έχει αποδείξει περίτρανα την ανάγκη για τη διατήρηση και την ενίσχυση ενός ΔΗΜΟΣΙΟΥ συστήματος Υγείας. Για το θέμα αυτό ακόμα και οι πιο ακραίοι υποστηρικτές του νεοφιλελευθερισμού αναγκάζονται σήμερα να παραδεχτούν ότι χωρίς τους γιατρούς και όλο το υγειονομικό προσωπικό, που δίνουν την πιο σκληρή μάχη για την καταπολέμηση του υιού, οι άνθρωποι θα πέθαιναν στους δρόμους. Αυτούς τους ανθρώπους κι αυτό το δημόσιο σύστημα υγείας θα πρέπει να υπερασπιστούμε όχι μόνο τώρα, κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης, αλλά κι αφού θα έχει ξεπεραστεί κι η σημερινή κρίση.
Ένα δεύτερο ζήτημα που πρέπει να μας απασχολήσει ως κοινωνία αφορά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, οι αδυναμίες και οι ανεπάρκειες του οποίου αποκαλύπτονται σήμερα. Στον καταμερισμό εργασίας μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ελλάδα με ή χωρίς διαπραγμάτευση κατατάχθηκε στις χώρες του αποκλειστικού τουριστικού ενδιαφέροντος. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία τουριστικών υποδομών και στη μετατόπιση της απασχόλησης από τον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα στον τομέα των υπηρεσιών και κυρίως του τουρισμού. Τα τελευταία χρόνια στο σύνολο σχεδόν της χώρας αυτό που ως μοναδικό μοντέλο ανάπτυξης προτείνεται και προβάλλεται είναι ο τουρισμός. Αυτό ανεξάρτητα από τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής αλλά και τις δεξιότητες της νέας γενιάς στις οποίες η ελληνική οικογένεια επενδύει μέσω των σπουδών.
Αυτός ο μονόπλευρος προσανατολισμός της χώρας προς τον τουρισμό οδήγησε στην καταστροφή άλλων παραγωγικών τομέων της χώρας με αποτέλεσμα να εισάγουμε προϊόντα που στο παρελθόν μπορούσαμε να παράγουμε αλλά και να κάνουμε εξαγωγές. Σήμερα εισάγουμε μεγάλο μέρος προϊόντων που σχετίζονται με τη διατροφή του λαού και τα οποία πληρώνουμε από τα έσοδα του τουρισμού. Η σημερινή κρίση ήταν επόμενο να πλήξει καίρια φέτος τον τομέα του τουρισμού χωρίς μάλιστα να μπορεί να προσδιοριστεί το μέγεθος των ζημιών του κλάδου για τα αμέσως προσεχή χρόνια.
Γεννιέται λοιπόν το ερώτημα από ποιες πηγές εσόδων θα πληρωθούν οι δαπάνες των εισαγωγών που είναι αναγκασμένη να κάνει η χώρα μας; Υπάρχουν σήμερα άνθρωποι που πιστεύουν ότι σε μια τέτοια πρωτοφανή πλέον κρίση θα έχουμε τη στήριξη και την αλληλεγγύη των μεγάλων εταίρων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Θεωρούμε ότι η επόμενη μέρα μετά την κρίση του κορωνοϊού πρέπει να μας βρει ενωμένους και σύμφωνους ότι στον παραγωγικό μοντέλο της χώρας ο διατροφικός τομέας επιβάλλεται να έχει κεντρική θέση. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι είναι αναγκαίο για τη διατροφή και επιβίωση του λαού μας χωρίς να εξαρτιόμαστε από την αλληλεγγύη τρίτων.
Δεν γνωρίζουμε επίσης πότε θα ξεσπάσει η επόμενη η κρίση ούτε και τον χαρακτήρα τον οποίο θα έχει. Οφείλουμε όμως από το μάθημα του κορωνοϊού όχι μόνο να βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα αλλά να λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να θωρακίσουμε την κοινωνία από επερχόμενους κινδύνους.
Με εκδηλώσεις που ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής, η Ναύπακτος γιόρτασε με λαμπρότητα την Αγία Παρασκευή.
Στις 19:00 τελέστηκε Μεγάλος Πολυαρχιερατικὸς Εσπερινός, χοροστατούντων των Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιερόθεου και Ισπανίας & Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπου.
Ακολούθησε αρτοκλασία στην Πλατεία Φαρμάκη, ενώ ακολούθησε η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Αγίας Παρασκευής στους δρόμους της πόλης, με τη συμμετοχή του Κλήρου, των τοπικών αρχών, πλήθους πιστών και με επικεφαλής την Παπαχαραλαμπείο Φιλαρμονική.
Ανήμερα της εορτής, Κυριακή 26 Ιουλίου στις 7:00 το πρωί θα τελεστεί ο Πανηγυρικός Όρθρος και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα τελεστούν ο Εσπερινός και η Ιερά Παράκληση προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής.
Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου διοργανώνουν εκδήλωση για τους απόδημους Ναυπακτίους, την Τρίτη, 28 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30 στο Ενετικό Λιμάνι (δυτικός βραχίονας).
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Μητροπόλεως υπό τη διεύθυνση του Π.Αναστασόπουλου και τμήματα του Λαογραφικού Πολιτιστικού Χορευτικού Ομίλου Ναυπάκτου (Λ.Π.Χ.Ο.Ν.) «Ανεμογιάννης» και του Ναυπακτιακού Χορευτικού Ομίλου Φίλων Ελληνικής Παράδοσης (ΝΑ.Χ.Ο.Φ.Ε.Π.) «Ναυς».
Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.