Μικρότερο δημοσιονομικό περιθώριο για Δήμους και Περιφέρειες τα επόμενα χρόνια προδιαγράφουν οι προβλέψεις του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού (ΠΔΠ) 2027-2030 που δημοσίευσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους στο πλαίσιο της κατάρτισης του κρατικού προϋπολογισμού του 2027.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο οι ΟΤΑ θα μπορούν να ανταποκριθούν με την ίδια ευχέρεια στις αυξανόμενες λειτουργικές, κοινωνικές και επενδυτικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Μείωση  69% μέσα σε τέσσερα χρόνια

Σύμφωνα με τον ενοποιημένο ετήσιο προϋπολογισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των Δήμων, των Περιφερειών και των νομικών τους προσώπων προβλέπεται:

228 εκατ. ευρώ το 2027

158 εκατ. ευρώ το 2028

124 εκατ. ευρώ το 2029

71 εκατ. ευρώ το 2030

Σταθερή αύξηση στις δαπάνες

Αντίστοιχα τα  συνολικά έξοδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπεται να ανέλθουν:

από 9,542 δισ. ευρώ το 2027

σε 9,808 δισ. ευρώ το 2028

σε 9,939 δισ. ευρώ το 2029

και σε 10,198 δισ. ευρώ το 2030.

Η συνολική αύξηση ανέρχεται σε περίπου 656 εκατ. ευρώ μέσα στην τετραετία.

Και η  κρατική χρηματοδότηση…

Οι μεταβιβάσεις από τον τακτικό κρατικό προϋπολογισμό προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση προβλέπονται αμετάβλητες στα:

3,628 δισ. ευρώ ετησίως για όλα τα έτη από το 2027 έως και το 2030.

Με άλλα λόγια, ενώ οι μισθολογικές και λειτουργικές δαπάνες αυξάνονται, η βασική χρηματοδοτική γραμμή από τον κρατικό προϋπολογισμό παραμένει παγωμένη.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης μεταξύ κυβέρνησης, ΚΕΔΕ και ΕΝΠΕ, καθώς η Αυτοδιοίκηση εδώ και χρόνια διεκδικεί αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και μεγαλύτερη απόδοση θεσμοθετημένων πόρων.

Συμπεράσματα…

Όλα τα παραπάνω δείχνουν  ότι η οικονομική ευχέρεια των ΟΤΑ περιορίζεται σταδιακά.

Εφόσον οι κρατικές λειτουργικές χρηματοδοτήσεις παραμείνουν σταθερές και οι δαπάνες συνεχίσουν να αυξάνονται, οι δήμοι και οι περιφέρειες ενδέχεται να βρεθούν μπροστά σε δυσκολότερες επιλογές ως προς την ιεράρχηση έργων, τη συντήρηση υποδομών, τη στελέχωση υπηρεσιών και τη χρηματοδότηση κοινωνικών πολιτικών.

 Όπως γράφαμε σε προηγούμενο άρθρο στο Nafsweek.gr , η θέση της ΚΕΔΕ είναι θετική ως προς το «Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης» (Τ.Τ.Α.),  τονίζοντας πως δεν πρόκειται για νέο φόρο.

Ας δούμε πιο αναλυτικά τα πράγματα:    

Ο  νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει σημαντική αλλαγή στη φορολογική πολιτική των δήμων, εισάγοντας το νέο «Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης» (Τ.Τ.Α.), το οποίο αντικαθιστά το γνωστό Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο αυτοματοποιημένο και ενιαίο σύστημα εσόδων για την Αυτοδιοίκηση.

Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης επιβάλλεται σε κάθε είδους ακίνητη περιουσία που βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων των δήμων. Το τέλος αφορά ακίνητα εντός σχεδίου πόλεως, οικισμών, αλλά και κτίσματα εκτός σχεδίου, ενώ περιλαμβάνει ακόμη και το δικαίωμα υψούν («αέρας») όταν αυτό έχει αποτυπωθεί σε συμβολαιογραφική πράξη.

Του Τέλους εξαιρούνται ακίνητα του Δημοσίου, θρησκευτικών ιδρυμάτων, κοινωφελών οργανισμών, αθλητικών σωματείων, διατηρητέων κτιρίων, αρχαιολογικών χώρων, καθώς και για ακίνητα που δεσμεύονται από πολεοδομικές ή περιβαλλοντικές απαγορεύσεις, κοινόχρηστοι χώροι πολυκατοικιών και σταβλικές εγκαταστάσεις εκτός οικισμών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος υπολογισμού του τέλους. Το δημοτικό συμβούλιο θα καθορίζει τον συντελεστή, ο οποίος θα κυμαίνεται από 0,30‰ έως 0,70‰ επί της αξίας του ακινήτου και θα μπορεί να διαφοροποιείται ανά δημοτική ενότητα.

 Η αξία των ακινήτων θα υπολογίζεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα, την τιμή ζώνης και τον συντελεστή παλαιότητας, σύμφωνα με το σύστημα αντικειμενικών αξιών.

Οι αποφάσεις για τα τέλη θα λαμβάνονται από τα δημοτικά συμβούλια τουλάχιστον δύο μήνες πριν από την έναρξη κάθε οικονομικού έτους, ενώ θα δημοσιοποιούνται υποχρεωτικά τόσο στη «Διαύγεια» όσο και στις ιστοσελίδες των δήμων, με πλήρη ανάλυση συντελεστών, απαλλαγών και τρόπου υπολογισμού.

Ερωτήματα για την επιβάρυνση των δημοτών

Με την  ΚΕΔΕ να λέει ότι δεν πρόκειται για νέο  φόρο, η νέα αυτή δομή δημιουργεί μια εντελώς διαφορετική οικονομική σχέση μεταξύ δήμων και πολιτών. Από τη μία πλευρά, ενισχύει τα έσοδα και τη δυνατότητα οικονομικού σχεδιασμού των ΟΤΑ, ενώ από την άλλη εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την επιβάρυνση των ιδιοκτητών ακινήτων, τον βαθμό φορολογικής πίεσης και κυρίως τη σύνδεση δημοτικών οφειλών με την ηλεκτροδότηση κατοικιών και επιχειρήσεων.

Με τον νέο κώδικα αυτοδιοίκησης θεσπίζεται το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ).

Όπως επισημαίνεται  από την  Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας – ΚΕΔΕ,  το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης δεν είναι νέος φόρος αλλά αποτελεί συγχώνευση δύο ήδη υφιστάμενων φόρων. Του ΤΑΠ (Τέλος Ακίνητης Περιουσίας) και του ΦΗΧ (Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων).

Ο ΤΑΠ κυμαινόταν από 0,25 – 0,35 τοις χιλίοις σε σχέση με την αντικειμενική αξία του ακινήτου και τα τετραγωνικά μέτρα.

Ο ΦΗΧ υπολογιζόταν ανά παροχή ρεύματος και ανά τετραγωνικό με διαφορετικό συντελεστή ανά δήμο .

Με το νέο κώδικα οι δύο παραπάνω φόροι συγχωνεύονται και αντικαθίστανται από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης, το οποίο υπολογίζεται από 0,3- 0,7 τοις χιλίοις σύμφωνα με την αντικειμενική αξία και τα τετραγωνικά μέτρα του ακινήτου.

► Να σημειωθεί ότι το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) θα πληρώνεται μέσω του λογαριασμού του  ηλεκτρικού ρεύματος.