Καμένες εκτάσεις σε Ελλάδα και Ευρώπη: Ιστορικό υψηλό 15ετίας
Ο κίνδυνος από τις δασικές πυρκαγιές είναι, δυστυχώς, υπαρκτός κάθε καλοκαίρι στη Μεσόγειο και στη χώρα μας. Βρισκόμαστε στα μέσα της αντιπυρικής περιόδου του 2022 και ήδη έχουμε μία σημαντική αύξηση στις καμένες εκτάσεις στη χώρα μας, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μέσο όρο των τελευταίων δεκαπέντε ετών. Η αύξηση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις πρόσφατες μεγάλες πυρκαγιές του Ιουλίου (Πεντέλη, Λέσβος, Κρήτη, Έβρος, Ηλεία, κλπ.).
Η κατάσταση, δυστυχώς, είναι πολύ ανησυχητική και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ήδη στα μέσα Ιουλίου, σύμφωνα με τις αναφορές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η επιφάνεια των συνολικά καμένων εκτάσεων στην Ευρώπη είναι πέντε φορές μεγαλύτερη από τον μέσο όρο καμένων εκτάσεων της τελευταίας δεκαπενταετίας. Κύριος λόγος είναι η παρατεταμένη διάρκεια των υψηλών θερμοκρασιών σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, και ειδικότερα στις χώρες της Δυτικής Μεσογείου.
Πώς συνδέονται οι περίοδοι καύσωνα με τις δασικές πυρκαγιές;
Ας προσπαθήσουμε στο πρώτο μέρος αυτής της ανάλυσης να δώσουμε εν συντομία τη σχετική ερμηνεία, ώστε να αντιληφθούμε το πυρομετεωρολογικό περιβάλλον μέσα στο οποίο προκύπτουν και εκδηλώνονται, συχνά ανεξέλεγκτα, οι δασικές πυρκαγιές.
To περιβάλλον που οδηγεί σε δύσκολα ελέγξιμες δασικές πυρκαγιές εξαρτάται από τρεις βασικούς παράγοντες: τη θερμοκρασία και υγρασία του ατμοσφαιρικού αέρα και την ένταση του ανέμου. Πολύ σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η υγρασία της νεκρής καύσιμης ύλης στα δάση (πευκοβελόνες, πεσμένα φύλλα, μικρά κλαράκια, κ.λπ), η οποία επίσης εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις μετεωρολογικές συνθήκες της κάθε περιοχής.
Δεν είναι ωστόσο απαραίτητο να συντρέχουν όλοι οι παραπάνω λόγοι για να καταστεί μια δασική πυρκαγιά ανεξέλεγκτη. Όπως διαπιστώσαμε με τραγικό τρόπο το καλοκαίρι του 2021, μπορούμε να έχουμε ανεξέλεγκτες δασικές πυρκαγιές (όπως αυτή της Βαρυμπόμπης Αττικής) με ασθενείς ανέμους αν -για παράδειγμα- διανύουμε έναν παρατεταμένο διάστημα καύσωνα και ξηρασίας, όπως συνέβη στα τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου του 2021. Μια παρόμοια κατάσταση αν και πιο μετριασμένη θερμοκρασιακά βιώνουμε στη χώρα μας το τελευταίο δεκαήμερο του Ιούλιου 2022, με αποτέλεσμα την ταυτόχρονη εκδήλωση και εξέλιξη πολυήμερων δασικών πυρκαγιών σε πολλές περιοχές της χώρας. Η παράλληλη εξέλιξη τους δυσκολεύει αναπόφευκτα την αντιμέτωπη τους από τα μέσα πυρόσβεσης, λόγω της προφανούς κόπωσης του προσωπικού, της συνεχούς λειτουργίας των εναέριων μέσων αλλά και διάσπασης των δυνάμεων πυρόσβεσης σε πολλά μέτωπα.
Οι προκλήσεις της επόμενης ημέρας
Στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής και των προβολών των κλιματικών μοντέλων για τις επόμενες δεκαετίες, αυτό που ανησυχεί την επιστημονική κοινότητα είναι ότι οι θερμοί και ξηροί περίοδοι θα αυξηθούν τόσο σε ένταση όσο και σε διάρκεια. Επομένως, οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες στο μέλλον θα επιδεινωθούν δραματικά ενώ θα αφορούν και περισσότερες γεωγραφικές περιοχές της χώρας, καθιστώντας το πρόβλημα της διάσπασης των δυνάμεων στο οποίο αναφερθήκαμε παραπάνω ακόμα πιο έντονο. Ταυτόχρονα, το πιο επικίνδυνο χρονικό διάστημα της αντιπυρικής περιόδου (συνήθως Ιούλιος-Αύγουστος) θα διευρυνθεί, τόσο προς την αρχή όσο και προς το τέλος του καλοκαιριού όσο και προς την αρχή του φθινοπώρου. Η τάση αυτή, με βάση τη σημερινά μέσα και δεδομένα, θα εξαντλήσει τα όρια του υφιστάμενου συστήματος πυρόσβεσης. Τα πρώτα σημάδια των αλλαγών αυτών τα διαπιστώνουμε ήδη τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη.
Οι δασικές πυρκαγιές είναι δυστυχώς αναπόσπαστο πρόβλημα των μεσογειακών οικοσυστημάτων, εξαρτώμενες σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν τη θερμή περίοδο του έτους. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, οι συνθήκες αυτές θα γίνουν πολύ πιο δυσμενείς μέσα στις επόμενες δεκαετίες, ως απόρροια της κλιματικής αλλαγής. Τα κρίσιμα συνεπώς ερωτήματα που πρέπει άμεσα να μας προβληματίσουν είναι τα εξής:
Πόσο προετοιμασμένοι είναι το κράτος -με τη στενή και την ευρύτερη έννοια, οι δημόσιοι φορείς, οι δρώντες της οικονομίας και η κοινωνία στο σύνολό της απέναντι σε αυτό το τεράστιο και κλιμακούμενο οικολογικό (και όχι μόνο) πρόβλημα;
Ποια είναι η φύση και ένταση της προσπάθειας που απαιτείται με όρους σχεδιασμού και δημόσιων πολιτικών, δημοσιονομικών μέσων, οργανωτικών αλλαγών, επιχειρησιακού συντονισμού και αντίστοιχων εργαλείων, καθώς και επαναπροσδιορισμού των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων για την έγκαιρη και επαρκή προσαρμογή μας στις πιέσεις που θα ασκήσει η κλιματική αλλαγή στο οικολογικό, κοινωνικό και οικονομικό σύστημα της χώρας;
* Ανάλυση του ΚώσταΛαγουβάρδου, Μετεωρολόγου – Διευθυντή Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, για το Παρατηρητήριο Βιώσιμης Ανάπτυξης του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ
29 & 30 Αυγούστουδύο ημέρες, τρεις διαφορετικές διαδρομές. Ένα βουνό γεμάτο ποδήλατα, φύση και δυνατές εμπειρίες!
Στις 29 & 30 Αυγούστου, η Άνω Χώρα γίνεται ξανά το επίκεντρο της ποδηλατικής δράσης, φιλοξενώντας για 16η συνεχόμενη χρονιά τους Ποδηλατικούς Αγώνες Ορεινής Ναυπακτίας.
Ένας θεσμός που μεγαλώνει μαζί με τους ανθρώπους του και έχει πλέον καθιερωθεί ως ένα ξεχωριστό αθλητικό γεγονός, συνδέοντας την ποδηλασία, τη φύση και την αυθεντική εμπειρία της Ορεινής Ναυπακτίας.
Αθλητές και φίλοι του ποδηλάτου από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας δίνουν και φέτος το ραντεβού τους στην Άνω Χώρα, έτοιμοι να ζήσουν διαδρομές ανάμεσα σε έλατα και καστανιές, σε ένα μοναδικό ορεινό τοπίο.
Από την ποδηλασία δρόμου των 35 km, μέχρι τις MTB διαδρομές των 26 km και 40 km, αλλά και την ξεχωριστή κατηγορία E-MTB 40 km, το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα συμμετοχής σε διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας και φυσικής κατάστασης.
Σάββατο 29 Αυγούστου… Αγώνας ποδηλασίας δρόμου 36 km, με εκκίνηση στις 18:00 από την πλατεία της Άνω Χώρας.
Κυριακή 30 Αυγούστου… Αγώνες ορεινής ποδηλασίας MTB 40 km και 26 km, καθώς και E-MTB 40 km, με εκκίνηση στις 10:30 από την πλατεία της Άνω Χώρας.
Περισσότερο όμως από ένας αγώνας, το συγκεκριμένο Σαββατοκύριακο αποτελεί μια αφορμή για να γνωρίσει κανείς έναν τόπο που προσφέρεται ιδανικά για ποδηλασία, δραστηριότητες στη φύση και εναλλακτικό τουρισμό.
Κοινός στόχος όλων είναι η ασφαλής και άρτια διεξαγωγή των αγώνων, αλλά και η ανάδειξη της Ορεινής Ναυπακτίας ως ενός τόπου όπου ο αθλητισμός συναντά τη φύση και γίνεται εμπειρία.
Σημαντικοί αρωγοί της φετινής διοργάνωσης είναι εταιρείες και προϊόντα που στηρίζουν έμπρακτα την προσπάθεια: Arla Protein επιδόρπια & ροφήματα, LURPAK βούτυρο, Νέα Οδός Α.Ε. – Ιόνια Οδός, ΓΕΦΥΡΑ Ρίου Αντιρρίου, ARRENA φυσικό μεταλλικό νερό, DOLE μπανάνες, Σκλαβενίτης super markets, Wet Hankies αντιμικροβιακά, Up Cycle – Fit and Shape stores, Theocar Advance Travel Δυτικής Ελλάδας, , Essex υγρό πλυντηρίου ρούχων, ΕΨΑ αναψυκτικά και Evlogia φυσικές μαρμελάδες.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η σταθερή παρουσία των φορέων που συμβάλλουν στην ασφάλεια και την υποστήριξη των αγώνων: το Κέντρο Υγείας Άνω Χώρας, το Δασαρχείο, η Τροχαία και η Πυροσβεστική Ναυπακτίας και η Εθελοντική Ομάδα Έρευνας & Διάσωσης Ε.Ο.Ε.Δ. Ι.Π. Μεσολογγίου. \
Μαζί τους, η Τοπική Κοινότητα, οι επαγγελματίες και επιχειρηματίες της περιοχής, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Άνω Χώρας και οι εθελοντές αποτελούν κάθε χρόνο αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της μεγάλης συλλογικής προσπάθειας.
Σε κατάσταση οριακής λειτουργίας βρίσκεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α., παραπέμποντας στην έκθεση της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε. Ε.Τ.Α.Α.).
Η εικόνα που περιγράφεται αφορά κυρίως τη διαχρονική υποστελέχωση των Δήμων, την ανεπαρκή χρηματοδότηση, την αύξηση των αρμοδιοτήτων χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των υπηρεσιών, αλλά και την αυξανόμενη προσφυγή σε ελαστικές μορφές εργασίας και ιδιωτικές αναθέσεις.
Η Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. υποστηρίζει ότι τα προβλήματα δεν αποτελούν αποτέλεσμα «κακής διαχείρισης» των εργαζομένων, αλλά συνδέονται με διαχρονικές πολιτικές επιλογές που, όπως επισημαίνει, έχουν αφήσει τους Ο.Τ.Α. χωρίς το αναγκαίο προσωπικό και τους απαραίτητους πόρους για να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες των πολιτών.
Δήμοι χωρίς προσωπικό, υπηρεσίες που υπολειτουργούν
Από την περίοδο των μνημονίων και μετά, χιλιάδες εργαζόμενοι αποχώρησαν λόγω συνταξιοδότησης χωρίς να αντικατασταθούν, ενώ σημαντικός αριθμός υπαλλήλων μετακινήθηκε μέσω της κινητικότητας σε άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου.
Την ίδια περίοδο, οι αρμοδιότητες των Δήμων διευρύνθηκαν σημαντικά.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν πρόκειται για υπηρεσίες αιχμής, όπως η Καθαριότητα, το Πράσινο, οι Τεχνικές Υπηρεσίες, η Πολιτική Προστασία και οι κοινωνικές δομές.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας.
Οι Δήμοι καλούνται να αντιμετωπίσουν πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα, έχοντας περιορισμένο προσωπικό και ανεπαρκή εξοπλισμό.
Χρηματοδότηση, ένα ακόμη αγκάθι
Παράλληλα με την υποστελέχωση, η Π.Ο. Ε.-Ο.Τ. Α. αναφέρεται κα στη χρηματοδότηση των Δήμων. Οι ανάγκες αυξάνονται, το κόστος λειτουργίας ενισχύεται και οι αρμοδιότητες διευρύνονται, χωρίς να ακολουθούνται από αντίστοιχη και σταθερή κρατική χρηματοδότηση.
Η Ομοσπονδία δηλώνει ότι θα συνεχίσει τις κινητοποιήσεις και τις παρεμβάσεις της, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί προϋπόθεση για την παροχή ποιοτικών δημόσιων υπηρεσιών και την προστασία των εργαζομένων.
Το μήνυμα που επιχειρεί να αναδείξει είναι σαφές: χωρίς επαρκές προσωπικό και σταθερή χρηματοδότηση, οι Δήμοι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις αυξημένες ευθύνες τους. Και όσο οι δημοτικές υπηρεσίες αποδυναμώνονται, τόσο εντείνεται η συζήτηση για το ποιος θα καλύψει τελικά το κενό. πηγή:
Σε ανακοίνωσή της η Δημοτική Παράταξη «Αλλάζουμε Πλεύση» αναφέρει τα ακόλουθα:
“272.353 € για προσβάσιμες παραλίες χάθηκαν στον δρόμο – Και τώρα η Δημοτική Αρχή ζητά απλώς να βάλουμε την υπογραφή μας στη ματαίωση
Στη σημερινή συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής ήρθε προς ψήφιση η ματαίωση του έργου «Δημιουργία προσβάσιμων παραλιών στον Δήμο Ναυπακτίας», προϋπολογισμού 272.353,20 ευρώ.
Καταψηφίσαμε. Γιατί αρνούμαστε να αντιμετωπίσουμε ως μια απλή διοικητική διαδικασία την απώλεια μιας εξασφαλισμένης χρηματοδότησης που αφορούσε την πρόσβαση των ανθρώπων με αναπηρία στις παραλίες του Δήμου μας.
Και εδώ τα επίσημα στοιχεία μιλούν από μόνα τους.
Το έργο είχε εγκριθεί και χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης. Είχε προϋπολογισμό 272.353,20 ευρώ, είχε δημοπρατηθεί και η διαγωνιστική διαδικασία είχε προχωρήσει κανονικά.
Μάλιστα, με την υπ’ αριθ. 261/2026 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής είχε ήδη κατακυρωθεί η σύμβαση στον ανάδοχο.
Και όμως, ένα έργο που έφτασε μέχρι την κατακύρωση δεν έγινε ποτέ σύμβαση και σήμερα οδηγείται σε ματαίωση.
Η ίδια η υπηρεσία του Δήμου αναφέρει ότι η χρηματοδότηση είχε καταληκτική ημερομηνία την 10η Ιουλίου 2026 και ότι δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθούν εγκαίρως οι απαιτούμενες ενέργειες, με αποτέλεσμα να μην είναι πλέον δυνατή η απορρόφηση της πίστωσης.
Άρα το ερώτημα δεν είναι αν σήμερα υπάρχει η νομική δυνατότητα να ματαιωθεί ο διαγωνισμός.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος άφησε ένα χρηματοδοτημένο έργο 272.353 ευρώ να φτάσει στην κατακύρωση και τελικά να χαθεί λόγω προθεσμιών.
Δεν αρκεί μια απόφαση ματαίωσης.
Η Δημοτική Αρχή οφείλει να εξηγήσει δημόσια:
Τι πήγε λάθος; Γιατί δεν ολοκληρώθηκαν εγκαίρως οι διαδικασίες; Ποιες ενέργειες έγιναν για να σωθεί η χρηματοδότηση; Και, κυρίως, τι θα γίνει τώρα με τις προσβάσιμες παραλίες της Ναυπακτίας;
Γιατί πίσω από τους αριθμούς, τις αποφάσεις και τις προθεσμίες υπάρχουν άνθρωποι.
Υπάρχουν συμπολίτες μας με αναπηρία και οικογένειες που δικαιούνται να απολαμβάνουν τη θάλασσα με αυτονομία, ασφάλεια και αξιοπρέπεια.
Η Ναυπακτία δεν μπορεί να χάνει εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις και μετά να περιοριζόμαστε στην τυπική επικύρωση της αποτυχίας.
Ζητούμε από τη Δημοτική Αρχή να αναλάβει την πολιτική ευθύνη που της αναλογεί και να παρουσιάσει άμεσα συγκεκριμένη λύση ώστε το έργο της προσβασιμότητας των παραλιών να υλοποιηθεί.
Γιατί μπορεί να χάθηκε η προθεσμία.
Μπορεί να χάθηκε η χρηματοδότηση.
Δεν επιτρέπεται όμως να χαθεί και η πρόσβαση.
Η προσβασιμότητα δεν είναι χάρη της Δημοτικής Αρχής προς τους ανθρώπους με αναπηρία. Είναι δικαίωμα.”