Το Σάββατο 31 Αυγούστου 2024 στις 19:30 θα πραγματοποιηθούν τα Εγκαίνια του Μουσείου Κάστρου Ναυπάκτου και των έργων «Συντήρηση και Αποκατάσταση νοτιοανατολικού τμήματος των οχυρώσεων Ναυπάκτου» και «Στερέωση και Αποκατάσταση Βεζίρ Τζαμιού και Οθωμανικών Κρηνών» από την υπουργό πολιτισμού Δρ. Λίνα Μενδώνη.
Θα ακολουθήσει στις 20:30 σύντομη παρουσίαση των έργων στο ανώτερο διάζωμα του Κάστρου από την Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ, Δρ Ολυμπία Βικάτου.
Σε περίπτωση βροχής, η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στην Παπαχαραλάμπειο Αίθουσα στη Ναύπακτο.
Τα εγκαίνια του Μουσείου θα πλαισιώσει η Μικτή Χορωδία Ναυπάκτου.
Λίγα λόγια για τα έργα
Μουσείο Κάστρου Ναυπάκτου
Το Μουσείο Κάστρου Ναυπάκτου υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του διακρατικού προγράμματος Coastal Heritage Network (CoHeN), Interreg V Greece-Italy 2014-2020, στο οποίο η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας ήταν επικεφαλής εταίρος. Μέσω του ίδιου έργου υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις στα κάστρα Ναυπάκτου, Βόνιτσας και στο φρούριο του Αλή Πασά στο Άκτιο. Στο Κάστρο Ναυπάκτου αναστηλώθηκαν τα ανατολικά τείχη της οχύρωσης και συγκεκριμένα στο μεσοπύργιο διάστημα (Μ29-Μ30), από τη λεγόμενη Ωραία Ντάπια έως τον πύργο του Ρολογιού. Έγιναν εκτεταμένοι καθαρισμοί από τη βλάστηση, αναστήλωση όλων των επάλξεων και στερεωτικές εργασίες στο τείχος, με συμπληρώσεις αρμολογήματος. Επίσης, πραγματοποιήθηκαν ανασκαφικές εργασίες στα δώματα των προμαχώνων της Ωραίας Ντάπιας και του Πύργου του Ρολογιού και ολοκληρώθηκαν οι εργασίες ανάδειξής τους.
Το Μουσείο του Κάστρου αποτελεί την πρώτη μόνιμη αρχαιολογική έκθεση στη Ναύπακτο και περιλαμβάνει εκθέματα από τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή καστροπολιτεία. Στο πλαίσιο του έργου συντάχθηκαν και εγκρίθηκαν η μουσειολογική, μουσειογραφική και η μελέτη στήριξης των αντικειμένων το 2022 και ξεκίνησε η υλοποίηση της έκθεσης, η οποία ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2023. Αξιοποιήθηκαν επίσης πιστώσεις από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανήλθε στις 350.000 ευρώ.
Το Μουσείο Κάστρου Ναυπάκτου στεγάζεται σε δύο χώρους εντός του ανώτερου περιβόλου του οχυρωμένου χώρου, οι οποίοι είχαν αναστηλωθεί στο πλαίσιο του έργου του ΤΑΠΑ «Κάστρων Περίπλους». Για τις ανάγκες της δημιουργίας της έκθεσης, αυτοί ανακαινίστηκαν ξανά, τοποθετήθηκε φωτισμός, κλιματισμός και συστήματα ασφαλείας. Η αρχαιολογική έκθεση αναπτύσσεται σε τέσσερις καμαροσκεπείς αίθουσες, ενσωματωμένες στην Ακρόπολη. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της έγινε προμήθεια ειδικών μεταλλικών κατασκευών, προθηκών και στηριγμάτων και κατασκευή βάθρων, σχεδιασμός και παραγωγή εποπτικού υλικού. Επιλέχθηκαν, συντηρήθηκαν και εκτέθηκαν σημαντικά ευρήματα από ανασκαφές στο Κάστρο και την πόλη της Ναυπάκτου, τα οποία αναδεικνύουν την ιστορία της από την πρωτοβυζαντινή περίοδο έως τον 19ο αιώνα. Η έκθεση εμπλουτίζεται με δύο θεματικές προβολές.
Επίσης, το μεμονωμένο κτήριο της Οπλοθήκης λειτουργεί ως χώρος πληροφόρησης για την ιστορία της Ναυπάκτου και τις αναστηλωτικές επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν σε αυτήν από το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και ως χώρος ενημέρωσης κοινού και εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Στο πλαίσιο του έργου εκδόθηκαν φυλλάδια για το Κάστρο Ναυπάκτου, πινακίδες και σήμανση για τους επισκέπτες, καθώς και οδηγός της έκθεσης.
«Συντήρηση και Αποκατάσταση του νοτιοανατολικού τμήματος των οχυρώσεων της Ναυπάκτου»
Το έργο εντάχθηκε στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020, στο Μέτρο 19 «Τοπική Ανάπτυξη με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων CLLD/LEADER», υπομέτρο 19.2 «Στήριξη για την υλοποίηση δράσεων υπό την τοπική στρατηγική ανάπτυξης για παρεμβάσεις Δημοσίου χαρακτήρα», το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το έργο υλοποιήθηκε με αυτεπιστασία, με εγκεκριμένο προϋπολογισμό 600.000 ευρώ, από τον Απρίλιο 2021 έως τον Φεβρουάριο 2024. Οι επεμβάσεις έγιναν στη βάση της ομώνυμης μελέτης, η οποία εγκρίθηκε από το ΥΠΠΟ το Νοέμβριο 2019, με συμπληρωματικές τροποποιήσεις, που έγιναν κατά τη διάρκεια του έργου.
Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο για τη διάσωση και αποκατάσταση των νοτιοανατολικών επιθαλάσσιων τειχών, καθώς και του νοτιοδυτικού ημικυκλικού προμαχώνα, της μεσαιωνικής καστροπολιτείας Ναυπάκτου, τα οποία είχαν υποστεί πολύ μεγάλες φθορές από την θάλασσα, αλλά και ανθρωπογενείς επεμβάσεις. Ο ανατολικός προμαχώνας του Φάρου στο λιμάνι της Ναυπάκτου, το τείχος έως το ύψος των επάλξεων και ο περίδρομος αποκαταστάθηκαν πλήρως έως την οδό Μπότσαρη, όπου η συνέχεια του τείχους διακόπτεται. Προηγουμένως καθαιρέθηκαν όλες οι αυθαίρετες κατασκευές, απομακρύνθηκε βλάστηση και επικαθίσεις και συμπληρώθηκαν μεγάλα τμήματα του τείχους που είχαν γκρεμιστεί τις προηγούμενες δεκαετίες. Στον προμαχώνα του Φάρου αποκαταστάθηκαν οι επάλξεις και πραγματοποιήθηκε ανασκαφική έρευνα στο εσωτερικό του. Στον νοτιοδυτικό ημικυκλικό προμαχώνα και το συνεχόμενο με αυτόν τείχος πραγματοποιήθηκαν επίσης εργασίες απομάκρυνσης αυθαίρετων κατασκευών, ανασκαφική έρευνα στο εσωτερικό του προμαχώνα, πλήρης αποκατάσταση των επάλξεων, των κανονιοθυρίδων και του περιδρόμου, αρμολόγημα της πλατείας και της όψης του προμαχώνα. Πραγματοποιήθηκε επίσης εκτενής περιμετρική αποχωμάτωση, η οποία, σε συνδυασμό με την ανασκαφική έρευνα, αποκάλυψε την πλευρική πυλίδα-κανονιοθυρίδα και ανέδειξε τον προμαχώνα στο πλήρες ύψος του, αποδίδοντας την πόλη ένα νέο σημείο θέασης των τειχών.
«Στερέωση του Βεζίρ Τζαμιού και αποκατάσταση των Οθωμανικών Κρηνών της Ναυπάκτου»
Το έργο εντάχθηκε στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020, στο Μέτρο 19 «Τοπική Ανάπτυξη με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων CLLD/LEADER», υπομέτρο 19.2 «Στήριξη για την υλοποίηση δράσεων υπό την τοπική στρατηγική ανάπτυξης για παρεμβάσεις Δημοσίου χαρακτήρα», το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το έργο υλοποιήθηκε με αυτεπιστασία, από τον Απρίλιο 2021 έως τον Ιανουάριο 2024. Οι επεμβάσεις έγιναν στη βάση των εγκεκριμένων μελετών «Αποτύπωση και Στερέωση του Βεζίρ Τζαμιού στη Ναύπακτο» και «Αποκατάσταση και ανάδειξη των κρηνών του Κάστρου Ναυπάκτου». Ο αρχικός προϋπολογισμός ήταν 200.000 ευρώ, ωστόσο λόγω νέων ανασκαφικών δεδομένων υπήρξε αύξηση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου στα 256.000 ευρώ.
Στο πλαίσιο του έργου αποχωματώθηκε, ανασκάφηκε και αναδείχθηκε το Βεζίρ Τζαμί, στο τέταρτο διάζωμα της καστροπολιτείας, και ο περιβάλλων χώρος του, ο οποίος ήταν καλυμμένος με επιχώσεις και βλάστηση. Αποκαλύφθηκε το προστώο, οι περιμετρικοί τοίχοι του κυρίως χώρου, το μιχράμπ, τα θεμέλια του μιναρέ και ταφές. Από την ανασκαφή στο εσωτερικό του τεμένους εντοπίστηκε η προγενέστερη οικοδομική φάση του 17ου αιώνα, που αντιστοιχεί πιθανόν στο μνημονευόμενο στις πηγές «Τζαμί των Πηγαδιών», καθώς και τμήματα προγενέστερων κτηρίων, πιθανόν υστεροβυζαντινών, τα οποία είχαν ενσωματωθεί στη θεμελίωση. Το συγκρότημα αρμολογήθηκε και αποκαταστάθηκε η εξωτερική επένδυση του μιναρέ και του κυρίως τετράπλευρου χώρου, από ορθογωνισμένες λιθόπλινθους και πλίνθους, όσο επέτρεπε το αυθεντικό υλικό. Ο χώρος περιφράχθηκε και είναι ορατός και επισκέψιμος.
Πραγματοποιήθηκαν επίσης εργασίες σε έντεκα οθωμανικές κρήνες εντός του παραδοσιακού οικισμού της Ναυπάκτου. Eμβληματικές κρήνες, τοπόσημα γειτονιών του ιστορικού κέντρου, όπως η κρήνη Μεγαλομάτα, η κρήνη του Βεζίρ Τζαμιού, η κρήνη της Σιδηρόπορτας και του Αγίου Κήρυκου αποκαταστάθηκαν στην αρχική τους μορφή.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ παίρνει απρόβλεπτες διαστάσεις.
Κάθε τόσο κυκλοφορούν φήμες ότι οι αποκαλύψεις για εμπλοκή στις επιδοτήσεις και νέων πολιτικών προσώπων, αυξάνει τους τριγμούς στη συνοχή της Κυβέρνησης.
Κρίνεται θετική, για την ομαλή λειτουργία του Δημοκρατικού Πολιτεύματος, η απόφαση για τη γρήγορη άρση της βουλευτικής ασυλίας των βουλευτών που εμπλέκονται στη σκανδαλώδη υπόθεση.
Ορθή είναι και η θέληση των βουλευτών να παραιτηθούν του προνομίου της ασυλίας τους.
Έτσι ικανοποιείται το εύλογο αίτημα της κοινωνίας.
Να γνωρίζει ποιοι είναι επίορκοι της υπόσχεσης που έδωσαν όταν αναλάμβαναν τα καθήκοντά τους.
Χρέος της Δικαιοσύνης, χωρίς αργοπορία, να προβεί στις ενδεδειγμένες ενέργειες.
Να κριθούν οι όποιες παραβάσεις των Νόμων.
Όσο παραμένει σε εκκρεμότητα η σκανδαλώδης υπόθεση, τόσο οργιάζουν οι φήμες.
Άλλες ομιλούν για προσπάθεια συγκάλυψης. Κάποιες για διαιώνιση στους βαθμούς απόδοσης Δικαιοσύνης Μέχρι και ο κίνδυνος της στοχευμένης παραγραφής επισημαίνεται.
Να σημειωθεί ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αναδείχθηκε από ανώνυμη καταγγελία.
Στοιχειωμένη η καταγγελία δεν ήταν δυνατό να ριχθεί στον κάλαθο των αχρήστων ως ανώνυμη.
Τα στοιχεία που περιελάμβανε, με ονοματεπώνυμα και θέσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αυτών που εμπλέκονταν, δεν άφηναν περιθώρια αδιαφορίας.
Έτσι ενεργοποιήθηκε το σύστημα της νόμιμης παρακολούθησης των τηλεφώνων των υπόπτων με τα γνωστά αποτελέσματα.
Παράλληλα καταγγέλθηκαν παρανομίες και στην αρμόδια εισαγγελική αρχή της Ενωμένης Ευρώπης.
Έτσι ήταν δύσκολη η απόκρυψη των γεγονότων.
Γεγονότα που κηλιδώνουν την πορεία αρκετών εκπροσώπων του ελληνικού λαού.
Η πολιτεία έχει βασική υποχρέωση να κλείσει τις ρωγμές που επιτρέπουν παρόμοια γεγονότα.
Με την καταδίκη, αν είναι ένοχοι, δύο, τριών πέντε βουλευτών, αν και όποτε τελεσφορήσει, δε σταματά η κακοδιαχείριση.
Απαιτούνται ριζικές τομές σε θέματα που έχουν σχέση με οικονομικές παροχές, όπως οι επιδοτήσεις.
Να λειτουργούν οι υπηρεσίες του κράτους, στην εξυπηρέτηση των πολιτών, ώστε να είναι περιττή κάθε έξωθεν παρέμβαση.
Μ’ αυτόν τον τρόπο, παύει το γραφείο του βουλευτή να πλημμυρίζει από αιτήματα, λογικά ή παράλογα.
Έτσι αποφεύγεται το παράπονό του. Αν δεν ακούω τις παρακλήσεις των ανθρώπων της περιφέρειάς μου, τότε τι εκπρόσωπός τους λογαριάζομαι.
Δικαιολογίες ότι αυτά τα δυσμενή φαινόμενα που αμαυρώνουν την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό είναι γνωστή και διαρκής παθογένεια του ελληνικού λαού, είναι αστείες.
Όπως και αυτή. Μήπως και οι άλλοι, όταν ήτανε στην εξουσία, τα ίδια δεν έκαναν;
Προσωπικά, απ’ όσα τουλάχιστον λέγονται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, πιστεύω δεν είναι κολάσιμες όλες οι περιπτώσεις.
Να γιατί είναι πολύτιμη η ταχεία διαλεύκανση του σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ.
Πριν δύο μήνες, επισκέφθηκα την Στοκχόλμη για πρώτη φορά. Πήγα εκεί ως συντονίστρια μιας πρότασης χρηματοδότησης για την απανθρακοποίηση ενός εργοστασίου παραγωγής χάλυβα. Είχα μόνο μία μέρα στη διάθεσή μου για εξερεύνηση. Χρειαζόμουν να περπατήσω στη σιωπή, επειδή είχα περάσει τις προηγούμενες δύο ημέρες μιλώντας συνεχώς με κόσμο. Αφού περπάτησα περίπου 20 χιλιόμετρα χωρίς να το καταλάβω, κατέληξα στο μουσείο Vasa. Αρχικά, δίστασα να μπω· δεν ήμουν σίγουρη αν με ενδιέφερε να δω ένα σαπιοκάραβο που ανασύρθηκε από τον βυθό. Κάποιο ένστικτο με τράβηξε και μπήκα. Εκεί πέρασα τρεις από τις πιο συναρπαστικές ώρες της ζωής μου.
Το Vasa βούλιαξε πριν από 400 περίπου χρόνια στο πρώτο του ταξίδι, 1.500 μέτρα από το λιμάνι της Στοκχόλμης από όπου ξεκίνησε. Η τοποθεσία του στον βυθό ξεχάστηκε για αιώνες, μέχρι που ξαναεντοπίστηκε στα τέλη της δεκαετίας 1950, και τελικά ανασύρθηκε το 1961 μετά από γιγαντιαίες προσπάθειες ανεξάρτητων ερευνητών. Έκτοτε, εκτίθεται στο μουσείο που φέρει το όνομα του. Είναι το μεγαλύτερο ξύλινο πλοίο που έχει ποτέ ανασυρθεί και διατηρείται ακόμη. Έμαθα ότι 95% του πλοίου έχει παραμείνει ακέραιο μέσα στους αιώνες, λόγω της χαμηλής αλατότητας της Βαλτικής.
Περίπου 150 άτομα ταξίδευαν με το Vasa, εκ των οποίων 30-50 έχασαν τη ζωή τους όταν το πλοίο βυθίστηκε. Το Vasa ήταν ένα τεχνολογικό επίτευγμα που απέτυχε λόγω αστοχιών σχεδιασμού και πολιτικών πιέσεων για γρήγορη κατασκευή. Στην προσπάθεια τους οι άνθρωποι να φτιάξουν το πιο πρωτοποριακό και επιβλητικό πολεμικό πλοίο της εποχής, παρέβλεψαν βασικές λεπτομέρειες ασφαλείας. Παρέβλεψαν τους επιβάτες, οι οποίοι έγιναν αναλώσιμοι, σαν να έσβηναν, σαν να ήταν φευγαλέοι.
Αιώνες αργότερα, ήταν η ανθρώπινη θέληση που κατάφερε να ανασύρει το πλοίο, αλλά και να ανακατασκευάσει ό,τι είχε χαθεί. Λες και ο άνθρωπος προσπάθησε να διορθώσει το λάθος, βάζοντας τους επιβάτες που χάθηκαν στο προσκήνιο. Κάθε σορός που σώθηκε έχει ένα όνομα, μια ταυτότητα, μια ιστορία και συνοδεύεται από ρούχα και αντικείμενα που του ανήκαν. Ένιωσα ότι ήταν ένας φόρος τιμής για κάθε ζωή που είχε χαθεί. Το μουσείο παρουσιάζει το Vasa ως ζωντανό οργανισμό που ταξιδεύει και εξελίσσεται στον χρόνο, για να θυμίζει ταυτόχρονα την ματαιοδοξία αλλά και το μεγαλείο του ανθρώπου.
Σε μια γωνιά του μουσείου υπήρχε μια οθόνη που απεικόνιζε το βυθό να κινείται. Κάθισα σε έναν καναπέ μπροστά από την οθόνη και έβαλα τα ακουστικά για τους επισκέπτες. Μια βαθιά και ήρεμη φωνή μιλούσε για το πώς, πλησιάζοντας τους νεκρούς, μπορούμε να μάθουμε πιο πολλά για τη ζωή. Η φωνή καλούσε τους επισκέπτες να σαρώσουν ένα QR code και να γράψουν τις σκέψεις τους για τη ζωή και τον θάνατο. Οι σκέψεις αυτές αναδύονταν ανώνυμα από το βυθό στην οθόνη. Τις κοιτούσα απορροφημένη για ώρα, μέχρι που έγραψα κι εγώ τη δική μου: «Θέλω να αφιερώσω τη ζωή μου σε έναν σκοπό». Πρόσφατα, έφερα στο μυαλό μου αυτό που είχα γράψει και σκέφτηκα ότι ίσως ο σκοπός να είναι μπροστά μου, στις λεπτομέρειες που παραβλέπω όταν βιάζομαι να διεκπεραιώσω… Ίσως κάθε σκέψη, λέξη και πράξη να έχει τις απαντήσεις που ψάχνω…
Ερικέττη Σέρβου – Σύμβουλος καινοτομίας και co-founder της AskE