Ευρεία επίθεση εξαπολύουν οι ευρωπαϊκές χώρες στα social media, με όλο και περισσότερες να εξετάζουν το ενδεχόμενο απαγόρευσής τους για τους ανήλικους, θέτοντας τα θεμέλια για μια νέα σύγκρουση με μερικές από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες.
Η πολιτική αυτή εφαρμόστηκε αρχικά στην Αυστραλία, καλύπτοντας πλατφόρμες όπως το Instagram και το Facebook της Meta, το Snap, το X του Έλον Μασκ, το TikTok και το YouTube της Google. Τώρα κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη, απειλώντας να κόψει την πρόσβαση εκατομμυρίων νεαρών χρηστών σε υπηρεσίες που οι ρυθμιστικές αρχές χαρακτηρίζουν επιβλαβείς και εθιστικές αλλά και τα σημαντικά έσοδα από διαφημίσεις που συνοδεύουν αυτές τις υπηρεσίες. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ σε ομιλία του στο Ντουμπάι δήλωσε: «Ξέρω ότι δεν θα είναι εύκολο. Οι εταιρείες κοινωνικών μέσων είναι πλουσιότερες και ισχυρότερες από πολλά έθνη, συμπεριλαμβανομένου και του δικού μου. Αλλά η δύναμή τους δεν θα πρέπει να μας τρομάζει».
Τουλάχιστον άλλες έξι χώρες της Ε.Ε. (Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία, Δανία, Ελλάδα και Ολλανδία) εξετάζουν παρόμοια μέτρα. Οι κινήσεις αυτές στέλνουν ένα σαφές μήνυμα κατεύθυνσης και εντείνουν τον «πολιτισμικό πόλεμο» με τη διοίκηση Τραμπ και μερικούς από τους ισχυρότερους επιχειρηματίες του κόσμου. Τα ευρωπαϊκά μέτρα ενδέχεται να προκαλέσουν έντονη αντίδραση από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και το περιβάλλον του. Η Ευρώπη υπήρξε συχνά στόχος της οργής του, και η διατλαντική συνεργασία που αποτέλεσε θεμέλιο της παγκόσμιας τάξης τα τελευταία οκτώ χρόνια βρίσκεται κοντά στο όριο. Τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ προειδοποίησε την Ευρώπη «να είναι πολύ προσεκτική», όταν οι ευρωπαϊκοί τεχνολογικοί ρυθμιστικοί φορείς επέβαλαν πρόστιμο 140 εκατ. δολαρίων στην X του Μασκ για παραβίαση του κανονισμού διαδικτυακού περιεχομένου.
Οι πλατφόρμες έχουν πολλά να χάσουν αν διακοπεί η ροή νεότερων χρηστών. Πλατφόρμες όπως το TikTok και το Snapchat γνώρισαν έκρηξη δημοτικότητας χάρη στη χρήση από εφήβους, των οποίων οι προτιμήσεις για λειτουργίες όπως φίλτρα, κάθετα βίντεο και προσωρινές δημοσιεύσεις έχουν επηρεάσει γενικότερα τον σχεδιασμό εφαρμογών. Το YouTube έχει τεράστιο κοινό παιδιών, γεγονός που στο παρελθόν έχει προσελκύσει πολιτική προσοχή. Αυτές οι λειτουργίες θεωρούνται εθιστικές και αρκετά από τα μεγαλύτερα δίκτυα αντιμετωπίζουν αγωγές στις ΗΠΑ, με κατηγορίες ότι τα προϊόντα τους είναι επιβλαβή για τους νέους.
Η Ευρώπη αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για πολλές τεχνολογικές εταιρείες μετά τη Βόρεια Αμερική, χάρη στη διάδοση της τεχνολογίας και σε ένα ώριμο οικοσύστημα διαδικτυακής διαφήμισης. Για τη Snap Inc. και τη Meta Platforms, τα έσοδα αυξάνονται ταχύτερα στην Ευρώπη παρά στις ΗΠΑ. «Η Ευρώπη είναι η “χρυσή αγελάδα” για τις Big Tech, οπότε αυτό αποτελεί μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτές, χωρίς αμφιβολία», δήλωσε η Alicia García Herrero, ανώτερη ερευνήτρια στο Bruegel. Η εφαρμογή τέτοιων περιορισμών δεν είναι εύκολη. Οι ειδικοί σε ψηφιακές πολιτικές αμφισβητούν επίσης αν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι μια απαγόρευση θα ενθάρρυνε τα παιδιά να περνούν περισσότερο χρόνο εκτός διαδικτύου.
Η Αυστραλία ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που επέβαλε περιορισμούς στα social media για παιδιά, με τις εταιρείες τεχνολογίας να κλείνουν λογαριασμούς τον Δεκέμβριο για περίπου 5 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 16 ετών. Οι τεχνολογικές πλατφόρμες υποστήριξαν εκεί ότι η απομάκρυνση ανηλίκων από τις υπηρεσίες είναι δύσκολη, αν όχι αδύνατη, και θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερα προβλήματα. Η διαδικασία απόδειξης ηλικίας μπορεί να απαιτεί την κοινοποίηση ευαίσθητων εγγράφων, όπως άδεια οδήγησης ή διαβατήριο, ανοίγοντας δρόμους για κυβερνο-επιθέσεις ή κακή χρήση δεδομένων. Μια απαγόρευση επίσης ενέχει τον κίνδυνο να σπρώξει τους χρήστες σε λιγότερο νόμιμες υπηρεσίες. Οι χώρες που θέλουν να μιμηθούν τους αυστραλιανούς νόμους θα αντιμετωπίσουν η καθεμία τα δικά της εμπόδια.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει υπερασπιστεί σθεναρά τους περιορισμούς ηλικίας στα social media. Το 2024 χαρακτήρισε την εξάρτηση από την οθόνη ως επίκεντρο κάθε είδους προβλημάτων: Εκφοβισμό, βία, εγκατάλειψη του σχολείου. Την περασμένη εβδομάδα, η Εθνοσυνέλευση της χώρας ψήφισε απαγόρευση των υπηρεσιών κοινωνικών μέσων για παιδιά κάτω των 15 ετών. Το νομοσχέδιο θα προωθηθεί τώρα στη Γερουσία για έγκριση. Ωστόσο, η Γαλλία έχει αντιμετωπίσει δυσκολίες στην εφαρμογή άλλων μέτρων διαδικτυακής εποπτείας. Ένας πρόσφατος νόμος που απαγόρευε την πορνογραφία για ανηλίκους απαιτούσε επαλήθευση ηλικίας μέσω τρίτων υπηρεσιών. Υπάρχουν στοιχεία ότι πολλοί χρήστες του διαδικτύου χρησιμοποίησαν εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (VPN) για να αποκρύψουν την ταυτότητά τους.
Παρόμοιες ανησυχίες υπήρξαν όταν το Ηνωμένο Βασίλειο επέβαλε ελέγχους ηλικίας και άλλα μέτρα, όπως περιορισμό πρόσβασης ανά ηλικία, νυχτερινούς περιορισμούς για κινητά και κανόνες γύρω από σχεδιασμό εθισμού. Αναμένεται να λάβει τελικές αποφάσεις το καλοκαίρι. «Δεν έχει νόημα να κάνω διαβούλευση αν ήδη έχω αποφασίσει», δήλωσε η Υπουργός Τεχνολογίας της Βρετανίας, Λιζ Κένταλ, σε συνέντευξη τον προηγούμενο μήνα.
Την πρόταση του Δημάρχου Ναυπακτίας κ.Βασίλη Γκίζα για την ένταξη της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ναυπακτίας (ΔΕΥΑΝ) στην ΕΥΔΑΠ ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο. Στόχος είναι να περιοριστούν τα χρέη που επιβαρύνουν την επιχείρηση και τον Δήμο και να εξασφαλιστούν αξιόπιστες υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης για τους πολίτες.
Με την ένταξη στην ΕΥΔΑΠ, η ΔΕΥΑΝ μπορεί να λάβει κρατική επιδότηση τουλάχιστον 4,1 εκ. ευρώ για την αποπληρωμή χρεών από λογαριασμούς ρεύματος. Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ θα αναλάβει τη λειτουργία και τη συντήρηση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, αξιοποιώντας την εμπειρία, το προσωπικό και τους πόρους της. Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου αποτελεί το πρώτο βήμα αυτής της διαδικασίας.
Γιατί χρειάζεται αλλαγή
Το βασικό πρόβλημα της ΔΕΥΑΝ είναι ότι τα έσοδά της δεν επαρκούν για τις ανάγκες λειτουργίας της. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, τα ετήσια έσοδα κυμαίνονται περίπου στα 2 εκ. ευρώ. Η δαπάνη ρεύματος, από περίπου 605.000 ευρώ το 2019, έφτασε τα 1,8 εκ. ευρώ το 2022 και αναμένεται να ανέλθει στα 2 εκ. ευρώ το 2026. Παράλληλα, το κόστος προσωπικού, μαζί με τη σχετική εργολαβία, ανέρχεται περίπου στις 800.000 ευρώ ετησίως. Επομένως, μόνο για ρεύμα και προσωπικό εκτιμάται ότι απαιτούνται περισσότερα χρήματα από όσα εισπράττει η επιχείρηση, πριν καλυφθούν οι επισκευές, οι προμήθειες και οι παλαιότερες υποχρεώσεις. Επιπλέον, στην κατάσταση αυτή προστίθενται και τα βάρη του παρελθόντος, όπως δάνεια συνολικού ύψους περίπου 3 εκ. ευρώ που συνήφθησαν την περίοδο 2007-2015 και εξυπηρετούνται με τη συνδρομή του Δήμου, καθώς και η δικαστική εκκρεμότητα για το έργο Λαδόπουλου, που αφορά στην ίδια συμμετοχή της ΔΕΥΑΝ, αρχικού ύψους περίπου 2,5 εκ. ευρώ.
Παράλληλα, η ΔΕΥΑΝ εξυπηρετεί 104 οικισμούς, με εκτεταμένα και πεπαλαιωμένα δίκτυα που χρειάζονται συχνές παρεμβάσεις. Σε πολλές περιοχές, η μεταφορά του νερού απαιτεί συνεχή λειτουργία αντλιών, αυξάνοντας την κατανάλωση ρεύματος. Τις ανάγκες αυτές καλύπτουν μόλις 26 εργαζόμενοι (14 μόνιμοι και 12 μέσω εργολάβου), ενώ το οργανόγραμμα προβλέπει 46 θέσεις. Η λειτουργία της επιχείρησης επιβαρύνεται επιπλέον από τις ανείσπρακτες οφειλές καταναλωτών, που υπερβαίνουν τα 3 εκ. ευρώ. Ο Δήμαρχος δεν παρέλειψε να επισημάνει και τις ευθύνες της κεντρικής Πολιτείας για την υποστελέχωση των ΔΕΥΑ, τις καθυστερήσεις στη σύνδεση φωτοβολταϊκών έργων και την ανεπαρκή στήριξη για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Υπογραμμίζοντας την ανάγκη αλλαγής, ο ίδιος τόνισε: «Στόχος είναι να σταματήσουμε την αιμορραγία τώρα. Αφήνουμε πίσω το μοντέλο που απέτυχε πανελλαδικά και διαχρονικά, επιλέγοντας αξιόπιστη λύση».
Τί προσφέρει η ένταξη στην ΕΥΔΑΠ
Η κρατική επιδότηση για το ενεργειακό χρέος της ΔΕΥΑΝ υπολογίζεται περίπου στα 4,1 εκ. ευρώ, έναντι συνολικής οφειλής προς τη ΔΕΗ περίπου 5,5 εκ. ευρώ. Για την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας απαιτούνταν η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να ληφθεί έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Πέρα από τη μείωση του χρέους, η ΕΥΔΑΠ διαθέτει οργανωμένες τεχνικές υπηρεσίες και, λόγω του μεγέθους της, μεγαλύτερη δυνατότητα να εξασφαλίζει ευνοϊκότερες τιμές στην ενέργεια και στις προμήθειες και χρηματοδοτήσεις για έργα. Αυτές οι δυνατότητες δημιουργούν προϋποθέσεις καλύτερης συντήρησης και αναβάθμισης των δικτύων της Ναυπακτίας. Προτεραιότητες του Δήμου είναι η διατήρηση τοπικής εξυπηρέτησης των πολιτών, η κάλυψη των ορεινών κοινοτήτων, η αποκατάσταση των βλαβών και η μέριμνα για τους εργαζομένους.
Σημειώνεται ότι η απόφαση δεν ολοκληρώνει από μόνη της τη μεταφορά. Θα προηγηθεί η αποτίμηση της αξίας των υποδομών, ενώ το ποσό που θα καταβάλει η ΕΥΔΑΠ για τη μεταβίβασή τους θα αξιοποιηθεί για την αποπληρωμή των υπόλοιπων υποχρεώσεων. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με σύμβαση, την οποία ο Δήμος μπορεί να μην υπογράψει εάν οι τελικοί όροι κριθούν ασύμφοροι.
Οι παρεμβάσεις που έχουν προηγηθεί
Η Δημοτική Αρχή έχει στηρίξει τη ΔΕΥΑΝ στην αποπληρωμή παλαιότερων δανείων, ενώ ολοκληρώθηκε η εξόφληση της παλαιάς ρύθμισης προς τη ΔΕΗ. Επίσης, συνεχίζεται η δικαστική διεκδίκηση για τη γνωστή οικονομική απαίτηση που αφορά στο έργο Λαδόπουλου. Για τη μείωση του ενεργειακού κόστους προχωρά προς ολοκλήρωση η αναβάθμιση των αντλιοστασίων, προϋπολογισμού περίπου 7 εκ. ευρώ. Επιπλέον, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση και έχει υπογραφεί σύμβαση για φωτοβολταϊκό πάρκο 1 MW στη Βομβοκού, για το οποίο εκκρεμούν οι όροι σύνδεσης με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, με αντίστοιχες καθυστερήσεις να αντιμετωπίζουν Δήμοι και ΔΕΥΑ σε όλη τη χώρα.
Ωστόσο, η αύξηση του κόστους λειτουργίας και τα συσσωρευμένα χρέη απαιτούν συνολικότερη αντιμετώπιση.
Νέα δάνεια ισοδυναμούν με νέο φαύλο κύκλο χρεών
Όπως επεσήμανε ο Δήμαρχος κατά την εισήγησή του, ένα νέο δάνειο μπορεί να εξοφλήσει παλαιούς λογαριασμούς, αλλά δεν μειώνει το κόστος της καθημερινής λειτουργίας. Η ΔΕΥΑΝ θα πρέπει να πληρώνει τους νέους λογαριασμούς και, ταυτόχρονα, τις δόσεις και τους τόκους του δανείου, με εγγυητή τον Δήμο. Αντίστοιχα, η πρόταση για μεταφορά των υπηρεσιών στον Δήμο ή η συγχώνευση με άλλη ΔΕΥΑ δεν οδηγεί σε διαγραφή ή ρύθμιση των οφειλών και υποχρεώσεων της επιχείρησης. Ως εκ τούτου, κάθε εναλλακτική πρόταση πρέπει να εξηγεί πώς θα καλυφθούν τα χρέη και οι λειτουργικές ανάγκες, χωρίς διαρκή επιβάρυνση των δημοτών με υπέρογκες αυξήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ.Γκίζας σχολίασε: «Απορρίπτουμε τους νέους υπέρογκους δανεισμούς που επιπόλαια προτείνει η αντιπολίτευσηκαι που μόνο σε αδιέξοδα και νέους φαύλους κύκλους θα μας οδηγήσουν. Απορρίπτουμε τη δήθεν εξυγίανση της ΔΕΥΑΝ, που υποκριτικά προτείνει η αντιπολίτευση, αφού μόνο με υπέρογκες αυξήσεις μπορεί να επιτευχθεί».
Με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ο Δήμος Ναυπακτίας προχωρά στην επόμενη φάση, με στόχο τη μείωση των χρεών και τη βελτίωση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης σε όλη τη Ναυπακτία. Η αξιολόγηση των τελικών όρων θα γίνει με κριτήριο το συμφέρον των δημοτών, την κάλυψη των αναγκών της πόλης και των χωριών και την αξιόπιστη λειτουργία των δικτύων.-
Το 61,7% των υπόχρεων Δήμων δεν διαθέτει Συμπαραστάτη του Δημότη, (ανάμεσά τους και ο Δήμος Ναυπακτίας), ενώ μόλις το 38,3% έχει ολοκληρώσει τη σχετική διαδικασία.
Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης αποτελεί θεσμό διαμεσολάβησης μεταξύ των πολιτών, των επιχειρήσεων και των δημοτικών υπηρεσιών.
Θεσπίστηκε με τον νόμο 3852/2010 («Καλλικράτης»), με σκοπό την αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και τη βελτίωση της λειτουργίας της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ο Συμπαραστάτης δεν υποκαθιστά τη δημοτική διοίκηση ούτε λειτουργεί ως δικαστική αρχή. Παρεμβαίνει διαμεσολαβητικά, αναζητώντας λύσεις και επισημαίνοντας διοικητικές δυσλειτουργίες.
Ποιες είναι οι αρμοδιότητές του
Ο Συμπαραστάτης δέχεται και διερευνά επώνυμες καταγγελίες πολιτών και επιχειρήσεων σχετικά με πράξεις ή παραλείψεις δημοτικών υπηρεσιών και δημοτικών νομικών προσώπων.
Οι βασικές λειτουργίες του περιλαμβάνουν:
Διερεύνηση καταγγελιών: Εξετάζει περιπτώσεις πιθανής κακοδιοίκησης και προβλημάτων στη συναλλαγή πολιτών και επιχειρήσεων με τον Δήμο.
Διαμεσολάβηση: Επικοινωνεί με τις αρμόδιες υπηρεσίες και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την επίλυση των προβλημάτων.
Εντοπισμό διοικητικών δυσλειτουργιών: Αναδεικνύει επαναλαμβανόμενα προβλήματα που επηρεάζουν την εξυπηρέτηση των δημοτών.
Υποβολή προτάσεων: Διατυπώνει εισηγήσεις για τη βελτίωση της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεών της με τους πολίτες.
Σύνταξη ετήσιας έκθεσης: Παρουσιάζει δημόσια το έργο του, τις υποθέσεις που εξέτασε και τις διαπιστώσεις του.
Η υποβολή καταγγελίας στον Συμπαραστάτη δεν καταργεί τη δυνατότητα προσφυγής στον Συνήγορο του Πολίτη ή σε άλλες αρμόδιες ελεγκτικές και διοικητικές αρχές.
Οι αλλαγές
Ο νόμος 5314/2026 φέρνει σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία επιλογής του Συμπαραστάτη.
Σύμφωνα με το άρθρο 152, η επιλογή είναι υποχρεωτική για τους Δήμους με πληθυσμό 20.000 κατοίκων και άνω. Στους μικρότερους Δήμους παρέχεται η δυνατότητα επιλογής Συμπαραστάτη, χωρίς να αποτελεί υποχρέωση.
► Ο Συμπαραστάτης επιλέγεται από το Δημοτικό Συμβούλιο, με φανερή ψηφοφορία και πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του.
Εάν δεν επιτευχθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία, προβλέπονται επαναληπτικές ψηφοφορίες.
Κατά την τρίτη ψηφοφορία απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων των παρόντων μελών, χωρίς να προσμετρώνται στον αριθμό των παρόντων οι δηλώσεις αποχής.
► Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι, εφόσον αποτύχει και η τρίτη ψηφοφορία, ο αρμόδιος Επόπτης Νομιμότητας επιλέγει Συμπαραστάτη μεταξύ των υποψηφίων που πλειοψήφησαν.
Την ουσιαστική συμμετοχή όλων των Τοπικών Κοινοτήτων στη συζήτηση για την ενδεχόμενη οικειοθελή ένταξη της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ ζητά η παράταξη «Αλλάζουμε Πλεύση», με έγγραφο αίτημα που υπέβαλε ο επικεφαλής της, Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, προς τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ναυπακτίας.
Συγκεκριμένα, ζητούμε:
Να προσκληθούν εγκαίρως όλοι οι πρόεδροι των Τοπικών Κοινοτήτων στην προγραμματισμένη συνεδρίαση, με δυνατότητα να τοποθετηθούν.
Να κατατεθούν πριν από τη συνεδρίαση οι γραπτές θέσεις των προέδρων και των συμβουλίων των τοπικών κοινοτήτων, όπου αυτά υφίστανται, μαζί με τυχόν σχετικές αποφάσεις, ώστε να διακρίνεται η προσωπική άποψη από τη συλλογική θέση.
Να τους διατεθεί εγκαίρως το διαθέσιμο ενημερωτικό υλικό, με επαρκή χρόνο για συζήτηση και διαμόρφωση τεκμηριωμένης άποψης.
Οι γραπτές τοποθετήσεις ζητούμε να κοινοποιηθούν σε όλους τους δημοτικούς συμβούλους πριν από τη συνεδρίαση και να συμπεριληφθούν στον σχετικό φάκελο και στα πρακτικά.
Η απόφαση αφορά την ύδρευση, την αποχέτευση, τις υποδομές και την εξυπηρέτηση των κατοίκων σε ολόκληρη τη Ναυπακτία. Κάθε κοινότητα έχει ιδιαίτερες ανάγκες, προβληματισμούς και προτάσεις που πρέπει να ακουστούν και να συνεκτιμηθούν.
Για την «Αλλάζουμε Πλεύση», η πλήρης ενημέρωση και η ουσιαστική συμμετοχή όλων των τοπικών κοινοτήτων είναι απαραίτητες προϋποθέσεις πριν από οποιαδήποτε απόφαση για το μέλλον της ΔΕΥΑΝ.