Ο νέος εκλογικός νόμος στην τοπική αυτοδιοίκηση ανοίγει πάλι τη συζήτηση για τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες των εκπροσώπων των τοπικών κοινωνιών. Μια συζήτηση που κρατάει χρόνια και επιδέχεται συχνές αλλαγές αντίστοιχες θα τολμούσαμε να πούμε με τις μεταρρυθμίσεις στο εκπαιδευτικό σύστημα. Αλλαγές επί των αλλαγών ακόμα και στο τρέχον κάθε φορά σύστημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι πολυποίκιλες τροποποιήσεις που έγιναν στο νόμο του Καλλικράτη που κατέληξε να είναι μια απλή αναλογική με έντονη τη δημαρχοκεντρική σφραγίδα.
Συνήθως οι αλλαγές στην αυτοδιοίκηση συνδέονται με τον εκλογικό νόμο. Με ποιο σύστημα και με τι ποσοστό εκλέγεται ο δήμαρχος, πώς καταρτίζεται ένα ψηφοδέλτιο, πόσοι εκλέγονται και πολλά άλλα τέτοια αντίστοιχα θέματα φαίνεται να απασχολούν κυρίως τους αιρετούς και τους εν δυνάμει υποψηφίους.
Η πραγματικότητα είναι ότι το συντριπτικό ποσοστό της κοινωνίας μένει παγερά αδιάφορο. Και αυτό παρατηρείται ακόμα και στις μικρότερες κοινωνίες που θεωρητικά το ενδιαφέρον θα έπρεπε να είναι μεγαλύτερο, μιας και τα πρόσωπα όσο και τα θέματα είναι πιο οικεία. Και φυσικά τα θέματα της αυτοδιοίκησης, όπως και γενικότερα της πολιτικής, δεν αγγίζουν τη νέα γενιά.
Φταίει σίγουρα η ατομικότητα που έχει κυριαρχήσει της συλλογικότητας. Φταίει όμως και ο τρόπος άσκησης της εξουσίας. Δύσκολα πλέον οι φορείς της εξουσίας πείθουν και το σίγουρο είναι ότι δεν εμπνέουν.
Έλλειμμα εμπιστοσύνης και οράματος οδηγεί στην απουσία ενδιαφέροντος από την πλευρά του πολίτη.
Μια προσεκτική ματιά στα θέματα που ήρθαν σε συζήτηση την τελευταία εβδομάδα στις συνεδριάσεις δυο κύριων οργάνων του τόπου μας, την κοινότητα της Ναυπάκτου (πρόσκληση) και το δημοτικό συμβούλιο,(προσκλήση) αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.
Το μεγαλύτερο μέρος της ατζέντας καλύπτουν η συγκρότηση επιτροπών, οι τοποθετήσεις φωτιστικών κολώνων, οι παραχωρήσεις τάφων. Μέσα στην ατζέντα συζήτησης της τοπικής κοινότητας περιλαμβάνονται και θέματα που φαίνεται να προέρχονται μάλλον από υπερβάλλοντα ζήλο για έλεγχο.
Τα θέματα που συζητούν οι τοπικοί άρχοντες δεν φαίνονται να προσελκύουν κανένα ενδιαφέρον. Είναι τυπικά θέματα, που θα μπορούσε ο νομοθέτης να είχε προβλέψει την επίλυση τους από τις υπηρεσίες του δήμου αντί να τα φέρνει για συζήτηση και απόφαση στα πολιτικά όργανα. Είναι θέματα που εύκολα μετατρέπουν τα πολιτικά όργανα σε πελατειακούς μηχανισμούς. Είναι θέματα που δεν έχουν το βάρος και την ουσία που πρέπει να χαρακτηρίζει την άσκηση πολιτικής.
Σε αυτό το έλλειμμα προστίθεται και η αναγκαστική λόγω πανδημίας συνεδρίαση δια περιφοράς ή εξ αποστάσεως που πλέον απομακρύνει τον πολίτη από τα κέντρα λήψης αποφάσεων, αφού του στερεί τη δυνατότητα της συμμετοχής και της παρέμβασης.
Οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται από την Οικονομική Επιτροπή στην οποία η εκπροσώπηση είναι δημαρχοκεντρική, αφού η αντιπολίτευση έχει μόνο ένα μέλος και οι συζητήσεις γίνονται λόγω συνθηκών κεκλεισμένων των θυρών.
Ωστόσο δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι ο τρόπος άσκησης της εξουσίας και η συμμετοχή του πολίτη αποτελούν βασικές προϋποθέσεις της εύρυθμης λειτουργίας της δημοκρατίας.
Όσο μικρότερος είναι ο ρόλος του πολίτη τόσο περισσότερο καλλιεργούνται φαινόμενα κακοδιοίκησης και αδιαφάνειας που βαθαίνουν την κρίση της δημοκρατίας.
Σε ανακοίνωσή της η Ομοσπονδία αναφέρει για το θέμα της κοπής δένδρων στο κάστρο της Ναυπάκτου:
« Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδίας Επαγγελματοβιοτεχνών και Εμπόρων Ναυπακτίας και Δωρίδος, συνεδρίασε στις 25/8/2026 στα γραφεία της με μοναδικό θέμα:
Κοπή και απομάκρυνση των δέντρων από το χώρο του Κάστρου της Ναύπακτου.
Το Κάστρο είναι το σημαντικότερο αρχαιολογικό μνημείο της πόλη μας άλλα και ένα από τα σημαντικότερα της Ελλάδος.
Έχει δε μεγάλη συμβολή στην οικονομική και τουριστική ανάπτυξη της περιοχή μας.
Για τον λόγο αυτό οποιαδήποτε παρέμβαση στο Κάστρο, μας αφορά άμεσα.
Να επισημάνουμε ότι ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας δεν είμαστε ειδικοί για να εκφράσουμε άποψη πάνω σε θέματα ασφάλειας και προστασίας του μνημείου.
Ως ενεργοί πολίτες όμως αυτής της πόλης θέλουμε να επισημάνουμε τα παρακάτω:
1) Διαμαρτυρόμαστε για την μη ενημέρωση των πολιτών από τον Δήμο για τις παρεμβάσεις που έγιναν τις τελευταίες ημέρες στο κάστρο με την μαζική κοπή των δένδρων. Για ποιο λόγο έγινε και αν προβλέπεται κάποια αντικατάσταση με άλλου είδους φύτευση…
2) Ζητάμε να γίνει μια Ολοκληρωμένη Μελέτη από τους αρμόδιους φορείς για την προστασία της Καστροπολιτείας (από φωτιά, πλημμύρα, κλπ) και ταυτόχρονα την Συντήρηση και Ανάδειξη του μνημείου.
3) Σε περίπτωση μη ύπαρξης μελέτης από τους αρμόδιους φορείς για την κοπή των δέντρων ζητάμε την διακοπή της κοπής.»
Τις φωτιές και την αποψίλωση του εδάφους που έχουμε κατά τους καλοκαιρινούς μήνες ακολουθούν πλημμύρες, με τις πρώτες βροχές.
Για την αντιπλημμυρική θωράκιση της χώρας, με πρόσφατη εγκύκλιο, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας ζητά άμεση κινητοποίηση Δήμων και Περιφερειών, θέτοντας συγκεκριμένες ενέργειες και αυστηρό χρονοδιάγραμμα προετοιμασίας ενόψει της χειμερινής περιόδου 2026-2027.
Τι πρέπει να κάνουν άμεσα οι Δήμοι
Η εγκύκλιος θέτει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους Δήμους. Μεταξύ άλλων, ζητείται να προχωρήσουν άμεσα:
► στον έλεγχο και συντήρηση των δικτύων ομβρίων υδάτων των οδών αρμοδιότητάς τους,
► στον έλεγχο και τη συντήρηση των αντιπλημμυρικών έργων αρμοδιότητάς τους,
► προγραμματισμό και την εκτέλεση νέων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας, όπου απαιτείται.
► Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον καθαρισμό και τη συντήρηση των εσχαρών και των φρεατίων υδροσυλλογής, των αγωγών και των λοιπών στοιχείων του δικτύου ομβρίων.
► Οι Δήμοι καλούνται να διαθέτουν επικαιροποιημένο κατάλογο με χώρους προσωρινής καταφυγής εκτός των ζωνών υψηλής επικινδυνότητας πλημμύρας, στους οποίους θα πρέπει να υπάρχει εύκολη πρόσβαση τόσο για τους πολίτες όσο και για τα οχήματα της ΕΛ.ΑΣ., του Πυροσβεστικού Σώματος και του ΕΚΑΒ.
► Για περιοχές που βρίσκονται μέσα σε ζώνες υψηλού πλημμυρικού κινδύνου, πρέπει επιπλέον να προσδιοριστούν κατάλληλα κτίρια για ασφαλή επιτόπου καταφυγή.
Οι κρίσιμες ημερομηνίες
Με βάση τις οδηγίες της ΓΓΠΠ, ο Σεπτέμβριος του 2026 αποτελεί ουσιαστικά τον μήνα επιχειρησιακής προετοιμασίας των ΟΤΑ:
► Έως το πρώτο δεκαήμερο Σεπτεμβρίου: σύγκληση Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας – ΤΕΣΟΠΠ και αντίστοιχα Περιφερειακών ΠΕΣΟΠΠ.
► Έως το πρώτο δεκαπενθήμερο Σεπτεμβρίου: χαρτογράφηση των σημείων αυξημένης πλημμυρικής επικινδυνότητας από τις Τεχνικές Υπηρεσίες Δήμων και Περιφερειών.
► Έως τις 20 Σεπτεμβρίου: ειδική ενημέρωση από τις Περιφέρειες προς τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας και το ΕΣΚΕΔΙΚ για συγκεκριμένες διαπεριφερειακές περιπτώσεις οργανωμένης απομάκρυνσης πολιτών.
► Εντός Σεπτεμβρίου: σχεδιασμός και διεξαγωγή άσκησης Πολιτικής Προστασίας για πλημμύρες, με πρόβλεψη και για οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών.