Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.
Από 26 Οκτωβρίου έως 6 Νοεμβρίου δωρεάν στειρώσεις και σήμανση με τη συμμετοχή εθελοντών κτηνιάτρων
Σε συνέχεια της πρώτης Εθελοντικής Δράσης Δωρεάν Στειρώσεων και Σήμανσης Αδέσποτων Γατών και στο πλαίσιο της συστηματικής προσπάθειας του Δήμου Ναυπακτίας για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, πραγματοποιείται για δεύτερη φορά αντίστοιχη δράση, με βασικό στόχο τον έλεγχο του πληθυσμού των αδέσποτων γατών.
Η δράση υλοποιείται με τη συνεργασία τριών εθελοντών κτηνιάτρων και δύο βοηθών κτηνιάτρων της γερμανικής εθελοντικής οργάνωσης Tierärzte für Strassenhunde e.V., οι οποίοι προσφέρουν αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες τους, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προσπάθεια για την προστασία και την ευζωία των αδέσποτων ζώων. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Δήμου Ναυπακτίας, όπως αυτές προβλέπονται από τον Ν. 4830/2021, και αφορά την εφαρμογή δωρεάν προγράμματος στειρώσεων και ηλεκτρονικής σήμανσης αδέσποτων ζώων συντροφιάς.
Το πρόγραμμα πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Δήμου Ναυπακτίας, σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο και με την απαιτούμενη άδεια του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. για τους υπεύθυνους κτηνιάτρους.
Η δράση θα φιλοξενηθεί στο πρώην Κοινοτικό Κατάστημα της Κοινότητας Λυγιά και θα πραγματοποιηθεί από 26 Οκτωβρίου έως και 6 Νοεμβρίου 2026, με πλήρη τήρηση όλων των προβλεπόμενων διαδικασιών για την ευζωία των ζώων και τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας.
Στόχοι της πρωτοβουλίας είναι:
η μείωση του ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού των αδέσποτων γατών,
η πρόληψη ασθενειών,
η προστασία της δημόσιας υγείας,
η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ζώων,
η ενίσχυση της αρμονικής συμβίωσης πολιτών και ζώων συντροφιάς.
Η συμμετοχή και η στήριξη της τοπικής κοινωνίας είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την επιτυχία της δράσης. Ο Δήμος Ναυπακτίας καλεί τους πολίτες να συμβάλουν στην προσπάθεια, δηλώνοντας συμμετοχή ή αναφέροντας αποικίες αδέσποτων γατών μέσω της σχετικής ηλεκτρονικής φόρμας.
Δηλώστε συμμετοχή ή αναφέρετε αποικία αδέσποτων γατών εδώ:
Η Συντονιστική Επιτροπή των Φορέων και των Δημοτικών Παρατάξεων του Δήμου Ναυπακτίας καταγγέλλει με τον πιο έντονο και κατηγορηματικό τρόπο τον Δήμαρχο κ. Βασίλειο Γκίζα και την πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου, οι οποίοι, με την απόφασή τους για τη μεταφορά της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ, επέλεξαν να προχωρήσουν σε μια κρίσιμη υπόθεση για το μέλλον του τόπου μας, αγνοώντας τη φωνή των δημοτών και παρακάμπτοντας την ανάγκη ουσιαστικής ενημέρωσης και διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες.
Δεκατέσσερις σύμβουλοι αποφάσισαν για το νερό όλων μας, χωρίς να ρωτήσουν κανέναν! Χωρίς γενικές συνελεύσεις στα χωριά, χωρίς ουσιαστικό διάλογο με τους κατοίκους, χωρίς να δοθεί στην κοινωνία η δυνατότητα να συζητήσει, να ενημερωθεί και να εκφράσει τη θέση της για μια απόφαση που αφορά το πολυτιμότερο κοινωνικό αγαθό: το νερό.
Αυτή είναι η δική τους αντίληψη για τη δημοκρατία; Να θεωρούν ότι η εκλογή τους αποτελεί λευκή επιταγή για να αποφασίζουν ερήμην του λαού; Να αντιμετωπίζουν τους δημότες ως απλούς θεατές, που καλούνται κάθε φορά να πληρώνουν τις συνέπειες αποφάσεων στις οποίες δεν είχαν κανέναν ουσιαστικό λόγο;
Δεν έχετε το δικαίωμα να αντιμετωπίζετε το νερό σαν να είναι προσωπική σας περιουσία!
Το νερό δεν είναι εμπόρευμα, δεν είναι λάφυρο πολιτικών επιλογών και δεν αποτελεί ιδιοκτησία κανενός δημάρχου ή δημοτικής πλειοψηφίας. Είναι κοινωνικό αγαθό, είναι ζωή, είναι δημόσιος πλούτος, είναι το μέλλον των παιδιών μας και των επόμενων γενιών.
Οι πηγές μας, τα νερά μας, οι υποδομές ύδρευσης και το δικαίωμα των κατοίκων σε ασφαλές και προσιτό νερό δεν μπορούν να γίνονται αντικείμενο αποφάσεων που λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή εκείνων που επηρεάζονται άμεσα.
Καταγγέλλουμε την απαράδεκτη διαδικασία με την οποία προχώρησε αυτή η επιλογή.
Καταγγέλλουμε την περιφρόνηση προς τις τοπικές κοινωνίες και την απουσία ουσιαστικής δημοκρατικής διαβούλευσης.
Καταγγέλλουμε τη λογική ότι για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα αρκεί η ψήφος δεκατεσσάρων συμβούλων για να θεωρηθεί πως η κοινωνία δεν έχει τίποτα άλλο να πει.
Ποιος αποφάσισε ότι τα χωριά μας δεν δικαιούνται να έχουν λόγο; Ποιος αποφάσισε ότι οι κάτοικοι μπορούν να αγνοούνται όταν διακυβεύεται το μέλλον του νερού τους;
Αν η απόφαση είναι τόσο σωστή και τόσο συμφέρουσα για τους δημότες, γιατί δεν προηγήθηκε ουσιαστική ενημέρωση;
Γιατί δεν οργανώθηκαν γενικές συνελεύσεις στα χωριά;
Γιατί δεν δόθηκε στους κατοίκους η δυνατότητα να ακούσουν όλα τα δεδομένα, να θέσουν ερωτήματα και να εκφράσουν ελεύθερα τη γνώμη τους;
Οι δημότες δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο της δημοκρατίας.
Δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδέχονται τετελεσμένα επειδή κάποιοι αποφάσισαν ότι γνωρίζουν καλύτερα από αυτούς. Δεν θα δεχτούμε να αντιμετωπίζεται ο τόπος μας ως χώρος εφαρμογής αποφάσεων που λαμβάνονται χωρίς την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας.
Η μεταφορά της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ δημιουργεί κρίσιμα ερωτήματα για τον έλεγχο της διαχείρισης, το κόστος του νερού, τη συντήρηση των δικτύων, την εξυπηρέτηση των χωριών και την προστασία των πηγών μας. Για όλα αυτά απαιτούμε συγκεκριμένες απαντήσεις, όχι γενικόλογες υποσχέσεις και καθησυχαστικές δηλώσεις.
Δεν θα επιτρέψουμε να περάσει η απόφαση αυτή ως μια συνηθισμένη διοικητική πράξη. Δεν είναι! Είναι μια επιλογή που αφορά το παρόν και το μέλλον ολόκληρης της κοινωνίας και οφείλει να αντιμετωπιστεί με τη σοβαρότητα, τη διαφάνεια και τη δημοκρατική συμμετοχή που απαιτεί.
Καλούμε τον Δήμαρχο και όσους ψήφισαν υπέρ να αναλάβουν την πολιτική ευθύνη των επιλογών τους και να δώσουν καθαρές απαντήσεις στους δημότες. Η ευθύνη τους δεν τελειώνει με την καταμέτρηση των ψήφων. Αντίθετα, από εκεί αρχίζει η υποχρέωσή τους να λογοδοτήσουν στην κοινωνία.
Καλούμε τους κατοίκους όλων των χωριών, τους συλλόγους, τους φορείς και κάθε δημότη να μη συμβιβαστούν με τη σιωπή και την αδράνεια. Η υπεράσπιση του νερού αφορά όλους μας. Απαιτεί ενημέρωση, συλλογική δράση, μαζική συμμετοχή και οργανωμένη διεκδίκηση.
Το μήνυμά μας προς κάθε κατεύθυνση είναι σαφές:
Το νερό δεν είναι τσιφλίκι σας! Οι πηγές μας δεν είναι ιδιοκτησία σας! Οι δημότες δεν είναι υποτελείς κανενός!
Δεν θα νομιμοποιήσουμε με τη σιωπή μας αποφάσεις που πάρθηκαν χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή μας. Δεν θα παραιτηθούμε από το δικαίωμά μας να γνωρίζουμε, να κρίνουμε και να διεκδικούμε. Δεν θα επιτρέψουμε να αντιμετωπίζεται το νερό ως υπόθεση λίγων, όταν οι συνέπειες αφορούν ολόκληρη την κοινωνία.
Η δημοκρατία δεν είναι λευκή επιταγή. Η αυτοδιοίκηση δεν είναι εξουσία χωρίς λογοδοσία. Και το νερό δεν είναι εμπόρευμα για να αποφασίζουν άλλοι ερήμην μας!
Ο νόμος 5325/2026 που αφορά την υποχρεωτική συγχώνευση συνολικά 68 ΔΕΥΑ και μια «εθελοντική», αυτή της ΔΕΥΑ Ναυπακτίας, αποτελεί μια από τις πιο συγκρουσιακές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, καθώς μετατοπίζει τη διαχείριση του νερού από το επίπεδο της τοπικής κοινωνικής πρόνοιας στο πεδίο της κεντρικής, εταιρικής διακυβέρνησης.
Να σημειωθεί πως ο συγκεκριμένο νόμος πέρασε από τη Βουλή αποκλειστικά με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας (157 υπέρ, 131 κατά).
Καθολική είναι η αντίσταση των Δήμων, με δυναμικές κινητοποιήσεις ενώ προχωρούν δικαστικές προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το αν θα καταφέρουν να μπλοκάρουν ή να τροποποιήσουν την εφαρμογή του νόμου στην πράξη, μένει να φανεί.
Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η μάχη για το δημόσιο χαρακτήρα και την τιμολόγηση του νερού στην ελληνική περιφέρεια μόλις άνοιξε και αναμένεται μακρά, έντονη και με ανεξέλεγκτες συνέπειες.