Σε νομοθετική ρύθμιση θα προχωρήσει η Κυβέρνηση, προκειμένου να δώσει τη δυνατότητα επιλογής ημερομηνίας μεταξύ της Κυριακής 1ης ή της Κυριακής 8ης Σεπτεμβρίου 2019 για τη διεξαγωγή των εκλογών ανάδειξης των μελών στις Οικονομικές Επιτροπές και τις Επιτροπές Ποιότητας Ζωής των Δήμων της Χώρας,
Αυτό προκύπτει από την 3η υποσημείωση στη σελ.3 της αριθμ.90/21.8.2019 Εγκυκλίου που υπογράφουν ο Υπουργός και ο Υφυπουργός Εσωτερικών και φέρει τον τίτλο “Διαδικασία Συγκρότησης και Εκλογής των μελών της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής”.
Εκεί συγκεκριμένα αναγράφεται: “Για την δυνατότητα επιλογής ημερομηνίας δημαιρεσιών μεταξύ 1ης ή 8ης Σεπτεμβρίου, ΕΠΙΚΕΙΤΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ”.
Στην Εγκύκλιο περί Οικονομικής Επιτροπής και Επιτροπής Ποιότητας Ζωής περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια, αλλά και με αναλυτικά πρακτικά παραδείγματα, το σχετικό θεσμικό πλαίσιο που πρέπει να εφαρμοστεί σε λίγες ημέρες.
Σχετικά με τη συγκρότηση των Επιτροπών επισημαίνονται τα ακόλουθα:
– Ο Αντιδήμαρχος που θα οριστεί ή έχει οριστεί ως Πρόεδρος ή μέλος της Οικονομικής Επιτροπής ή της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής από το Δήμαρχο δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και εκλεγμένο μέλος της Οικονομικής Επιτροπής ή της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής.
– Αντιστρόφως, Αντιδήμαρχος που δεν έχει οριστεί ως Πρόεδρος ή μέλος των Επιτροπών, μπορεί να εκλεγεί ως μέλος των Επιτροπών.
– Τα εκλεγόμενα μέλη της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής μπορεί να είναι τα ίδια πρόσωπα και στις δύο Επιτροπές.
– Αντίστοιχα, οι ίδιοι Αντιδήμαρχοι μπορεί να είναι ταυτόχρονα οριζόμενα μέλη ή Πρόεδροι και της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής.
– Όταν τα οριζόμενα ή εκλεγόμενα μέλη της Οικονομικής Επιτροπής ή της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής παύουν για οποιονδήποτε λόγο να είναι μέλη αντίστοιχων Δημοτικών Παρατάξεων, με τις οποίες αναδείχτηκαν στο αξίωμα, εκπίπτουν αυτοδικαίως από μέλη της Οικονομικής Επιτροπής ή της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής και αντικαθίστανται, σύμφωνα με τη διαδικασία του αρ.74 ν.3852/2010 ως ισχύει.
– Ανεξάρτητοι Δημοτικοί Σύμβουλοι (είτε λόγω ανεξαρτητοποίησης, είτε λόγω διαγραφής από την Παράταξη στην οποία ανήκαν) λογίζονται, αθροιστικά,ως ενιαία Παράταξη ΜΟΝΟ για τη διαδικασία υπολογισμού του αριθμού των εκλεγόμενων μελών που δικαιούται κάθε Παράταξη στις Επιτροπές. Στην περίπτωση που ένας ανεξάρτητος Σύμβουλος θέση υποψηφιότητα για την κατάληψη της, τυχόν, δικαιούμενης θέσης της Παράταξης των ανεξαρτήτων στην Επιτροπή θεωρείται “μεμονωμένος Σύμβουλος” μέλος της Επιτροπής.
– Η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την ανάδειξη των μελών των Επιτροπών δεν είναι υποχρεωτικά δημόσιες.
Να σημειωθεί πως η Οικονομική Επιτροπή, και αντίστοιχα η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, συγκροτούνται:
α) από τον Δήμαρχο ή τον Αντιδήμαρχο που έχει ορίσει ο Δήμαρχος, ως Πρόεδρο,
β) από δύο ακόμη Αντιδημάρχους, οι οποίοι ορίζονται, ως μέλη, από το Δήμαρχο,
γ) από Δημοτικούς Συμβούλους, οι οποίοι εκλέγονται, ως μέλη, από το Δημοτικό Συμβούλιο.
– Ο συνολικός αριθμός των εκλεγόμενων μελών των Επιτροπών, καθορίζεται εκ του νόμου, ανάλογα με τον αριθμό των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου.
– Από τα εκλεγόμενα μέλη των Επιτροπών, προβλέπεται, εκ του νόμου, ο ελάχιστος αριθμός των μελών που προέρχονται υποχρεωτικά από την Παράταξη του εκλεγέντος Δημάρχου, ανάλογα με το συνολικό αριθμό των μελών των Επιτροπών.
Έτσι για το 27 μελές δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Ναυπακτίας προβλέπεται 7 μελής Επιτροπή με την ακόλουθη σύνθεση:
Πρόεδρος (Δήμαρχος ή Αντιδήμαρχος)
Αριθμός οριζόμενων μελών 2 (Αντιδήμαρχοι) από Δήμαρχο
Αριθμός εκλεγόμενων μελών από Δημοτικό Συμβούλιο (3 + 1 υποχρεωτικά από Παράταξη Δημάρχου).
Την πρόταση του Δημάρχου Ναυπακτίας κ.Βασίλη Γκίζα για την ένταξη της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ναυπακτίας (ΔΕΥΑΝ) στην ΕΥΔΑΠ ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο. Στόχος είναι να περιοριστούν τα χρέη που επιβαρύνουν την επιχείρηση και τον Δήμο και να εξασφαλιστούν αξιόπιστες υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης για τους πολίτες.
Με την ένταξη στην ΕΥΔΑΠ, η ΔΕΥΑΝ μπορεί να λάβει κρατική επιδότηση τουλάχιστον 4,1 εκ. ευρώ για την αποπληρωμή χρεών από λογαριασμούς ρεύματος. Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ θα αναλάβει τη λειτουργία και τη συντήρηση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, αξιοποιώντας την εμπειρία, το προσωπικό και τους πόρους της. Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου αποτελεί το πρώτο βήμα αυτής της διαδικασίας.
Γιατί χρειάζεται αλλαγή
Το βασικό πρόβλημα της ΔΕΥΑΝ είναι ότι τα έσοδά της δεν επαρκούν για τις ανάγκες λειτουργίας της. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, τα ετήσια έσοδα κυμαίνονται περίπου στα 2 εκ. ευρώ. Η δαπάνη ρεύματος, από περίπου 605.000 ευρώ το 2019, έφτασε τα 1,8 εκ. ευρώ το 2022 και αναμένεται να ανέλθει στα 2 εκ. ευρώ το 2026. Παράλληλα, το κόστος προσωπικού, μαζί με τη σχετική εργολαβία, ανέρχεται περίπου στις 800.000 ευρώ ετησίως. Επομένως, μόνο για ρεύμα και προσωπικό εκτιμάται ότι απαιτούνται περισσότερα χρήματα από όσα εισπράττει η επιχείρηση, πριν καλυφθούν οι επισκευές, οι προμήθειες και οι παλαιότερες υποχρεώσεις. Επιπλέον, στην κατάσταση αυτή προστίθενται και τα βάρη του παρελθόντος, όπως δάνεια συνολικού ύψους περίπου 3 εκ. ευρώ που συνήφθησαν την περίοδο 2007-2015 και εξυπηρετούνται με τη συνδρομή του Δήμου, καθώς και η δικαστική εκκρεμότητα για το έργο Λαδόπουλου, που αφορά στην ίδια συμμετοχή της ΔΕΥΑΝ, αρχικού ύψους περίπου 2,5 εκ. ευρώ.
Παράλληλα, η ΔΕΥΑΝ εξυπηρετεί 104 οικισμούς, με εκτεταμένα και πεπαλαιωμένα δίκτυα που χρειάζονται συχνές παρεμβάσεις. Σε πολλές περιοχές, η μεταφορά του νερού απαιτεί συνεχή λειτουργία αντλιών, αυξάνοντας την κατανάλωση ρεύματος. Τις ανάγκες αυτές καλύπτουν μόλις 26 εργαζόμενοι (14 μόνιμοι και 12 μέσω εργολάβου), ενώ το οργανόγραμμα προβλέπει 46 θέσεις. Η λειτουργία της επιχείρησης επιβαρύνεται επιπλέον από τις ανείσπρακτες οφειλές καταναλωτών, που υπερβαίνουν τα 3 εκ. ευρώ. Ο Δήμαρχος δεν παρέλειψε να επισημάνει και τις ευθύνες της κεντρικής Πολιτείας για την υποστελέχωση των ΔΕΥΑ, τις καθυστερήσεις στη σύνδεση φωτοβολταϊκών έργων και την ανεπαρκή στήριξη για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Υπογραμμίζοντας την ανάγκη αλλαγής, ο ίδιος τόνισε: «Στόχος είναι να σταματήσουμε την αιμορραγία τώρα. Αφήνουμε πίσω το μοντέλο που απέτυχε πανελλαδικά και διαχρονικά, επιλέγοντας αξιόπιστη λύση».
Τί προσφέρει η ένταξη στην ΕΥΔΑΠ
Η κρατική επιδότηση για το ενεργειακό χρέος της ΔΕΥΑΝ υπολογίζεται περίπου στα 4,1 εκ. ευρώ, έναντι συνολικής οφειλής προς τη ΔΕΗ περίπου 5,5 εκ. ευρώ. Για την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας απαιτούνταν η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να ληφθεί έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Πέρα από τη μείωση του χρέους, η ΕΥΔΑΠ διαθέτει οργανωμένες τεχνικές υπηρεσίες και, λόγω του μεγέθους της, μεγαλύτερη δυνατότητα να εξασφαλίζει ευνοϊκότερες τιμές στην ενέργεια και στις προμήθειες και χρηματοδοτήσεις για έργα. Αυτές οι δυνατότητες δημιουργούν προϋποθέσεις καλύτερης συντήρησης και αναβάθμισης των δικτύων της Ναυπακτίας. Προτεραιότητες του Δήμου είναι η διατήρηση τοπικής εξυπηρέτησης των πολιτών, η κάλυψη των ορεινών κοινοτήτων, η αποκατάσταση των βλαβών και η μέριμνα για τους εργαζομένους.
Σημειώνεται ότι η απόφαση δεν ολοκληρώνει από μόνη της τη μεταφορά. Θα προηγηθεί η αποτίμηση της αξίας των υποδομών, ενώ το ποσό που θα καταβάλει η ΕΥΔΑΠ για τη μεταβίβασή τους θα αξιοποιηθεί για την αποπληρωμή των υπόλοιπων υποχρεώσεων. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με σύμβαση, την οποία ο Δήμος μπορεί να μην υπογράψει εάν οι τελικοί όροι κριθούν ασύμφοροι.
Οι παρεμβάσεις που έχουν προηγηθεί
Η Δημοτική Αρχή έχει στηρίξει τη ΔΕΥΑΝ στην αποπληρωμή παλαιότερων δανείων, ενώ ολοκληρώθηκε η εξόφληση της παλαιάς ρύθμισης προς τη ΔΕΗ. Επίσης, συνεχίζεται η δικαστική διεκδίκηση για τη γνωστή οικονομική απαίτηση που αφορά στο έργο Λαδόπουλου. Για τη μείωση του ενεργειακού κόστους προχωρά προς ολοκλήρωση η αναβάθμιση των αντλιοστασίων, προϋπολογισμού περίπου 7 εκ. ευρώ. Επιπλέον, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση και έχει υπογραφεί σύμβαση για φωτοβολταϊκό πάρκο 1 MW στη Βομβοκού, για το οποίο εκκρεμούν οι όροι σύνδεσης με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, με αντίστοιχες καθυστερήσεις να αντιμετωπίζουν Δήμοι και ΔΕΥΑ σε όλη τη χώρα.
Ωστόσο, η αύξηση του κόστους λειτουργίας και τα συσσωρευμένα χρέη απαιτούν συνολικότερη αντιμετώπιση.
Νέα δάνεια ισοδυναμούν με νέο φαύλο κύκλο χρεών
Όπως επεσήμανε ο Δήμαρχος κατά την εισήγησή του, ένα νέο δάνειο μπορεί να εξοφλήσει παλαιούς λογαριασμούς, αλλά δεν μειώνει το κόστος της καθημερινής λειτουργίας. Η ΔΕΥΑΝ θα πρέπει να πληρώνει τους νέους λογαριασμούς και, ταυτόχρονα, τις δόσεις και τους τόκους του δανείου, με εγγυητή τον Δήμο. Αντίστοιχα, η πρόταση για μεταφορά των υπηρεσιών στον Δήμο ή η συγχώνευση με άλλη ΔΕΥΑ δεν οδηγεί σε διαγραφή ή ρύθμιση των οφειλών και υποχρεώσεων της επιχείρησης. Ως εκ τούτου, κάθε εναλλακτική πρόταση πρέπει να εξηγεί πώς θα καλυφθούν τα χρέη και οι λειτουργικές ανάγκες, χωρίς διαρκή επιβάρυνση των δημοτών με υπέρογκες αυξήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ.Γκίζας σχολίασε: «Απορρίπτουμε τους νέους υπέρογκους δανεισμούς που επιπόλαια προτείνει η αντιπολίτευσηκαι που μόνο σε αδιέξοδα και νέους φαύλους κύκλους θα μας οδηγήσουν. Απορρίπτουμε τη δήθεν εξυγίανση της ΔΕΥΑΝ, που υποκριτικά προτείνει η αντιπολίτευση, αφού μόνο με υπέρογκες αυξήσεις μπορεί να επιτευχθεί».
Με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ο Δήμος Ναυπακτίας προχωρά στην επόμενη φάση, με στόχο τη μείωση των χρεών και τη βελτίωση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης σε όλη τη Ναυπακτία. Η αξιολόγηση των τελικών όρων θα γίνει με κριτήριο το συμφέρον των δημοτών, την κάλυψη των αναγκών της πόλης και των χωριών και την αξιόπιστη λειτουργία των δικτύων.-
Το 61,7% των υπόχρεων Δήμων δεν διαθέτει Συμπαραστάτη του Δημότη, (ανάμεσά τους και ο Δήμος Ναυπακτίας), ενώ μόλις το 38,3% έχει ολοκληρώσει τη σχετική διαδικασία.
Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης αποτελεί θεσμό διαμεσολάβησης μεταξύ των πολιτών, των επιχειρήσεων και των δημοτικών υπηρεσιών.
Θεσπίστηκε με τον νόμο 3852/2010 («Καλλικράτης»), με σκοπό την αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και τη βελτίωση της λειτουργίας της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ο Συμπαραστάτης δεν υποκαθιστά τη δημοτική διοίκηση ούτε λειτουργεί ως δικαστική αρχή. Παρεμβαίνει διαμεσολαβητικά, αναζητώντας λύσεις και επισημαίνοντας διοικητικές δυσλειτουργίες.
Ποιες είναι οι αρμοδιότητές του
Ο Συμπαραστάτης δέχεται και διερευνά επώνυμες καταγγελίες πολιτών και επιχειρήσεων σχετικά με πράξεις ή παραλείψεις δημοτικών υπηρεσιών και δημοτικών νομικών προσώπων.
Οι βασικές λειτουργίες του περιλαμβάνουν:
Διερεύνηση καταγγελιών: Εξετάζει περιπτώσεις πιθανής κακοδιοίκησης και προβλημάτων στη συναλλαγή πολιτών και επιχειρήσεων με τον Δήμο.
Διαμεσολάβηση: Επικοινωνεί με τις αρμόδιες υπηρεσίες και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την επίλυση των προβλημάτων.
Εντοπισμό διοικητικών δυσλειτουργιών: Αναδεικνύει επαναλαμβανόμενα προβλήματα που επηρεάζουν την εξυπηρέτηση των δημοτών.
Υποβολή προτάσεων: Διατυπώνει εισηγήσεις για τη βελτίωση της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεών της με τους πολίτες.
Σύνταξη ετήσιας έκθεσης: Παρουσιάζει δημόσια το έργο του, τις υποθέσεις που εξέτασε και τις διαπιστώσεις του.
Η υποβολή καταγγελίας στον Συμπαραστάτη δεν καταργεί τη δυνατότητα προσφυγής στον Συνήγορο του Πολίτη ή σε άλλες αρμόδιες ελεγκτικές και διοικητικές αρχές.
Οι αλλαγές
Ο νόμος 5314/2026 φέρνει σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία επιλογής του Συμπαραστάτη.
Σύμφωνα με το άρθρο 152, η επιλογή είναι υποχρεωτική για τους Δήμους με πληθυσμό 20.000 κατοίκων και άνω. Στους μικρότερους Δήμους παρέχεται η δυνατότητα επιλογής Συμπαραστάτη, χωρίς να αποτελεί υποχρέωση.
► Ο Συμπαραστάτης επιλέγεται από το Δημοτικό Συμβούλιο, με φανερή ψηφοφορία και πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του.
Εάν δεν επιτευχθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία, προβλέπονται επαναληπτικές ψηφοφορίες.
Κατά την τρίτη ψηφοφορία απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων των παρόντων μελών, χωρίς να προσμετρώνται στον αριθμό των παρόντων οι δηλώσεις αποχής.
► Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι, εφόσον αποτύχει και η τρίτη ψηφοφορία, ο αρμόδιος Επόπτης Νομιμότητας επιλέγει Συμπαραστάτη μεταξύ των υποψηφίων που πλειοψήφησαν.
Την ουσιαστική συμμετοχή όλων των Τοπικών Κοινοτήτων στη συζήτηση για την ενδεχόμενη οικειοθελή ένταξη της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ ζητά η παράταξη «Αλλάζουμε Πλεύση», με έγγραφο αίτημα που υπέβαλε ο επικεφαλής της, Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, προς τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ναυπακτίας.
Συγκεκριμένα, ζητούμε:
Να προσκληθούν εγκαίρως όλοι οι πρόεδροι των Τοπικών Κοινοτήτων στην προγραμματισμένη συνεδρίαση, με δυνατότητα να τοποθετηθούν.
Να κατατεθούν πριν από τη συνεδρίαση οι γραπτές θέσεις των προέδρων και των συμβουλίων των τοπικών κοινοτήτων, όπου αυτά υφίστανται, μαζί με τυχόν σχετικές αποφάσεις, ώστε να διακρίνεται η προσωπική άποψη από τη συλλογική θέση.
Να τους διατεθεί εγκαίρως το διαθέσιμο ενημερωτικό υλικό, με επαρκή χρόνο για συζήτηση και διαμόρφωση τεκμηριωμένης άποψης.
Οι γραπτές τοποθετήσεις ζητούμε να κοινοποιηθούν σε όλους τους δημοτικούς συμβούλους πριν από τη συνεδρίαση και να συμπεριληφθούν στον σχετικό φάκελο και στα πρακτικά.
Η απόφαση αφορά την ύδρευση, την αποχέτευση, τις υποδομές και την εξυπηρέτηση των κατοίκων σε ολόκληρη τη Ναυπακτία. Κάθε κοινότητα έχει ιδιαίτερες ανάγκες, προβληματισμούς και προτάσεις που πρέπει να ακουστούν και να συνεκτιμηθούν.
Για την «Αλλάζουμε Πλεύση», η πλήρης ενημέρωση και η ουσιαστική συμμετοχή όλων των τοπικών κοινοτήτων είναι απαραίτητες προϋποθέσεις πριν από οποιαδήποτε απόφαση για το μέλλον της ΔΕΥΑΝ.