Όταν ένα πλήθος ανθρώπων κυκλοφορεί, χωρίς τις απαραίτητες προφυλάξεις, δήθεν για αναψυχή, στις παραλίες, στις πλατείες, στα πάρκα και γίνεται από το αποτέλεσμα επικίνδυνο, όταν κωφεύει στις παρακλήσεις των δημάρχων, αντιδημάρχων, του επιστημονικού κόσμου και έρχεται το κράτος, σωστά πράττει και απαγορεύει την κυκλοφορία εκεί που ίσως κάποιοι έχουν ανάγκη να κάνουν χρήση, τότε πώς να αποφύγεις να γράψεις κάτι από τη ζοφερή περίοδο του κορωνοϊού, σε σχέση με την καθημερινότητα.
Όχι γιατί ενδιαφέρει τι ακούω, τι διαβάζω, τι βλέπω, πώς σκέπτομαι. Ούτε πώς κυλάει ο καιρός κάποιου που από ενωρίς το πρωί, μέχρι αργά το βράδυ, δέχεται πλύση εγκεφάλου, σε καθημερινή βάση. Οι πάνω από την ηλικία των εβδομήντα ετών, είναι η πλέον ευάλωτη ομάδα έναντι του κορωνοϊού.
Από την αρχή συνειδητοποίησα την αναγκαιότητα του εθελοντικού σπιτικού εγκλεισμού. Αποφεύγω να μετράω τις ημέρες παραμονής στο σπίτι. Συμπληρώθηκε ένας μήνας; Μπορεί και να ξεπέρασε. Κατά τον ίδιο τρόπο δε λογαριάζω τις ημέρες που απομένουν ως την υποτιθέμενη ημερομηνία λήξης της καραντίνας. Έχω ετοιμασθεί ψυχολογικά.
Με βοήθησε το Πάσχα που βρήκε την οικογένεια, για πρώτη φορά, να το γιορτάζει διαιρεμένη δια τρία.
Σίγουρα από το μπαλκόνι θ’ ακούσω τον αγαπητό Αντώνη, με τα κουδούνια του, ανθοστολισμένο, να διαλαλεί τον ερχομό του Μάη.
Περνώ περισσότερες ώρες με τη σύζυγό μου. Θύμησες από απλά ως σύνθετα γεγονότα, εξήντα περίπου ετών έγγαμου βίου, πάντα προκαλούν ενδιαφέρον. Δίνουν απαντήσεις σε ερωτηματικά που τότε δεν είχαμε τον χρόνο να συζητήσουμε αναλυτικά. Ευκαιρία ν’ ασχοληθώ περισσότερο με το σπίτι.
Πάντα υπάρχουν ανάγκες που απαιτούν τη συνεργασία των συζύγων να ξεπερασθούν. Μπορεί να λείπει η επιδεξιότητα αλλά με την προσπάθεια αρκετά επιτυγχάνονται. Υπάρχουν και οι σειρές των νομισμάτων. Παλαιά και νέα θέλουν τον χρόνο τους να ταξινομηθούν. Αρκετός χρόνος πέρασε με την ταξινόμηση διακοσίων περίπου δίευρων. Ύστερα τα άλμπουμ με τις φωτογραφίες. Πόσο γρήγορα αλλά και ευχάριστα ξετυλίγουν τον χρόνο.
Ο κορωνοϊός επιβάλλει τη μοναχικότητα, όχι όμως και τη μοναξιά. Αυτή η δεύτερη είναι φοβερά επικίνδυνη. Η οικειότητα χτυπιέται βάναυσα. Είναι ένα τεράστιο μειονέκτημα. Έρχονται όμως και τα οφέλη. Η αλλαγή πολλών καθημερινών δραστηριοτήτων, ενεργοποιεί μια άλλη περιοχή του εγκεφάλου.
Τη θεωρώ δημιουργική, γοητευτική, ικανοποιητική στο σήμερα αλλά γιατί όχι και στο αύριο. Μέσα από τις δυνατότητες που παρέχει η τεχνολογία, διατηρούμε, με τη σύζυγό μου, επικοινωνία με τα παιδιά μας, με τα εγγόνια μας, τα συγγενικά μας, τα φιλικά μας άτομα. Το έχουμε ανάγκη.
Ο Απρίλης υπήρξε σιωπηλός στους δρόμους, στις πλατείες, στα καταστήματα. Μέσα μας ήχησε ζωηρός. Για να βρούμε διεξόδους και ενασχολήσεις για το άγνωστο αύριο. Δεν είμαστε Σαίξπηρ που σε εποχή καραντίνας δημιουργούσε.
Με εκδηλώσεις που ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής, η Ναύπακτος γιόρτασε με λαμπρότητα την Αγία Παρασκευή.
Στις 19:00 τελέστηκε Μεγάλος Πολυαρχιερατικὸς Εσπερινός, χοροστατούντων των Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιερόθεου και Ισπανίας & Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπου.
Ακολούθησε αρτοκλασία στην Πλατεία Φαρμάκη, ενώ ακολούθησε η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Αγίας Παρασκευής στους δρόμους της πόλης, με τη συμμετοχή του Κλήρου, των τοπικών αρχών, πλήθους πιστών και με επικεφαλής την Παπαχαραλαμπείο Φιλαρμονική.
Ανήμερα της εορτής, Κυριακή 26 Ιουλίου στις 7:00 το πρωί θα τελεστεί ο Πανηγυρικός Όρθρος και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα τελεστούν ο Εσπερινός και η Ιερά Παράκληση προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής.
Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου διοργανώνουν εκδήλωση για τους απόδημους Ναυπακτίους, την Τρίτη, 28 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30 στο Ενετικό Λιμάνι (δυτικός βραχίονας).
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Μητροπόλεως υπό τη διεύθυνση του Π.Αναστασόπουλου και τμήματα του Λαογραφικού Πολιτιστικού Χορευτικού Ομίλου Ναυπάκτου (Λ.Π.Χ.Ο.Ν.) «Ανεμογιάννης» και του Ναυπακτιακού Χορευτικού Ομίλου Φίλων Ελληνικής Παράδοσης (ΝΑ.Χ.Ο.Φ.Ε.Π.) «Ναυς».
Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.