Σημαντικές τροποποιήσεις στο Νομοσχέδιο-“σκούπα” του Υπουργείου Εσωτερικών επέφερε ο Υπουργός, με έγγραφο “νομοτεχνικών βελτιώσεων” που κατέθεσε στη Βουλή την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου.
Συνολικά από τις 28 αλλαγές, οι 18 αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ενώ πολλές αποτελούν μεταβολές ουσίας και δεν είναι απλά “νομοτεχνικές βελτιώσεις”. Υπενθυμίζεται ότι το Ν/Σ ψηφίζεται στην Ολομέλεια της Βουλής αυτή την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου.
Όσον αφορά λοιπόν ειδικά τους ΟΤΑ, τροποποιήσεις ουσίας είναι οι εξής:
– Χίλια (1.000) ευρώ το μήνα ως έξοδα παράστασης θα λαμβάνουν, όχι μόνο οι Πρόεδροι των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων (ΠΕΔ) που δεν είναι Δήμαρχοι, αλλά όλοι οι Πρόεδροι των ΠΕΔ.
– Οι Συνεργάτες/Σύμβουλοι Δημάρχων θα μπορούν να συντάσσουν μελέτες και τεύχη διαγωνισμών, όχι μόνο «για έργα και υπηρεσίες του Δήμου» (ως είχε κατατεθεί), αλλά και «για προμήθειες». Αυτό θα γίνεται, όχι μόνο για την υποβοήθηση της Τεχνικής Υπηρεσίας, αλλά όλων των Υπηρεσιών του Δήμου.
– Επιτρέπεται η οδήγηση των υπηρεσιακών οχημάτων και στους «Προέδρους των Τοπικών Κοινοτήτων» (κατά τη διαδικασία που θεσπίζεται για τους Αντιδημάρχους, Δημοτικούς Συμβούλους και Γενικούς Γραμματείς των Δήμων, δηλαδή κατόπιν έγκρισης Δημάρχου)
Βοήθεια στο Σπίτι:
Η παράταση του ΒσΣ δεν δίδεται τελικά μόνο «μέχρι και την 31η.12.2020», αλλά «μέχρι τη δημοσίευση του διορισμού των επιτυχόντων των οριστικών πινάκων διοριστέων της Προκήρυξης 4Κ/2020 στις αντίστοιχες θέσεις». Επιπλέον, ορίζεται ότι «ειδικά για την Προκήρυξη αυτή, δεν έχουν εφαρμογή διατάξεις για την πρόσληψη επιτυχόντων με προσωρινούς πίνακες». Τέλος, προστίθεται ρητά αναδρομική ισχύ σε ολόκληρο το άρθρο «από την 01.10.2020».
– Όσον αφορά τις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), αν δεν πληρούται η ελάχιστη στελέχωση του Ν/Σ, με ευθύνη του οικείου Δημάρχου οι αρμοδιότητες της ΥΔΟΜ θα ασκούνται «με συμβάσεις διαδημοτικής και διαβαθμιδικής συνεργασίας με Δήμους και Περιφέρειες».
– Διόρθωσαν την “γκάφα” του αρ.43, όπου αρχικά όριζαν την Οικονομική Επιτροπή αρμόδιο όργανο να αποφασίζει για τη νομική υποστήριξη και των Υπαλλήλων στα Υπουργεία, τις Ανεξάρτητες Αρχές, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, ΝΠΔΔ. (Διατηρούν την αποφασιστική αρμοδιότητα της Οικονομικής Επιτροπής για τους Υπαλλήλους των ΟΤΑ).
– Διέγραψαν διάταξη του Ν/Σ με την οποία άλλαζαν αναδρομικά από το 2016 (!) το ν.4412/2016 περί Δημοσίων Συμβάσεων.
– Διέγραψαν ρύθμιση του Ν/Σ που καταργούσε την ισχύουσα διάταξη ότι οι Αναπτυξιακές Α.Ε. των ΟΤΑ δεν ανήκουν στο Δημόσιο Τομέα
Επιτροπή Ποιότητας Ζωής
– Αναφορικά με τις αποφασιστικές αρμοδιότητες της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής των Δήμων: 1) Προβλεπόταν στο Ν/Σ ότι θα αποφασίζει για « τη χορήγηση, ύστερα από γνώμη του Προέδρου της οικείας Δημοτικής Κοινότητας, θέσεων στάθμευσης στους δικαιούχους κατοίκους, με βάση την κείμενη νομοθεσία και τις κανονιστικές αποφάσεις του Δήμου». Στο τέλος αυτής της αποφασιστικής αρμοδιότητας προστίθεται η φράση «ή με βάση ισχύον σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης, καθώς και την ανάκληση ή την τροποποίηση της χορήγησης αυτών». 2) Στην κατά το Ν/Σ αποφασιστική αρμοδιότητα ως προς τους οικογενειακούς τάφους, η διατύπωση τροποποιείται σε «ή παράταση του δικαιώματος χρήσης οικογενειακών τάφων και την παράταση του δικαιώματος χρήσης τάφων 3ετούς ταφής».
– Στο αρ.32 1) διέγραψαν τη δυνατότητα που έδιναν σε συμβασιούχους (έργου και ιδοχ) των “Αναπτυξιακών Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης” και της ΕΕΤΑΑ Α.Ε., να θεωρούν μελέτες έργων και υπηρεσιών και τεύχη δημόσιων διαγωνισμών. (Παραμένει η δυνατότητα να συντάσσουν), 2) θεσπίζουν για τους ανωτέρω ασυμβίβαστο, πως για όσους έχουν την ιδιότητα του ελεύθερου επαγγελματία η άσκηση του ελεύθερου επαγγέλματός τους είναι ασυμβίβαστη με την άσκηση των εν λόγω καθηκόντων.
Το άρθρο 47 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα άρθρα του εκλογικού πλαισίου, καθώς καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται οι δημοτικοί και περιφερειακοί συνδυασμοί, τις προϋποθέσεις συμμετοχής των υποψηφίων και τη διαδικασία υποβολής των υποψηφιοτήτων στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Το άρθρο διατηρεί τη λογική του ενιαίου δημοτικού συνδυασμού. Κάθε παράταξη καταρτίζει έναν συνολικό συνδυασμό για ολόκληρο τον δήμο, με επικεφαλής τον υποψήφιο δήμαρχο και με επιμέρους υποψηφίους ανά εκλογική περιφέρεια και δημοτική κοινότητα. Στο ίδιο ψηφοδέλτιο εντάσσονται:
► οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι,
► οι υποψήφιοι σύμβουλοι κοινότητας,
► καθώς και οι εκπρόσωποι κοινοτήτων έως 300 κατοίκων.
Κάθε δημοτικός συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο δήμαρχο, τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, τους υποψήφιους συμβούλους δημοτικών κοινοτήτων και τους υποψήφιους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων, σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) τουλάχιστον των δημοτικών κοινοτήτων.
Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας δημοτικός συνδυασμός είναι:
α) Για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού συμβουλίου με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%).
β) Για τους υποψήφιους συμβούλους και τους εκπροσώπους κάθε δημοτικής κοινότητας, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε δημοτικής κοινότητας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%). Ειδικά στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακοσίους (300)κατοίκους ο συνδυασμός δύναται να έχει έως και τρεις (3) υποψηφίους εκπροσώπους.
γ) Από κάθε φύλο, ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου δημάρχου και εξαιρουμένων, από τον συνολικό αριθμό των υποψηφίων, των εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός δύναται να περιλαμβάνει υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους έως και το δέκα τοις εκατό (10%) του αριθμού των εδρών του δημοτικού συμβουλίου, εφόσον οι υποψήφιοι αυτοί κατά την 31η Δεκεμβρίου του έτους διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών συμπληρώνουν έως και το τριακοστό (30ο) έτος της ηλικίας τους.
► Κάθε συνδυασμός: α) Για τις δημοτικές εκλογές δύναται να περιλαμβάνει:
Έως έναν (1) υποψήφιο, o οποίος εκλέγεται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από έως και δεκαπέντε (15) μέλη.
Έως δύο (2) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από δεκαεννέα (19) έως είκοσι εννέα (29) μέλη.
Έως τρεις (3) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από τριάντα πέντε (35) μέλη και άνω.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός υποβάλλει συνολικό παράβολο ανάλογα με τον πληθυσμό του δήμου.
α) Χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους.
β) Δυο χιλιάδες πεντακόσια (2.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δύο χιλιάδων ενός (2.001) κατοίκων και δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων.
γ) τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δέκα χιλιάδων ενός (10.001) κατοίκων και πενήντα χιλιάδων (50.000) κατοίκων.
δ) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ πενήντα χιλιάδων ενός (50.001) κατοίκων και εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) κατοίκων.
ε) επτά χιλιάδες (7.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των εκατό πενήντα χιλιάδων ενός κατοίκων (150.001).
Σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνοντας για πρώτη φορά την ηλεκτρονική ψηφοφορία τόσο για τις αυτοδιοικητικές εκλογές όσο και για τα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και την ανάδειξη των συμβουλίων νέων.
Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που επιχειρεί να μεταφέρει σημαντικό μέρος της δημοκρατικής διαδικασίας στο ψηφιακό περιβάλλον. Μια νέα εκλογική διαδικασία που αργά ή γρήγορα θα επεκταθεί και στις εθνικές εκλογές, διευκολύνοντας όσους την ημέρα των εκλογών βρίσκονται εκτός του τόπου όπου είναι δημότες.
Αρχή από τις δημοτικές του 2028
Στο επίκεντρο της νέας αρχιτεκτονικής βρίσκεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με ηλεκτρονική ψήφο για την ανάδειξη δημάρχων/δημοτικών συμβουλίων και περιφερειαρχών/περιφερειακών συμβουλίων αρχής γενομένης από τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές το 2028.
Ο εκλογέας διατηρεί το δικαίωμα επιλογής ανάμεσα στη φυσική παρουσία και την ηλεκτρονική συμμετοχή, χωρίς να καταργείται η παραδοσιακή μορφή ψηφοφορίας. Ωστόσο, για την αποτροπή της διπλής ψήφου, όσοι επιλέγουν την ηλεκτρονική διαδικασία εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και αποκλείονται από την ψηφοφορία με φυσική παρουσία.
Η διαδικασία της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας προβλέπεται να διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου που θα λειτουργούν σε ολόκληρη τη χώρα υπό την προϋπόθεση να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 εκλογείς ανά δήμο, προκειμένου να διασφαλίζεται η μυστικότητα της ψήφου και η αξιοπιστία της διαδικασίας.