Εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες από διακεκριμένους επιστήμονες και διδάκτορες της Ελλάδας και του εξωτερικού
Υπό την αιγίδα του Δήμου Ναυπακτίας πραγματοποιείται τις ημέρες αυτές το Σχολείο του Εργαστηρίου της Τάφρου του Κορινθιακού Κόλπου που αποτελεί συνδιοργάνωση του Πανεπιστημίου Πατρών και του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι εργασίες λαμβάνουν χώρα στο Πανεπιστήμιο Πατρών, στο κτήριο «Ναυπακτία» και στο 3ο Γυμνάσιο (Λυγιά), στην πόλη της Ναυπάκτου.
Στο πλαίσιο του θερινού σχολείου του εργαστηρίου του Κορινθιακού Κόλπου (Corinth Rift Observatory) 2025, μεταξύ άλλων, διενεργούνται επιδείξεις λειτουργίας εκπαιδευτικού σεισμογράφου σε μαθητές της Ναυπάκτου, εκπαιδευτικές δραστηριότητες στην ύπαιθρο και παρουσιάσεις-διαλέξεις από 31 διακεκριμένους επιστήμονες της ημεδαπής και αλλοδαπής σε περίπου 18 φοιτητές, 15 καθηγητές μέσης εκπαίδευσης και δέκα μαθητές Γυμνασίου που έχουν επιλεγεί.
Το λεγόμενο «Σχολείο του παρατηρητηρίου της τάφρου του Κορινθιακού Κόλπου» (https://nfo.crlab.eu/crl-school) διενεργείται στην περιοχή από το 2016, αποτελώντας την εκπαιδευτική συνιστώσα του εν λόγω παρατηρητηρίου. Ο κύριος σκοπός του σχολείου είναι να εκπαιδεύσει μεταπτυχιακούς φοιτητές και καθηγητές μέσης εκπαίδευσης από όλη την Ευρώπη. Στο Σχολείο έχουν συμμετάσχει 62 πανεπιστημιακοί καθηγητές και ερευνητές από την Ελλάδα και άλλες Ευρωπαϊκές χώρες ως εισηγητές, καθώς και 83 καθηγητές μέσης Εκπαίδευσης, 110 υποψήφιοι διδάκτορες και μεταπτυχιακοί φοιτητές πανεπιστημίων καθώς και 23 μαθητές Γυμνασίου ως εκπαιδευόμενοι.
Το Εργαστήριο του Εργαστηρίου της τάφρου του Κορινθιακού, ο κοινός τόπος σημαντικών ερευνητικών δραστηριοτήτων
Όπως σημειώνει το Πανεπιστήμιο Πατρών, στην ευρύτερη περιοχή του Κορινθιακού Κόλπου εδώ και περίπου 30 χρόνια διενεργείται μια συντονισμένη προσπάθεια για την πληρέστερη κατανόηση των γεωφυσικών διαδικασιών (π.χ. σεισμοί, κατολισθήσεις, τσουνάμι) που λαβαίνουν χώρα στην περιοχή. Διαχρονικά παρατηρούνται εφελκυστικές τάσεις με αποτέλεσμα ο Βόρειος και Νότιος Κορινθιακός Κόλπος να απομακρύνονται μέχρι τα 15 χιλιοστά ανά έτος, φαινόμενο μοναδικό στην Ευρώπη αλλά και στην υφήλιο για περιοχές πέρα των τεκτονικών ορίων. Ένα τμήμα της χερσαίας έκτασης του Βόρειου Κορινθιακού Κόλπου (παράκτιες περιοχές της νότιας Φωκίδας) κατέρχονται και του Νότιου (παράκτιες περιοχές της βόρειας Αχαΐας) ανέρχονται. H περιοχή μελετάται από ερευνητικές ομάδες από όλη την Ευρώπη. Στα πλαίσια προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών την επισκέπτονται τακτικά φοιτητές από πολλά Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια λόγω του ότι αποτελεί ένα «φυσικό εργαστήριο» λόγω του μεγάλου πλήθους και ποικιλίας των γεωφυσικών φαινομένων και της πληθώρας ευρημάτων.
Για την όσο το δυνατόν πληρέστερη και ενδελεχή μελέτη έχει εγκατασταθεί ένα μεγάλο πλήθος οργάνων (σεισμόμετρα, επιταχυνσιόμετρα, δορυφορικοί δέκτες GPS κλπ). Εκτός, λοιπόν, από περίπου 30 σεισμογράφους έχουν εγκατασταθεί και 20 γεωδαιτικοί σταθμοί GNSS σε μια έκταση από τη Λευκάδα μέχρι το Γαλαξίδι βόρεια και την Κεφαλονιά μέχρι το Αίγιο νότια. Οι γεωδαιτικοί σταθμοί μετράνε την παραμόρφωση του εδάφους και συμβάλουν στην κατανόηση του γεωτεκτονικού υποβάθρου της ευρύτερης περιοχής.
Ανά τακτά διαστήματα αλλά και σε έκτακτες περιπτώσεις η ομάδα επισκέπτεται την περιοχή για συναντήσεις, εκπαιδευτικές δραστηριότητες, εγκατάσταση και συντήρηση των σταθμών, λήψεις μετρήσεων κ.α. με ορμητήριο την πόλη της Ναυπάκτου, εκτός ειδικών περιπτώσεων. Ταυτόχρονα, λαμβάνονται δεδομένα από δορυφόρους παρατήρησης της γης με συχνές λήψεις. Οι επίγειες και δορυφορικές παρατηρήσεις αξιοποιούνται σε ερευνητικά έργα και μελέτες από διάφορες ερευνητικές ομάδες, οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύ επιστημονικό πεδίο με σκοπό την σε βάθος, κατανόηση των γεωφυσικών διαδικασιών που λαβαίνουν χώρα.
Ο κοινός τόπος των ερευνητικών δραστηριοτήτων στην περιοχή αποτελεί το Corinth Rift Laboratory (Εργαστήριο του Εργαστηρίου της τάφρου του Κορινθιακού). Μέλη αυτής αποτελούν από την Ελλάδα, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Από την Γαλλική πλευρά μετέχουν τα πανεπιστήμια École Normale Supérieure του Παρισιού, της Νίκαιας, του Στρασβούργου, το Savoie Mont Blanc καθώς και το ερευνητικό ίδρυμα Institut de Physique du Globe de Paris. Επίσης, μετέχουν και η Ακαδημία Επιστημών της Βουλγαρίας, τα πανεπιστήμια της Σόφιας και της Πράγας.
Ο Κορινθιακός Κόλπος εντάχθηκε ως Παρατηρητήριο της Κορινθιακής τάφρου (Corinth Rift Observatory, CRO) στο πλαίσιο της παν-Ευρωπαϊκής υποδομής παρατήρησης της λιθόσφαιρας (EPOS) και αποτελεί επίσημη υποδομή ως Παρατηρητήριο Εγγύς Πεδίου Ρηγμάτων (NFO), του Ευρωπαϊκού Forum Στρατηγικής για τις Ερευνητικές Υποδομές (European Strategy Forum on Research Infrastructures – ESFRI)
Το Πανεπιστήμιο Πατρών, συμμετέχοντας στο εν λόγω φυσικό εργαστήριο, είναι ο συντονιστής μιας Ευρωπαϊκής δράσης με 17 εταίρους που εκπροσωπούν και τα εννέα Παρατηρητήρια Εγγύς Πεδίου Ρηγμάτων του Ευρωπαϊκού Συστήματος Παρατήρησης της Λιθόσφαιρας. Το έργο αυτό έχει το φιλόδοξο στόχο της βελτίωσης και του μετασχηματισμού των υφιστάμενων Παρατηρητηρίων Εγγύς Πεδίου Ρηγμάτων, ενσωματώνοντας μεθοδολογικές και τεχνολογικές λύσεις αιχμής, ανοίγοντας το δρόμο για την επόμενη γενιά τους σε όλη την Ευρώπη.
Η Συντονιστική Επιτροπή των Φορέων και των Δημοτικών Παρατάξεων του Δήμου Ναυπακτίας καταγγέλλει με τον πιο έντονο και κατηγορηματικό τρόπο τον Δήμαρχο κ. Βασίλειο Γκίζα και την πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου, οι οποίοι, με την απόφασή τους για τη μεταφορά της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ, επέλεξαν να προχωρήσουν σε μια κρίσιμη υπόθεση για το μέλλον του τόπου μας, αγνοώντας τη φωνή των δημοτών και παρακάμπτοντας την ανάγκη ουσιαστικής ενημέρωσης και διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες.
Δεκατέσσερις σύμβουλοι αποφάσισαν για το νερό όλων μας, χωρίς να ρωτήσουν κανέναν! Χωρίς γενικές συνελεύσεις στα χωριά, χωρίς ουσιαστικό διάλογο με τους κατοίκους, χωρίς να δοθεί στην κοινωνία η δυνατότητα να συζητήσει, να ενημερωθεί και να εκφράσει τη θέση της για μια απόφαση που αφορά το πολυτιμότερο κοινωνικό αγαθό: το νερό.
Αυτή είναι η δική τους αντίληψη για τη δημοκρατία; Να θεωρούν ότι η εκλογή τους αποτελεί λευκή επιταγή για να αποφασίζουν ερήμην του λαού; Να αντιμετωπίζουν τους δημότες ως απλούς θεατές, που καλούνται κάθε φορά να πληρώνουν τις συνέπειες αποφάσεων στις οποίες δεν είχαν κανέναν ουσιαστικό λόγο;
Δεν έχετε το δικαίωμα να αντιμετωπίζετε το νερό σαν να είναι προσωπική σας περιουσία!
Το νερό δεν είναι εμπόρευμα, δεν είναι λάφυρο πολιτικών επιλογών και δεν αποτελεί ιδιοκτησία κανενός δημάρχου ή δημοτικής πλειοψηφίας. Είναι κοινωνικό αγαθό, είναι ζωή, είναι δημόσιος πλούτος, είναι το μέλλον των παιδιών μας και των επόμενων γενιών.
Οι πηγές μας, τα νερά μας, οι υποδομές ύδρευσης και το δικαίωμα των κατοίκων σε ασφαλές και προσιτό νερό δεν μπορούν να γίνονται αντικείμενο αποφάσεων που λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή εκείνων που επηρεάζονται άμεσα.
Καταγγέλλουμε την απαράδεκτη διαδικασία με την οποία προχώρησε αυτή η επιλογή.
Καταγγέλλουμε την περιφρόνηση προς τις τοπικές κοινωνίες και την απουσία ουσιαστικής δημοκρατικής διαβούλευσης.
Καταγγέλλουμε τη λογική ότι για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα αρκεί η ψήφος δεκατεσσάρων συμβούλων για να θεωρηθεί πως η κοινωνία δεν έχει τίποτα άλλο να πει.
Ποιος αποφάσισε ότι τα χωριά μας δεν δικαιούνται να έχουν λόγο; Ποιος αποφάσισε ότι οι κάτοικοι μπορούν να αγνοούνται όταν διακυβεύεται το μέλλον του νερού τους;
Αν η απόφαση είναι τόσο σωστή και τόσο συμφέρουσα για τους δημότες, γιατί δεν προηγήθηκε ουσιαστική ενημέρωση;
Γιατί δεν οργανώθηκαν γενικές συνελεύσεις στα χωριά;
Γιατί δεν δόθηκε στους κατοίκους η δυνατότητα να ακούσουν όλα τα δεδομένα, να θέσουν ερωτήματα και να εκφράσουν ελεύθερα τη γνώμη τους;
Οι δημότες δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο της δημοκρατίας.
Δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδέχονται τετελεσμένα επειδή κάποιοι αποφάσισαν ότι γνωρίζουν καλύτερα από αυτούς. Δεν θα δεχτούμε να αντιμετωπίζεται ο τόπος μας ως χώρος εφαρμογής αποφάσεων που λαμβάνονται χωρίς την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας.
Η μεταφορά της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ δημιουργεί κρίσιμα ερωτήματα για τον έλεγχο της διαχείρισης, το κόστος του νερού, τη συντήρηση των δικτύων, την εξυπηρέτηση των χωριών και την προστασία των πηγών μας. Για όλα αυτά απαιτούμε συγκεκριμένες απαντήσεις, όχι γενικόλογες υποσχέσεις και καθησυχαστικές δηλώσεις.
Δεν θα επιτρέψουμε να περάσει η απόφαση αυτή ως μια συνηθισμένη διοικητική πράξη. Δεν είναι! Είναι μια επιλογή που αφορά το παρόν και το μέλλον ολόκληρης της κοινωνίας και οφείλει να αντιμετωπιστεί με τη σοβαρότητα, τη διαφάνεια και τη δημοκρατική συμμετοχή που απαιτεί.
Καλούμε τον Δήμαρχο και όσους ψήφισαν υπέρ να αναλάβουν την πολιτική ευθύνη των επιλογών τους και να δώσουν καθαρές απαντήσεις στους δημότες. Η ευθύνη τους δεν τελειώνει με την καταμέτρηση των ψήφων. Αντίθετα, από εκεί αρχίζει η υποχρέωσή τους να λογοδοτήσουν στην κοινωνία.
Καλούμε τους κατοίκους όλων των χωριών, τους συλλόγους, τους φορείς και κάθε δημότη να μη συμβιβαστούν με τη σιωπή και την αδράνεια. Η υπεράσπιση του νερού αφορά όλους μας. Απαιτεί ενημέρωση, συλλογική δράση, μαζική συμμετοχή και οργανωμένη διεκδίκηση.
Το μήνυμά μας προς κάθε κατεύθυνση είναι σαφές:
Το νερό δεν είναι τσιφλίκι σας! Οι πηγές μας δεν είναι ιδιοκτησία σας! Οι δημότες δεν είναι υποτελείς κανενός!
Δεν θα νομιμοποιήσουμε με τη σιωπή μας αποφάσεις που πάρθηκαν χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή μας. Δεν θα παραιτηθούμε από το δικαίωμά μας να γνωρίζουμε, να κρίνουμε και να διεκδικούμε. Δεν θα επιτρέψουμε να αντιμετωπίζεται το νερό ως υπόθεση λίγων, όταν οι συνέπειες αφορούν ολόκληρη την κοινωνία.
Η δημοκρατία δεν είναι λευκή επιταγή. Η αυτοδιοίκηση δεν είναι εξουσία χωρίς λογοδοσία. Και το νερό δεν είναι εμπόρευμα για να αποφασίζουν άλλοι ερήμην μας!
Ο νόμος 5325/2026 που αφορά την υποχρεωτική συγχώνευση συνολικά 68 ΔΕΥΑ και μια «εθελοντική», αυτή της ΔΕΥΑ Ναυπακτίας, αποτελεί μια από τις πιο συγκρουσιακές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, καθώς μετατοπίζει τη διαχείριση του νερού από το επίπεδο της τοπικής κοινωνικής πρόνοιας στο πεδίο της κεντρικής, εταιρικής διακυβέρνησης.
Να σημειωθεί πως ο συγκεκριμένο νόμος πέρασε από τη Βουλή αποκλειστικά με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας (157 υπέρ, 131 κατά).
Καθολική είναι η αντίσταση των Δήμων, με δυναμικές κινητοποιήσεις ενώ προχωρούν δικαστικές προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το αν θα καταφέρουν να μπλοκάρουν ή να τροποποιήσουν την εφαρμογή του νόμου στην πράξη, μένει να φανεί.
Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η μάχη για το δημόσιο χαρακτήρα και την τιμολόγηση του νερού στην ελληνική περιφέρεια μόλις άνοιξε και αναμένεται μακρά, έντονη και με ανεξέλεγκτες συνέπειες.
Αντίθετη στη συγχώνευση της ΔΕΥΑ Ναυπακτίας από την ΕΥΔΑΠ είναι η Ομοσπονδία Επαγγελματικών, Βιοτεχνικών και Εμπορικών Σωματείων Ναυπακτίας και Δωρίδας.
Σε απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Το ΔΣ της Ομοσπονδίας Επαγγελματικών, Βιοτεχνικών και Εμπορικών Σωματείων Ναυπακτίας & Δωρίδος εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή της στον σχεδιασμό για τη συγχώνευση και απορρόφηση της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ναυπακτίας (ΔΕΥΑΝ) από την ΕΥΔΑΠ.
Η διαχείριση του νερού αποτελεί θεμελιώδη αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αφορά άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, τη δημόσια υγεία, την τοπική ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα των επαγγελματικών δραστηριοτήτων.
Το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, όχι εμπόρευμα.
Ο επαγγελματικός κόσμος της Ναυπακτίας δεν μπορεί να αποδεχθεί μια εξέλιξη που ενδέχεται να απομακρύνει τη διαχείριση του νερού από τις τοπικές ανάγκες και να επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Η ύδρευση και η αποχέτευση αποτελούν βασικές υπηρεσίες για τα καταστήματα, τις βιοτεχνίες, την εστίαση, τα καταλύματα και το σύνολο των επαγγελματικών δραστηριοτήτων. Η διασφάλιση προσιτών τιμολογίων, η άμεση εξυπηρέτηση και η προστασία των υδάτινων πόρων της περιοχής αποτελούν ζητήματα μείζονος σημασίας για την τοπική οικονομία.
Η Ομοσπονδία θεωρεί ότι τα οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα της ΔΕΥΑΝ πρέπει να αντιμετωπιστούν με ουσιαστική εξυγίανση, διαφάνεια, κρατική χρηματοδότηση, κάλυψη του ενεργειακού κόστους και ενίσχυση με μόνιμο προσωπικό και σύγχρονο εξοπλισμό, και όχι με την κατάργηση της αυτοτέλειάς της.
Παράλληλα, θεωρούμε απαραίτητο να προηγηθούν πλήρης οικονομικός και διαχειριστικός απολογισμός, ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών και των φορέων, καθώς και δημόσια διαβούλευση πριν από οποιαδήποτε απόφαση που αφορά το μέλλον της επιχείρησης.
Για τους λόγους αυτούς, το ΔΣ της Ομοσπονδίας αποφασίζει:
1. Να εκφράσει την κατηγορηματική αντίθεσή της σε κάθε συγχώνευση, απορρόφηση ή εκχώρηση της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ και να ζητήσει τη διατήρηση της αυτοτέλειας και του δημοτικού χαρακτήρα της.
2. Να ζητήσει από την Πολιτεία την αναγκαία χρηματοδότηση για την εξυγίανση και τη βιώσιμη λειτουργία της ΔΕΥΑΝ, την κάλυψη του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυσή της με μόνιμο προσωπικό και σύγχρονο εξοπλισμό.
3. Να απαιτήσει τη διασφάλιση προσιτών τιμολογίων ύδρευσης και αποχέτευσης, χωρίς πρόσθετες δυσανάλογες επιβαρύνσεις για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
4. Να ζητήσει την πλήρη ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας για τα οικονομικά και διαχειριστικά δεδομένα της ΔΕΥΑΝ, καθώς και για τις πραγματικές συνέπειες της σχεδιαζόμενης απορρόφησης.
5. Να καλέσει τον Δήμο Ναυπακτίας και το Δημοτικό Συμβούλιο να απορρίψουν την πρόταση συγχώνευσης ή απορρόφησης και να διεκδικήσουν εναλλακτικές λύσεις για την ενίσχυση και τη βιωσιμότητα της ΔΕΥΑΝ.
Η Ομοσπονδία υπογραμμίζει ότι η διατήρηση της ΔΕΥΑΝ αποτελεί ζήτημα προστασίας του δημόσιου συμφέροντος, της τοπικής αυτονομίας και της οικονομικής βιωσιμότητας της Ναυπακτίας.
Η αντιμετώπιση των προβλημάτων της ΔΕΥΑΝ πρέπει να γίνει με διαφάνεια, ουσιαστική στήριξη και ενίσχυση της λειτουργίας της, προς όφελος της κοινωνίας και της τοπικής οικονομίας.
Η θέση μας είναι ξεκάθαρη:
ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΙ ΥΠΟ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.