Πόσα δισεκατομμύρια, να τα πούμε, ευχάριστα ακούγονται της Άγιες ημέρες των Χριστουγέννων από τις αθώες παιδικές φωνές.
Τι να πούμε;
Μα φυσικά τα κάλαντα.
Η αρχαιότερη μαρτυρία γι’ αυτό το γραφικό έθιμο που στα χρόνια μας όλο και επεκτείνεται ανάγεται στο δωδέκατο αιώνα.
Τα κάλαντα είναι ευχετήρια και εγκωμιαστικά γιορταστικά τραγούδια. Κατά την παράδοση τα τραγουδούν παιδιά, την παραμονή του Χριστουγέννων την αντίστοιχη της Πρωτοχρονιάς, ομοίως και των Φώτων.
Σήμερα που το έθιμο καλά κρατεί, τα κάλαντα άδουν φιλαρμονικές, χορωδίες ηλικιωμένων και ιδιαίτερα οι συμπαθείς Ρομά. Μάλιστα αυτοί λόγω της ενασχόλησης τους με τη μουσική, συγκροτούν ορχήστρα. Πρωταγωνιστές το κλαρίνο και τον ντέφι. Δύο όργανα μουσικά που ενθουσιάζουν το ακροατήριο.
Τα κάλαντα λαμπρύνουν τις ωραίες γιορταστικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται στο τέλος του χρόνου που φεύγει και στις αρχές του αντίστοιχου που έρχεται.
Σκοπός η συμμετοχή στις πανηγυρικές εκδηλώσεις αλλά και η συγκέντρωση χρημάτων για το χαρτζιλίκι των παιδιών.
Δεν παραβλέπεται και οικονομική ανακούφιση της οικογένειας, σε μία εποχή λιτότητας.
Οι κάποιας ηλικίας στο άκουσμά τους αναπολούν τα όμορφα παιδικά τους χρόνια.
Όταν και αυτοί έτρεχαν από πόρτα σε πόρτα να τα πουν. Λίγα τα χρήματα του φιλοδωρήματος. Πολλά φρούτα και ωραία γλυκά ήταν η αμοιβή τους.
Αυτή η ευχάριστη ανάμνηση τους χαροποιεί. Βάζουν το χέρι στην τσέπη και ρίχνουν τον οβολό τους στο πρόχειρο κουμπαρά τον αδόντων.
Τα παλαιότερα χρόνια, στην ηλικία των παιδικών μου χρόνων, τα κάλαντα ήταν προνόμιο των αγοριών. Με το πέρασμα του χρόνου συμμετέχουν στο εξαιρετικό πανηγύρι των καλάντων και κορίτσια. Ντυμένα Αι Βασίλης, αγόρια και κορίτσια, δύσκολα ξεχωρίζεις το φύλο τους. Το σημαντικό σε αυτή τη χαρούμενη μαζική συμμετοχή των νέων, είναι ότι δεν παρατηρούνται φαινόμενα σεξιστικά, παρά την αθρόα συμμετοχή του ωραίου φύλου.
Αντίθετα κάθε χρόνο βλέπουν το φως της δημοσιότητας αρπαγές των εισπράξεων. Μεγαλύτερα παιδιά ληστεύουν μικρότερα. Γι’ αυτό τα παιδιά νεαρής ηλικίας, συνοδεύονται στην εξόρμησή τους για τα κάλαντα από γονείς τους.
Ο Μαρίνος, ο Σάκης και η Λίνα τρία χαριτωμένα παιδιά, προς το τέλος της ξέφρενης πορεία τους, βρέθηκαν στην καφετέρια.
Να τα πούμε;
Και βέβαια.
Ο Μαρίνος αν και μικρός, είναι περίφημος μίμος. Δεν αφήσαμε την ευκαιρία.
Μιμήθηκε κυρίες και κυρίους στις αντιδράσεις τους, στο άκοσμά να τα πούμε.
Ο Δήμος Ναυπακτίας υποδέχεται την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ σε μία μουσική γιορτή που σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του σημαντικού έργου αποκατάστασης και ανάδειξης του Ενετικού Λιμανιού της Ναυπάκτου, το οποίο υλοποιήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Η συναυλία τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2026, στις 21:00, στο Ενετικό Λιμάνι, υπό τη διεύθυνση του διακεκριμένου αρχιμουσικού Μύρωνα Μιχαηλίδη και με τη συμμετοχή της υψιφώνου Τζίνας Φωτεινοπούλου.
Το Ενετικό Λιμάνι, ένα από τα πλέον εμβληματικά μνημεία και αναγνωρίσιμα τοπόσημα της Ναυπάκτου, αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του ιστορικού οχυρωματικού συνόλου της πόλης. Οι εργασίες που υλοποίησε το Υπουργείο Πολιτισμού συνέβαλαν ουσιαστικά στην προστασία και την αποκατάσταση του μνημείου, καθώς και στην ανάδειξη της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και ιστορικής φυσιογνωμίας του. Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το Ενετικό Λιμάνι αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο ως σημείο αναφοράς για την πόλη, τους κατοίκους και τους επισκέπτες της. Η πραγματοποίηση της συναυλίας σε αυτό το μοναδικό μνημειακό χώρο υπογραμμίζει τη διαχρονική σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Υπό το φως της πανσελήνου, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ θα παρουσιάσει ένα ξεχωριστό μουσικό πρόγραμμα με ορχηστρικά έργα και μελωδίες του κλασικού ρεπερτορίου. Το κοινό θα ταξιδέψει από τις δημοφιλείς άριες του Georges Bizet και του Giacomo Puccini έως την εντυπωσιακή “Granada” του Agustín Lara, και από τους Ουγγρικούς Χορούς του Johannes Brahms μέχρι τα ιδιαίτερα ηχοχρώματα των Σλαβονικών Χορών του Antonín Dvořák και τους μεγαλοπρεπείς ρυθμούς των βαλς και των εμβατηρίων του Johann Strauss και του Robert Stolz.
Τη συναυλία θα τιμήσει με την παρουσία της η Υπουργός Πολιτισμού κ.Λίνα Μενδώνη. Την παρουσίαση θα αναλάβει η δημοσιογράφος Μαριλένα Γεραντώνη, ενώ η βραδιά θα μεταδοθεί ζωντανά από την ΕΡΤ3.
Το καλοκαίρι μπορεί να συνδυάζεται με ένα ποτό και καλή παρέα, όμως η κατανάλωση αλκοόλ χρειάζεται πάντα μέτρο. Ας δούμε πόσο αλκοόλ περιέχει κάθε ποτό που καταναλώνει κάποιος.
Η περιεκτικότητα σε αλκοόλ διαφέρει ανάλογα με το είδος και την ετικέτα κάθε ποτού. Ενδεικτικά, όμως, οι ποσότητες ανά τυπική μερίδα κινούνται περίπου ως εξής:
• Ξηρό λευκό ή κόκκινο κρασί (150 ml, 12%): περίπου 14 γραμμάρια καθαρής αιθανόλης.
• Ούζο (50 ml, 40%): περίπου 16 γραμμάρια αλκοόλ.
• Τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο (50 ml, 40%-42%): περίπου 16-17 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ.
Η προσθήκη νερού ή πάγου στο ούζο και το τσίπουρο αυξάνει τον συνολικό όγκο του ποτού, χωρίς όμως να μειώνει την ποσότητα αλκοόλ που περιέχεται σε αυτό.
Σε κάθε περίπτωση, όταν πρόκειται να οδηγήσουμε, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να μην καταναλώσουμε καθόλου αλκοόλ.
Ο Ανδρέας Χ. Κωνσταντόπουλος, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης “Αλλάζουμε Πλεύση,” αναφέρεται στην αξιοποίηση των Ιαματικών Λουτρών Στάχτης. Σημειώνει στην ανακοίνωσή του:
“Μια επίσκεψη στα Ιαματικά Λουτρά Στάχτης, στη Φαμίλα, είναι αρκετή για να αντιληφθεί κανείς τόσο τη μοναδικότητα του τόπου όσο και το μέγεθος μιας αναπτυξιακής ευκαιρίας που παραμένει επί χρόνια ουσιαστικά αναξιοποίητη.
Μέσα σε ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον, κάτω από τα μεγάλα πλατάνια και στην ευρύτερη περιοχή του Ευήνου, οι πέτρινες εγκαταστάσεις των Λουτρών αποτελούν ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του Δήμου Ναυπακτίας.
Η λουτροπηγή της Στάχτης, γνωστή ιστορικά και ως πηγή της Καλλιρρόης, διαθέτει μακρά ιστορία και για δεκαετίες αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την περιοχή.
Σήμερα, όμως, η εικόνα των εγκαταστάσεων αποτυπώνει μια διαφορετική πραγματικότητα.
Ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του Δήμου παραμένει αναξιοποίητο και όσο περνούν τα χρόνια απαξιώνεται.
Πρώτη προτεραιότητα: η πιστοποίηση του νερού
Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί επιμέρους ενέργειες, αναλύσεις και μελέτες σχετικά με τον φυσικό πόρο.
Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, παραμένει:
η ολοκλήρωση της διαδικασίας αναγνώρισης και πιστοποίησης του ιαματικού φυσικού πόρου.
Αυτό πρέπει να αποτελέσει την απόλυτη προτεραιότητα.
Ο Δήμος Ναυπακτίας οφείλει να παρουσιάσει ένα σαφές και δημόσιο χρονοδιάγραμμα για το τι έχει ολοκληρωθεί, τι απομένει και πότε προβλέπεται να περατωθεί η διαδικασία.
Γιατί χωρίς πιστοποιημένο ιαματικό φυσικό πόρο δεν μπορεί να οικοδομηθεί με σοβαρούς όρους η επόμενη ημέρα των Λουτρών.
Από την πιστοποίηση στην επένδυση
Η πιστοποίηση, όμως, δεν μπορεί να είναι ο τελικός στόχος.
Πρέπει να είναι η αφετηρία της αξιοποίησης.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο Master Plan για τα Λουτρά Στάχτης, το οποίο θα εξετάζει συνολικά την αποκατάσταση και επανάχρηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών ιαματικού τουρισμού και ευεξίας, χώρων φιλοξενίας και εστίασης και την ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος.
Παράλληλα πρέπει να διερευνηθούν όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Δεν πρέπει, όμως, να αποκλειστεί ούτε η διερεύνηση προσέλκυσης σοβαρού ιδιώτη επενδυτή.
Με διαφανείς διαδικασίες, συγκεκριμένους όρους, μακροχρόνιο σχεδιασμό και απόλυτη διασφάλιση της δημοτικής περιουσίας, μπορεί να εξεταστεί ένα μοντέλο συνεργασίας που θα εξασφαλίσει τα απαιτούμενα κεφάλαια και, κυρίως, τη βιώσιμη λειτουργία της επένδυσης.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να δαπανήσουμε δημόσιους πόρους για να επισκευάσουμε κάποια κτίρια και μετά από λίγα χρόνια να τα δούμε και πάλι κλειστά.
Το ζητούμενο είναι τα Λουτρά Στάχτης να αποκτήσουν ζωή και οικονομική δραστηριότητα.
Όχι ένα μεμονωμένο έργο – ένας ολόκληρος προορισμός
Η πραγματική αναπτυξιακή δυνατότητα βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ακόμη πιο πέρα.
Τα Λουτρά Στάχτης δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ένα απομονωμένο ακίνητο.
Η ευρύτερη περιοχή διαθέτει ένα μοναδικό δίκτυο φυσικών και πολιτιστικών σημείων.
Η Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, ο Εύηνος, τα χωριά της Πυλήνης, τα μονοπάτια, το ορεινό τοπίο και η τοπική γαστρονομία μπορούν να συνδεθούν σε ένα οργανωμένο τουριστικό προϊόν.
Φανταστείτε μια διαδρομή όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να συνδυάζει ιαματικό τουρισμό και ευεξία με πεζοπορία, ποδηλασία, επισκέψεις στα πέτρινα γεφύρια, γνωριμία με τα χωριά, τη φύση και τα τοπικά προϊόντα.
Τότε πλέον δεν μιλάμε απλώς για την «αξιοποίηση των Λουτρών».
Μιλάμε για τη δημιουργία προορισμού.
Η συνεργασία Ναυπακτίας – Θέρμου
Σε αυτόν τον σχεδιασμό υπάρχει μία ακόμη μεγάλη δυνατότητα: η συνεργασία των Δήμων Ναυπακτίας και Θέρμου.
Η περιοχή δεν πρέπει να σχεδιάζει την ανάπτυξή της με βάση μόνο τα διοικητικά της σύνορα.
Τα Λουτρά Στάχτης, οι ιαματικοί πόροι της περιοχής του Θέρμου, ο Εύηνος, η Τριχωνίδα, η Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, τα χωριά και οι φυσιολατρικές διαδρομές μπορούν να αποτελέσουν τμήματα ενός κοινού σχεδίου.
Προτείνουμε, λοιπόν, να εξεταστεί η δημιουργία ενός «Δικτύου Ιαματικού και Φυσιολατρικού Τουρισμού Ευήνου – Τριχωνίδας» μέσα από θεσμική συνεργασία των δύο Δήμων.
Ένα δίκτυο που θα μπορεί να προβληθεί ενιαία στην ελληνική και διεθνή τουριστική αγορά και να αποτελέσει βάση για τη διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων και επενδύσεων.
Ένας προορισμός 365 ημερών
Η μεγάλη πρόκληση για την περιοχή μας είναι να ξεφύγουμε από τη λογική μιας τουριστικής περιόδου λίγων εβδομάδων.
Ο ιαματικός τουρισμός, η ευεξία, η πεζοπορία, ο φυσιολατρικός και ο πολιτιστικός τουρισμός μπορούν να λειτουργούν σε μεγάλο μέρος του έτους.
Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών.
Σημαίνει περισσότερη δουλειά για τους ξενώνες και την εστίαση.
Σημαίνει αγορά τοπικών προϊόντων.
Σημαίνει νέες ιδιωτικές επενδύσεις και θέσεις εργασίας.
Και, πάνω απ’ όλα, σημαίνει οικονομική δραστηριότητα στα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας.
Ώρα να περάσουμε από τη συζήτηση στην πράξη
Τα Λουτρά Στάχτης δεν χρειάζονται άλλη μία γενική εξαγγελία.
Χρειάζονται συγκεκριμένο οδικό χάρτη:
1. Ολοκλήρωση της αναγνώρισης και πιστοποίησης του ιαματικού φυσικού πόρου.
2. Προστασία και τεχνική αποτίμηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.
3. Εκπόνηση ολοκληρωμένου Master Plan.
4. Διεκδίκηση εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
5. Διερεύνηση προσέλκυσης σοβαρού ιδιώτη επενδυτή με διασφάλιση της δημοτικής περιουσίας.
6. Σύνδεση των Λουτρών με τη Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, τον Εύηνο και τα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας.
7. Θεσμική συνεργασία Δήμου Ναυπακτίας και Δήμου Θέρμου για τη δημιουργία ενός κοινού τουριστικού και αναπτυξιακού προϊόντος.
Η Ορεινή Ναυπακτία δεν στερείται φυσικού πλούτου, ιστορίας ή συγκριτικών πλεονεκτημάτων.
Αυτό που της έλειψε πολλές φορές ήταν η δυνατότητα να συνδέσει όλα αυτά σε ένα ενιαίο και εφαρμόσιμο αναπτυξιακό σχέδιο“