Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα παράδοξο. Παρότι δεν ανήκει στα κράτη με τον χαμηλότερο ετήσιο υδρολογικό κύκλο, εμφανίζει περιοχές με εξαιρετικά υψηλό υδατικό στρες. Αυτό οφείλεται στην άνιση κατανομή των βροχοπτώσεων, στη γεωγραφική ασυμμετρία ανάμεσα στην παραγωγή και την κατανάλωση του νερού, στην υπεράντληση των υπόγειων υδροφορέων, στις υψηλές απώλειες των δικτύων και στην απουσία ολοκληρωμένης διαχείρισης ανά λεκάνη απορροής.
Τοπική Αυτοδιοίκηση: Στην πρώτη γραμμή, χωρίς πυξίδα
Οι Δήμοι αποτελούν το βασικότερο σημείο επαφής των πολιτών με το πρόβλημα της λειψυδρίας. Ωστόσο, η διαχειριστική και τεχνική τους επάρκεια ποικίλλει δραματικά.
Δήμοι στερούνται ακόμη και βασικής τεχνικής τεκμηρίωσης για να ενταχθούν σε προγράμματα. Οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης (ΔΕΥΑ) αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους λειτουργίας και της περιορισμένης κρατικής επιχορήγησης.
Πολλοί Δήμοι έχουν ξεκινήσει ενημερωτικές καμπάνιες ευαισθητοποίησης, ωστόσο παραμένει ζητούμενο ο σχεδιασμός ολοκληρωμένων Σχεδίων Διαχείρισης Νερού.
Χρηματοδοτικά Εργαλεία:
“Αντώνης Τρίτσης”: Περιλαμβάνει άξονες για δίκτυα ύδρευσης, διαχείριση αποθεμάτων και τεχνολογική αναβάθμιση των ΔΕΥΑ.
RRF – Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας: Χρηματοδοτεί αφαλατώσεις, ανακύκλωση νερού και «έξυπνες» υποδομές.
ΕΣΠΑ 2021–2027: Εντάσσει έργα σε περιφερειακό και τομεακό επίπεδο που σχετίζονται με τη βιώσιμη διαχείριση υδάτων.
Συμπεράσματα: Ώρα για αλλαγές
Η λειψυδρία δεν είναι πλέον ένα φυσικό φαινόμενο που αφορά μόνο τους γεωπόνους ή τις ΔΕΥΑ. Είναι ένα πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα που απαιτεί:
Εθνικό σχέδιο διαχείρισης με βάση τις λεκάνες απορροής
Θεσμική ενίσχυση των ΔΕΥΑ και τεχνική υποστήριξη των μικρών Δήμων
Διαδημοτικές συνεργασίες και συμμετοχή των πολιτών στη χάραξη τοπικών πολιτικών για το νερό
Επένδυση σε καινοτομία, ψηφιακή παρακολούθηση και πράσινη τεχνολογία
Η πρόσβαση σε καθαρό και επαρκές νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Οι ΟΤΑ, το ΥΠΕΝ και η ΕΕ έχουν πλέον την υποχρέωση να το διασφαλίσουν, όχι μόνο για τις παρούσες, αλλά και για τις επόμενες γενιές.
Το νερό είναι ζωή – και η διαχείρισή του είναι καθρέφτης της πολιτικής μας ωριμότητας και της κοινωνικής μας υπευθυνότητας.
# Στην 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο εμφάνισης λειψυδρίας βρίσκεται η χώρα μας, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής κυρίως, η οποία έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην πλευρά της προσφοράς (μείωση βροχοπτώσεων) όσο και σε εκείνη της ζήτησης (αύξηση της κατανάλωσης για άρδευση και γενικές χρήσεις).
Αντίθετη στη συγχώνευση της ΔΕΥΑ Ναυπακτίας από την ΕΥΔΑΠ είναι η Ομοσπονδία Επαγγελματικών, Βιοτεχνικών και Εμπορικών Σωματείων Ναυπακτίας και Δωρίδας.
Σε απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Το ΔΣ της Ομοσπονδίας Επαγγελματικών, Βιοτεχνικών και Εμπορικών Σωματείων Ναυπακτίας & Δωρίδος εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή της στον σχεδιασμό για τη συγχώνευση και απορρόφηση της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ναυπακτίας (ΔΕΥΑΝ) από την ΕΥΔΑΠ.
Η διαχείριση του νερού αποτελεί θεμελιώδη αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αφορά άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, τη δημόσια υγεία, την τοπική ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα των επαγγελματικών δραστηριοτήτων.
Το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, όχι εμπόρευμα.
Ο επαγγελματικός κόσμος της Ναυπακτίας δεν μπορεί να αποδεχθεί μια εξέλιξη που ενδέχεται να απομακρύνει τη διαχείριση του νερού από τις τοπικές ανάγκες και να επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Η ύδρευση και η αποχέτευση αποτελούν βασικές υπηρεσίες για τα καταστήματα, τις βιοτεχνίες, την εστίαση, τα καταλύματα και το σύνολο των επαγγελματικών δραστηριοτήτων. Η διασφάλιση προσιτών τιμολογίων, η άμεση εξυπηρέτηση και η προστασία των υδάτινων πόρων της περιοχής αποτελούν ζητήματα μείζονος σημασίας για την τοπική οικονομία.
Η Ομοσπονδία θεωρεί ότι τα οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα της ΔΕΥΑΝ πρέπει να αντιμετωπιστούν με ουσιαστική εξυγίανση, διαφάνεια, κρατική χρηματοδότηση, κάλυψη του ενεργειακού κόστους και ενίσχυση με μόνιμο προσωπικό και σύγχρονο εξοπλισμό, και όχι με την κατάργηση της αυτοτέλειάς της.
Παράλληλα, θεωρούμε απαραίτητο να προηγηθούν πλήρης οικονομικός και διαχειριστικός απολογισμός, ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών και των φορέων, καθώς και δημόσια διαβούλευση πριν από οποιαδήποτε απόφαση που αφορά το μέλλον της επιχείρησης.
Για τους λόγους αυτούς, το ΔΣ της Ομοσπονδίας αποφασίζει:
1. Να εκφράσει την κατηγορηματική αντίθεσή της σε κάθε συγχώνευση, απορρόφηση ή εκχώρηση της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ και να ζητήσει τη διατήρηση της αυτοτέλειας και του δημοτικού χαρακτήρα της.
2. Να ζητήσει από την Πολιτεία την αναγκαία χρηματοδότηση για την εξυγίανση και τη βιώσιμη λειτουργία της ΔΕΥΑΝ, την κάλυψη του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυσή της με μόνιμο προσωπικό και σύγχρονο εξοπλισμό.
3. Να απαιτήσει τη διασφάλιση προσιτών τιμολογίων ύδρευσης και αποχέτευσης, χωρίς πρόσθετες δυσανάλογες επιβαρύνσεις για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
4. Να ζητήσει την πλήρη ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας για τα οικονομικά και διαχειριστικά δεδομένα της ΔΕΥΑΝ, καθώς και για τις πραγματικές συνέπειες της σχεδιαζόμενης απορρόφησης.
5. Να καλέσει τον Δήμο Ναυπακτίας και το Δημοτικό Συμβούλιο να απορρίψουν την πρόταση συγχώνευσης ή απορρόφησης και να διεκδικήσουν εναλλακτικές λύσεις για την ενίσχυση και τη βιωσιμότητα της ΔΕΥΑΝ.
Η Ομοσπονδία υπογραμμίζει ότι η διατήρηση της ΔΕΥΑΝ αποτελεί ζήτημα προστασίας του δημόσιου συμφέροντος, της τοπικής αυτονομίας και της οικονομικής βιωσιμότητας της Ναυπακτίας.
Η αντιμετώπιση των προβλημάτων της ΔΕΥΑΝ πρέπει να γίνει με διαφάνεια, ουσιαστική στήριξη και ενίσχυση της λειτουργίας της, προς όφελος της κοινωνίας και της τοπικής οικονομίας.
Η θέση μας είναι ξεκάθαρη:
ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΙ ΥΠΟ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.
Μετά από δεκαετίες υποβάθμισης και απαξίωσης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), τώρα έρχεται το κόψιμο και το ράψιμο στα μέτρα των επιχειρηματικών ομίλων. Δεκαεννέα δήμοι καλούνται να επικυρώσουν μια υπουργική απόφαση που οδηγεί τις ΔΕΥΑ σε συγχώνευση, στο πλαίσιο του κεντρικού σχεδιασμού της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ.
Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) αναλαμβάνει τη διαχείριση του νερού ως χρηματιστηριακό προϊόν, σύμφωνα με τους κανονισμούς της ΕΕ, προβλέποντας τον πλήρη έλεγχο των υδάτινων πόρων. Αυτό σημαίνει αύξηση των τιμολογίων και έλεγχο στις γεωτρήσεις και τις υδρομαστεύσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους φτωχούς αγρότες και τα λαϊκά νοικοκυριά, αλλά και υποβάθμιση των εργασιακών σχέσεων, καθώς στο παιχνίδι μπαίνουν ιδιώτες εργολάβοι και εταιρείες-πάροχοι.
Δεν είναι η πρώτη φορά που, υποκριτικά, στο όνομα της κλιματικής αλλαγής και της καλύτερης διαχείρισης του νερού, θέλουν να δώσουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στους επιχειρηματικούς ομίλους. Στη ΔΕΗ, αυτή τη στιγμή, οι οφειλές των νοικοκυριών ανέρχονται σε 710 εκατ. ευρώ, ενώ ο λαός πληρώνει πανάκριβα την κιλοβατώρα, με την τιμή της να αλλάζει συνεχώς, σύμφωνα με τις διακυμάνσεις στο Χρηματιστήριο Ενέργειας. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της πράσινης μετάβασης και του πάρτι εκατομμυρίων που έχει στηθεί με τις ΑΠΕ.
Οι επιδοτήσεις της ΕΥΔΑΠ προς τις ΔΕΥΑ, καθώς και η ρύθμιση των χρεών προς τους παρόχους ρεύματος και των λοιπών οφειλών, μας επιβεβαιώνουν για άλλη μία φορά ότι λεφτά υπάρχουν όταν η διαχείριση του νερού αφορά τους επιχειρηματικούς ομίλους. Αντίθετα, όταν μιλάμε για προσλήψεις προσωπικού και αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής των κοινωφελών επιχειρήσεων, εκεί η κυβέρνηση σφυρίζει αδιάφορα.
Ο Δήμος Ναυπακτίας έχει τις δικές του ευθύνες για την υποβάθμιση της ΔΕΥΑΝ. Καμία μελέτη δεν έχει εκπονηθεί για την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα μιας τόσο σημαντικής κοινωνικής υπηρεσίας που αφορά ένα βασικό κοινωνικό αγαθό, όπως είναι το νερό.
Οι συχνές βλάβες στο ήδη απαρχαιωμένο δίκτυο των αμιαντοσωλήνων, τα συσσωρευμένα χρέη, οι καθυστερήσεις και οι διακοπές νερού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες σε χωριά του δήμου συνθέτουν το γαϊτανάκι της κακής διαχείρισης και της αδιαφορίας.
Παρ’ όλα αυτά, είδαμε τη Δημοτική Αρχή να εκπονεί μελέτη για την αξιοποίηση του Ξενία ως ξενοδοχείο, με κόστος 35.000 ευρώ, να διαθέτει 85.000 ευρώ για την επέτειο της Ναυμαχίας και 50.000 ευρώ για την πολυσυζητημένη συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ. Πρόκειται για τρεις περιπτώσεις που μας δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο η Δημοτική Αρχή αντιλαμβάνεται την καλυτέρευση του βιοτικού επιπέδου των δημοτών.
Η Λαϊκή Συσπείρωση απαιτεί την καταψήφιση της υπουργικής απόφασης από το Δημοτικό Συμβούλιο Ναυπακτίας και, αντίστοιχα, την αναβάθμιση της ΔΕΥΑΝ, διεκδικώντας από την κεντρική εξουσία τους πόρους που, ούτως ή άλλως, δικαιούνται οι δήμοι.
Για να μην πούμε το νερό νεράκι και για να μην γίνουμε υπηρέτες των πολυεθνικών, ο ναυπακτιακός λαός πρέπει να σταθεί απέναντι στο δυστοπικό μέλλον που μας ετοιμάζουν.
Η Ορεινή Ναυπακτία είναι ο δεύτερος σταθμός των «Διαλόγων για την Ορεινότητα», του κύκλου συναντήσεων που διοργανώνει η Ειδική Γραμματεία Ορεινών Περιοχών με τις τοπικές κοινωνίες.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026, στις 11:00 π.μ., στο Συνεδριακό Κέντρο Πλατάνου Ορεινής Ναυπακτίας, με την υποστήριξη της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ναυπακτίας – Ο.Σ.Υ.Ν
Κεντρικός ομιλητής θα είναι ο Θανάσης Κοντογεώργης, Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, αρμόδιος για την Εθνική Στρατηγική Τοπικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Μαζί με εκπροσώπους της κυβέρνησης, της αυτοδιοίκησης, της τοπικής οικονομίας και της κοινωνίας των πολιτών θα συζητηθούν οι σημερινές ανάγκες και οι δυνατότητες της περιοχής.
Στόχος είναι να αναδειχθούν συγκεκριμένες κατευθύνσεις για τη βελτίωση της καθημερινής ζωής στην Ορεινή Ναυπακτία και τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για όσους ζουν, εργάζονται ή θέλουν να δημιουργήσουν εκεί.