Του Γιώργου Ασημακόπουλου, Λέκτορα του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και ΗΥ του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και, Δημοτικού Συμβούλου Ναυπακτίας
Η σημερινή κυβέρνηση έχει δείξει ιδιαίτερη αγωνία για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ειδικά μετά τις τελευταίες εκλογές όπου στο Δήμο Αθηναίων ηττήθηκε ο εκλεκτός του κόμματος και συγγενής του Πρωθυπουργού, δεν την αφήνουν σε ησυχία. Έχει δημιουργηθεί ένα συγκεντρωτικό και αντιδημοκρατικό καθεστώς όπου τα Δημοτικά Συμβούλια έχουν αποδυναμωθεί. Οι αποφάσεις πλέον λαμβάνονται στην «κλειστή» Δημοτική Επιτροπή, ενώ έχει περιοριστεί η έκφραση της Αντιπολίτευσης με την ελαχιστοποίηση της δυνατότητας ερωτήσεων και εισαγωγής θεμάτων.
Συνεχίζοντας αυτή την αντιδημοκρατική παρέμβαση, η κυβέρνηση κατέθεσε νομοσχέδιο που προβλέπει ότι οι Δημότες θα μπορούν να ψηφίζουν στις τοπικές εκλογές «με ένα κλικ» από το κινητό τους, από όπου κι αν βρίσκονται. Μια «καινοτομία» που παρουσιάζεται ως πρόοδος. Όμως πρόκειται για αντιδημοκρατική επιλογή που προωθεί τη χειραγώγηση του ευάλωτου ψηφοφόρου.
Οι ώριμες δημοκρατίες του κόσμου – Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ – έχουν σταθμίσει και απορρίψει τέτοιες πρακτικές. Όχι επειδή τους λείπει η τεχνολογία την οποία κατέχει η Ελληνική κυβέρνηση, αλλά επειδή διαθέτουν την κρίσιμη θεσμική ωριμότητα να κατανοούν ότι η ευκολία της ψήφου δεν πρέπει να απειλεί την ελευθερία της επιλογής. Η ψήφος είναι πράξη συνείδησης, που πρέπει να προστατεύεται από κάθε εξωτερική επιρροή. Και αυτό, όσο απλό κι αν ακούγεται, απαιτεί φυσικό χώρο απομόνωσης, όχι ψηφιακή ταχύτητα.
Η παραδοσιακή εκλογική διαδικασία, όσο και αν φαίνεται «παλιά», στηρίζεται σε δύο ακλόνητες εγγυήσεις: το παραβάν και τον δικαστικό αντιπρόσωπο. Ο πρώτος διασφαλίζει την απομόνωση του ψηφοφόρου, η δεύτερη εγγυάται την ακεραιότητα της διαδικασίας. Ο πολίτης μπαίνει μόνος, χωρίς μάρτυρες και χωρίς δυνατότητα τρίτων να ελέγξουν τι ψηφίζει. Στον αντίποδα, η εξ αποστάσεως ψηφοφορία καταργεί αυτά τα δύο θεμέλια. Το κινητό στο σπίτι, στο σαλόνι του γνωστού ή στο καφενείο του χωριού δεν προσφέρει καμία εγγύηση απομόνωσης. Αντιθέτως, επιτρέπει σε γονείς, συγγενείς, εργοδότες και τοπικούς παράγοντες να βρίσκονται παρόντες, έστω και σιωπηλά. Εν απουσία δικαστικής εγγύησης. Η διαφορά είναι θεμελιώδης: στο εκλογικό τμήμα η ψήφος είναι απολύτως προσωπική. Αντίθετα, στο σπίτι ή στο χωριό μπορεί να είναι υπό το άγρυπνο βλέμμα εκείνων που έχουν συμφέρον να την κατευθύνουν.
Το νομοσχέδιο αυτό ουσιαστικά καταργεί το παραβάν και τον δικαστικό αντιπρόσωπο. Η μυστική ψήφος με παραβάν δεν υπήρχε πάντα. Καθιερώθηκε πρώτα στην Αυστραλία το 1856 και από εκεί εξαπλώθηκε διεθνώς ως το λεγόμενο «Australian ballot». Στην Ελλάδα, το Σύνταγμα του 1864 κατοχύρωσε για πρώτη φορά τη μυστικότητα της ψήφου, και το παραβάν παγιώθηκε στις εκλογές του ύστερου 19ου αιώνα ώστε να εξασφαλίζεται ότι ο πολίτης ψηφίζει χωρίς να τον βλέπει κανείς.
Η εποπτεία των εκλογών από το Δικαστικό Σύστημα και όχι από τοπικούς άρχοντες και κυβερνητικούς υπαλλήλους θεσμοθετήθηκε με το Σύνταγμα του 1911 από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, με το οποίο θεσμοθετήθηκε το Εκλογικό Δικαστήριο, ενισχύοντας έτσι την αξιοπιστία και την ανεξαρτησία της εκλογικής διαδικασίας. Αυτοί οι μηχανισμοί — παραβάν και δικαστική εποπτεία — δεν είναι συμβολικά στοιχεία. Αποτελούν θεσμικές αντιδράσεις απέναντι στη νοθεία και τον εκβιασμό που χαρακτήριζαν προηγούμενες εκλογικές εμπειρίες. Η κατάργησή τους μέσω της απομακρυσμένης ψηφοφορίας θέτει σε δοκιμασία θεμελιώδεις δημοκρατικές εγγυήσεις.
Οι υπέρμαχοι της εξ αποστάσεως αυτοδιοικητικής ψήφου έχουν δύο επιχειρήματα: την επιστολική ψήφο από το εξωτερικό και, την Εσθονία. Ας τα δούμε αναλυτικά.
Η επιστολική ψήφος του εξωτερικού, που ήδη εφαρμόζεται στην Ελλάδα αλλά και ευρέως διεθνώς, αφορά ανθρώπους εκτός χώρας, χωρίς καθημερινή επαφή με τοπικά δίκτυα εξουσίας. Εκεί η εξάρτηση είναι μηδενική. Στον τοπικό ιστό όμως, η ψηφιακή κάλπη θα πέσει κυριολεκτικά μέσα στο χωράφι των εξαρτήσεων: προμήθειες, προσλήψεις, κοινωνικά προγράμματα, παραχωρήσεις ακινήτων. Και η ευχέρεια επιλογής αντί να ανήκει στον πολίτη, θα ανήκει σε εκείνον που κατέχει τον τοπικό μηχανισμό.
Η Εσθονία, που η δημοκρατική της παράδοση είναι σχετικά περιορισμένη (1918–1940 και από το 1991), είναι η μοναδική χώρα που εφαρμόζει γενικευμένη ηλεκτρονική ψηφοφορία εξ αποστάσεως. Παρά την καινοτομία του συστήματος, δεν υπάρχει τεχνικό μέτρο που να διασφαλίζει πλήρως την ελεύθερη και μυστική ψήφο εξ αποστάσεως. Η ίδια η Εσθονία έχει αναγνωρίσει σχετικούς κινδύνους. Μελέτες δείχνουν ότι το i-voting αυξάνει τον κίνδυνο επιρροής από τρίτους, ενώ οι εκθέσεις του ΟΑΣΕ/ODIHR (2007–2025) και η ανάλυση κινδύνων της Εσθονικής Ακαδημίας Επιστημών (2024–2025) καταγράφουν ελλείψεις σε διαφάνεια, επαληθευσιμότητα και προστασία από παραπληροφόρηση. Επιπλέον, διεθνείς εμπειρογνώμονες (Springall et al., 2014) έδειξαν ότι κακόβουλο λογισμικό μπορεί να αλλοιώσει χωρίς ίχνη το αποτέλεσμα, ενώ οργανισμοί όπως το IFES (2012) και η Free Software Foundation Europe (2013) έχουν τονίσει την ανάγκη για αυστηρότερη νομοθεσία, ανοιχτό κώδικα και μείωση της εξάρτησης από μηχανισμούς που δεν μπορούν να ελεγχθούν από τον πολίτη. Συνολικά, αν και πρωτοποριακό, το εσθονικό σύστημα e-voting παραμένει αντικείμενο διεθνούς κριτικής, καθώς ενέχει σημαντικούς κινδύνους για το απόρρητο, την ελευθερία και την εμπιστοσύνη στη διαδικασία.
Ήδη, σε πολλές τοπικές κοινότητες του Δήμου Ναυπακτίας, ιδιαίτερα στις ενότητες Αποδοτίας, Πλατάνου και Πυλλήνης, η μικρή εκλογική βάση — πολλές φορές με λιγότερους από 100 ψηφοφόρους — ακυρώνει στην πράξη τη μυστικότητα της ψήφου. Η στατιστική έχει εδώ τον δικό της κανόνα: όσο μικρότερο το σύνολο, τόσο πιο εύκολη η ταυτοποίηση της ψήφου με τον ψηφοφόρο, ιδίως όταν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες για το οικογενειακό, επαγγελματικό ή κομματικό του προφίλ. Όταν δε, ο ίδιος ψηφοφόρος καλείται να ψηφίσει στο ίδιο ψηφοδέλτιο για δημοτικούς συμβούλους, προέδρους τοπικών κοινοτήτων και παρατάξεις, η ψήφος του αποκτά μοτίβο. Μπορεί να αναγνωστεί, να ερμηνευτεί, ακόμα και να αποδοθεί. Αυτό από μόνο του είναι ήδη προβληματικό. Όταν σε αυτήν την ήδη εύθραυστη κατάσταση προστεθεί και η ψηφοφορία εξ αποστάσεως, χωρίς παραβάν, χωρίς έλεγχο περιβάλλοντος, χωρίς εγγυημένη απομόνωση, τότε το πεδίο χειραγώγησης δεν ανοίγει απλώς: μετατρέπεται σε εργαλείο στρατηγικού ελέγχου του εκλογικού αποτελέσματος. Για πρώτη φορά, γίνεται τεχνικά δυνατό να επιτηρηθεί ή να επιβεβαιωθεί η ψήφος του άλλου σε πραγματικό χρόνο. Και αυτό δεν είναι ούτε καινοτομία, ούτε πρόοδος. Είναι δημοκρατικός οπισθοδρόμηση — και μάλιστα ψηφιακά επιταχυνόμενη.
Το νομοσχέδιο αυτό δεν ενισχύει την αυτοδιοίκηση. Αντιθέτως, ανοίγει την πόρτα σε ένα πεδίο εκβιασμών, αθέατων πιέσεων και συστηματικής χειραγώγησης. Όταν ο χώρος της ψήφου πάψει να είναι απομονωμένος και προστατευμένος, η ελευθερία δεν είναι πια εγγυημένη — είναι υπό αίρεση.
29 & 30 Αυγούστουδύο ημέρες, τρεις διαφορετικές διαδρομές. Ένα βουνό γεμάτο ποδήλατα, φύση και δυνατές εμπειρίες!
Στις 29 & 30 Αυγούστου, η Άνω Χώρα γίνεται ξανά το επίκεντρο της ποδηλατικής δράσης, φιλοξενώντας για 16η συνεχόμενη χρονιά τους Ποδηλατικούς Αγώνες Ορεινής Ναυπακτίας.
Ένας θεσμός που μεγαλώνει μαζί με τους ανθρώπους του και έχει πλέον καθιερωθεί ως ένα ξεχωριστό αθλητικό γεγονός, συνδέοντας την ποδηλασία, τη φύση και την αυθεντική εμπειρία της Ορεινής Ναυπακτίας.
Αθλητές και φίλοι του ποδηλάτου από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας δίνουν και φέτος το ραντεβού τους στην Άνω Χώρα, έτοιμοι να ζήσουν διαδρομές ανάμεσα σε έλατα και καστανιές, σε ένα μοναδικό ορεινό τοπίο.
Από την ποδηλασία δρόμου των 35 km, μέχρι τις MTB διαδρομές των 26 km και 40 km, αλλά και την ξεχωριστή κατηγορία E-MTB 40 km, το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα συμμετοχής σε διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας και φυσικής κατάστασης.
Σάββατο 29 Αυγούστου… Αγώνας ποδηλασίας δρόμου 36 km, με εκκίνηση στις 18:00 από την πλατεία της Άνω Χώρας.
Κυριακή 30 Αυγούστου… Αγώνες ορεινής ποδηλασίας MTB 40 km και 26 km, καθώς και E-MTB 40 km, με εκκίνηση στις 10:30 από την πλατεία της Άνω Χώρας.
Περισσότερο όμως από ένας αγώνας, το συγκεκριμένο Σαββατοκύριακο αποτελεί μια αφορμή για να γνωρίσει κανείς έναν τόπο που προσφέρεται ιδανικά για ποδηλασία, δραστηριότητες στη φύση και εναλλακτικό τουρισμό.
Κοινός στόχος όλων είναι η ασφαλής και άρτια διεξαγωγή των αγώνων, αλλά και η ανάδειξη της Ορεινής Ναυπακτίας ως ενός τόπου όπου ο αθλητισμός συναντά τη φύση και γίνεται εμπειρία.
Σημαντικοί αρωγοί της φετινής διοργάνωσης είναι εταιρείες και προϊόντα που στηρίζουν έμπρακτα την προσπάθεια: Arla Protein επιδόρπια & ροφήματα, LURPAK βούτυρο, Νέα Οδός Α.Ε. – Ιόνια Οδός, ΓΕΦΥΡΑ Ρίου Αντιρρίου, ARRENA φυσικό μεταλλικό νερό, DOLE μπανάνες, Σκλαβενίτης super markets, Wet Hankies αντιμικροβιακά, Up Cycle – Fit and Shape stores, Theocar Advance Travel Δυτικής Ελλάδας, , Essex υγρό πλυντηρίου ρούχων, ΕΨΑ αναψυκτικά και Evlogia φυσικές μαρμελάδες.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η σταθερή παρουσία των φορέων που συμβάλλουν στην ασφάλεια και την υποστήριξη των αγώνων: το Κέντρο Υγείας Άνω Χώρας, το Δασαρχείο, η Τροχαία και η Πυροσβεστική Ναυπακτίας και η Εθελοντική Ομάδα Έρευνας & Διάσωσης Ε.Ο.Ε.Δ. Ι.Π. Μεσολογγίου. \
Μαζί τους, η Τοπική Κοινότητα, οι επαγγελματίες και επιχειρηματίες της περιοχής, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Άνω Χώρας και οι εθελοντές αποτελούν κάθε χρόνο αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της μεγάλης συλλογικής προσπάθειας.
Σε κατάσταση οριακής λειτουργίας βρίσκεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α., παραπέμποντας στην έκθεση της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε. Ε.Τ.Α.Α.).
Η εικόνα που περιγράφεται αφορά κυρίως τη διαχρονική υποστελέχωση των Δήμων, την ανεπαρκή χρηματοδότηση, την αύξηση των αρμοδιοτήτων χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των υπηρεσιών, αλλά και την αυξανόμενη προσφυγή σε ελαστικές μορφές εργασίας και ιδιωτικές αναθέσεις.
Η Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. υποστηρίζει ότι τα προβλήματα δεν αποτελούν αποτέλεσμα «κακής διαχείρισης» των εργαζομένων, αλλά συνδέονται με διαχρονικές πολιτικές επιλογές που, όπως επισημαίνει, έχουν αφήσει τους Ο.Τ.Α. χωρίς το αναγκαίο προσωπικό και τους απαραίτητους πόρους για να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες των πολιτών.
Δήμοι χωρίς προσωπικό, υπηρεσίες που υπολειτουργούν
Από την περίοδο των μνημονίων και μετά, χιλιάδες εργαζόμενοι αποχώρησαν λόγω συνταξιοδότησης χωρίς να αντικατασταθούν, ενώ σημαντικός αριθμός υπαλλήλων μετακινήθηκε μέσω της κινητικότητας σε άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου.
Την ίδια περίοδο, οι αρμοδιότητες των Δήμων διευρύνθηκαν σημαντικά.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν πρόκειται για υπηρεσίες αιχμής, όπως η Καθαριότητα, το Πράσινο, οι Τεχνικές Υπηρεσίες, η Πολιτική Προστασία και οι κοινωνικές δομές.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας.
Οι Δήμοι καλούνται να αντιμετωπίσουν πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα, έχοντας περιορισμένο προσωπικό και ανεπαρκή εξοπλισμό.
Χρηματοδότηση, ένα ακόμη αγκάθι
Παράλληλα με την υποστελέχωση, η Π.Ο. Ε.-Ο.Τ. Α. αναφέρεται κα στη χρηματοδότηση των Δήμων. Οι ανάγκες αυξάνονται, το κόστος λειτουργίας ενισχύεται και οι αρμοδιότητες διευρύνονται, χωρίς να ακολουθούνται από αντίστοιχη και σταθερή κρατική χρηματοδότηση.
Η Ομοσπονδία δηλώνει ότι θα συνεχίσει τις κινητοποιήσεις και τις παρεμβάσεις της, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί προϋπόθεση για την παροχή ποιοτικών δημόσιων υπηρεσιών και την προστασία των εργαζομένων.
Το μήνυμα που επιχειρεί να αναδείξει είναι σαφές: χωρίς επαρκές προσωπικό και σταθερή χρηματοδότηση, οι Δήμοι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις αυξημένες ευθύνες τους. Και όσο οι δημοτικές υπηρεσίες αποδυναμώνονται, τόσο εντείνεται η συζήτηση για το ποιος θα καλύψει τελικά το κενό. πηγή:
Σε ανακοίνωσή της η Δημοτική Παράταξη «Αλλάζουμε Πλεύση» αναφέρει τα ακόλουθα:
“272.353 € για προσβάσιμες παραλίες χάθηκαν στον δρόμο – Και τώρα η Δημοτική Αρχή ζητά απλώς να βάλουμε την υπογραφή μας στη ματαίωση
Στη σημερινή συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής ήρθε προς ψήφιση η ματαίωση του έργου «Δημιουργία προσβάσιμων παραλιών στον Δήμο Ναυπακτίας», προϋπολογισμού 272.353,20 ευρώ.
Καταψηφίσαμε. Γιατί αρνούμαστε να αντιμετωπίσουμε ως μια απλή διοικητική διαδικασία την απώλεια μιας εξασφαλισμένης χρηματοδότησης που αφορούσε την πρόσβαση των ανθρώπων με αναπηρία στις παραλίες του Δήμου μας.
Και εδώ τα επίσημα στοιχεία μιλούν από μόνα τους.
Το έργο είχε εγκριθεί και χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης. Είχε προϋπολογισμό 272.353,20 ευρώ, είχε δημοπρατηθεί και η διαγωνιστική διαδικασία είχε προχωρήσει κανονικά.
Μάλιστα, με την υπ’ αριθ. 261/2026 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής είχε ήδη κατακυρωθεί η σύμβαση στον ανάδοχο.
Και όμως, ένα έργο που έφτασε μέχρι την κατακύρωση δεν έγινε ποτέ σύμβαση και σήμερα οδηγείται σε ματαίωση.
Η ίδια η υπηρεσία του Δήμου αναφέρει ότι η χρηματοδότηση είχε καταληκτική ημερομηνία την 10η Ιουλίου 2026 και ότι δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθούν εγκαίρως οι απαιτούμενες ενέργειες, με αποτέλεσμα να μην είναι πλέον δυνατή η απορρόφηση της πίστωσης.
Άρα το ερώτημα δεν είναι αν σήμερα υπάρχει η νομική δυνατότητα να ματαιωθεί ο διαγωνισμός.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος άφησε ένα χρηματοδοτημένο έργο 272.353 ευρώ να φτάσει στην κατακύρωση και τελικά να χαθεί λόγω προθεσμιών.
Δεν αρκεί μια απόφαση ματαίωσης.
Η Δημοτική Αρχή οφείλει να εξηγήσει δημόσια:
Τι πήγε λάθος; Γιατί δεν ολοκληρώθηκαν εγκαίρως οι διαδικασίες; Ποιες ενέργειες έγιναν για να σωθεί η χρηματοδότηση; Και, κυρίως, τι θα γίνει τώρα με τις προσβάσιμες παραλίες της Ναυπακτίας;
Γιατί πίσω από τους αριθμούς, τις αποφάσεις και τις προθεσμίες υπάρχουν άνθρωποι.
Υπάρχουν συμπολίτες μας με αναπηρία και οικογένειες που δικαιούνται να απολαμβάνουν τη θάλασσα με αυτονομία, ασφάλεια και αξιοπρέπεια.
Η Ναυπακτία δεν μπορεί να χάνει εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις και μετά να περιοριζόμαστε στην τυπική επικύρωση της αποτυχίας.
Ζητούμε από τη Δημοτική Αρχή να αναλάβει την πολιτική ευθύνη που της αναλογεί και να παρουσιάσει άμεσα συγκεκριμένη λύση ώστε το έργο της προσβασιμότητας των παραλιών να υλοποιηθεί.
Γιατί μπορεί να χάθηκε η προθεσμία.
Μπορεί να χάθηκε η χρηματοδότηση.
Δεν επιτρέπεται όμως να χαθεί και η πρόσβαση.
Η προσβασιμότητα δεν είναι χάρη της Δημοτικής Αρχής προς τους ανθρώπους με αναπηρία. Είναι δικαίωμα.”