Κοιτάζοντας προς το πρόσφατο παρελθόν με αυτοκριτική ματιά διαπιστώνουμε ότι ως κοινωνία πορευόμαστε με κριτήριο τον εύκολο δρόμο που μας εξασφαλίζει τον άκρατο καταναλωτισμό, αδιαφορώντας για βασικές παραμέτρους τις συλλογικής μας υπόστασης. Βασικές έννοιες πάνω στις οποίες στηρίχθηκε και πορεύθηκε το έθνος των Ελλήνων στη μακραίωνη πορεία του μεθοδικά ευτελίζονται.
Οι δάσκαλοι όλο και λιγότερο διδάσκουν και όλο και λιγότερο εισακούονται. Τον εκπαιδευτικό ρόλο τον αναθέσαμε ως κοινωνία στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι σύγχρονοι εκπαιδευτές και διαμορφωτές της κοινής γνώμης προωθούν την εικόνα και έντεχνα καλλιεργούν την αποστροφή στο βιβλίο. Η κριτική θεώρηση όσων συμβαίνουν γύρο μας εγκατέλειψε. Η διαλεκτική της οποίας αυτοανακηρυσσόμαστε ως αποκλειστικοί κληρονόμοι είναι άγνωστη έννοια. Μιλάμε χωρίς να ακούμε το συνομιλητή μας. Ως κοινωνία κινούμαστε πάνω στο κύμα και όπου μας βγάλει.
Η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε ξαφνικά. Άρχισε να διαμορφώνεται από τη μεταπολίτευση και μετά με τρόπο έντεχνο και συστηματικό. Βασική ευθύνη σ’ αυτό έχουν τα κόμματα εξουσίας και η πνευματική ηγεσία της χώρας. Τα κόμματα στην προσπάθειά τους να αναρριχηθούν στην εξουσία μπήκαν στη λογική των εκπτώσεων. Βασικός στόχος ήταν η εξασφάλιση εκλογικής πελατείας με κάθε μέσο.
Από τον πολιτικό τους λόγο αφαιρέθηκε η έννοια της υποχρέωσης και τονίσθηκε αποκλειστικά η έννοια του δικαιώματος. Όλος ο μηχανισμός του δημοσίου αξιοποιήθηκε με στόχο τη δικαίωση κάθε αδικημένου που είχε εξασφαλίσει τη θέση του στο δημόσιο τομέα μέσα από το πελατειακό σύστημα και τώρα έπρεπε να αναβαθμισθεί. Ο κομματικός ανταγωνισμός έπρεπε να οργανώσει τον δικό του στρατό στηριγμένο σε παροχές χωρίς υποχρεώσεις. Με αυτό τον τρόπο τα κοινωνικά στρώματα του δημόσιου τομέα εξασφάλιζαν την εύκολη νίκη στα κόμματα που υιοθετούσαν το λαϊκισμό. Τα μεγάλα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας, ο εκσυγχρονισμός του κράτους, ακόμα και τα εθνικά ζητήματα σκεπάσθηκαν για να μην χαθεί ούτε μια κρίσιμη ψήφος. Ο ορθολογισμός υποχώρησε σε σημείο εξαφάνισής του από τον δημόσια λόγο.
Την πρακτική αυτή την είδαμε να εφαρμόζεται πιο καθαρά στην περίοδο της πρόσφατης κρίσης. Τα ίδια κόμματα για να πάρουν την εξουσία χρησιμοποίησαν το λαϊκισμό με συνθήματα που χάιδευαν αυτιά και έκρυβαν τις πραγματικές τους προθέσεις. Έτσι μέσα σε λίγες ημέρες εφάρμοζαν πολιτικές ριζικά αντίθετες με τις διακηρύξεις τους. Αυτές οι πολιτικές έφεραν την κοινωνία σε πλήρες αδιέξοδο. Από τη μια πίστεψε στις εύκολες λύσεις και από την άλλη ήλθε αντιμέτωπη με την σκληρή πραγματικότητα. Αποτέλεσμα η πλήρης απονεύρωσή της και η πλήρης αδρανοποίησή της.
Σήμερα είμαστε αντιμέτωποι με την πανδημία του Κορωνοϊού. Ενώ πρέπει να πάρουμε άμεσα μέτρα σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών παλινδρομούμε ανάμεσα στο επιστημονικά σωστό και τις μεσαιωνικές δοξασίες για την αντιμετώπιση του ιού.
Ο λαϊκισμός έχει τόσο πολύ διαποτίσει την κοινωνία που ακόμα η επίσημη πολιτεία διστάζει να πει την καθαρή αλήθεια. Υποχωρεί και στρογγυλεύει το λόγο της για να μην έλθει σε σύγκρουση με σκοταδιστικές απόψεις που δεν διστάζουν να βάλουν σε κίνδυνο τη ζωή πολλών ανθρώπων αρκεί να διαφυλάξουν τα δικά τους συμφέροντα.
Θεσμικοί φορείς άσχετοι με την ιατρική, αντί να συνταχθούν με τις οδηγίες των επιστημονικών οργανισμών και των ειδικών θεωρούν ότι βρήκαν πεδίο για να εκμεταλλευθούν την άγνοια κινδύνου, και τις προκαταλήψεις κάποιων πολιτών βάζοντας σε κίνδυνο ακόμα και τη ζωή συνανθρώπων μας. Ο ορθολογισμός και πάλι μπαίνει στο περιθώριο.
