Κοιτάζοντας προς το πρόσφατο παρελθόν με αυτοκριτική ματιά διαπιστώνουμε ότι ως κοινωνία πορευόμαστε με κριτήριο τον εύκολο δρόμο που μας εξασφαλίζει τον άκρατο καταναλωτισμό, αδιαφορώντας για βασικές παραμέτρους τις συλλογικής μας υπόστασης. Βασικές έννοιες πάνω στις οποίες στηρίχθηκε και πορεύθηκε το έθνος των Ελλήνων στη μακραίωνη πορεία του μεθοδικά ευτελίζονται.
Οι δάσκαλοι όλο και λιγότερο διδάσκουν και όλο και λιγότερο εισακούονται. Τον εκπαιδευτικό ρόλο τον αναθέσαμε ως κοινωνία στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι σύγχρονοι εκπαιδευτές και διαμορφωτές της κοινής γνώμης προωθούν την εικόνα και έντεχνα καλλιεργούν την αποστροφή στο βιβλίο. Η κριτική θεώρηση όσων συμβαίνουν γύρο μας εγκατέλειψε. Η διαλεκτική της οποίας αυτοανακηρυσσόμαστε ως αποκλειστικοί κληρονόμοι είναι άγνωστη έννοια. Μιλάμε χωρίς να ακούμε το συνομιλητή μας. Ως κοινωνία κινούμαστε πάνω στο κύμα και όπου μας βγάλει.
Η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε ξαφνικά. Άρχισε να διαμορφώνεται από τη μεταπολίτευση και μετά με τρόπο έντεχνο και συστηματικό. Βασική ευθύνη σ’ αυτό έχουν τα κόμματα εξουσίας και η πνευματική ηγεσία της χώρας. Τα κόμματα στην προσπάθειά τους να αναρριχηθούν στην εξουσία μπήκαν στη λογική των εκπτώσεων. Βασικός στόχος ήταν η εξασφάλιση εκλογικής πελατείας με κάθε μέσο.
Από τον πολιτικό τους λόγο αφαιρέθηκε η έννοια της υποχρέωσης και τονίσθηκε αποκλειστικά η έννοια του δικαιώματος. Όλος ο μηχανισμός του δημοσίου αξιοποιήθηκε με στόχο τη δικαίωση κάθε αδικημένου που είχε εξασφαλίσει τη θέση του στο δημόσιο τομέα μέσα από το πελατειακό σύστημα και τώρα έπρεπε να αναβαθμισθεί. Ο κομματικός ανταγωνισμός έπρεπε να οργανώσει τον δικό του στρατό στηριγμένο σε παροχές χωρίς υποχρεώσεις. Με αυτό τον τρόπο τα κοινωνικά στρώματα του δημόσιου τομέα εξασφάλιζαν την εύκολη νίκη στα κόμματα που υιοθετούσαν το λαϊκισμό. Τα μεγάλα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας, ο εκσυγχρονισμός του κράτους, ακόμα και τα εθνικά ζητήματα σκεπάσθηκαν για να μην χαθεί ούτε μια κρίσιμη ψήφος. Ο ορθολογισμός υποχώρησε σε σημείο εξαφάνισής του από τον δημόσια λόγο.
Την πρακτική αυτή την είδαμε να εφαρμόζεται πιο καθαρά στην περίοδο της πρόσφατης κρίσης. Τα ίδια κόμματα για να πάρουν την εξουσία χρησιμοποίησαν το λαϊκισμό με συνθήματα που χάιδευαν αυτιά και έκρυβαν τις πραγματικές τους προθέσεις. Έτσι μέσα σε λίγες ημέρες εφάρμοζαν πολιτικές ριζικά αντίθετες με τις διακηρύξεις τους. Αυτές οι πολιτικές έφεραν την κοινωνία σε πλήρες αδιέξοδο. Από τη μια πίστεψε στις εύκολες λύσεις και από την άλλη ήλθε αντιμέτωπη με την σκληρή πραγματικότητα. Αποτέλεσμα η πλήρης απονεύρωσή της και η πλήρης αδρανοποίησή της.
Σήμερα είμαστε αντιμέτωποι με την πανδημία του Κορωνοϊού. Ενώ πρέπει να πάρουμε άμεσα μέτρα σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών παλινδρομούμε ανάμεσα στο επιστημονικά σωστό και τις μεσαιωνικές δοξασίες για την αντιμετώπιση του ιού.
Ο λαϊκισμός έχει τόσο πολύ διαποτίσει την κοινωνία που ακόμα η επίσημη πολιτεία διστάζει να πει την καθαρή αλήθεια. Υποχωρεί και στρογγυλεύει το λόγο της για να μην έλθει σε σύγκρουση με σκοταδιστικές απόψεις που δεν διστάζουν να βάλουν σε κίνδυνο τη ζωή πολλών ανθρώπων αρκεί να διαφυλάξουν τα δικά τους συμφέροντα.
Θεσμικοί φορείς άσχετοι με την ιατρική, αντί να συνταχθούν με τις οδηγίες των επιστημονικών οργανισμών και των ειδικών θεωρούν ότι βρήκαν πεδίο για να εκμεταλλευθούν την άγνοια κινδύνου, και τις προκαταλήψεις κάποιων πολιτών βάζοντας σε κίνδυνο ακόμα και τη ζωή συνανθρώπων μας. Ο ορθολογισμός και πάλι μπαίνει στο περιθώριο.
Το άρθρο 47 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα άρθρα του εκλογικού πλαισίου, καθώς καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται οι δημοτικοί και περιφερειακοί συνδυασμοί, τις προϋποθέσεις συμμετοχής των υποψηφίων και τη διαδικασία υποβολής των υποψηφιοτήτων στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Το άρθρο διατηρεί τη λογική του ενιαίου δημοτικού συνδυασμού. Κάθε παράταξη καταρτίζει έναν συνολικό συνδυασμό για ολόκληρο τον δήμο, με επικεφαλής τον υποψήφιο δήμαρχο και με επιμέρους υποψηφίους ανά εκλογική περιφέρεια και δημοτική κοινότητα. Στο ίδιο ψηφοδέλτιο εντάσσονται:
► οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι,
► οι υποψήφιοι σύμβουλοι κοινότητας,
► καθώς και οι εκπρόσωποι κοινοτήτων έως 300 κατοίκων.
Κάθε δημοτικός συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο δήμαρχο, τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, τους υποψήφιους συμβούλους δημοτικών κοινοτήτων και τους υποψήφιους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων, σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) τουλάχιστον των δημοτικών κοινοτήτων.
Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας δημοτικός συνδυασμός είναι:
α) Για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού συμβουλίου με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%).
β) Για τους υποψήφιους συμβούλους και τους εκπροσώπους κάθε δημοτικής κοινότητας, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε δημοτικής κοινότητας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%). Ειδικά στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακοσίους (300)κατοίκους ο συνδυασμός δύναται να έχει έως και τρεις (3) υποψηφίους εκπροσώπους.
γ) Από κάθε φύλο, ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου δημάρχου και εξαιρουμένων, από τον συνολικό αριθμό των υποψηφίων, των εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός δύναται να περιλαμβάνει υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους έως και το δέκα τοις εκατό (10%) του αριθμού των εδρών του δημοτικού συμβουλίου, εφόσον οι υποψήφιοι αυτοί κατά την 31η Δεκεμβρίου του έτους διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών συμπληρώνουν έως και το τριακοστό (30ο) έτος της ηλικίας τους.
► Κάθε συνδυασμός: α) Για τις δημοτικές εκλογές δύναται να περιλαμβάνει:
Έως έναν (1) υποψήφιο, o οποίος εκλέγεται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από έως και δεκαπέντε (15) μέλη.
Έως δύο (2) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από δεκαεννέα (19) έως είκοσι εννέα (29) μέλη.
Έως τρεις (3) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από τριάντα πέντε (35) μέλη και άνω.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός υποβάλλει συνολικό παράβολο ανάλογα με τον πληθυσμό του δήμου.
α) Χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους.
β) Δυο χιλιάδες πεντακόσια (2.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δύο χιλιάδων ενός (2.001) κατοίκων και δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων.
γ) τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δέκα χιλιάδων ενός (10.001) κατοίκων και πενήντα χιλιάδων (50.000) κατοίκων.
δ) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ πενήντα χιλιάδων ενός (50.001) κατοίκων και εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) κατοίκων.
ε) επτά χιλιάδες (7.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των εκατό πενήντα χιλιάδων ενός κατοίκων (150.001).
Σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνοντας για πρώτη φορά την ηλεκτρονική ψηφοφορία τόσο για τις αυτοδιοικητικές εκλογές όσο και για τα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και την ανάδειξη των συμβουλίων νέων.
Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που επιχειρεί να μεταφέρει σημαντικό μέρος της δημοκρατικής διαδικασίας στο ψηφιακό περιβάλλον. Μια νέα εκλογική διαδικασία που αργά ή γρήγορα θα επεκταθεί και στις εθνικές εκλογές, διευκολύνοντας όσους την ημέρα των εκλογών βρίσκονται εκτός του τόπου όπου είναι δημότες.
Αρχή από τις δημοτικές του 2028
Στο επίκεντρο της νέας αρχιτεκτονικής βρίσκεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με ηλεκτρονική ψήφο για την ανάδειξη δημάρχων/δημοτικών συμβουλίων και περιφερειαρχών/περιφερειακών συμβουλίων αρχής γενομένης από τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές το 2028.
Ο εκλογέας διατηρεί το δικαίωμα επιλογής ανάμεσα στη φυσική παρουσία και την ηλεκτρονική συμμετοχή, χωρίς να καταργείται η παραδοσιακή μορφή ψηφοφορίας. Ωστόσο, για την αποτροπή της διπλής ψήφου, όσοι επιλέγουν την ηλεκτρονική διαδικασία εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και αποκλείονται από την ψηφοφορία με φυσική παρουσία.
Η διαδικασία της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας προβλέπεται να διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου που θα λειτουργούν σε ολόκληρη τη χώρα υπό την προϋπόθεση να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 εκλογείς ανά δήμο, προκειμένου να διασφαλίζεται η μυστικότητα της ψήφου και η αξιοπιστία της διαδικασίας.