Η Ελλάδα ήταν τρίτη στην αύξηση του χρέους – δημόσιου και ιδιωτικού – πέρυσι που έριξε βαριά τη σκιά του ο κορωνοϊός, όπως προκύπτει από έκθεση του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου (IIF).
Σύμφωνα με την έκθεση (global debt monitor), οι αυξήσεις ήταν ιδιαίτερα μεγάλες στην Ευρώπη, με το χρέος των κυβερνήσεων, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων (εκτός των τραπεζών) ως ποσοστό του ΑΕΠ να αυξάνεται στη Γαλλία, την Ισπανία και την Ελλάδα περί τις 50 ποσοστιαίες μονάδες.
Κατά το μεγαλύτερο μέρος, η αύξηση του χρέους έγινε από τις κυβερνήσεις – ιδιαίτερα στην Ελλάδα, την Ισπανία, τη Βρετανία και τον Καναδά. Η Ελβετία ήταν η μόνη αναπτυγμένη χώρα – μεταξύ των 61 συνολικά χωρών της που περιλαμβάνονται στην ανάλυση του IIF – η οποία κατέγραψε μείωση του ποσοστού χρέους της.
Στα 281 τρισ. δολάρια το παγκόσμιο δημόσιο χρέος
Η πανδημία πρόσθεσε 24 τρισ. δολάρια στο παγκόσμιο χρέος πέρυσι, το οποίο ανήλθε στο ύψος – ρεκόρ των 281 τρισ. δολαρίων. Ως ποσοστό του παγκόσμιου ΑΕΠ, το χρέος αυξήθηκε κατά 35 ποσοστιαίες μονάδες σε πάνω από το 355% του παγκόσμιου ΑΕΠ, σύμφωνα με τη μελέτη.
Ειδικότερα, στα κρατικά προγράμματα στήριξης οφείλεται το μισό της αύξησης, ενώ οι επιχειρήσεις, οι τράπεζες και τα νοικοκυριά αύξησαν το χρέος τους κατά 5,4 τρισ. δολάρια, 3,9 τρισ. δολάρια και 2,6 τρισ. δολάρια, αντίστοιχα.
Η αύξηση αυτή του χρέους είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, όταν είχε αυξηθεί το 2008 και το 2009 κατά 10 και 15 μονάδες ως ποσοστό του ΑΕΠ, αντίστοιχα.
«Αναμένουμε το παγκόσμιο δημόσιο χρέος να αυξηθεί κατά επιπλέον 10 τρισ. δολάρια φέτος και να ξεπεράσει τα 92 τρισ. δολάρια», σημειώνει η έκθεση, προσθέτοντας ότι η σταδιακή μείωση της στήριξης μπορεί να φανεί επίσης πιο δύσκολη απ’ ότι μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση.
«Η πολιτική και κοινωνική πίεση θα μπορούσε να περιορίσει τις κυβερνητικές προσπάθειες για τη μείωση των ελλειμμάτων και του χρέους, υπονομεύοντας την ικανότητά τους να αντιμετωπίζουν μελλοντικές κρίσεις. Αυτό θα μπορούσε επίσης να περιορίσει τις αντιδράσεις της πολιτικής για τον μετριασμό των δυσμενών επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή και την απώλεια ανθρώπινου κεφαλαίου», προσθέτει.
Μεγάλη αύξηση του χρέους Κίνας και Τουρκίας
Στις αναδυόμενες αγορές, τη μεγαλύτερη αύξηση των ποσοστών χρέους σημείωσε η Κίνα, ακολουθούμενη από την Τουρκία, την Κορέα και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
«Μία πρόωρη απόσυρση των κρατικών μέτρων στήριξης μπορεί να σημάνουν την αύξηση των χρεοκοπιών και ένα νέο κύμα μη εξυπηρετούμενων δανείων», σημείωσε το IIF. Ωστόσο, μία διαρκής εξάρτηση από την κρατική στήριξη μπορεί, επίσης, να δημιουργήσει «συστημικούς κινδύνους», ενθαρρύνοντας τις αποκαλούμενες εταιρείες «ζόμπι» – τις πιο αδύναμε και υπερχρεωμένες επιχειρήσεις – να αυξήσουν και άλλο τα χρέη τους.
Κλιμακώνεται η πίεση προς τα αρμόδια Υπουργεία και ενόψει προεκλογικής περιόδου, καθώς από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας – ΚΕΔΕ, αποφασίστηκε η αποστολή νέας, αυστηρότερης επιστολής με βασικό αίτημα την άμεση έκτακτη οικονομική ενίσχυση των δήμων με τουλάχιστον δύο επιπλέον δόσεις ΚΑΠ έως το τέλος Ιουνίου, καθώς – όπως τονίστηκε με δραματικούς όρους στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου – πολλοί δήμοι βρίσκονται πλέον στα όρια οικονομικής ασφυξίας.
Η συζήτηση στην ΚΕΔΕ ανέδειξε με έντονο τρόπο την πραγματική εικόνα που διαμορφώνεται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τις συνεχείς αυξήσεις στα καύσιμα, στους μισθούς, στα υλικά, στις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας και στις λειτουργικές ανάγκες να έχουν «τινάξει τα οικονομικά των Δήμων στον αέρα».
Χαρακτηριστικό είναι ότι ήδη αρκετοί δήμοι καταναλώνουν οικονομικά αποθέματα καυσίμων που αντιστοιχούν στον Αύγουστο, γεγονός που σημαίνει πως πριν καν φτάσει το φθινόπωρο κινδυνεύουν να εξαντλήσουν τους διαθέσιμους πόρους για βασικές λειτουργίες όπως η κίνηση απορριμματοφόρων, οχημάτων πολιτικής προστασίας και δημοτικών υπηρεσιών.
Τονίστηκε έντονα το αδιέξοδο που δημιουργείται όταν οι δήμοι καλούνται να καλύψουν άμεσες λειτουργικές ανάγκες όχι με πρόσθετη κρατική στήριξη, αλλά αφαιρώντας πόρους από τεχνικά προγράμματα, κοινωνικές δαπάνες ή έργα τοπικής ανάπτυξης. Με απλά λόγια, όπως επισημάνθηκε, οι δήμοι κινδυνεύουν να βρεθούν μπροστά σε ένα οξύ δίλημμα: είτε να συνεχίσουν να λειτουργούν κόβοντας έργα και κοινωνικές παροχές, είτε να μετακυλήσουν το βάρος στους δημότες μέσω αυξήσεων τελών – κάτι που όχι μόνο είναι κοινωνικά δυσβάστακτο αλλά και πρακτικά δεν μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα μέσα στη χρονιά.
Στο πλαίσιο της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων 2026, που αυτή τη χρονιά έχει θέμα «Τα Μουσεία ενώνουν τον κόσμο», η είσοδος θα είναι ελεύθερη στα Δημόσια Μουσεία και τους Αρχαιολογικούς Χώρους, τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026.
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας διοργανώνει φέτος σε μουσεία της τις ακόλουθες δράσεις, οι οποίες ξεκινούν από το Σάββατο 16 Μαΐου.
Πιο συγκεκριμένα:
Το Σάββατο 16 Μαΐου
Ώρα 19.00: στο Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο στο Μεσολόγγι
Διάλεξη της Ομότιμης Καθηγήτριας του Πανεπιστημίου του Delaware Νίνας Σουγιουλτζόγλου-Kallmyer, με θέμα «Γονατιστή αναπολεί την ένδοξη γενιά της η Ελλάδα του Delacroix πάνω στα ερείπια του Μεσολογγίου».
Η έκθεση του πίνακα στο Ξενοκράτειο, αποτέλεσμα συνεργασίας του Υπουργείου Πολιτισμού με το Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντώ, στις συλλογές του οποίου ανήκει το έργο, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς τα μουσεία πραγματικά ενώνουν τον κόσμο. Η διακεκριμένη καθηγήτρια και ιστορικός τέχνης κ. Σουγιουλτζόγλου-Kallmyer, έχοντας ασχοληθεί σε βάθος με το έργο του Eugène Delacroix, θα μιλήσει για τον διάσημο πίνακα και το ιστορικό πλαίσιο γύρω από αυτόν.
Τη Δευτέρα 18 Μαΐου
Ώρα 10.00 π.μ.: Περιήγηση στο Κάστρο της Αγ. Μαύρας Λευκάδας:
Αρχαιολόγος της Εφορείας θα προσφέρει στο ΚΔΑΠ ΜΕΑ Λευκάδας μία περιήγηση στο Κάστρο, με στόχο την προαγωγή της διαφορετικότητας και την ενίσχυση του αισθήματος του ανήκειν. Κατά την περιήγηση στον χώρο και στο νέο μικρό μουσείο του κάστρου θα γίνει αναφορά και στις υποδομές προσβασιμότητας που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου ΕΣΠΑ «ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ 2014-2020 – Ανάδειξη Κάστρου Αγίας Μαύρας». Επικοινωνία: τηλ. 26313 60611, pstaikou@culture.gr
Ώρα 10.00 π.μ.: Μία μέρα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θέρμου
Αρχαιολόγος της Εφορείας θα προσφέρει στο Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΚΗΦΗ) Δήμου Θέρμου, σε συνεργασία με την Εταιρεία Φίλων Αρχαιολογικού Χώρου και Μουσείου Θέρμου, μία περιήγηση στο Μουσείο με σκοπό την παρουσίαση των ευρημάτων του αρχαίου Θέρμου και τη γνωριμία με τον αρχαίο οικισμό, που είναι από τους αρχαιότερους της περιοχής. Επικοινωνία: τηλ. 26313 60613, amakradima@culture.gr
Ώρες 10.00-12.00 π.μ.: Μουσείο Κάστρου Ναυπάκτου – Ξένοι και ντόπιοι, κάτοικοι και επισκέπτες στο Κάστρο Ναυπάκτου
Αρχαιολόγος και συντηρήτρια της ΕΦΑ Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Ξενοδόχων Ναυπακτίας, θα προσφέρουν μία θεματική περιήγηση σε επιλεγμένα εκθέματα του Μουσείου Κάστρου Ναυπάκτου, με θέμα την πολυπολιτισμική κοινωνία της βυζαντινής και μεταβυζαντινής πόλης, στην οποία ζούσαν αρμονικά κάτοικοι ερχόμενοι από πολλές περιοχές της Μεσογείου (έμποροι, αξιωματούχοι και γιατροί από τη Δύση, Μαυριτανοί πειρατές, Εβραίοι, Αρβανίτες, Οθωμανοί και χριστιανοί). Με στοιχεία από τις περιγραφές περιηγητών αλλά και τα κινητά ευρήματα που εκτίθενται στο Μουσείο θα παρουσιαστούν η καθημερινή ζωή και η αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφορετικών εθνοτήτων.
Το κρίσιμο ζήτημα για το εκλογικό σύστημα για δήμους και περιφέρειες και ειδικά το όριο εκλογής από τον πρώτο γύρο, επανέρχεται στο τραπέζι με το δεύτερο προσχέδιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Ωστόσο, στο νέο σχέδιο δεν εμφανίζεται ρητή κατάργηση των δύο γύρων, παρά τα σενάρια που είχαν κυκλοφορήσει το προηγούμενο διάστημα.
Η συζήτηση αφορά κυρίως τρία πιθανά σενάρια:
► Διατήρηση του σημερινού 43% για εκλογή από την πρώτη Κυριακή
► Αλλαγή του ποσοστού εκλογής
► Ή μοντέλο «μιας Κυριακής» με διαφορετικό σύστημα κατανομής
Για αρκετούς αυτοδιοικητικούς, η διατήρηση των δύο γύρων θεωρείται στοιχείο ισχυρής δημοκρατικής νομιμοποίησης, καθώς ο εκλεγμένος δήμαρχος αποκτά ευρύτερη αποδοχή.
Στον αντίποδα, όσοι υποστηρίζουν ένα σύστημα «μιας Κυριακής» εκτιμούν ότι μειώνει
το κόστος των εκλογών, και σίγουρα τις πολιτικές συμφωνίες μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής.
Σε κάθε περίπτωση, το τελικό κείμενο του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα δείξει αν το Υπουργείο Εσωτερικών θα προχωρήσει τελικά σε βαθιά αλλαγή του εκλογικού μοντέλου των ΟΤΑ ή αν θα παραμείνει το σημερινό εκλογικό σύστημα, με δεύτερο γύρο.