Συνήθως ρωτάμε τι πόλη θέλουμε ψάχνοντας να βρούμε το όραμα και την κατεύθυνση για τα επόμενα χρόνια, για να σχεδιάσουμε και να προγραμματίσουμε τα έργα που πρέπει να γίνουν. Έργα που αφορούν το περιβάλλον στο οποίο θέλουμε να ζήσουμε. Επομένως η χωροταξία και η επίλυση των πολεοδομικών θεμάτων μπαίνουν ως πρώτη προτεραιότητα.
Έργα που αφορούν υποδομές, που αναφέρονται στην καθημερινότητα και την ανάπτυξη, όπως ύδρευση, αποχέτευση, δρόμοι κ.λ.π. βρίσκονται πολύ ψηλά στην ατζέντα. Εξίσου σημαντική θέση έχουν οι δομές και οι υπηρεσίες που αφορούν τις κοινωνική συνοχή και την πολιτιστική ανάπτυξη, όπως θέματα παιδείας, αθλητισμού, πρόνοιας, πολιτισμού. Εξάλλου το πνευματικό και πολιτιστικό επίπεδο μιας κοινωνίας αποτελεί κινητήριο δύναμη για την ανάπτυξη μιας περιοχής.
Για να πάρουν σάρκα και οστά όλα τα παραπάνω, η βασική προϋπόθεση δεν είναι άλλη από την οργάνωση των υπηρεσιών του δήμου.
Άρα η ερώτηση τι πόλη θέλουμε, ακόμα κι αν βρούμε κι αν συμφωνήσουμε το τι πραγματικά θέλουμε, δεν μπορεί αυτό να υλοποιηθεί, αν δεν έχουμε έναν καλά οργανωμένο και αποτελεσματικό δήμο.
Η καλή και αποτελεσματική οργάνωση επιτυγχάνεται και αποτυπώνεται μέσα από ένα σφιχτό οργανόγραμμα. Στο οργανόγραμμα προβλέπεται η οργάνωση των υπηρεσιών του δήμου. Αποτυπώνονται δηλαδή οι διευθύνσεις, τα τμήματα, τα γραφεία, καθορίζονται οι ειδικότητες που απαιτούνται για τη στελέχωση των υπηρεσιών και διατυπώνονται με σαφήνεια οι αρμοδιότητες. Το οργανόγραμμα περιλαμβάνεται στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ) το οποίο εισηγείται η εκάστοτε δημοτική αρχή και ψηφίζεται από το δημοτικό συμβούλιο.
Στη συνέχεια το προσωπικό του δήμου κατανέμεται βάσει προσόντων, δεξιοτήτων και εμπειρίας με απόφαση δημάρχου.
Πολιτικός προϊστάμενος, άρα και υπεύθυνος για την αποτελεσματική λειτουργία όλων των υπηρεσιών του δήμου, είναι αποκλειστικά ο δήμαρχος.
Το όραμα, λοιπόν, της εκάστοτε δημοτικής αρχής αναδεικνύεται από τον τρόπο που συντάσσει και οργανώνει τις υπηρεσίες του δήμου, αποτυπώνεται δηλαδή στον ΟΕΥ που καταρτίζει και φέρνει για ψήφιση στο δημοτικό συμβούλιο.
Βρισκόμαστε στο μέσο της δημοτικής θητείας και μέχρι σήμερα, το θέμα αυτό δεν έχει ποτέ συζητηθεί.
Γίνονται αποσπασματικές και μεμονωμένες μετακινήσεις υπαλλήλων με απόφαση δημάρχου.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν ακυρωθεί αποφάσεις που αφορούσαν το προσωπικό της τεχνικής υπηρεσίας, γεγονός που προκάλεσε νέες αποφάσεις. Έγιναν παραιτήσεις που οδήγησαν σε νέες και πάλι αποφάσεις.
Γίνονται αλλαγές και μετακινήσεις υπαλλήλων λόγω κινητικότητας. Δίνονται παράλληλα καθήκοντα σε αρκετούς υπαλλήλους, ενώ παραμένουν αρκετές αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων μεταξύ υπηρεσιών και τμημάτων με αποτέλεσμα εύκολα ο ένας να ρίχνει το μπαλάκι στον άλλον και τελικά να χάνεται η μπάλα και το αποτέλεσμα να είναι πάντα σε βάρος του πολίτη.
Κατά συνέπεια ακόμα κι όταν υπάρχει όραμα, η υλοποίηση του περνάει μέσα από τις υπηρεσίες του δήμου.
Αν οι υπηρεσίες δεν είναι καλά οργανωμένες, κανένα πρόγραμμα και κανένας στόχος δεν μπορεί να υλοποιηθεί, όσα ξένα δεκανίκια κι αν επιστρατευθούν.
Το άρθρο 47 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα άρθρα του εκλογικού πλαισίου, καθώς καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται οι δημοτικοί και περιφερειακοί συνδυασμοί, τις προϋποθέσεις συμμετοχής των υποψηφίων και τη διαδικασία υποβολής των υποψηφιοτήτων στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Το άρθρο διατηρεί τη λογική του ενιαίου δημοτικού συνδυασμού. Κάθε παράταξη καταρτίζει έναν συνολικό συνδυασμό για ολόκληρο τον δήμο, με επικεφαλής τον υποψήφιο δήμαρχο και με επιμέρους υποψηφίους ανά εκλογική περιφέρεια και δημοτική κοινότητα. Στο ίδιο ψηφοδέλτιο εντάσσονται:
► οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι,
► οι υποψήφιοι σύμβουλοι κοινότητας,
► καθώς και οι εκπρόσωποι κοινοτήτων έως 300 κατοίκων.
Κάθε δημοτικός συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο δήμαρχο, τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, τους υποψήφιους συμβούλους δημοτικών κοινοτήτων και τους υποψήφιους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων, σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) τουλάχιστον των δημοτικών κοινοτήτων.
Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας δημοτικός συνδυασμός είναι:
α) Για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού συμβουλίου με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%).
β) Για τους υποψήφιους συμβούλους και τους εκπροσώπους κάθε δημοτικής κοινότητας, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε δημοτικής κοινότητας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%). Ειδικά στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακοσίους (300)κατοίκους ο συνδυασμός δύναται να έχει έως και τρεις (3) υποψηφίους εκπροσώπους.
γ) Από κάθε φύλο, ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου δημάρχου και εξαιρουμένων, από τον συνολικό αριθμό των υποψηφίων, των εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός δύναται να περιλαμβάνει υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους έως και το δέκα τοις εκατό (10%) του αριθμού των εδρών του δημοτικού συμβουλίου, εφόσον οι υποψήφιοι αυτοί κατά την 31η Δεκεμβρίου του έτους διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών συμπληρώνουν έως και το τριακοστό (30ο) έτος της ηλικίας τους.
► Κάθε συνδυασμός: α) Για τις δημοτικές εκλογές δύναται να περιλαμβάνει:
Έως έναν (1) υποψήφιο, o οποίος εκλέγεται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από έως και δεκαπέντε (15) μέλη.
Έως δύο (2) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από δεκαεννέα (19) έως είκοσι εννέα (29) μέλη.
Έως τρεις (3) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από τριάντα πέντε (35) μέλη και άνω.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός υποβάλλει συνολικό παράβολο ανάλογα με τον πληθυσμό του δήμου.
α) Χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους.
β) Δυο χιλιάδες πεντακόσια (2.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δύο χιλιάδων ενός (2.001) κατοίκων και δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων.
γ) τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δέκα χιλιάδων ενός (10.001) κατοίκων και πενήντα χιλιάδων (50.000) κατοίκων.
δ) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ πενήντα χιλιάδων ενός (50.001) κατοίκων και εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) κατοίκων.
ε) επτά χιλιάδες (7.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των εκατό πενήντα χιλιάδων ενός κατοίκων (150.001).
Σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνοντας για πρώτη φορά την ηλεκτρονική ψηφοφορία τόσο για τις αυτοδιοικητικές εκλογές όσο και για τα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και την ανάδειξη των συμβουλίων νέων.
Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που επιχειρεί να μεταφέρει σημαντικό μέρος της δημοκρατικής διαδικασίας στο ψηφιακό περιβάλλον. Μια νέα εκλογική διαδικασία που αργά ή γρήγορα θα επεκταθεί και στις εθνικές εκλογές, διευκολύνοντας όσους την ημέρα των εκλογών βρίσκονται εκτός του τόπου όπου είναι δημότες.
Αρχή από τις δημοτικές του 2028
Στο επίκεντρο της νέας αρχιτεκτονικής βρίσκεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με ηλεκτρονική ψήφο για την ανάδειξη δημάρχων/δημοτικών συμβουλίων και περιφερειαρχών/περιφερειακών συμβουλίων αρχής γενομένης από τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές το 2028.
Ο εκλογέας διατηρεί το δικαίωμα επιλογής ανάμεσα στη φυσική παρουσία και την ηλεκτρονική συμμετοχή, χωρίς να καταργείται η παραδοσιακή μορφή ψηφοφορίας. Ωστόσο, για την αποτροπή της διπλής ψήφου, όσοι επιλέγουν την ηλεκτρονική διαδικασία εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και αποκλείονται από την ψηφοφορία με φυσική παρουσία.
Η διαδικασία της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας προβλέπεται να διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου που θα λειτουργούν σε ολόκληρη τη χώρα υπό την προϋπόθεση να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 εκλογείς ανά δήμο, προκειμένου να διασφαλίζεται η μυστικότητα της ψήφου και η αξιοπιστία της διαδικασίας.