ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Παγκόσμια ενεργειακή κρίση: Αιτίες και προοπτικές για Ευρώπη και Ελλάδα
* Ανάλυση του Γιάννη Κουρή (Επιστημονικού Συνεργάτη & Συντονιστή του Κέντρου Πολιτικής Θεωρίας του ΕΝΑ, Ειδικού Συμβούλου Ναυτιλιακών CleanTrade) για το Παρατηρητήριο Βιώσιμης Ανάπτυξης του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ
Ο πλανήτης βρίσκεται εν μέσω μιας ταχείας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. Η υφιστάμενη κρίση θα μπορούσε να καταλήξει ως η χειρότερη ενεργειακή κρίση, από την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ασία και την Ευρώπη έχουν φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί, ως απόρροια των ελλείψεων στον εφοδιασμό φυσικού αερίου, φτάνοντας σε υψηλό τριετίας. Αυτές οι ελλείψεις έχουν ανεβάσει επίσης την τιμή του κάρβουνου στα ύψη. Αυτές οι δυσκολίες στην παροχή ρεύματος προκάλεσαν ήδη, ξαφνικά μπλακάουτ σε τρεις επαρχίες της Βορειοανατολικής Κίνας τον περασμένο μήνα.
Οι σταδιακές επιπτώσεις της κρίσης ήδη φαίνονται, με αρκετούς παρόχους στο Ηνωμένο Βασίλειο να κηρύσσουν πτώχευση. Συνεπώς, με τον χειμώνα στο Βόρειο Ημισφαίριο, εντείνονται οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις της κρίσης.
Οι αιτίες της ενεργειακής κρίσης
Ένας σπάνιος συνδυασμός γεγονότων δημιούργησε την «τέλεια καταιγίδα» για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Δύο ήταν οι κύριοι παράγοντες που ενίσχυσαν την τρέχουσα ζήτηση στην ενέργεια. Πρώτον, η απελευθέρωση της συσσωρευμένης ζήτησης που συνόδευσε την πρόσφατη «επαναλειτουργία» της παγκόσμιας οικονομίας. H πανδημία Covid-19 έθεσε σε παύση την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα.
Η οικονομική επιβράδυνση οδήγησε σε κατάρρευση της ζήτησης ενέργειας το 2020, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν ιστορικό χαμηλό. Αυτή η τεχνητή μείωση της ζήτησης διορθώθηκε μόλις η οικονομία άρχισε να ανακάμπτει, με τις κεντρικές τράπεζες να εισαγάγουν πακέτα δημοσιονομικής τόνωσης σε όλο τον κόσμο.
Για παράδειγμα, η ασιατική ζήτηση για υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) αυξήθηκε σημαντικά το 2021 χάρη στην ισχυρή κινεζική ζήτηση, τροφοδοτώντας τον ανταγωνισμό με την Ευρώπη και οδηγώντας σε αυξήσεις των τιμών του φυσικού αερίου. Δεύτερον, ο προηγούμενος χειμώνας ήταν ασυνήθιστα κρύος. Το Βόρειο Ημισφαίριο βίωσε έναν «δεύτερο χειμώνα», εξαιτίας των θυελλωδών ανέμων στην Αρκτική και στο φαινόμενο Λα Νίνια, που διήρκεσε μέχρι το τέλος της περασμένης άνοιξης. Αυτός ο ασυνήθιστα κρύος καιρός αύξησε τη ζήτηση ενέργειας, οδηγώντας σε πρωτόγνωρα χαμηλά επίπεδα αποθηκευμένου φυσικού αερίου για αυτήν την εποχή του έτους.
Η πλευρά της προσφοράς επηρεάστηκε από τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτον, η κατάρρευση της ζήτησης ενέργειας -που προκλήθηκε από την πανδημία- οδήγησε πολλές εταιρείες ενέργειας να μειώσουν την παραγωγή τους κατά τη διάρκεια του 2020. Η μείωση της παραγωγής προκάλεσε προβλήματα αποθήκευσης, συντήρησης και εφοδιαστικές ελλείψεις. Για παράδειγμα, η Νορβηγία παρείχε περιορισμένη παροχή φυσικού αερίου στην Ευρώπη εξαιτίας προβλημάτων συντήρησης. Δεύτερον, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, όπως η αιολική και η υδροηλεκτρική, υπολειτουργούσαν. Στην Ευρώπη σημειώθηκε σημαντική μείωση στην παραγωγή αιολικής ενέργειας εξαιτίας αυτού που ονομάστηκε «καλοκαίρι χωρίς ανέμους». Τέλος, οι βασικοί προμηθευτές ενέργειας, κυρίως η Ρωσία, δεν κάλυψαν τις ελλείψεις παροχής φυσικού αερίου στην αγορά. Αυτή η κίνηση μπορεί να αποδοθεί στην αυξημένη εγχώρια ζήτηση και στο γεγονός ότι η Μόσχα χρησιμοποιεί ως μοχλό στη στάση της για να επιταχύνει την έγκριση του αγωγού Nord Stream 2. Επιπλέον, το σχιστολιθικό πετρέλαιο των ΗΠΑ δεν ανέκαμψε τόσο γρήγορα όσο εκτίμησαν ορισμένοι αναλυτές.
Ευρώπη και Ελλάδα: Παρελθόν, παρόν και μέλλον της ενεργειακής κρίσης
Αυτή η κρίση πρόκειται να επηρεάσει σοβαρά τόσο την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και την Ελλάδα, καθώς οι τιμές της ενέργειας εκτινάσσονται στα ύψη κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Ένα ερώτημα αποτελεί το εάν ΕΕ και Ελλάδα ήταν επαρκώς προετοιμασμένες για αυτήν την ενεργειακή κρίση. Και οι δύο εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο. Αυτή η εξάρτηση οδήγησε αρκετούς αναλυτές να ισχυριστούν ότι η ΕΕ είναι εκτεθειμένη στρατηγικά. Παρά το ότι η Ευρώπη έλαβε διδάγματα από τα περιοδικά μπλακάουτ φυσικού αερίου το 2009, εφαρμόζοντας ρυθμίσεις που καθιστούν απίθανα παρόμοια μπλακάουτ, εξακολουθεί να είναι σημαντικά εκτεθειμένη στην αστάθεια των τιμών του φυσικού αερίου. Η έλλειψη μιας ολοκληρωμένης πολιτικής ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ που θα περιλάμβανε αποθέματα φυσικού αερίου και ένα σχέδιο για σταδιακή απομάκρυνση από το ρωσικό αέριο εξέθεσε την Ένωση. Η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος με σχετικά χαμηλό μερίδιο εγχώριων ΑΠΕ (18% το 2019), είναι επίσης έντονα ευάλωτη σε αυτή την ενεργειακή κρίση.
Η ΕΕ είναι διχασμένη σχετικά με τη βραχυπρόθεσμη απάντηση στην κρίση. Μία ομάδα χωρών υποστηρίζει ότι αυτή η κρίση είναι παροδική και μπορεί να περιοριστεί μέσω της εργαλειοθήκης των μέτρων που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία περιλαμβάνει άμεση εισοδηματική στήριξη, κρατική στήριξη και μειώσεις φόρων. Η Ελλάδα συμμετέχει σε ένα άλλο μπλοκ χωρών που προτείνει πιο φιλόδοξα μέτρα, όπως ένα στρατηγικό απόθεμα αερίου και μία «αποσύνδεση» των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας. Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ σήμερα υπολογίζονται με οριακή τιμολόγηση, επομένως συσχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με την τιμή του φυσικού αερίου. Η Ισπανία πρότεινε να υπολογιστεί μία μέση τιμή όλων των ενεργειακών πηγών που χρησιμοποιούνται στο ενεργειακό μείγμα μίας χώρας ώστε να μειωθούν οι τιμές στην ηλεκτρική ενέργεια και να χρησιμοποιηθούν τα κεφάλαια αυτά για την ενεργειακή μετάβαση.
Μακροπρόθεσμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευθεί για τη μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Ωστόσο, το φυσικό αέριο είναι πιθανό να παραμείνει στο ενεργειακό μείγμα ως μεταβατικό καύσιμο. Η κρίση αύξησε την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, θέτοντας σε κίνδυνο τους ενεργειακούς στόχους του 2030 και του 2050. Ακροδεξιές κυβερνήσεις ήδη είναι ενάντιες σε μια γρήγορη ενεργειακή μετάβαση λόγω του αυξημένου κόστους. Δεν πρόκειται να υπάρξουν εύκολες λύσεις σε αυτή την κρίση. ΕΕ και Ελλάδα θα πρέπει να επιδείξουν πολιτική βούληση και να διαμορφώσουν μία ενεργειακή ατζέντα που θα ενισχύσει την αγορά ενέργειας και ταυτόχρονα θα διασφαλίσει τη μετάβαση στις ΑΠΕ.
Το μέλλον της αγοράς ενέργειας
Οι αναλυτές είναι διχασμένοι για το εάν αυτή πρόκειται να είναι μία επαναλαμβανόμενη κρίση. Μία θέση εκτιμά ότι η ζήτηση φυσικού αερίου θα ξεπεράσει την προσφορά και στο μέλλον, αναπαράγοντας τις συνθήκες της τρέχουσας κρίσης. Σύμφωνα με αυτή την οπτική, η ζήτηση φυσικού αερίου θα συνεχίσει να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς καθώς μεταβαίνουμε στην ανανεώσιμη ενέργεια. Το φυσικό αέριο είναι λιγότερο ρυπογόνο από τα άλλα ορυκτά καύσιμα και είναι πιθανό να χρησιμοποιηθεί ως μεταβατικό καύσιμο. Η παροχή φυσικού αερίου δεν θα αυξηθεί εξίσου γρήγορα καθώς οι μακροπρόθεσμες επενδυτικές προοπτικές για αέριο είναι αβέβαιες. Αυτή η ανισορροπία της αγοράς θα δημιουργήσει μία ενισχυμένη αγορά φυσικού αερίου που με τη σειρά της θα προκαλέσει εκ νέου την τρέχουσα ενεργειακή κρίση. Η άλλη θέση υποστηρίζει ότι η κρίση βασίζεται σε ιδιαίτερες συνθήκες και δεν θα επαναληφθεί. Αυτή η οπτική εκτιμά ότι η παροχή φυσικού αερίου θα αυξηθεί με το άνοιγμα περισσότερων τερματικών σταθμών LNG, η υπολειτουργία της ανανεώσιμης ενέργειας δεν θα συνεχιστεί και οι καιρικές συνθήκες θα είναι πιο ευνοϊκές τα επόμενα χρόνια.
* Η ανάλυση δημοσιεύθηκε πρωτότυπα στα αγγλικά στο περιοδικό Greek Business File (τεύχος #134, Νοεμβριος – Δεκέμβριος 2021)
Ο Εμπορικός Σύλλογος Ναυπάκτου ανακοίνωσε το το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων την περίοδο της Μ. Εβδομάδας.
Η κοινωνία, ανεξάρτητα κομματικής τοποθέτησης, με ξεχωριστό ενδιαφέρον παρακολουθεί τα συνέδρια των κομμάτων.
Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σ’ αυτά, η πολιτική ακτινοβολία που εκπέμπουν, έχει τις θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις, στις άλλες Παρατάξεις.
Μ’ αυτές τις συνθήκες η προσοχή της πλειοψηφίας του Ελληνικού λαού, ήταν στραμμένη στο συνέδριο του ΠΑ.ΣΟ.Κ 27. 28. 29/03/2026.
Πριν αρχίσει ο προσυνεδριακός διάλογος, είδαν το φως της δημοσιότητας, από επίδοξους μελλοντικούς αρχηγούς φτωχές, και άκαιρες απόψεις.
Δέσμευση του ΠΑ.ΣΟ.Κ σε καμία περίπτωση συνεργασία με τη ΝΔ, ανεξάρτητα του αποτελέσματος των εθνικών εκλογών.
Ένα θέμα εκτός χρονικού ορίζοντα και άκομψό που αντί να λύνει προβλήματα, καλλιεργούσε καινούργια.
Φαινόταν δηλαδή πρώτη θέση της ΝΔ ή η αντίστοιχη δεύτερη.
Και αυτό συνέβαινε, όταν ο Πρόεδρος του Κινήματος απέκλειε οποιαδήποτε συνεργασία με τη ΝΔ.
Ζητούσε μάλιστα νίκη, έστω και με μία ψήφου παραπάνω, ώστε το ΠΑΣΟΚ να είναι αυτοδύναμο.
Αυτή η θολή προσυνεδριακή ατμόσφαιρα που σκόπιμα υπερτονιζόταν από κύκλους, εντός και εκτός της Παράταξης, λίγες μέρες πριν την έναρξη του Συνεδρίου αμβλύνθηκε.
Πρυτάνευσε πνεύμα πλήρους πολιτικής ενότητας.
Το Συνέδριο, όχι μόνο από τη μεγάλη Δημοκρατική Παράταξη αλλά και από την κοινωνία γενικά, πλήρες, εξαιρετικό και εποικοδομητικό, έτυχε ευμενούς απήχησης.
Παρουσιάστηκε και έγινε αποδεκτό ένα ξάστερο πλαίσιο αρχών και προτεραιοτήτων, ένα πλήρες και ολοκληρωμένο φιλολαϊκό κυβερνητικό πρόγραμμα.
Οπωσδήποτε σημαντικό γεγονός αποτελεί η ανάδειξη μεγάλου αριθμού στελεχών, ικανών και έτοιμων ν’ αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας.
Θέματα που απασχολούν την κοινή γνώμη, διαφάνεια, κοινωνική δικαιοσύνη, κοινωνική πολιτική, αναδείχτηκαν με σαφήνεια και πειστικότητα.
Δείχνει ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ όχι μόνο μπορεί αλλά και θέλει να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτικών στο κράτος.
Μίλησε με καθαρούς όρους στην κοινωνία γιατί η ενότητα που σφυρηλατήθηκε, έδιωξε το άγχος που μέχρι την παραμονή του Συνεδρίου προβαλλόταν.
Αγκαλιάζει με το πρόγραμμά του όλες τις γενιές με δίκαιη αντιμετώπιση
Ξεχώρισε το ενδιαφέρον για τη νέα γενιά, σ’ όλες τις φάσεις της πορείας της.
Δεν μπορώ να μην επισημάνω τη μεστή περιεχομένου πολιτική ομιλία του Προέδρου του ΠΑ.ΣΟ.Κ Νίκου ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗ.
Αποδείχτηκε ότι η Παράταξη έχει αρχηγό και εν δυνάμει υποψήφιο Πρωθυπουργό.
Είναι ο κατάλληλος και μοναδικός αρχηγός κόμματος που δύναται, χωρίς χρονοτριβή, να ενώσει και ν’ ανασυγκροτήσει την διάσπαρτη Δημοκρατική Παράταξη.
Με δύο λόγια. Το Συνέδριο διεξήχθη στο ύψος των περιστάσεων με υπευθυνότητα.
Το Συνέδριο τελείωσε, άφησε το στίγμα του.
Η φθορά της κυβέρνησης είναι ορατή.
Για να επιτύχει τους στόχους του απαιτείται οργάνωση, από τη βάση ως την κορυφή, επικοινωνιακή πειθαρχία και ευδιάκριτο ύφος με τις άλλες Παρατάξεις.
Έχω φυσική περιέργεια για τον άνθρωπο, το πώς νιώθει, σκέφτεται και δρα. Παρόλο που έχω διδακτορικό και παραλίγο να γίνω καθηγήτρια πανεπιστημίου, στο σχολείο ήμουν λίγο ανάποδη. Χάζευα, βαριόμουν και κοιτούσα έξω από το παράθυρο την ώρα της παράδοσης ακούγοντας μόνο ό,τι με ενδιέφερε.
Ως παιδί, ήθελα να βρίσκω πώς και για ποιο λόγο έγινε το κάθε τι που μου τραβούσε την προσοχή. Σαν ιστορία που θα μπορούσα να διηγηθώ με αρχή, μέση και τέλος. Ήθελα να ενώνω τα κομμάτια του παζλ κάθε εμπειρίας και κάθε ανθρώπου που συναντούσα. Και όσα δεν μπορούσα να βρω, τα φανταζόμουν, επειδή, όπως είπαμε, σκοπός μου ήταν να φτιάξω την ιστορία. Μου άρεσε επίσης να αμφισβητώ ό,τι άκουγα και να σκέφτομαι με ποιον άλλο τρόπο θα μπορούσε να γίνει.
Όταν μπήκα στην εφηβεία τα έκανα αυτά με ελάχιστη τεχνολογία – το ίντερνετ τότε ήταν ακόμα dial up. Τότε το έβλεπα ως ένα διασκεδαστικό παιχνίδι. Περίμενα με ενθουσιασμό να συνδεθεί το ίντερνετ και να φορτώσει η σελίδα. Τώρα που το ίντερνετ είναι εξαιρετικα πιο γρήγορο και δυνατό και η τεχνητή νοημοσύνη σκέφτεται, υπολογίζει και αποφασίζει για εμάς, φαίνεται ο άνθρωπος να γίνεται όλο και λιγότερο ευέλικτος. Δε χρειάζεται όμως να είναι έτσι.
Η τεχνολογία γεννήθηκε από τότε που άνθρωπος άρχισε να χρησιμοποιεί τα πρώτα του εργαλεία για τροφή, στέγη και προστασία. Κρίσιμο σημείο καμπής στην ιστορία της τεχνολογίας είναι η 4η Βιομηχανική Επανάσταση (περίπου από το 2010 μέχρι σήμερα), με την έλευση της τεχνητής νοημοσύνης. Η αυτοματοποίηση δεν είναι πια εργαλείο υποστήριξης αλλά παράγοντας σκέψης και δράσης. Ακούγονται δυστοπικές προβλέψεις για την αντικατάσταση του ανθρώπου από το ΑΙ.
Όταν ήμουν μικρή μιλούσαμε για έξυπνους ανθρώπους, τώρα μιλάμε για έξυπνες πόλεις, έξυπνα σπίτια, έξυπνα αυτοκίνητα. Ταυτόχρονα, οι νεότερες γενιές θέλουν πλέον να σπάσουν ό,τι στεγανό υπάρχει. Σε αυτή την αντίδραση των νέων υπάρχει ανάγκη για έκφραση και δημιουργικότητα.
Στο σήμερα, την εύρεση εναλλακτικών, την αλχημεία και τη δημιουργία παζλ τα κάνω επαγγελματικά. Στην πορεία έμαθα ότι αυτό λέγεται επίλυση προβλημάτων, διαχείριση έργων, διαδικασιών και ομάδων, και συγγραφή. Χρησιμοποιώ ΑΙ για να εξυπηρετώ την αλχημεία μου, την ανάγκη μου να ενώνω κομμάτια και για να διαχειρίζομαι μεγάλο όγκο πληροφορίας. Όταν θέλω να σκεφτώ δημιουργικά και ελεύθερα, δεν το χρησιμοποιώ καθόλου. Όπως τώρα που γράφω αυτή εδώ τη στήλη.
Είναι αλήθεια πώς στην εποχή του ΑΙ ικανότητες όπως η προσαρμοστικότητα και η ανθεκτικότητα στην αλλαγή αποκτούν μεγαλύτερο βάρος από τη γνώση αυτή καθέ αυτή. Και τώρα περισσότερο από ποτέ σε έναν άγριο κόσμο που αλλάζει συνεχώς, οι ικανότητες αυτές όπως και διάφορες άλλες χρειάζεται να καλλιεργηθούν και να βγουν στο φως. Η πίστη μου στις ικανότητες του ανθρώπου με οδήγησε να ξεκινήσω αυτή εδώ τη στήλη.
Σκοπός μου είναι να μοιραστώ μαζί σας τις εμπειρίες και γνώσεις μου για το πώς μπορούμε οι άνθρωποι να ανακαλύψουμε τις ατομικές μας ικανότητες και νόημα για να ισορροπήσουμε στις αλλαγές που φέρνουν θέματα όπως η τεχνολογία, η περιβαλλοντική κρίση, η πολιτικο-οικονομική αστάθεια και τα social media.
Ερικέττη Σέρβου – Σύμβουλος καινοτομίας και co-founder της AskEeriketti@askedot.com
Η φωτογραφία είναι από ένα πρόσφατο ταξίδι μου στη Σουηδία… to be continued…
Λήξη του Συνεδρίου
3,5 εκατ. για αποκατάσταση της Παράκαμψης Ναυπάκτου
Παρουσίαση Προγράμματος Εκδηλώσεων Ναυπακτίας 2026, του Συλλόγου Ξενοδόχων
Τι γίνεται με την Φιλαρμονική;
Κυκλοφόρησε το “Πράσινο+Μπλε”
Περι αλχημείας…
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ6 έτη agoΔωρεάν ένσημα σε ανέργους μέχρι τη σύνταξη
-
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ-ΣΥΝΔΡΟΜΗ8 έτη ago -
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ8 έτη agoΗ σωστή σειρά εφαρμογής των προϊόντων ομορφιάς
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ7 έτη agoΤα νέα δεδομένα για τα Πολεοδομικά της Ναυπάκτου
-
ΚΟΙΝΩΝΙΑ6 έτη agoΟι 5 πιο ενεργοβόρες συσκευές στο σπίτι
-
ΡΕΠΟΡΤΑΖ5 έτη agoΒοήθεια στο Σπίτι: Βγήκε ο πρώτος Πίνακας με όσους προηγούνται – Προθεσμία για τα δικαιολογητικά
-
ΡΕΠΟΡΤΑΖ7 έτη agoΑπό τα μαθητικά θρανία στα αμφιθέατρα
-
ΕΛΛΑΔΑ8 έτη agoΜάντρα τέλος;