Την ολοκληρωμένη εισήγηση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της ΕΝΠΕ, που επί της ουσίας αποτελεί έναν οδικό χάρτη για την μετάβαση στην περιφερειακή διακυβέρνηση, παρουσίασε ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης και Πρόεδρος του Θεματικού Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα, κατά τη διάρκεια ειδικής εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης 22 Μαΐου 2024, παρουσία του αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου.
Στην εισηγητική του τοποθέτηση ο κ. Φαρμάκης επεσήμανε ότι οι Περιφέρειες μπορούν να γίνουν η ατμομηχανή ανάπτυξης του ελληνικού κράτους, καθώς παρατήρησε ότι έχουν ήδη αναλάβει πολύ σοβαρές ευθύνες και έχουν ανταποκριθεί. Το σχέδιο που παρουσίασε ο ίδιος και αποτελεί αποτέλεσμα της δουλειάς που έχει γίνει στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της ΕΝΠΕ (στην οποία προεδρεύει) είναι στοχευμένο στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των Περιφερειών, την κάλυψη των πραγματικών αναγκών των πολιτών, αλλά και την καλύτερη λειτουργία ενός ουσιαστικά αποκεντρωμένου κράτους.
Αυτό, περιλαμβάνει πέντε πυλώνες που αφορούν:
Τις αρμοδιότητες των Περιφερειών
Την διαφάνεια και τον έλεγχο νομιμότητας
Την χρηματοδότηση της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης
Τη σχέση των Περιφερειών με το Κεντρικό Κράτος και
Τη καταστατική θέση των Περιφερειών
Αναφορικά με τις αρμοδιότητες, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας υπογράμμισε την ανάγκη πλήρους αποσαφήνισης μέσω της δημιουργίας ενός μηχανισμού, ο οποίος θα μπορούσε να υπαχθεί στο ΑΣΕΠ, και θα αναλάβει την καταγραφή, τον επανακαθορισμό, αλλά και τη διαρκή παρακολούθηση – αξιολόγηση – επικαιροποίηση των αρμοδιοτήτων στα διάφορα επίπεδα διοίκησης της χώρας.
Σε ότι αφορά τον έλεγχο νομιμότητας, προτείνεται η δημιουργία ενός ενιαίου – και τοπικά αποκεντρωμένου – συστήματος ελέγχου για τις δημόσιες συμβάσεις των ΟΤΑ α’ και κυρίως β’ βαθμού που θα στηρίζεται στην λογική του Επόπτη ΟΤΑ (πρώην Ελεγκτή Νομιμότητας) και της Αυτοτελούς Υπηρεσίας ΟΤΑ του άρθρου 215 του Ν. 3852/2010 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 109 του Ν. 4555/2018. «Στην ουσία περιγράφουμε μία υπηρεσία «μιας στάσης» για τον έλεγχο των πράξεων των ΟΤΑ» ανέφερε ο κ. Φαρμάκης, τονίζοντας την ανάγκη για σαφή και αυστηρό έλεγχο των Περιφερειών, αλλά με απλό και αποτελεσματικό τρόπο.
Ως προς τους χρηματοδοτικούς πόρους, η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της ΕΝΠΕ υποστηρίζει, είτε την μεταφορά πόρων από την Κεντρική Κυβέρνηση, είτε την ανάθεση της διαχείρισης ευρωπαϊκών πόρων και πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Επιπλέον στοιχεία που θα συμβάλλουν στην ενίσχυση των Περιφερειών είναι η πλήρης απόδοση των ΚΑΠ στις Περιφέρειες και η εξομάλυνση του ρυθμού καταβολής, η ενίσχυση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και η θέσπιση απόδοσης πόρων στις Περιφέρειες από μισθώματα ή τέλη. Ακόμα σε σχέση με το ΕΠΑ, ζητείται η θέσπιση ετήσιου ορίου πληρωμών τουλάχιστον στο 20% του συνολικού προγράμματος κάθε Περιφέρειας.
Επίσης, η ΕΝΠΕ προτείνει τη θεσμοθέτηση ενός συντονιστικού οργάνου, εντός της Προεδρίας της Κυβέρνησης, με οριζόντια αρμοδιότητα σε θέματα Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης και τη διασύνδεση αυτής με τα κατά περίπτωση αρμόδια Υπουργεία, ενώ επίσης τίθεται και το ζήτημα ανεμπόδιστης άσκησης των καθηκόντων, Περιφερειαρχών και Αντιπεριφερειαρχών, απέναντι σε προδήλως αβάσιμες καταγγελίες.
«Δεν επιζητούμε κανενός είδους ασυλία ή ατιμωρησία. Εκτιμούμε, ωστόσο, ότι θα μπορούσε για την αυτοδιοίκηση να προβλεφθεί μία αποκλειστική αρμοδιότητα άσκησης δίωξης για αδικήματα που τελούνται κατά την άσκηση των καθηκόντων μας, σε ένα ειδικό όργανο της Δικαιοσύνης που θα εξετάζει κατά προτεραιότητα τις καταγγελίες και τις αναφορές κατά αιρετών και θα αποφαίνεται επ΄ αυτών πριν την κίνηση της όποιας διαδικασίας σε βάρος τους. Μία τέτοια πρόβλεψη θα συμβάλλει στην εμπέδωση της πεποίθησης ότι οι Περιφερειάρχες δεν επιζητούν την συγκάλυψη (π.χ. όχι σύντομη παραγραφή των αδικημάτων όπως στην περίπτωση των βουλευτών) αλλά αναζητούν την θεσμική τους θωράκιση ώστε να λειτουργούν πιο ελεύθερα, εντός των πλαισίων του νόμου» τόνισε ο κ. Φαρμάκης.
Σημειώνεται ότι στην τοποθέτησή του, μετά την εισήγηση του Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας, ο αν. Υπουργός, κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι μετά τις ευρωεκλογές θα ξεκινήσει ο διάλογος του Υπουργείου με τις Περιφέρειες και τους Δήμους για τη σύνταξη του νέου κώδικα της Αυτοδιοίκησης, ώστε να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Μέσω του νέου Κώδικα θα επιχειρηθεί να ξεκαθαρίσει το τοπίο των αρμοδιοτήτων, ώστε να ξέρουν όλοι οι πολίτες ποιος είναι υπεύθυνος για κάθε τι που αφορά την καθημερινότητά τους.
Επίσης, υπογράμμισε ότι σύντομα θα ξεκινήσει η λειτουργία της αυτοτελούς υπηρεσίας εποπτείας των ΟΤΑ που θα στελεχωθεί με ειδικευμένα στελέχη και θα αφορά καθαρά τον έλεγχο νομιμότητας, προκειμένου να γίνει πιο απλό και γρήγορο το σύστημα ελέγχων και να μην υπάρχουν καθυστερήσεις ή ακόμα και ο κίνδυνος ακύρωσης έργων ή δράσεων, εφόσον όλα είναι νόμιμα.
Από 26 Οκτωβρίου έως 6 Νοεμβρίου δωρεάν στειρώσεις και σήμανση με τη συμμετοχή εθελοντών κτηνιάτρων
Σε συνέχεια της πρώτης Εθελοντικής Δράσης Δωρεάν Στειρώσεων και Σήμανσης Αδέσποτων Γατών και στο πλαίσιο της συστηματικής προσπάθειας του Δήμου Ναυπακτίας για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, πραγματοποιείται για δεύτερη φορά αντίστοιχη δράση, με βασικό στόχο τον έλεγχο του πληθυσμού των αδέσποτων γατών.
Η δράση υλοποιείται με τη συνεργασία τριών εθελοντών κτηνιάτρων και δύο βοηθών κτηνιάτρων της γερμανικής εθελοντικής οργάνωσης Tierärzte für Strassenhunde e.V., οι οποίοι προσφέρουν αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες τους, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προσπάθεια για την προστασία και την ευζωία των αδέσποτων ζώων. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Δήμου Ναυπακτίας, όπως αυτές προβλέπονται από τον Ν. 4830/2021, και αφορά την εφαρμογή δωρεάν προγράμματος στειρώσεων και ηλεκτρονικής σήμανσης αδέσποτων ζώων συντροφιάς.
Το πρόγραμμα πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Δήμου Ναυπακτίας, σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο και με την απαιτούμενη άδεια του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. για τους υπεύθυνους κτηνιάτρους.
Η δράση θα φιλοξενηθεί στο πρώην Κοινοτικό Κατάστημα της Κοινότητας Λυγιά και θα πραγματοποιηθεί από 26 Οκτωβρίου έως και 6 Νοεμβρίου 2026, με πλήρη τήρηση όλων των προβλεπόμενων διαδικασιών για την ευζωία των ζώων και τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας.
Στόχοι της πρωτοβουλίας είναι:
η μείωση του ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού των αδέσποτων γατών,
η πρόληψη ασθενειών,
η προστασία της δημόσιας υγείας,
η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ζώων,
η ενίσχυση της αρμονικής συμβίωσης πολιτών και ζώων συντροφιάς.
Η συμμετοχή και η στήριξη της τοπικής κοινωνίας είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την επιτυχία της δράσης. Ο Δήμος Ναυπακτίας καλεί τους πολίτες να συμβάλουν στην προσπάθεια, δηλώνοντας συμμετοχή ή αναφέροντας αποικίες αδέσποτων γατών μέσω της σχετικής ηλεκτρονικής φόρμας.
Δηλώστε συμμετοχή ή αναφέρετε αποικία αδέσποτων γατών εδώ:
Η Συντονιστική Επιτροπή των Φορέων και των Δημοτικών Παρατάξεων του Δήμου Ναυπακτίας καταγγέλλει με τον πιο έντονο και κατηγορηματικό τρόπο τον Δήμαρχο κ. Βασίλειο Γκίζα και την πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου, οι οποίοι, με την απόφασή τους για τη μεταφορά της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ, επέλεξαν να προχωρήσουν σε μια κρίσιμη υπόθεση για το μέλλον του τόπου μας, αγνοώντας τη φωνή των δημοτών και παρακάμπτοντας την ανάγκη ουσιαστικής ενημέρωσης και διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες.
Δεκατέσσερις σύμβουλοι αποφάσισαν για το νερό όλων μας, χωρίς να ρωτήσουν κανέναν! Χωρίς γενικές συνελεύσεις στα χωριά, χωρίς ουσιαστικό διάλογο με τους κατοίκους, χωρίς να δοθεί στην κοινωνία η δυνατότητα να συζητήσει, να ενημερωθεί και να εκφράσει τη θέση της για μια απόφαση που αφορά το πολυτιμότερο κοινωνικό αγαθό: το νερό.
Αυτή είναι η δική τους αντίληψη για τη δημοκρατία; Να θεωρούν ότι η εκλογή τους αποτελεί λευκή επιταγή για να αποφασίζουν ερήμην του λαού; Να αντιμετωπίζουν τους δημότες ως απλούς θεατές, που καλούνται κάθε φορά να πληρώνουν τις συνέπειες αποφάσεων στις οποίες δεν είχαν κανέναν ουσιαστικό λόγο;
Δεν έχετε το δικαίωμα να αντιμετωπίζετε το νερό σαν να είναι προσωπική σας περιουσία!
Το νερό δεν είναι εμπόρευμα, δεν είναι λάφυρο πολιτικών επιλογών και δεν αποτελεί ιδιοκτησία κανενός δημάρχου ή δημοτικής πλειοψηφίας. Είναι κοινωνικό αγαθό, είναι ζωή, είναι δημόσιος πλούτος, είναι το μέλλον των παιδιών μας και των επόμενων γενιών.
Οι πηγές μας, τα νερά μας, οι υποδομές ύδρευσης και το δικαίωμα των κατοίκων σε ασφαλές και προσιτό νερό δεν μπορούν να γίνονται αντικείμενο αποφάσεων που λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή εκείνων που επηρεάζονται άμεσα.
Καταγγέλλουμε την απαράδεκτη διαδικασία με την οποία προχώρησε αυτή η επιλογή.
Καταγγέλλουμε την περιφρόνηση προς τις τοπικές κοινωνίες και την απουσία ουσιαστικής δημοκρατικής διαβούλευσης.
Καταγγέλλουμε τη λογική ότι για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα αρκεί η ψήφος δεκατεσσάρων συμβούλων για να θεωρηθεί πως η κοινωνία δεν έχει τίποτα άλλο να πει.
Ποιος αποφάσισε ότι τα χωριά μας δεν δικαιούνται να έχουν λόγο; Ποιος αποφάσισε ότι οι κάτοικοι μπορούν να αγνοούνται όταν διακυβεύεται το μέλλον του νερού τους;
Αν η απόφαση είναι τόσο σωστή και τόσο συμφέρουσα για τους δημότες, γιατί δεν προηγήθηκε ουσιαστική ενημέρωση;
Γιατί δεν οργανώθηκαν γενικές συνελεύσεις στα χωριά;
Γιατί δεν δόθηκε στους κατοίκους η δυνατότητα να ακούσουν όλα τα δεδομένα, να θέσουν ερωτήματα και να εκφράσουν ελεύθερα τη γνώμη τους;
Οι δημότες δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο της δημοκρατίας.
Δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδέχονται τετελεσμένα επειδή κάποιοι αποφάσισαν ότι γνωρίζουν καλύτερα από αυτούς. Δεν θα δεχτούμε να αντιμετωπίζεται ο τόπος μας ως χώρος εφαρμογής αποφάσεων που λαμβάνονται χωρίς την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας.
Η μεταφορά της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ δημιουργεί κρίσιμα ερωτήματα για τον έλεγχο της διαχείρισης, το κόστος του νερού, τη συντήρηση των δικτύων, την εξυπηρέτηση των χωριών και την προστασία των πηγών μας. Για όλα αυτά απαιτούμε συγκεκριμένες απαντήσεις, όχι γενικόλογες υποσχέσεις και καθησυχαστικές δηλώσεις.
Δεν θα επιτρέψουμε να περάσει η απόφαση αυτή ως μια συνηθισμένη διοικητική πράξη. Δεν είναι! Είναι μια επιλογή που αφορά το παρόν και το μέλλον ολόκληρης της κοινωνίας και οφείλει να αντιμετωπιστεί με τη σοβαρότητα, τη διαφάνεια και τη δημοκρατική συμμετοχή που απαιτεί.
Καλούμε τον Δήμαρχο και όσους ψήφισαν υπέρ να αναλάβουν την πολιτική ευθύνη των επιλογών τους και να δώσουν καθαρές απαντήσεις στους δημότες. Η ευθύνη τους δεν τελειώνει με την καταμέτρηση των ψήφων. Αντίθετα, από εκεί αρχίζει η υποχρέωσή τους να λογοδοτήσουν στην κοινωνία.
Καλούμε τους κατοίκους όλων των χωριών, τους συλλόγους, τους φορείς και κάθε δημότη να μη συμβιβαστούν με τη σιωπή και την αδράνεια. Η υπεράσπιση του νερού αφορά όλους μας. Απαιτεί ενημέρωση, συλλογική δράση, μαζική συμμετοχή και οργανωμένη διεκδίκηση.
Το μήνυμά μας προς κάθε κατεύθυνση είναι σαφές:
Το νερό δεν είναι τσιφλίκι σας! Οι πηγές μας δεν είναι ιδιοκτησία σας! Οι δημότες δεν είναι υποτελείς κανενός!
Δεν θα νομιμοποιήσουμε με τη σιωπή μας αποφάσεις που πάρθηκαν χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή μας. Δεν θα παραιτηθούμε από το δικαίωμά μας να γνωρίζουμε, να κρίνουμε και να διεκδικούμε. Δεν θα επιτρέψουμε να αντιμετωπίζεται το νερό ως υπόθεση λίγων, όταν οι συνέπειες αφορούν ολόκληρη την κοινωνία.
Η δημοκρατία δεν είναι λευκή επιταγή. Η αυτοδιοίκηση δεν είναι εξουσία χωρίς λογοδοσία. Και το νερό δεν είναι εμπόρευμα για να αποφασίζουν άλλοι ερήμην μας!
Ο νόμος 5325/2026 που αφορά την υποχρεωτική συγχώνευση συνολικά 68 ΔΕΥΑ και μια «εθελοντική», αυτή της ΔΕΥΑ Ναυπακτίας, αποτελεί μια από τις πιο συγκρουσιακές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, καθώς μετατοπίζει τη διαχείριση του νερού από το επίπεδο της τοπικής κοινωνικής πρόνοιας στο πεδίο της κεντρικής, εταιρικής διακυβέρνησης.
Να σημειωθεί πως ο συγκεκριμένο νόμος πέρασε από τη Βουλή αποκλειστικά με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας (157 υπέρ, 131 κατά).
Καθολική είναι η αντίσταση των Δήμων, με δυναμικές κινητοποιήσεις ενώ προχωρούν δικαστικές προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το αν θα καταφέρουν να μπλοκάρουν ή να τροποποιήσουν την εφαρμογή του νόμου στην πράξη, μένει να φανεί.
Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η μάχη για το δημόσιο χαρακτήρα και την τιμολόγηση του νερού στην ελληνική περιφέρεια μόλις άνοιξε και αναμένεται μακρά, έντονη και με ανεξέλεγκτες συνέπειες.