«Είμαστε δημοτική αρχή περιορισμένων δυνατοτήτων. Είμαστε στα αποχωρητήρια μας» Με αυτό, το δικό του ιδιαίτερο, όπως συνηθίζει, αλλά με εύστοχο θα λέγαμε τρόπο ο αντιδήμαρχος τεχνικών υπηρεσιών αποτύπωσε τις δυσλειτουργίες που προστίθενται στη διοίκηση του δήμου σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, από το αποτέλεσμα δηλαδή των εκλογών μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων της νέας δημοτικής αρχής.
Πρόκειται για ένα διάστημα τριών μηνών στο οποίο η απερχόμενη δημοτική αρχή και οι απερχόμενοι δημοτικοί σύμβουλοι οφείλουν να ανταποκρίνονται στα καθήκοντά τους , παρά την ήττα των εκλογών.
Και το θέμα δεν είναι ψυχολογικό, αν ήταν μόνο αυτό, θα μπορούσε να ξεπεραστεί. Το πρόβλημα έγκειται στους περιορισμούς που βάζει η ίδια η νομοθεσία και αφορά όχι μόνο αυτό το διάστημα μετά τις εκλογές αλλά και ένα διάστημα πριν τις εκλογές , που το δημοτικό συμβούλιο λαμβάνει αποφάσεις μόνο για επείγοντα και εξαιρετικής σημασίας θέματα.
Ουσιαστικά είναι ένα μεγάλο διάστημα που αγγίζει το μισό περίπου χρόνο που δημιουργούνται προβλήματα δυσχεραίνοντας έτσι τη λειτουργία του δήμου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο κίνδυνος αναβολής του δημοτικού συμβουλίου λόγω έλλειψης απαρτίας. Το πρόβλημα των απουσιών στο δημοτικό συμβούλιο δεν παρατηρείται βέβαια κατά την προεκλογική και πολύ περισσότερο κατά τη μετεκλογική περίοδο.
Αρκετές οι απουσίες δημοτικών συμβούλων σε σημείο μάλιστα που ο δημοτικός σύμβουλος κ. Γούλας είχε ζητήσει να δοθούν στη δημοσιότητα αναλυτικά τα στοιχεία όχι μόνο με τις παρουσίες αλλά και με το χρόνο παρακολούθησης και συμμετοχής στο δημοτικό συμβούλιο των συμβούλων. Τα στοιχεία δεν ήρθαν στη δημοσιότητα και ούτε το πρόβλημα λύθηκε με αποτέλεσμα τα τελευταία δημοτικά συμβούλια να γίνονται με οριακή απαρτία, η οποία επιτυγχάνεται μετά από αρκετή καθυστέρηση και αφού πέφτουν αρκετά τηλέφωνα προς τους απόντες με την παράκληση να έρθουν για να γίνει δημοτικό συμβούλιο.
Πέρα όμως από τη συμμετοχή των δημοτικών συμβούλων στο συμβούλιο μια ακόμη δυσλειτουργία είναι η διαχείριση όχι μόνο της καθημερινότητας αλλά και κρίσεων. Αιρετοί που έχουν χάσει τις εκλογές καλούνται να διαχειριστούν θέματα και προβλήματα σε μια καθαρά μεταβατική περίοδο.
Γιατί στη χώρα μας δεν υπάρχει πάντοτε συνέχεια καθώς με την αλλαγή των φορέων εξουσίας επέρχονται σημαντικές αλλαγές στη διοίκηση και σε σημαντικά θέματα. Δυστυχώς η δημόσια διοίκηση δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από το πολιτικό προσωπικό και ως εκ τούτου κάθε εκλογικό αποτέλεσμα δημιουργεί έντονες αναταράξεις .
Εύλογα λοιπόν προκύπτει ο προβληματισμός γιατί να μην γίνεται άμεσα η παράδοση στη νέα δημοτική αρχή όπως ακριβώς συμβαίνει και με τη συγκρότηση της κυβέρνησης.
Γιατί αυτή η δίμηνη ή και τρίμηνη καθυστέρηση ανάληψης των δημοτικών και περιφερειακών αρχών;
Τι εξυπηρετεί;
Ας ελπίσουμε ότι δεν έχει προβλεφθεί αυτό το μεσοδιάστημα, για να καλύπτονται εκκρεμότητες, όπως ακούστηκε από δημοτικό σύμβουλο σε προηγούμενο δημοτικό συμβούλιο.
Το άρθρο 47 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα άρθρα του εκλογικού πλαισίου, καθώς καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται οι δημοτικοί και περιφερειακοί συνδυασμοί, τις προϋποθέσεις συμμετοχής των υποψηφίων και τη διαδικασία υποβολής των υποψηφιοτήτων στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Το άρθρο διατηρεί τη λογική του ενιαίου δημοτικού συνδυασμού. Κάθε παράταξη καταρτίζει έναν συνολικό συνδυασμό για ολόκληρο τον δήμο, με επικεφαλής τον υποψήφιο δήμαρχο και με επιμέρους υποψηφίους ανά εκλογική περιφέρεια και δημοτική κοινότητα. Στο ίδιο ψηφοδέλτιο εντάσσονται:
► οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι,
► οι υποψήφιοι σύμβουλοι κοινότητας,
► καθώς και οι εκπρόσωποι κοινοτήτων έως 300 κατοίκων.
Κάθε δημοτικός συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο δήμαρχο, τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, τους υποψήφιους συμβούλους δημοτικών κοινοτήτων και τους υποψήφιους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων, σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) τουλάχιστον των δημοτικών κοινοτήτων.
Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας δημοτικός συνδυασμός είναι:
α) Για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού συμβουλίου με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%).
β) Για τους υποψήφιους συμβούλους και τους εκπροσώπους κάθε δημοτικής κοινότητας, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε δημοτικής κοινότητας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%). Ειδικά στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακοσίους (300)κατοίκους ο συνδυασμός δύναται να έχει έως και τρεις (3) υποψηφίους εκπροσώπους.
γ) Από κάθε φύλο, ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου δημάρχου και εξαιρουμένων, από τον συνολικό αριθμό των υποψηφίων, των εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός δύναται να περιλαμβάνει υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους έως και το δέκα τοις εκατό (10%) του αριθμού των εδρών του δημοτικού συμβουλίου, εφόσον οι υποψήφιοι αυτοί κατά την 31η Δεκεμβρίου του έτους διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών συμπληρώνουν έως και το τριακοστό (30ο) έτος της ηλικίας τους.
► Κάθε συνδυασμός: α) Για τις δημοτικές εκλογές δύναται να περιλαμβάνει:
Έως έναν (1) υποψήφιο, o οποίος εκλέγεται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από έως και δεκαπέντε (15) μέλη.
Έως δύο (2) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από δεκαεννέα (19) έως είκοσι εννέα (29) μέλη.
Έως τρεις (3) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από τριάντα πέντε (35) μέλη και άνω.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός υποβάλλει συνολικό παράβολο ανάλογα με τον πληθυσμό του δήμου.
α) Χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους.
β) Δυο χιλιάδες πεντακόσια (2.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δύο χιλιάδων ενός (2.001) κατοίκων και δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων.
γ) τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δέκα χιλιάδων ενός (10.001) κατοίκων και πενήντα χιλιάδων (50.000) κατοίκων.
δ) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ πενήντα χιλιάδων ενός (50.001) κατοίκων και εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) κατοίκων.
ε) επτά χιλιάδες (7.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των εκατό πενήντα χιλιάδων ενός κατοίκων (150.001).
Σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνοντας για πρώτη φορά την ηλεκτρονική ψηφοφορία τόσο για τις αυτοδιοικητικές εκλογές όσο και για τα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και την ανάδειξη των συμβουλίων νέων.
Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που επιχειρεί να μεταφέρει σημαντικό μέρος της δημοκρατικής διαδικασίας στο ψηφιακό περιβάλλον. Μια νέα εκλογική διαδικασία που αργά ή γρήγορα θα επεκταθεί και στις εθνικές εκλογές, διευκολύνοντας όσους την ημέρα των εκλογών βρίσκονται εκτός του τόπου όπου είναι δημότες.
Αρχή από τις δημοτικές του 2028
Στο επίκεντρο της νέας αρχιτεκτονικής βρίσκεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με ηλεκτρονική ψήφο για την ανάδειξη δημάρχων/δημοτικών συμβουλίων και περιφερειαρχών/περιφερειακών συμβουλίων αρχής γενομένης από τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές το 2028.
Ο εκλογέας διατηρεί το δικαίωμα επιλογής ανάμεσα στη φυσική παρουσία και την ηλεκτρονική συμμετοχή, χωρίς να καταργείται η παραδοσιακή μορφή ψηφοφορίας. Ωστόσο, για την αποτροπή της διπλής ψήφου, όσοι επιλέγουν την ηλεκτρονική διαδικασία εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και αποκλείονται από την ψηφοφορία με φυσική παρουσία.
Η διαδικασία της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας προβλέπεται να διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου που θα λειτουργούν σε ολόκληρη τη χώρα υπό την προϋπόθεση να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 εκλογείς ανά δήμο, προκειμένου να διασφαλίζεται η μυστικότητα της ψήφου και η αξιοπιστία της διαδικασίας.