Η κοινωνία πειθάρχησε ευλαβικά θα έλεγε κανείς όλη αυτή την περίοδο στις υποδείξεις των ειδικών, όπως αυτές παρουσιάζονταν καθημερινά από την επιστημονική κοινότητα και τους πλέον αρμόδιους στον τομέα αυτό.
Η κοινωνία απέδειξε ότι μπορεί και υπακούει σε οδηγίες και υποδείξεις, όταν διαισθάνεται ότι αυτές θα λειτουργήσουν προς όφελος της. Συνεργάζεται, λοιπόν, όταν εμπιστεύεται αυτούς που κάθε φορά, και ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης, βρίσκονται στο τιμόνι.
Με τη σταδιακή άρση των μέτρων και την έξοδο από την καραντίνα, επανέρχεται πλέον στο προσκήνιο η πολιτική ηγεσία και η επιστημονική κοινότητα κάνει ένα βήμα πίσω. Η επαναφορά στη νέα πραγματικότητα αποτελεί πολιτική ευθύνη. Είναι δεδομένο ότι το πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία είναι πολύ μεγάλο και γίνεται πιο επώδυνο για οικονομίες ρηχές, όπως στη δική μας περίπτωση.
Η ελληνική οικονομία βασίζεται στον τομέα των υπηρεσιών και στον τουρισμό, που αυτή την περίοδο αποδείχτηκε πόσο επισφαλής είναι. Φάνηκε ξεκάθαρα πια ότι δεν μπορεί το παραγωγικό μοντέλο μιας χώρας και μιας περιοχής να είναι μονόπλευρα προσανατολισμένο στον τουρισμό και μάλιστα χωρίς ισχυρές υποδομές.
Το ξεκίνημα μετά την καραντίνα με τον τρόπο που γίνεται φαίνεται να δημιουργεί προβληματισμό, κενά και έντονες επιφυλάξεις. Οι περισσότεροι επαγγελματικοί κλάδοι, και ιδιαίτερα αυτοί που σχετίζονται με την εστίαση και τον τουρισμό, κάνουν λόγο για μεγάλη καθυστέρηση, ενώ είναι έντονη η τάση να μην βγουν τα λουκέτα από επιχειρήσεις που αναγκαστικά ανέστειλαν τη λειτουργία τους.
Όλοι περιμένουν να ακούσουν μέτρα και πρωτόκολλα, τα οποία όμως καθυστερούν με αποτέλεσμα να διογκώνεται η αγωνία και η ανασφάλεια των επαγγελματιών και όλων αυτών που ετοιμάζονται να μπουν στην ανεργία. Μέχρι στιγμής αυτό το ξεκίνημα φαίνεται να γίνεται χωρίς πυξίδα και σε αχαρτογράφητα νερά.
Αυτή η γενική αίσθηση φαίνεται να κλονίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών και να ενισχύει την πεποίθηση ότι στην περίοδο της κρίσης το μήνυμα για τους πολλούς είναι να πλένουν καλά τα χέρια τους, ενώ οι λίγοι είναι αυτοί που τρίβουν τα χέρια τους. Την ίδια αγωνία και ανασφάλεια βιώνουν και οι επαγγελματίες στη Ναυπακτία, μια περιοχή που σε όλα σχεδόν τα προεκλογικά προγράμματα των δημοτικών παρατάξεων δίνεται προτεραιότητα στον τουρισμό.
Ο δήμος μέχρι στιγμής έχει πάρει τις αποφάσεις που προβλέπονται από το νόμο για τα δημοτικά τέλη και έχει προχωρήσει στις δίμηνες και τετράμηνες προσλήψεις που του δίνει το δικαίωμα ο νόμος να κάνει αυτή την περίοδο.
Σώζεται όμως η κατάσταση και μπορεί να επιβιώσει η κοινωνία με τέτοιες ενέσεις μικρής διάρκειας;
Μέχρι στιγμής ο δήμος δεν έχει δώσει το στίγμα του για την επόμενη μέρα. Ζήτησε γραπτές προτάσεις, οι οποίες αποσπασματικά βλέπουν το φως της δημοσιότητας.
Βλέπουμε στιγμιαία κάποιο κλαδί, δεν έχουμε την εικόνα ούτε καν του δέντρου.
Την αποκλειστική ευθύνη όμως την έχει ο δήμος. Αυτός βάζει την ατζέντα της συζήτησης, συνεργάζεται με τους φορείς, επεξεργάζεται τα δεδομένα, αναλαμβάνει τον συντονισμό και δίνει το στίγμα. Μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει φανεί ξεκάθαρα. Μοναδική μικρή παρένθεση η ηλεκτρονική διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε πριν δυο μέρες με κατάθεση προτάσεων, χωρίς και αυτή να ξεκινά με εισήγηση του δημάρχου.
Αντίθετα το τελευταίο διάστημα οι δημότες βρίσκονται μπροστά σε αντιπαραθέσεις εντυπώσεων. Χάνεται φαιά ουσία και καταναλώνεται απίστευτο «μελάνι» σε ανακοινώσεις, αναρτήσεις, δελτία τύπου και αντιπαραθέσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το τελευταίο δημοτικό συμβούλιο.
Πάνω από τέσσερις ώρες διήρκησε η συζήτηση για το έργο της ανάπλασης. Το θέμα της επόμενης μέρας για τη Ναυπακτία δεν ήταν καν στην ατζέντα και μετατέθηκε για επόμενο συμβούλιο. Ας ελπίσουμε ότι σε αυτό το συμβούλιο θα ακουστούν μεστές και ρεαλιστικές προτάσεις.
Βρισκόμαστε ένα χρόνο μετά τις δημοτικές εκλογές. Ο καιρός περνά γρήγορα. Τα προβλήματα διογκώνονται και οι αντοχές των δημοτών δοκιμάζονται αυτή την περίοδο και πιθανότατα η δοκιμασία να είναι πιο μεγάλη από φθινόπωρο.
Χρειάζεται πυξίδα σε αυτή την πορεία προς τη «κανονικότητα» που σίγουρα δεν θα είναι η ίδια.
Με εκδηλώσεις που ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής, η Ναύπακτος γιόρτασε με λαμπρότητα την Αγία Παρασκευή.
Στις 19:00 τελέστηκε Μεγάλος Πολυαρχιερατικὸς Εσπερινός, χοροστατούντων των Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιερόθεου και Ισπανίας & Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπου.
Ακολούθησε αρτοκλασία στην Πλατεία Φαρμάκη, ενώ ακολούθησε η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Αγίας Παρασκευής στους δρόμους της πόλης, με τη συμμετοχή του Κλήρου, των τοπικών αρχών, πλήθους πιστών και με επικεφαλής την Παπαχαραλαμπείο Φιλαρμονική.
Ανήμερα της εορτής, Κυριακή 26 Ιουλίου στις 7:00 το πρωί θα τελεστεί ο Πανηγυρικός Όρθρος και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα τελεστούν ο Εσπερινός και η Ιερά Παράκληση προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής.
Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου διοργανώνουν εκδήλωση για τους απόδημους Ναυπακτίους, την Τρίτη, 28 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30 στο Ενετικό Λιμάνι (δυτικός βραχίονας).
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Μητροπόλεως υπό τη διεύθυνση του Π.Αναστασόπουλου και τμήματα του Λαογραφικού Πολιτιστικού Χορευτικού Ομίλου Ναυπάκτου (Λ.Π.Χ.Ο.Ν.) «Ανεμογιάννης» και του Ναυπακτιακού Χορευτικού Ομίλου Φίλων Ελληνικής Παράδοσης (ΝΑ.Χ.Ο.Φ.Ε.Π.) «Ναυς».
Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.