Μια από τις βασικές αρμοδιότητες που έχει εκχωρήσει το κράτος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι ο χωροταξικός σχεδιασμός, που κυρίως αφορά τον καθορισμό των κατευθυντήριων αρχών του πολεοδομικού σχεδιασμού για την βιώσιμη οικιστική ανάπτυξη.
Αυτός ο σχεδιασμός σε μια οργανωμένη κοινωνία εξασφαλίζει κοινόχρηστους χώρους όπως πλατείες, πάρκα αναψυχής, χώρους για παιδικούς σταθμούς, χώρους για σχολεία όλων των βαθμίδων, χώρο για διοικητικές υπηρεσίες, χώρους άθλησης, χώρο για οχλούσες δραστηριότητες κλπ.
Με δύο λόγια μέσω της οργάνωσης του χώρου επιδιώκεται η διασφάλιση της οικιστικής οργάνωσης με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και να εξασφαλίζονται οι τεχνικές υποδομές και ο κοινωνικός εξοπλισμός που θα κάνουν ευχάριστη την καθημερινότητα όλων των πολιτών.
Ασφαλώς σε προηγμένες κοινωνίες λαμβάνεται ειδική πρόνοια για τα άτομα με ειδικές ανάγκες ή τα άτομα που βρίσκονται σε κρίσιμες ηλικίες (παιδιά ή απόμαχοι της ζωής) και αυτό αποτελεί δείγμα του πολιτισμού μια κοινωνίας.
Η εκχώρηση της αρμοδιότητας του σχεδιασμού των πόλεων και των κοινοτήτων στις τοπικές κοινωνίες έχει ιδιαίτερη σημασία. Βάζει την κοινωνία και τους εκπροσώπους της ενώπιον των ευθυνών τους. Ως κοινωνία πρέπει να απαντήσουμε το ερώτημα, σε ποια πόλη θέλουμε να ζούμε; Πως ιεραρχούμε τις προτεραιότητές μας ως τοπική κοινωνία; Τι θέση έχει το παιδί μας στην ιεράρχηση των αξιών μας; κλπ
Δεν είναι τυχαίο ότι η πόλη μας αδυνατεί εδώ και δεκαετίες να ολοκληρώσει το ΓΠΣ. Δεν είναι επίσης τυχαίο ότι ο πρώην δήμος Αντιρρίου παρόλο που ολοκλήρωσε την τυπική διαδικασία του ΣΧΟΑΠ και πλήρωσε γι’ αυτό σημαντικά ποσά, τελικά διχάστηκε ως κοινωνία και καταδικάστηκε στην άναρχη δόμηση εξ αιτίας του λαϊκισμού ορισμένων εκπροσώπων του. Ανθρώπων δηλαδή που επενδύουν σε “πρωτόγονες” κοινωνικές αντιλήψεις και οι οποίοι έντεχνα καλλιεργούν την άποψη ότι το ατομικό συμφέρον είναι πάνω από το κοινωνικό.
Αυτός ο τρόπος λειτουργίας μιας κοινωνίας λειτουργεί εκπαιδευτικά για το σύνολο των μελών της και διαιωνίζει τα αδιέξοδα. Ενώ όλοι αντιλαμβανόμαστε το σωστό στην πράξη το αρνούμαστε. Η καθημερινότητά μας το αποδεικνύει.
Με αφορμή το τριήμερο της καθαρής Δευτέρας φάνηκε η πραγματική ιεράρχηση των αξιών μας. Το προαύλιο του πρώτου Γυμνασίου-Λυκείου γέμισε από αυτοκίνητα. Τα γήπεδα που κάθε μέρα μέχρι αργά το βράδυ σφύζουν από ζωή και χαρούμενες παιδικές φωνές κατακτήθηκαν πάλι από το αυτοκίνητα.
Τα παιδιά ας πάνε αλλού. Προτεραιότητα στη Ναύπακτο έχει το αυτοκίνητο. Αυτό είναι το μήνυμα που έστειλαν αυτοί που άνοιξαν τις πόρτες για να μπουν τα αυτοκίνητα και να φύγουν τα παιδιά από το φυσικό τους χώρο.
Άραγε σκέφτηκαν οι αρμόδιοι τους κινδύνους που διατρέχει η νεολαία μας όταν βγαίνει από το σχολείο και τον αθλητικό χώρο; Σκέφθηκαν μήπως οι αρμόδιοι ότι άνοιξαν την κερκόπορτα ώστε και τα επόμενα τριήμερα να γίνει το ίδιο και τελικά τα προαύλια των σχολείων να ξαναγίνουν παρκινγκ ;
Ένα σημαντικό έργο της προηγούμενης δημοτικής αρχής προς τη νεολαία το αφαιρέσαμε στο βωμό της διευκόλυνσης της πρόσβασης των αυτοκινήτων.
Και κανείς δεν αμφισβητεί την αναγκαιότητα χώρων στάθμευσης. Είναι θέμα που συζητιέται χρόνια τώρα.
Όμως τι κάνουμε μέχρι να σχεδιάσουμε και να εξασφαλίσουμε χώρους στάθμευσης;
Πόσο απέχουμε ως κοινωνία από τον πολεοδομικό σχεδιασμό που έχουμε πραγματική ανάγκη;
Πόσο εύκολα αντιστρέφουμε την ιεράρχηση των αναγκών μας;
Μήπως τελικά η τοπική αυτοδιοίκηση υποτάσσεται στη δύναμη της ψήφου;
Με εκδηλώσεις που ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής, η Ναύπακτος γιόρτασε με λαμπρότητα την Αγία Παρασκευή.
Στις 19:00 τελέστηκε Μεγάλος Πολυαρχιερατικὸς Εσπερινός, χοροστατούντων των Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιερόθεου και Ισπανίας & Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπου.
Ακολούθησε αρτοκλασία στην Πλατεία Φαρμάκη, ενώ ακολούθησε η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Αγίας Παρασκευής στους δρόμους της πόλης, με τη συμμετοχή του Κλήρου, των τοπικών αρχών, πλήθους πιστών και με επικεφαλής την Παπαχαραλαμπείο Φιλαρμονική.
Ανήμερα της εορτής, Κυριακή 26 Ιουλίου στις 7:00 το πρωί θα τελεστεί ο Πανηγυρικός Όρθρος και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα τελεστούν ο Εσπερινός και η Ιερά Παράκληση προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής.
Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου διοργανώνουν εκδήλωση για τους απόδημους Ναυπακτίους, την Τρίτη, 28 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30 στο Ενετικό Λιμάνι (δυτικός βραχίονας).
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Μητροπόλεως υπό τη διεύθυνση του Π.Αναστασόπουλου και τμήματα του Λαογραφικού Πολιτιστικού Χορευτικού Ομίλου Ναυπάκτου (Λ.Π.Χ.Ο.Ν.) «Ανεμογιάννης» και του Ναυπακτιακού Χορευτικού Ομίλου Φίλων Ελληνικής Παράδοσης (ΝΑ.Χ.Ο.Φ.Ε.Π.) «Ναυς».
Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.