Άρθρο του βουλευτή ΚΙΝ.ΑΛ – ΠΑΣΟΚ Δημήτρη Κωνσταντόπουλου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, με αφορμή τον εορτασμό της Πανελλήνιας Ημέρας Σχολικού Αθλητισμού
“Τα τελευταία χρόνια η Διεύθυνση Φυσικής Αγωγής της Γενικής Διεύθυνσης Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Υ.ΠΑΙ.Θ. προτρέπει τις σχολικές μονάδες να εορτάζουν την Πανελλήνια Ημέρα Σχολικού Αθλητισμού, υλοποιώντας αθλητικές δράσεις εντός σχολικού ωραρίου. Πόσο έτοιμα είναι, όμως, τα σχολεία να γιορτάσουν και να υποστηρίξουν συστηματικά και αποτελεσματικά τον σχολικό αθλητισμό; Και δεν αναφέρομαι μόνο στα ολιγοθέσια, τα οποία δεν διαθέτουν εκπαιδευτικό του κλάδου ΠΕ11 Φυσικής Αγωγής, αλλά και στις αθλητικές υποδομές και δομές που χρειάζεται να έχει ένα σχολείο για να μπορεί να αναπτύξει ανάλογες δραστηριότητες.
Το ζήτημα, λοιπόν, που ανακύπτει, αφορά στην ουσία των προθέσεων της Πολιτείας. Ενδιαφέρεται πραγματικά για την ανάπτυξη του σχολικού αθλητισμού; Και τούτο διότι, κατά την άποψή μου, ο σχολικός αθλητισμός χρειάζεται να είναι πάντοτε στο επίκεντρο της πολιτικής του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και μάλιστα να αποτελεί το κύριο μέσο ανάπτυξης και προώθησης του αθλητισμού και όχι ένα αποσπασματικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Επιστημονικές μελέτες επισημαίνουν ολοένα και πιο συχνά ότι η συστηματική επαφή των ατόμων με τον αθλητισμό σε πρώιμα αναπτυξιακά στάδια συμβάλλει καθοριστικά στην ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη και βεβαίως στην υιοθέτηση υγιεινής διατροφής και ενός υγιούς τρόπου ζωής. Ταυτόχρονα, βοηθά τα άτομα να αποκτούν θετικές στάσεις προς τη ζωή, όπως επίσης και υψηλά εσωτερικά κίνητρα για την επίτευξη των στόχων.
Η κοινωνική αποστολή του σχολικού αθλητισμού, λοιπόν, είναι ανεκτίμητη. Ο σχολικός αθλητισμός με όλα τα οφέλη που συμπεριλαμβάνει (προώθηση αξιών και δεξιοτήτων ζωής) είναι μια μεγάλη κοινωνική επένδυση. Συμβάλλει στη βελτίωση της υγείας των παιδιών, την ομαλή κοινωνικοποίησή τους και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης. Στη χώρα μας, ωστόσο, αυτό δεν έχει εμπεδωθεί ούτε στη συνείδηση των πολιτικών και όσων συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικής στον τομέα της παιδείας και του αθλητισμού, ούτε βεβαίως στο συλλογικό υποσυνείδητο. Ούτε φαίνεται να προβληματίζουν την κοινωνία μας τα αποτελέσματα ερευνών, όπως αυτής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εφηβική παχυσαρκία στην Ευρώπη (δημοσίευση: Μάιος 2017) που κατατάσσουν την Ελλάδα στην κορυφή της λίστας με τα πιο παχύσαρκα παιδιά στην Ευρώπη, με το 6,5% των εφήβων στη χώρα μας να είναι παχύσαρκο, όταν ο μέσος όρος στην Ευρώπη είναι στο 4%.
Στόχος μας πρέπει να είναι να αναπτύξουμε τον σχολικό αθλητισμό, αλλά όχι με αποσπασματικές ενέργειες. Είναι θετικό, για παράδειγμα, ότι πρόσφατα εντάχθηκε το πρόγραμμα κολύμβησης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση έστω και καθυστερημένα, αν λάβουμε υπόψη ότι στην Αγγλία, που είναι και αυτή μια ιστορικά ναυτική χώρα με μεγάλη ακτογραμμή, διδάσκεται από το 1914 στις ηλικίες 3-6 ετών. Ωστόσο, αποτελεί μια αποσπασματική πολιτική. Και τούτο είναι το μεγάλο πρόβλημα του ελληνικού κράτους, η ασυνέχεια σε πολιτικές σε πεδία μείζονος σημασίας, όπως η παιδεία ή η υγεία. Επιχειρήθηκε το 2009 επί ΠΑΣΟΚ να γίνει ο «χάρτης» των αθλητικών υποδομών της χώρας, να ξέρουμε τι υπάρχει που, σε ποια κατάσταση βρίσκεται, ποιες ανάγκες καλύπτει, ποιος χρηματοδοτεί τη συντήρησή του και ποια η οικονομική του βιωσιμότητα. Ένα χρήσιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό και την χωροθέτηση νέων αθλητικών εγκαταστάσεων. Για να ξέρει κάθε πολιτική ηγεσία τις ανάγκες σε αθλητικές υποδομές κάθε γειτονιάς και κάθε σχολείου, που χρειάζονται συμβάσεις με τον ιδιωτικό τομέα και βεβαίως σε ποιο στάδιο συντήρησης βρίσκεται το σύνολο των αθλητικών υποδομών της χώρας. Τι απέγινε αυτή η πρωτοβουλία ουδείς γνωρίζει.
Η Πανελλήνια Ημέρα Σχολικού Αθλητισμού ή η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Αθλητισμού, που διανύουμε, για να μην αποτελούν για τη χώρα μας ένα «πουκάμισο αδειανό» χρειάζεται να γίνουν η αφορμή για να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο εθνικό σχέδιο για τον αθλητισμό. Και ως προς τον σχολικό αθλητισμό, να παραδειγματιστούμε από χώρες, όπως η Γερμανία, η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο ή οι σκανδιναβικές χώρες που υιοθετούν μια πολυδύναμη προσέγγιση, διασυνδέοντας τη διδασκαλία της φυσικής αγωγής με μαθήματα των κοινωνικών και φυσικών επιστημών και εντάσσοντάς τη στη σχολική καθημερινότητα”.
Με εκδηλώσεις που ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής, η Ναύπακτος γιόρτασε με λαμπρότητα την Αγία Παρασκευή.
Στις 19:00 τελέστηκε Μεγάλος Πολυαρχιερατικὸς Εσπερινός, χοροστατούντων των Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιερόθεου και Ισπανίας & Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπου.
Ακολούθησε αρτοκλασία στην Πλατεία Φαρμάκη, ενώ ακολούθησε η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Αγίας Παρασκευής στους δρόμους της πόλης, με τη συμμετοχή του Κλήρου, των τοπικών αρχών, πλήθους πιστών και με επικεφαλής την Παπαχαραλαμπείο Φιλαρμονική.
Ανήμερα της εορτής, Κυριακή 26 Ιουλίου στις 7:00 το πρωί θα τελεστεί ο Πανηγυρικός Όρθρος και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα τελεστούν ο Εσπερινός και η Ιερά Παράκληση προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής.
Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου διοργανώνουν εκδήλωση για τους απόδημους Ναυπακτίους, την Τρίτη, 28 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30 στο Ενετικό Λιμάνι (δυτικός βραχίονας).
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Μητροπόλεως υπό τη διεύθυνση του Π.Αναστασόπουλου και τμήματα του Λαογραφικού Πολιτιστικού Χορευτικού Ομίλου Ναυπάκτου (Λ.Π.Χ.Ο.Ν.) «Ανεμογιάννης» και του Ναυπακτιακού Χορευτικού Ομίλου Φίλων Ελληνικής Παράδοσης (ΝΑ.Χ.Ο.Φ.Ε.Π.) «Ναυς».
Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.