Το Σάββατο 31 Αυγούστου 2024 στις 19:30 θα πραγματοποιηθούν τα Εγκαίνια του Μουσείου Κάστρου Ναυπάκτου και των έργων «Συντήρηση και Αποκατάσταση νοτιοανατολικού τμήματος των οχυρώσεων Ναυπάκτου» και «Στερέωση και Αποκατάσταση Βεζίρ Τζαμιού και Οθωμανικών Κρηνών» από την υπουργό πολιτισμού Δρ. Λίνα Μενδώνη.
Θα ακολουθήσει στις 20:30 σύντομη παρουσίαση των έργων στο ανώτερο διάζωμα του Κάστρου από την Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ, Δρ Ολυμπία Βικάτου.
Σε περίπτωση βροχής, η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στην Παπαχαραλάμπειο Αίθουσα στη Ναύπακτο.
Τα εγκαίνια του Μουσείου θα πλαισιώσει η Μικτή Χορωδία Ναυπάκτου.
Λίγα λόγια για τα έργα
Μουσείο Κάστρου Ναυπάκτου
Το Μουσείο Κάστρου Ναυπάκτου υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του διακρατικού προγράμματος Coastal Heritage Network (CoHeN), Interreg V Greece-Italy 2014-2020, στο οποίο η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας ήταν επικεφαλής εταίρος. Μέσω του ίδιου έργου υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις στα κάστρα Ναυπάκτου, Βόνιτσας και στο φρούριο του Αλή Πασά στο Άκτιο. Στο Κάστρο Ναυπάκτου αναστηλώθηκαν τα ανατολικά τείχη της οχύρωσης και συγκεκριμένα στο μεσοπύργιο διάστημα (Μ29-Μ30), από τη λεγόμενη Ωραία Ντάπια έως τον πύργο του Ρολογιού. Έγιναν εκτεταμένοι καθαρισμοί από τη βλάστηση, αναστήλωση όλων των επάλξεων και στερεωτικές εργασίες στο τείχος, με συμπληρώσεις αρμολογήματος. Επίσης, πραγματοποιήθηκαν ανασκαφικές εργασίες στα δώματα των προμαχώνων της Ωραίας Ντάπιας και του Πύργου του Ρολογιού και ολοκληρώθηκαν οι εργασίες ανάδειξής τους.
Το Μουσείο του Κάστρου αποτελεί την πρώτη μόνιμη αρχαιολογική έκθεση στη Ναύπακτο και περιλαμβάνει εκθέματα από τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή καστροπολιτεία. Στο πλαίσιο του έργου συντάχθηκαν και εγκρίθηκαν η μουσειολογική, μουσειογραφική και η μελέτη στήριξης των αντικειμένων το 2022 και ξεκίνησε η υλοποίηση της έκθεσης, η οποία ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2023. Αξιοποιήθηκαν επίσης πιστώσεις από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανήλθε στις 350.000 ευρώ.
Το Μουσείο Κάστρου Ναυπάκτου στεγάζεται σε δύο χώρους εντός του ανώτερου περιβόλου του οχυρωμένου χώρου, οι οποίοι είχαν αναστηλωθεί στο πλαίσιο του έργου του ΤΑΠΑ «Κάστρων Περίπλους». Για τις ανάγκες της δημιουργίας της έκθεσης, αυτοί ανακαινίστηκαν ξανά, τοποθετήθηκε φωτισμός, κλιματισμός και συστήματα ασφαλείας. Η αρχαιολογική έκθεση αναπτύσσεται σε τέσσερις καμαροσκεπείς αίθουσες, ενσωματωμένες στην Ακρόπολη. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της έγινε προμήθεια ειδικών μεταλλικών κατασκευών, προθηκών και στηριγμάτων και κατασκευή βάθρων, σχεδιασμός και παραγωγή εποπτικού υλικού. Επιλέχθηκαν, συντηρήθηκαν και εκτέθηκαν σημαντικά ευρήματα από ανασκαφές στο Κάστρο και την πόλη της Ναυπάκτου, τα οποία αναδεικνύουν την ιστορία της από την πρωτοβυζαντινή περίοδο έως τον 19ο αιώνα. Η έκθεση εμπλουτίζεται με δύο θεματικές προβολές.
Επίσης, το μεμονωμένο κτήριο της Οπλοθήκης λειτουργεί ως χώρος πληροφόρησης για την ιστορία της Ναυπάκτου και τις αναστηλωτικές επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν σε αυτήν από το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και ως χώρος ενημέρωσης κοινού και εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Στο πλαίσιο του έργου εκδόθηκαν φυλλάδια για το Κάστρο Ναυπάκτου, πινακίδες και σήμανση για τους επισκέπτες, καθώς και οδηγός της έκθεσης.
«Συντήρηση και Αποκατάσταση του νοτιοανατολικού τμήματος των οχυρώσεων της Ναυπάκτου»
Το έργο εντάχθηκε στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020, στο Μέτρο 19 «Τοπική Ανάπτυξη με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων CLLD/LEADER», υπομέτρο 19.2 «Στήριξη για την υλοποίηση δράσεων υπό την τοπική στρατηγική ανάπτυξης για παρεμβάσεις Δημοσίου χαρακτήρα», το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το έργο υλοποιήθηκε με αυτεπιστασία, με εγκεκριμένο προϋπολογισμό 600.000 ευρώ, από τον Απρίλιο 2021 έως τον Φεβρουάριο 2024. Οι επεμβάσεις έγιναν στη βάση της ομώνυμης μελέτης, η οποία εγκρίθηκε από το ΥΠΠΟ το Νοέμβριο 2019, με συμπληρωματικές τροποποιήσεις, που έγιναν κατά τη διάρκεια του έργου.
Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο για τη διάσωση και αποκατάσταση των νοτιοανατολικών επιθαλάσσιων τειχών, καθώς και του νοτιοδυτικού ημικυκλικού προμαχώνα, της μεσαιωνικής καστροπολιτείας Ναυπάκτου, τα οποία είχαν υποστεί πολύ μεγάλες φθορές από την θάλασσα, αλλά και ανθρωπογενείς επεμβάσεις. Ο ανατολικός προμαχώνας του Φάρου στο λιμάνι της Ναυπάκτου, το τείχος έως το ύψος των επάλξεων και ο περίδρομος αποκαταστάθηκαν πλήρως έως την οδό Μπότσαρη, όπου η συνέχεια του τείχους διακόπτεται. Προηγουμένως καθαιρέθηκαν όλες οι αυθαίρετες κατασκευές, απομακρύνθηκε βλάστηση και επικαθίσεις και συμπληρώθηκαν μεγάλα τμήματα του τείχους που είχαν γκρεμιστεί τις προηγούμενες δεκαετίες. Στον προμαχώνα του Φάρου αποκαταστάθηκαν οι επάλξεις και πραγματοποιήθηκε ανασκαφική έρευνα στο εσωτερικό του. Στον νοτιοδυτικό ημικυκλικό προμαχώνα και το συνεχόμενο με αυτόν τείχος πραγματοποιήθηκαν επίσης εργασίες απομάκρυνσης αυθαίρετων κατασκευών, ανασκαφική έρευνα στο εσωτερικό του προμαχώνα, πλήρης αποκατάσταση των επάλξεων, των κανονιοθυρίδων και του περιδρόμου, αρμολόγημα της πλατείας και της όψης του προμαχώνα. Πραγματοποιήθηκε επίσης εκτενής περιμετρική αποχωμάτωση, η οποία, σε συνδυασμό με την ανασκαφική έρευνα, αποκάλυψε την πλευρική πυλίδα-κανονιοθυρίδα και ανέδειξε τον προμαχώνα στο πλήρες ύψος του, αποδίδοντας την πόλη ένα νέο σημείο θέασης των τειχών.
«Στερέωση του Βεζίρ Τζαμιού και αποκατάσταση των Οθωμανικών Κρηνών της Ναυπάκτου»
Το έργο εντάχθηκε στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020, στο Μέτρο 19 «Τοπική Ανάπτυξη με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων CLLD/LEADER», υπομέτρο 19.2 «Στήριξη για την υλοποίηση δράσεων υπό την τοπική στρατηγική ανάπτυξης για παρεμβάσεις Δημοσίου χαρακτήρα», το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το έργο υλοποιήθηκε με αυτεπιστασία, από τον Απρίλιο 2021 έως τον Ιανουάριο 2024. Οι επεμβάσεις έγιναν στη βάση των εγκεκριμένων μελετών «Αποτύπωση και Στερέωση του Βεζίρ Τζαμιού στη Ναύπακτο» και «Αποκατάσταση και ανάδειξη των κρηνών του Κάστρου Ναυπάκτου». Ο αρχικός προϋπολογισμός ήταν 200.000 ευρώ, ωστόσο λόγω νέων ανασκαφικών δεδομένων υπήρξε αύξηση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου στα 256.000 ευρώ.
Στο πλαίσιο του έργου αποχωματώθηκε, ανασκάφηκε και αναδείχθηκε το Βεζίρ Τζαμί, στο τέταρτο διάζωμα της καστροπολιτείας, και ο περιβάλλων χώρος του, ο οποίος ήταν καλυμμένος με επιχώσεις και βλάστηση. Αποκαλύφθηκε το προστώο, οι περιμετρικοί τοίχοι του κυρίως χώρου, το μιχράμπ, τα θεμέλια του μιναρέ και ταφές. Από την ανασκαφή στο εσωτερικό του τεμένους εντοπίστηκε η προγενέστερη οικοδομική φάση του 17ου αιώνα, που αντιστοιχεί πιθανόν στο μνημονευόμενο στις πηγές «Τζαμί των Πηγαδιών», καθώς και τμήματα προγενέστερων κτηρίων, πιθανόν υστεροβυζαντινών, τα οποία είχαν ενσωματωθεί στη θεμελίωση. Το συγκρότημα αρμολογήθηκε και αποκαταστάθηκε η εξωτερική επένδυση του μιναρέ και του κυρίως τετράπλευρου χώρου, από ορθογωνισμένες λιθόπλινθους και πλίνθους, όσο επέτρεπε το αυθεντικό υλικό. Ο χώρος περιφράχθηκε και είναι ορατός και επισκέψιμος.
Πραγματοποιήθηκαν επίσης εργασίες σε έντεκα οθωμανικές κρήνες εντός του παραδοσιακού οικισμού της Ναυπάκτου. Eμβληματικές κρήνες, τοπόσημα γειτονιών του ιστορικού κέντρου, όπως η κρήνη Μεγαλομάτα, η κρήνη του Βεζίρ Τζαμιού, η κρήνη της Σιδηρόπορτας και του Αγίου Κήρυκου αποκαταστάθηκαν στην αρχική τους μορφή.
Ο Δήμος Ναυπακτίας υποδέχεται την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ σε μία μουσική γιορτή που σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του σημαντικού έργου αποκατάστασης και ανάδειξης του Ενετικού Λιμανιού της Ναυπάκτου, το οποίο υλοποιήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Η συναυλία τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2026, στις 21:00, στο Ενετικό Λιμάνι, υπό τη διεύθυνση του διακεκριμένου αρχιμουσικού Μύρωνα Μιχαηλίδη και με τη συμμετοχή της υψιφώνου Τζίνας Φωτεινοπούλου.
Το Ενετικό Λιμάνι, ένα από τα πλέον εμβληματικά μνημεία και αναγνωρίσιμα τοπόσημα της Ναυπάκτου, αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του ιστορικού οχυρωματικού συνόλου της πόλης. Οι εργασίες που υλοποίησε το Υπουργείο Πολιτισμού συνέβαλαν ουσιαστικά στην προστασία και την αποκατάσταση του μνημείου, καθώς και στην ανάδειξη της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και ιστορικής φυσιογνωμίας του. Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το Ενετικό Λιμάνι αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο ως σημείο αναφοράς για την πόλη, τους κατοίκους και τους επισκέπτες της. Η πραγματοποίηση της συναυλίας σε αυτό το μοναδικό μνημειακό χώρο υπογραμμίζει τη διαχρονική σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Υπό το φως της πανσελήνου, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ θα παρουσιάσει ένα ξεχωριστό μουσικό πρόγραμμα με ορχηστρικά έργα και μελωδίες του κλασικού ρεπερτορίου. Το κοινό θα ταξιδέψει από τις δημοφιλείς άριες του Georges Bizet και του Giacomo Puccini έως την εντυπωσιακή “Granada” του Agustín Lara, και από τους Ουγγρικούς Χορούς του Johannes Brahms μέχρι τα ιδιαίτερα ηχοχρώματα των Σλαβονικών Χορών του Antonín Dvořák και τους μεγαλοπρεπείς ρυθμούς των βαλς και των εμβατηρίων του Johann Strauss και του Robert Stolz.
Τη συναυλία θα τιμήσει με την παρουσία της η Υπουργός Πολιτισμού κ.Λίνα Μενδώνη. Την παρουσίαση θα αναλάβει η δημοσιογράφος Μαριλένα Γεραντώνη, ενώ η βραδιά θα μεταδοθεί ζωντανά από την ΕΡΤ3.
Το καλοκαίρι μπορεί να συνδυάζεται με ένα ποτό και καλή παρέα, όμως η κατανάλωση αλκοόλ χρειάζεται πάντα μέτρο. Ας δούμε πόσο αλκοόλ περιέχει κάθε ποτό που καταναλώνει κάποιος.
Η περιεκτικότητα σε αλκοόλ διαφέρει ανάλογα με το είδος και την ετικέτα κάθε ποτού. Ενδεικτικά, όμως, οι ποσότητες ανά τυπική μερίδα κινούνται περίπου ως εξής:
• Ξηρό λευκό ή κόκκινο κρασί (150 ml, 12%): περίπου 14 γραμμάρια καθαρής αιθανόλης.
• Ούζο (50 ml, 40%): περίπου 16 γραμμάρια αλκοόλ.
• Τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο (50 ml, 40%-42%): περίπου 16-17 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ.
Η προσθήκη νερού ή πάγου στο ούζο και το τσίπουρο αυξάνει τον συνολικό όγκο του ποτού, χωρίς όμως να μειώνει την ποσότητα αλκοόλ που περιέχεται σε αυτό.
Σε κάθε περίπτωση, όταν πρόκειται να οδηγήσουμε, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να μην καταναλώσουμε καθόλου αλκοόλ.
Ο Ανδρέας Χ. Κωνσταντόπουλος, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης “Αλλάζουμε Πλεύση,” αναφέρεται στην αξιοποίηση των Ιαματικών Λουτρών Στάχτης. Σημειώνει στην ανακοίνωσή του:
“Μια επίσκεψη στα Ιαματικά Λουτρά Στάχτης, στη Φαμίλα, είναι αρκετή για να αντιληφθεί κανείς τόσο τη μοναδικότητα του τόπου όσο και το μέγεθος μιας αναπτυξιακής ευκαιρίας που παραμένει επί χρόνια ουσιαστικά αναξιοποίητη.
Μέσα σε ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον, κάτω από τα μεγάλα πλατάνια και στην ευρύτερη περιοχή του Ευήνου, οι πέτρινες εγκαταστάσεις των Λουτρών αποτελούν ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του Δήμου Ναυπακτίας.
Η λουτροπηγή της Στάχτης, γνωστή ιστορικά και ως πηγή της Καλλιρρόης, διαθέτει μακρά ιστορία και για δεκαετίες αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την περιοχή.
Σήμερα, όμως, η εικόνα των εγκαταστάσεων αποτυπώνει μια διαφορετική πραγματικότητα.
Ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του Δήμου παραμένει αναξιοποίητο και όσο περνούν τα χρόνια απαξιώνεται.
Πρώτη προτεραιότητα: η πιστοποίηση του νερού
Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί επιμέρους ενέργειες, αναλύσεις και μελέτες σχετικά με τον φυσικό πόρο.
Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, παραμένει:
η ολοκλήρωση της διαδικασίας αναγνώρισης και πιστοποίησης του ιαματικού φυσικού πόρου.
Αυτό πρέπει να αποτελέσει την απόλυτη προτεραιότητα.
Ο Δήμος Ναυπακτίας οφείλει να παρουσιάσει ένα σαφές και δημόσιο χρονοδιάγραμμα για το τι έχει ολοκληρωθεί, τι απομένει και πότε προβλέπεται να περατωθεί η διαδικασία.
Γιατί χωρίς πιστοποιημένο ιαματικό φυσικό πόρο δεν μπορεί να οικοδομηθεί με σοβαρούς όρους η επόμενη ημέρα των Λουτρών.
Από την πιστοποίηση στην επένδυση
Η πιστοποίηση, όμως, δεν μπορεί να είναι ο τελικός στόχος.
Πρέπει να είναι η αφετηρία της αξιοποίησης.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο Master Plan για τα Λουτρά Στάχτης, το οποίο θα εξετάζει συνολικά την αποκατάσταση και επανάχρηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών ιαματικού τουρισμού και ευεξίας, χώρων φιλοξενίας και εστίασης και την ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος.
Παράλληλα πρέπει να διερευνηθούν όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Δεν πρέπει, όμως, να αποκλειστεί ούτε η διερεύνηση προσέλκυσης σοβαρού ιδιώτη επενδυτή.
Με διαφανείς διαδικασίες, συγκεκριμένους όρους, μακροχρόνιο σχεδιασμό και απόλυτη διασφάλιση της δημοτικής περιουσίας, μπορεί να εξεταστεί ένα μοντέλο συνεργασίας που θα εξασφαλίσει τα απαιτούμενα κεφάλαια και, κυρίως, τη βιώσιμη λειτουργία της επένδυσης.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να δαπανήσουμε δημόσιους πόρους για να επισκευάσουμε κάποια κτίρια και μετά από λίγα χρόνια να τα δούμε και πάλι κλειστά.
Το ζητούμενο είναι τα Λουτρά Στάχτης να αποκτήσουν ζωή και οικονομική δραστηριότητα.
Όχι ένα μεμονωμένο έργο – ένας ολόκληρος προορισμός
Η πραγματική αναπτυξιακή δυνατότητα βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ακόμη πιο πέρα.
Τα Λουτρά Στάχτης δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ένα απομονωμένο ακίνητο.
Η ευρύτερη περιοχή διαθέτει ένα μοναδικό δίκτυο φυσικών και πολιτιστικών σημείων.
Η Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, ο Εύηνος, τα χωριά της Πυλήνης, τα μονοπάτια, το ορεινό τοπίο και η τοπική γαστρονομία μπορούν να συνδεθούν σε ένα οργανωμένο τουριστικό προϊόν.
Φανταστείτε μια διαδρομή όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να συνδυάζει ιαματικό τουρισμό και ευεξία με πεζοπορία, ποδηλασία, επισκέψεις στα πέτρινα γεφύρια, γνωριμία με τα χωριά, τη φύση και τα τοπικά προϊόντα.
Τότε πλέον δεν μιλάμε απλώς για την «αξιοποίηση των Λουτρών».
Μιλάμε για τη δημιουργία προορισμού.
Η συνεργασία Ναυπακτίας – Θέρμου
Σε αυτόν τον σχεδιασμό υπάρχει μία ακόμη μεγάλη δυνατότητα: η συνεργασία των Δήμων Ναυπακτίας και Θέρμου.
Η περιοχή δεν πρέπει να σχεδιάζει την ανάπτυξή της με βάση μόνο τα διοικητικά της σύνορα.
Τα Λουτρά Στάχτης, οι ιαματικοί πόροι της περιοχής του Θέρμου, ο Εύηνος, η Τριχωνίδα, η Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, τα χωριά και οι φυσιολατρικές διαδρομές μπορούν να αποτελέσουν τμήματα ενός κοινού σχεδίου.
Προτείνουμε, λοιπόν, να εξεταστεί η δημιουργία ενός «Δικτύου Ιαματικού και Φυσιολατρικού Τουρισμού Ευήνου – Τριχωνίδας» μέσα από θεσμική συνεργασία των δύο Δήμων.
Ένα δίκτυο που θα μπορεί να προβληθεί ενιαία στην ελληνική και διεθνή τουριστική αγορά και να αποτελέσει βάση για τη διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων και επενδύσεων.
Ένας προορισμός 365 ημερών
Η μεγάλη πρόκληση για την περιοχή μας είναι να ξεφύγουμε από τη λογική μιας τουριστικής περιόδου λίγων εβδομάδων.
Ο ιαματικός τουρισμός, η ευεξία, η πεζοπορία, ο φυσιολατρικός και ο πολιτιστικός τουρισμός μπορούν να λειτουργούν σε μεγάλο μέρος του έτους.
Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών.
Σημαίνει περισσότερη δουλειά για τους ξενώνες και την εστίαση.
Σημαίνει αγορά τοπικών προϊόντων.
Σημαίνει νέες ιδιωτικές επενδύσεις και θέσεις εργασίας.
Και, πάνω απ’ όλα, σημαίνει οικονομική δραστηριότητα στα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας.
Ώρα να περάσουμε από τη συζήτηση στην πράξη
Τα Λουτρά Στάχτης δεν χρειάζονται άλλη μία γενική εξαγγελία.
Χρειάζονται συγκεκριμένο οδικό χάρτη:
1. Ολοκλήρωση της αναγνώρισης και πιστοποίησης του ιαματικού φυσικού πόρου.
2. Προστασία και τεχνική αποτίμηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.
3. Εκπόνηση ολοκληρωμένου Master Plan.
4. Διεκδίκηση εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
5. Διερεύνηση προσέλκυσης σοβαρού ιδιώτη επενδυτή με διασφάλιση της δημοτικής περιουσίας.
6. Σύνδεση των Λουτρών με τη Συρματογέφυρα στο Καρέλι, το πέτρινο γεφύρι του Αχλαδοκάστρου, τον Εύηνο και τα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας.
7. Θεσμική συνεργασία Δήμου Ναυπακτίας και Δήμου Θέρμου για τη δημιουργία ενός κοινού τουριστικού και αναπτυξιακού προϊόντος.
Η Ορεινή Ναυπακτία δεν στερείται φυσικού πλούτου, ιστορίας ή συγκριτικών πλεονεκτημάτων.
Αυτό που της έλειψε πολλές φορές ήταν η δυνατότητα να συνδέσει όλα αυτά σε ένα ενιαίο και εφαρμόσιμο αναπτυξιακό σχέδιο“