Ο πλέον αρμόδιος επιστημονικός φορέας που ασχολείται με την συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), παρεμβαίνει δημόσια για το ζήτημα του λαγοκέφαλου, με στόχο να αποκαταστήσει την πραγματική εικόνα και να αποφευχθούν η υπερβολή, ο φόβος και ο αδικαιολόγητος πανικός.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ΕΛΚΕΘΕ αυτά που πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες για τον λαγοκέφαλο είναι:
► 1. Δεν είναι νέο φαινόμενο — καταγράφεται στην Ελλάδα από το 2005. Ο λαγοκέφαλος δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Είναι ένα ξενικό είδος που έχει εξαπλωθεί σταδιακά στις ελληνικές θάλασσες εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.
► 2. Είναι χωροκατακτητικό είδος με επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον. Η παρουσία του επηρεάζει τη βιοποικιλότητα, καθώς ανταγωνίζεται ντόπια είδη και διαταράσσει την ισορροπία των οικοσυστημάτων.
► 3. Δεν είναι απλώς «ένα ακόμη ψάρι» — δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στην αλιεία. Ο λαγοκέφαλος καταστρέφει εργαλεία, τρώει αλιεύματα και προκαλεί πραγματική οικονομική ζημιά στους παράκτιους αλιείς.
► 4. Είναι επικίνδυνος για κατανάλωση — δεν τον τρώμε ποτέ. Οι ιστοί του περιέχουν τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη χωρίς γνωστό αντίδοτο. Η κατανάλωσή του απαγορεύεται και μπορεί να είναι μοιραία.
► 5. Η μεγαλύτερη απειλή για τον άνθρωπο είναι η βρώση, όχι η παρουσία του στη θάλασσα. Ο κίνδυνος αφορά κυρίως την κατανάλωση του ψαριού. Η παρουσία του στη θάλασσα απαιτεί προσοχή, όχι πανικό.
► 6. Δεν υπάρχουν καταγεγραμμένοι θάνατοι στην Ελλάδα από λαγοκέφαλο. Σύμφωνα με το ΕΛΚΕΘΕ, έχει καταγραφεί ένα περιστατικό δηλητηρίασης από κατανάλωση, χωρίς καταγεγραμμένο θάνατο στη χώρα μας.
► 7. Οι αναφορές για επιθέσεις χρειάζονται επιβεβαίωση, όχι αναπαραγωγή φόβου. Πολλά περιστατικά που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Το ΕΛΚΕΘΕ αναφέρει ότι γνωρίζει μόνο ένα περιστατικό επίθεσης σε λουόμενη στην Κρήτη το 2022.
► 8. Δεν πλησιάζουμε, δεν ταΐζουμε, δεν προκαλούμε την άγρια πανίδα. Η βασική οδηγία ισχύει για όλα τα άγρια είδη: κρατάμε απόσταση και αποφεύγουμε κάθε επαφή ή πρόκληση
► 9. Η αντιμετώπιση απαιτεί επιστημονική παρακολούθηση και αξιόπιστα δεδομένα. Χρειάζεται οργανωμένη καταγραφή των πληθυσμών και των περιστατικών, ώστε τα μέτρα να βασίζονται σε πραγματικά στοιχεία και όχι σε αποσπασματικές αναφορές.
► 10. Υπάρχει σχέδιο δράσης — όχι όμως μαγική λύση από τη μία μέρα στην άλλη. Το ΕΛΚΕΘΕ έχει εκπονήσει σχέδιο για την παρακολούθηση και διαχείριση του είδους, ενώ προωθείται πιλοτικό πρόγραμμα στοχευμένης, επιδοτούμενης εξαλίευσης από παράκτιους αλιείς.
Για να ταξιδέψει κανείς πίσω στο χρόνο, αρκεί να κλείσει ένα αεροπορικό εισιτήριο για Αιθιοπία. Εκεί, το ημερολόγιο είναι επτά χρόνια και οκτώ μήνες πίσω από τον υπόλοιπο κόσμο, ενώ το κάθε έτος έχει 13 και όχι 12 μήνες .
Η Καθολική Εκκλησία υπολόγισε εκ νέου τη γέννηση του Ιησού το 500 μ.Χ., αλλάζοντας στη συνέχεια το ημερολογιακό έτος.
Ωστόσο, οι Αιθίοπες δεν πείστηκαν.
Αντίθετα, κόλλησαν με την αρχική ημερομηνία, προκαλώντας τεράστια διαφορά στον τρόπο με τον οποίο σημειώνεται ο χρόνος σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο.
Οι Αιθίοπες επίσης απορρίπτουν την ιδέα να υπάρχει διαφοροποιητικός αριθμός ημερών μέσα σε ένα μήνα. Αντίθετα, κάθε μήνας είναι ακριβώς 30 ημέρες.
Στο τέλος του έτους, η χώρα έχει έναν σύντομο 13ο μήνα πέντε ή έξι ημερών.
Το νέο έτος να γιορτάζεται συνήθως στις 11 Σεπτεμβρίου (ή στις 12 Σεπτεμβρίου σε δίσεκτα έτη).
Την μεγαλύτερη ακτογραμμή στην Ευρώπη διαθέτει η Ελλάδα. Φυσικός θησαυρός, ζωτικός πυλώνας της οικονομίας και αναπόσπαστο στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητάς της.
Ωστόσο, η θαλάσσια ρύπανση, κυρίως από πλαστικά απορρίμματα, φελιζόλ και εγκαταλελειμμένα αλιευτικά εργαλεία, είναι η διαρκής απειλή για τις ακτές της χώρας.
Τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται το «Typhoon Project», που αποτελεί εμβληματική πρωτοβουλία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης και αναμφισβήτητα τοποθετείται στο επίκεντρο των περιβαλλοντικών δράσεων στην Ελλάδα.
Με αιχμή του το ειδικά διαμορφωμένο, νορβηγικής κατασκευής, επιχειρησιακό πλοίο «Τυφώνας», το μοναδικό στη Μεσόγειο αφιερωμένο αποκλειστικά στον καθαρισμό ακτών, το Ίδρυμα αναδεικνύει στην πράξη ότι η συστηματική παρέμβαση μπορεί να αποκαταστήσει το θαλάσσιο περιβάλλον.
Ο «Τυφώνας», με μήκος 72 μέτρων, διαθέτει πέντε ταχύπλοα και μόνιμο πλήρωμα 35 ατόμων, ενώ επιχειρεί 365 ημέρες τον χρόνο σε δυσπρόσιτες και απομονωμένες ακτές.
Ο απολογισμός της εξαετούς διαδρομής του είναι εντυπωσιακός. Από την έναρξη της δράσης του το 2019 μέχρι σήμερα, με χιλιάδες ώρες καθαρισμών, έχουν πραγματοποιηθεί 4.886 καθαρισμοί ακτών σε όλη την Ελλάδα, έχουν απομακρυνθεί περισσότερα από 22 εκατομμύρια τεμάχια απορριμμάτων, συνολικού βάρους 903 τόνων και όγκου 45.000 κυβικών μέτρων – όγκος ίσος με 18 πισίνες Ολυμπιακών διαστάσεων.
Το πρόγραμμα έχει ήδη ολοκληρώσει τον πρώτο καθαρισμό ολόκληρης της νησιωτικής και του μεγαλύτερου μέρους της ηπειρωτικής ακτογραμμής, ενώ από τον Φεβρουάριο του 2023 βρίσκεται σε δεύτερο κύκλο καθαρισμών.
Μέσα από συνεργασίες με το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Πολυτεχνείο Κρήτης, ο «Τυφώνας» λειτουργεί ως κινητό ερευνητικό κέντρο, υποστηρίζοντας πρωτοποριακές επιστημονικές μελέτες για τη θαλάσσια ρύπανση.
Παράλληλα, το πρόγραμμα ενεργοποιεί τις τοπικές κοινότητες στις περιοχές που επιχειρεί.
Στις δράσεις του συμμετέχουν εκατοντάδες εθελοντές των Ενόπλων Δυνάμεων, μαθητές σχολείων και τοπικοί σύλλογοι, καλλιεργώντας περιβαλλοντική συνείδηση και δίνοντας στη δράση εθνική διάσταση.
Κάποια αυτοκίνητα τραβούν περισσότερο την προσοχή των «φτερωτών επισκεπτών» και δυστυχώς για τους ιδιοκτήτες τους, αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο.
Σύμφωνα με έρευνα, ο βασικός «ένοχος» φαίνεται να είναι το χρώμα. Στην κορυφή της λίστας των πιο… δημοφιλών επιλογών για τα πουλιά βρίσκονται τα καφέ αυτοκίνητα, ακολουθούμενα από κόκκινα και μαύρα.
Οι πιο ανοιχτές αποχρώσεις, όπως το λευκό και το ασημί, φαίνεται να περνούν πιο απαρατήρητες. Αν αυτό ακούγεται παράδοξο, η εξήγηση κρύβεται στον τρόπο που βλέπουν τα πουλιά τον κόσμο.
Σε αντίθεση με τον άνθρωπο, τα πτηνά έχουν τη δυνατότητα να αντιλαμβάνονται το υπεριώδες φως, γεγονός που τους δίνει ένα πολύ πιο «πλούσιο» φάσμα χρωμάτων.
Ορισμένες αποχρώσεις αυτοκινήτων ενδέχεται να φαίνονται πιο έντονες ή ελκυστικές στο δικό τους οπτικό πεδίο, μετατρέποντας ένα απλό παρκαρισμένο όχημα σε σημείο ενδιαφέροντος. Δεν είναι όμως μόνο το χρώμα που παίζει ρόλο. Η γυαλιστερή επιφάνεια ενός αυτοκινήτου μπορεί να λειτουργήσει σαν καθρέφτης, μπερδεύοντας τα πουλιά, ειδικά κατά την περίοδο ζευγαρώματος.
Στην καθημερινότητα, η αποφυγή σημείων στάθμευσης κάτω από δέντρα ή καλώδια ηλεκτροδότησης μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Αναρωτιέστε που έχετε παρκάρει το αυτοκίνητό σας; Μήπως είναι σε… λάθος σημείο και έχει και το λάθος χρώμα!