Κάθε πολιτική αλλαγή συνοδεύεται με κοινωνική ανοχή. Οι πολίτες κατανοούν τις δυσκολίες που υπάρχουν και με τη στάση τους δείχνουν ότι μπορούν να περιμένουν για κάποιο διάστημα μέχρι να συνειδητοποιήσουν την κατεύθυνση στην οποία κινείται η νέα πολιτική εξουσία. Αυτό συμβαίνει τόσο σε κεντρικό όσο και σε τοπικό επίπεδο.
Οι πρώτες 100 μέρες έχουν συμβολικό χαρακτήρα. Από τις πρώτες ενέργειες της εξουσίας φαίνεται η προετοιμασία της και η ετοιμότητά της. Φαίνεται η πρόθεσή της για σύγκρουση ή για συμβιβασμό. Στην τοπική αυτοδιοίκηση με την απλή αναλογική τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα. Οι ρήξεις με κατεστημένα συμφέροντα και νοοτροπίες αναβάλλονται, ιδιαίτερα όταν η εξουσία λειτουργεί με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες εκλογές.
Η καθαρή πολιτική πορεία απαιτεί πρώτα από όλα καθαρή αφετηρία. Πρώτο μέλημα του δημάρχου έπρεπε να είναι η ενημέρωση του ίδιου και στη συνέχεια της κοινωνίας για το τι παρέλαβε από την προηγούμενη δημοτική αρχή. Θεωρούμε ότι ο δήμαρχος έπρεπε στο διάστημα αυτό να έχει πλήρη ενημέρωση από τους συνεργάτες του και τις υπηρεσίες για όλα τα θέματα του δήμου και των νομικών προσώπων που εποπτεύει. Στην ενημέρωσή του έπρεπε να συμβάλλει και η απελθούσα δημοτική αρχή. Ο δήμαρχος όφειλε να παρουσιάσει την πραγματική κατάσταση του δήμου στο δημοτικό συμβούλιο και στην κοινωνία. Με τον τρόπο αυτό δίνεται στους πολίτες η δυνατότητα να κρίνουν το έργο που παρέλαβε ο νέος δήμαρχος και να κριθεί ο ίδιος στη συνέχεια τόσο για την ολοκλήρωσή του όσο και για το δικό του έργο που καλείται να προσθέσει στην τετραετία που ακολουθεί. Όσο ο δήμαρχος απομακρύνεται χρονικά από την αφετηρία θα δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να πείσει την κοινωνία για το τι παρέλαβε και σε τι ο ίδιος ευθύνεται.
Η αναδιοργάνωση των υπηρεσιών του δήμου είναι απολύτως αναγκαία. Για να γίνει όμως αυτό σωστά, πρέπει να προηγηθεί η βαθιά μελέτη κι αλλαγή, αν χρειαστεί, του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) του δήμου. Στον ΟΕΥ αποτυπώνεται η οργανωτική προετοιμασία του δήμου, ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες κοινωνικές απαιτήσεις. Στο διάλογο για τον νέο ΟΕΥ πρέπει να συμμετάσχουν οι εργαζόμενοι αλλά και κοινωνικοί φορείς δεδομένου ότι από την εύρυθμη λειτουργία του δήμου επηρεάζεται το σύνολο των δημοτών. Επειδή η διαδικασία για τον ΟΕΥ είναι χρονοβόρα φρονούμε ότι το έργο αυτό έπρεπε να είναι πολύ ψηλά στις προτεραιότητες του δημάρχου. Στο διάστημα αυτό των 100 ημερών έγιναν κάποιες μετακινήσεις υπαλλήλων σε άλλες θέσεις. Ωστόσο οι αποσπασματικές αλλαγές στο προσωπικό αλλά και η καθυστέρηση που προκαλείται στην ανασυγκρότηση του δήμου θα έχει άμεση επίπτωση στο έργο που καλείται να υλοποιήσει ο δήμος Ναυπακτίας.
Προεκλογικά ζήσαμε παρουσίαση εκατομμυρίων ευρώ χωρίς μέχρι σήμερα να βλέπουμε έργα. Το ΞΕΝΙΑ ξεκίνησε προεκλογικά (το ίδιο είχε γίνει και παλαιότερα) χωρίς να υπάρξει μετεκλογική συνέχεια. Δεν πρέπει να γίνουν γνωστοί οι λόγοι για τους οποίους απέχει από το έργο ο εργολάβος; Λόγω αλλαγών στην χρηματοδότηση του ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ μάθαμε για τα πεζοδρόμια ανατολικά και δυτικά της πόλης και το βαθμό ωριμότητας των μελετών που απαιτούνται. Θεωρούμε ότι στις πρώτες 100 ημέρες ο δήμαρχος έπρεπε να έχει δώσει αναλυτική εικόνα για κάθε μεγάλο έργο που χρηματοδοτείται από προγράμματα και να υπογραμμίσει τις ενέργειες που απαιτούνται για να μη χαθούν πολύτιμοι πόροι. Σε λίγο καιρό ο δήμαρχος θα χρειαστεί να απολογηθεί ακόμα και για έργα που δεν θα φέρει ο ίδιος ευθύνη ή για έργα που παρουσιάσθηκαν ως ώριμα ενώ δεν είναι.
Οι πρώτες 100 ημέρες δείχνουν και το επίπεδο των συζητήσεων στο δημοτικό συμβούλιο. Τα πρώτα διστακτικά βήματα του προέδρου γίνονται όλο και πιο σταθερά και ελπίζουμε ότι θα δώσει στο σώμα το βηματισμό που χρειάζεται. Υπάρχουν προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν άμεσα ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του οργάνου και να μην δίνονται ευκαιρίες στους κακόπιστους να το εκτρέπουν από τη σωστή λειτουργία του. Για παράδειγμα τα προ ημερήσιας διάταξης θέματα πρέπει να περιορισθούν στα απολύτως αναγκαία. Επίσης οι εισηγήσεις και κυρίως αυτές που έχουν οικονομικό χαρακτήρα πρέπει να δίνονται στους συμβούλους μαζί με τις άλλες εισηγήσεις και να μη μοιράζονται κατά τη διάρκεια του συμβουλίου. Οι διαδικασίες του δημοτικού συμβουλίου διευκολύνουν και την ανάδειξη των πολιτικών που εκφράζουν οι δημοτικές παρατάξεις. Έτσι δίνεται η δυνατότητα στο δημότη να κρίνει τις πολιτικές θέσεις αλλά και τα πρόσωπα που τις εκφράζουν και τις υπηρετούν. Οι πρώτες 100 ημέρες αποτυπώνουν τις πρώτες εντυπώσεις και δίνουν ένα στίγμα, γι’ αυτό και η μελέτη τους βοηθά στην αυτοκριτική και στην ενίσχυση της προσπάθειας προς κάθε κατεύθυνση.
Το άρθρο 47 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα άρθρα του εκλογικού πλαισίου, καθώς καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται οι δημοτικοί και περιφερειακοί συνδυασμοί, τις προϋποθέσεις συμμετοχής των υποψηφίων και τη διαδικασία υποβολής των υποψηφιοτήτων στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Το άρθρο διατηρεί τη λογική του ενιαίου δημοτικού συνδυασμού. Κάθε παράταξη καταρτίζει έναν συνολικό συνδυασμό για ολόκληρο τον δήμο, με επικεφαλής τον υποψήφιο δήμαρχο και με επιμέρους υποψηφίους ανά εκλογική περιφέρεια και δημοτική κοινότητα. Στο ίδιο ψηφοδέλτιο εντάσσονται:
► οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι,
► οι υποψήφιοι σύμβουλοι κοινότητας,
► καθώς και οι εκπρόσωποι κοινοτήτων έως 300 κατοίκων.
Κάθε δημοτικός συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο δήμαρχο, τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, τους υποψήφιους συμβούλους δημοτικών κοινοτήτων και τους υποψήφιους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων, σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) τουλάχιστον των δημοτικών κοινοτήτων.
Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας δημοτικός συνδυασμός είναι:
α) Για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού συμβουλίου με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%).
β) Για τους υποψήφιους συμβούλους και τους εκπροσώπους κάθε δημοτικής κοινότητας, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε δημοτικής κοινότητας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%). Ειδικά στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακοσίους (300)κατοίκους ο συνδυασμός δύναται να έχει έως και τρεις (3) υποψηφίους εκπροσώπους.
γ) Από κάθε φύλο, ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου δημάρχου και εξαιρουμένων, από τον συνολικό αριθμό των υποψηφίων, των εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός δύναται να περιλαμβάνει υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους έως και το δέκα τοις εκατό (10%) του αριθμού των εδρών του δημοτικού συμβουλίου, εφόσον οι υποψήφιοι αυτοί κατά την 31η Δεκεμβρίου του έτους διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών συμπληρώνουν έως και το τριακοστό (30ο) έτος της ηλικίας τους.
► Κάθε συνδυασμός: α) Για τις δημοτικές εκλογές δύναται να περιλαμβάνει:
Έως έναν (1) υποψήφιο, o οποίος εκλέγεται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από έως και δεκαπέντε (15) μέλη.
Έως δύο (2) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από δεκαεννέα (19) έως είκοσι εννέα (29) μέλη.
Έως τρεις (3) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από τριάντα πέντε (35) μέλη και άνω.
► Κάθε δημοτικός συνδυασμός υποβάλλει συνολικό παράβολο ανάλογα με τον πληθυσμό του δήμου.
α) Χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους.
β) Δυο χιλιάδες πεντακόσια (2.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δύο χιλιάδων ενός (2.001) κατοίκων και δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων.
γ) τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δέκα χιλιάδων ενός (10.001) κατοίκων και πενήντα χιλιάδων (50.000) κατοίκων.
δ) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ πενήντα χιλιάδων ενός (50.001) κατοίκων και εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) κατοίκων.
ε) επτά χιλιάδες (7.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των εκατό πενήντα χιλιάδων ενός κατοίκων (150.001).
Σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνοντας για πρώτη φορά την ηλεκτρονική ψηφοφορία τόσο για τις αυτοδιοικητικές εκλογές όσο και για τα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και την ανάδειξη των συμβουλίων νέων.
Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που επιχειρεί να μεταφέρει σημαντικό μέρος της δημοκρατικής διαδικασίας στο ψηφιακό περιβάλλον. Μια νέα εκλογική διαδικασία που αργά ή γρήγορα θα επεκταθεί και στις εθνικές εκλογές, διευκολύνοντας όσους την ημέρα των εκλογών βρίσκονται εκτός του τόπου όπου είναι δημότες.
Αρχή από τις δημοτικές του 2028
Στο επίκεντρο της νέας αρχιτεκτονικής βρίσκεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με ηλεκτρονική ψήφο για την ανάδειξη δημάρχων/δημοτικών συμβουλίων και περιφερειαρχών/περιφερειακών συμβουλίων αρχής γενομένης από τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές το 2028.
Ο εκλογέας διατηρεί το δικαίωμα επιλογής ανάμεσα στη φυσική παρουσία και την ηλεκτρονική συμμετοχή, χωρίς να καταργείται η παραδοσιακή μορφή ψηφοφορίας. Ωστόσο, για την αποτροπή της διπλής ψήφου, όσοι επιλέγουν την ηλεκτρονική διαδικασία εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και αποκλείονται από την ψηφοφορία με φυσική παρουσία.
Η διαδικασία της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας προβλέπεται να διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου που θα λειτουργούν σε ολόκληρη τη χώρα υπό την προϋπόθεση να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 εκλογείς ανά δήμο, προκειμένου να διασφαλίζεται η μυστικότητα της ψήφου και η αξιοπιστία της διαδικασίας.