Οι πυρκαγιές που κατέστρεψαν μεγάλο τμήμα του δασικού αποθέματος της χώρας δεν λένε να σταματήσουν. Στα Βίλια συνεχίζει να καίγεται ένας από τους βασικούς πνεύμονες της Αττικής με ότι αυτό συνεπάγεται για το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της περιοχής. Ακόμα βρισκόμαστε στο μέσον του Αυγούστου και δεν γνωρίζουμε τι μπορεί να συμβεί τις επόμενες μέρες με δεδομένες τις υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν για την εποχή.
Ο δήμος Ναυπακτίας με δελτία τύπου μας γνωστοποίησε ότι είναι σε κατάσταση πλήρους ετοιμότητας για την αντιμετώπιση πυρκαγιών στα όριά του. Με αφορμή αυτές τις ανακοινώσεις και με σχετική γνώση των ιδιαιτεροτήτων του δήμου μας, (ανάγλυφο εδάφους, χαρακτηριστικά της χλωρίδας και της πληθυσμιακής σύνθεσης των ορεινών κοινοτήτων) θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε τις ανάγκες για να δούμε κατά πόσο έχουν βάση οι ανακοινώσεις για ετοιμότητα. Με βάση τη χλωρίδα που υπάρχει σε διάφορα σημεία του δήμου μας και την εμπειρία από πυρκαγιές του παρελθόντος τα σημεία του δήμου μας με αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς τα διακρίνουμε σε δύο κατηγορίες.
Α. Περιοχή Χάλκειας – Αντιρρίου και Ναυπάκτου.
Τα σημεία της περιοχής αυτής, ιδιαίτερα τα πευκόφυτα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο και σχεδόν κάθε χρόνο αντιμετωπίζουμε φωτιές είτε από αμέλεια είτε από σκοπιμότητα, κυρίως στην Χάλκεια.
Β. Περιοχή Πυλλήνης Πλατάνου και Αποδοτίας ( το τμήμα που δεν καλύπτεται από έλατα).
Μεγάλο τμήμα της περιοχής αυτής καλύπτεται από χαμηλή βλάστηση και χορτολιβαδικά φυτά ιδιαίτερα εύφλεκτα σε περιόδους με υψηλές θερμοκρασίες.
Είναι γνωστό ότι μια πυρκαγιά μπορεί να περιορισθεί όταν εντοπισθεί έγκαιρα και αντιμετωπισθεί άμεσα. Έγκαιρος εντοπισμός ιδιαίτερα στο ορεινό ανάγλυφο μπορεί να γίνει από συγκεκριμένα σημεία όπου θα υπάρχει παρατηρητήριο και 24ωρη παρακολούθηση ώστε σε περίπτωση φωτιάς να ενημερωθούν αμέσως οι αρμόδιοι. Τέτοια παρατηρητήρια έχουν κατασκευασθεί από το δασαρχείο αλλά τα τελευταία χρόνια δεν λειτουργούν. Άρα στο θέμα του έγκαιρου εντοπισμού της φωτιάς υπάρχει κενό που πρέπει να καλυφθεί. Άμεση αντιμετώπιση της φωτιάς σημαίνει επέμβαση με εναέρια ή επίγεια μέσα πυρόσβεσης, ανάλογα με το ανάγλυφο του εδάφους. Στην περίπτωση των επίγειων μέσων η άμεση παρέμβαση της ΠΥ είναι ανέφικτη λόγων των αποστάσεων ακόμα και αν υπάρξει άμεση ενημέρωση. Για παράδειγμα τα πυροσβεστικά οχήματα χρειάζονται πάνω από μία ώρα για να φτάσουν στην Πυλλήνη, στον Πλάτανο ή στην Άνω χώρα. Στο διάστημα αυτό η φωτιά θα είναι ανεξέλεγκτη.
Είναι προφανές ότι ο δήμος Ναυπακτίας σε συνεργασία με την Πυροσβεστική Υπηρεσία πρέπει να εξετάσει λεπτομερώς ένα σύστημα οργάνωσης της πολιτικής προστασίας ώστε να συνδράμει ουσιαστικά στο θέμα της πυρόσβεσης όταν και όπου χρειασθεί. Αυτό σημάνει ότι στην έδρα κάθε δημοτικής ενότητας πρέπει να υπάρχει ένα μικρό όχημα (4Χ4) κατάλληλα εξοπλισμένο με πυροσβεστικό μηχανισμό και νερό ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί γρήγορα και αποτελεσματικά με την εμφάνιση φωτιάς. Το όχημα αυτό θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την ομάδα πολιτικής προστασίας και τους εθελοντές που προσφέρονται και πρέπει να αξιοποιηθούν. Το όχημα αυτό θα πρέπει να είναι σε ετοιμότητα επί 24ώρου βάσεως κατά την αντιπυρική περίοδο.
Ο δήμος με το προσωπικό που προσλαμβάνει για πυροπροστασία πρέπει να εξασφαλίσει τον καθαρισμό των περιαστικών δασών ώστε να αφαιρέσει καύσιμη ύλη και να περιορίσει την πιθανότητα φωτιάς. Πρέπει επίσης σε συνεργασία με την ΠΥ να εξασφαλίσει κρουνούς για παροχή νερού σε κάθε οικισμό. Ιδιαίτερα στον ορεινό όγκο πρέπει να εξασφαλισθεί η παροχή νερού στην ΠΥ από υφιστάμενες ανενεργές υδροδεξαμενές ή νέες που θα τοποθετηθούν σε κρίσιμα σημεία, ώστε να υπάρχει νερό ανεφοδιασμού ανεξάρτητα από την παροχή ρεύματος που σε περιπτώσεις πυρκαγιάς είναι πολύ πιθανόν να έχει διακοπεί.
Ο δήμος έχει κάθε λόγο να συνεργάζεται ουσιαστικά με το δασαρχείο και την Πυροσβεστική Υπηρεσία ώστε να αποφύγουμε τις οδυνηρές συνέπειες από μια πυρκαγιά. Η ανάπτυξη της Ναυπακτίας στηρίζεται στο ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον με το οποίο μας προίκισε η φύση. Πέρα από ανακοινώσεις ετοιμότητας ας κάνουμε αυτά που είναι εύκολα τώρα για να μη θρηνήσουμε αργότερα.
Σε ανακοίνωσή της η Ομοσπονδία αναφέρει για το θέμα της κοπής δένδρων στο κάστρο της Ναυπάκτου:
« Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδίας Επαγγελματοβιοτεχνών και Εμπόρων Ναυπακτίας και Δωρίδος, συνεδρίασε στις 25/8/2026 στα γραφεία της με μοναδικό θέμα:
Κοπή και απομάκρυνση των δέντρων από το χώρο του Κάστρου της Ναύπακτου.
Το Κάστρο είναι το σημαντικότερο αρχαιολογικό μνημείο της πόλη μας άλλα και ένα από τα σημαντικότερα της Ελλάδος.
Έχει δε μεγάλη συμβολή στην οικονομική και τουριστική ανάπτυξη της περιοχή μας.
Για τον λόγο αυτό οποιαδήποτε παρέμβαση στο Κάστρο, μας αφορά άμεσα.
Να επισημάνουμε ότι ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας δεν είμαστε ειδικοί για να εκφράσουμε άποψη πάνω σε θέματα ασφάλειας και προστασίας του μνημείου.
Ως ενεργοί πολίτες όμως αυτής της πόλης θέλουμε να επισημάνουμε τα παρακάτω:
1) Διαμαρτυρόμαστε για την μη ενημέρωση των πολιτών από τον Δήμο για τις παρεμβάσεις που έγιναν τις τελευταίες ημέρες στο κάστρο με την μαζική κοπή των δένδρων. Για ποιο λόγο έγινε και αν προβλέπεται κάποια αντικατάσταση με άλλου είδους φύτευση…
2) Ζητάμε να γίνει μια Ολοκληρωμένη Μελέτη από τους αρμόδιους φορείς για την προστασία της Καστροπολιτείας (από φωτιά, πλημμύρα, κλπ) και ταυτόχρονα την Συντήρηση και Ανάδειξη του μνημείου.
3) Σε περίπτωση μη ύπαρξης μελέτης από τους αρμόδιους φορείς για την κοπή των δέντρων ζητάμε την διακοπή της κοπής.»
Τις φωτιές και την αποψίλωση του εδάφους που έχουμε κατά τους καλοκαιρινούς μήνες ακολουθούν πλημμύρες, με τις πρώτες βροχές.
Για την αντιπλημμυρική θωράκιση της χώρας, με πρόσφατη εγκύκλιο, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας ζητά άμεση κινητοποίηση Δήμων και Περιφερειών, θέτοντας συγκεκριμένες ενέργειες και αυστηρό χρονοδιάγραμμα προετοιμασίας ενόψει της χειμερινής περιόδου 2026-2027.
Τι πρέπει να κάνουν άμεσα οι Δήμοι
Η εγκύκλιος θέτει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους Δήμους. Μεταξύ άλλων, ζητείται να προχωρήσουν άμεσα:
► στον έλεγχο και συντήρηση των δικτύων ομβρίων υδάτων των οδών αρμοδιότητάς τους,
► στον έλεγχο και τη συντήρηση των αντιπλημμυρικών έργων αρμοδιότητάς τους,
► προγραμματισμό και την εκτέλεση νέων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας, όπου απαιτείται.
► Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον καθαρισμό και τη συντήρηση των εσχαρών και των φρεατίων υδροσυλλογής, των αγωγών και των λοιπών στοιχείων του δικτύου ομβρίων.
► Οι Δήμοι καλούνται να διαθέτουν επικαιροποιημένο κατάλογο με χώρους προσωρινής καταφυγής εκτός των ζωνών υψηλής επικινδυνότητας πλημμύρας, στους οποίους θα πρέπει να υπάρχει εύκολη πρόσβαση τόσο για τους πολίτες όσο και για τα οχήματα της ΕΛ.ΑΣ., του Πυροσβεστικού Σώματος και του ΕΚΑΒ.
► Για περιοχές που βρίσκονται μέσα σε ζώνες υψηλού πλημμυρικού κινδύνου, πρέπει επιπλέον να προσδιοριστούν κατάλληλα κτίρια για ασφαλή επιτόπου καταφυγή.
Οι κρίσιμες ημερομηνίες
Με βάση τις οδηγίες της ΓΓΠΠ, ο Σεπτέμβριος του 2026 αποτελεί ουσιαστικά τον μήνα επιχειρησιακής προετοιμασίας των ΟΤΑ:
► Έως το πρώτο δεκαήμερο Σεπτεμβρίου: σύγκληση Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας – ΤΕΣΟΠΠ και αντίστοιχα Περιφερειακών ΠΕΣΟΠΠ.
► Έως το πρώτο δεκαπενθήμερο Σεπτεμβρίου: χαρτογράφηση των σημείων αυξημένης πλημμυρικής επικινδυνότητας από τις Τεχνικές Υπηρεσίες Δήμων και Περιφερειών.
► Έως τις 20 Σεπτεμβρίου: ειδική ενημέρωση από τις Περιφέρειες προς τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας και το ΕΣΚΕΔΙΚ για συγκεκριμένες διαπεριφερειακές περιπτώσεις οργανωμένης απομάκρυνσης πολιτών.
► Εντός Σεπτεμβρίου: σχεδιασμός και διεξαγωγή άσκησης Πολιτικής Προστασίας για πλημμύρες, με πρόβλεψη και για οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών.