Ελάχιστες μόλις ημέρες απόμειναν για την ανάληψη των καθηκόντων από την νέα δημοτική αρχή του Βασίλη Γκίζα, την 1η Σεπτεμβρίου.
Από την πλευρά μας θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε το νέο μοντέλο της αυτοδιοίκησης μετά και την ψήφιση του νόμου από την κυβέρνηση.
Την σύμπραξη των παρατάξεων, με τελική μορφή την συγχώνευσή τους υπό τον Δήμαρχο, προωθεί το άρθρο 1 του Νόμου για την λεγόμενη «κυβερνησιμότητα» των ΟΤΑ, που πρόσφατα ψηφίστηκε από την κυβέρνηση.
Ο νομοθέτης προφανώς αδυνατεί να προσαρμόσει την αντίληψη του για τη διακυβέρνηση των ΟΤΑ σε σχήματα και κανόνες που ξεφεύγουν από το μοντέλο που ίσχυε πριν από τον ν.4555/2018 (Κλεισθένη).
Όταν δε, βρίσκεται μπροστά στο γεγονός της μη ευρείας πλειοψηφίας του Δημάρχου στο Συμβούλιο δεν μπορεί να σκεφθεί διαφορετικά από το να την κατασκευάσει εκ των υστέρων με αυστηρές διοικητικού τύπου διαδικασίες.
Ο νέος Νόμος ουσιαστικά ταυτίζει την «σύμπραξη», δηλαδή την κοινή δράση και συνεργασία, με την συνένωση με την ενιαία παράταξη.
Το δικαίωμα αυτό δεν ήταν ασφαλώς συνέπεια της απλής αναλογικής αλλά είναι δικαίωμα κάθε πολιτικής ένωσης προσώπων να αποφασίζει την συνένωση ή τη διάσπασή της και θεμελιώνεται στην ελεύθερη βούληση των μελών τους.
Είναι τελικά οι επιλογές του αυτές ατυχείς και απρόσφορες;
Οι διατάξεις του νέου Νόμου περιορίζουν το δικαίωμα σε όσες παρατάξεις συνενώνονται με την παράταξη του Δημάρχου και εξηγούμαι:
Ουσιαστικά η συνένωση αυτή η οποία αποκαλείται σύμπραξη αποτελεί ουσιαστική συνένωση και δημιουργία νέας ενιαίας παράταξης υπό τον Δήμαρχο.
Η απόφαση των παρατάξεων η οποία λαμβάνεται με έγγραφη δήλωση της πλειοψηφίας των μελών τους λαμβάνεται άπαξ και δεν ανακαλείται!!!
Μήπως ο νομοθέτης είναι εκτός τόπου και χρόνου και δεν έχει γνώση των δεδομένων της Αυτοδιοίκησης;
Κάθε δήλωση βουλήσεως μπορεί να ανακληθεί όταν μεταβληθούν τα δεδομένα που οδήγησαν σε αυτήν. Στην προκειμένη περίπτωση τι σημαίνει η μη ανάκληση;
Ότι ο σύμβουλος που διαφωνεί με την σύμπραξη ή τον επικεφαλή της δεν έχει δικαίωμα να αρνηθεί ψήφο στο Συμβούλιο ή στις Επιτροπές;
Ότι, εάν πολλοί ή περισσότεροι διαφωνούν και καταψηφίζουν τις προτάσεις του Δημάρχου η ψήφος τους δεν θα είναι έγκυρη;
Ασφαλώς το νομοθετικό αυτό ατόπημα δεν θα ισχύσει στην πράξη.
Από την άλλη, εάν ίσως εξαιρεθούν μικρές παρατάξεις ή μεμονωμένοι ανεξάρτητοι σύμβουλοι που θα προσχωρήσουν για να πάρουν αξιώματα Αντιδημάρχου ή Προέδρου νομικού προσώπου, ποια συγκροτημένη και σοβαρή δημοτική παράταξη θα αυτοκαταργηθεί για να υπαχθεί στο Δήμαρχο; Καμία.
Συνεπώς το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων αυτών είναι εκ των προτέρων… ναρκοθετημένο.
Είναι λογικό και θεμιτό, η αναγκαία συνεργασία των παρατάξεων να βασίζεται σε προγραμματική συμφωνία και συνακόλουθη συμμετοχή στην κατανομή των ρόλων.
Αυτό προϋποθέτει διαβούλευση και συνεργασία συγκροτημένων παρατάξεων στις οποίες τόσο τα μέλη όσο και οι επικεφαλής αναγνωρίζονται ως «παίκτες» του συστήματος διακυβέρνησης.
Ο ρόλος μάλιστα των επικεφαλής, υποψηφίων Δημάρχων, είναι σημαντικός για την λειτουργία των παρατάξεων. Αυτές οι υγιείς συνεργασίες είναι όντως εύλογη και θεμιτή συνέπεια της μη απόλυτης ή ευρείας πλειοψηφίας του Δημάρχου στο Συμβούλιο και αναπόφευκτα θα επιχειρηθούν στην πράξη ακόμη και μετά την απόδοση ευρείας πλειοψηφίας στις Επιτροπές και στις Διοικήσεις των Νομικών Προσώπων διότι κανείς δεν μπορεί να υποβαθμίσει τον ρόλο του Συμβουλίου στο σύστημα διακυβέρνησης των Δήμων.
Ο Δήμαρχος οφείλει να διαμορφώνει πλειοψηφία στο Συμβούλιο και αυτό δεν γίνεται κατορθωτό χωρίς να διαβουλευτεί με τους επικεφαλής των παρατάξεων που επιθυμούν να συνεργαστούν.
Βέβαια σύμφωνα με την «φιλολογία» των αρνητών της απλής αναλογικής η διαβούλευση αυτή αποτελεί «συναλλαγή» και «εκβιασμό» ενώ αντίθετα η υπαγωγή στον Δήμαρχο με αντάλλαγμα αξιώματα και έμμισθες θέσεις ανορθώνεται σε νομοθετημένη σύμπραξη παρατάξεων!!!
Η άλλη Πρόταση
Αντί των «συμπράξεων» του νέου Νόμου θα μπορούσαν να ισχύσουν οι ακόλουθες διατάξεις για τους Δήμους:
Δύο ή περισσότερες δημοτικές παρατάξεις μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται υποχρεωτικά η παράταξη της οποίας επικεφαλής είναι ο Δήμαρχος μπορούν να συμπράξουν για την συγκρότηση προγραμματικής πλειοψηφίας στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Την σχετική πρωτοβουλία αναλαμβάνει ο Δήμαρχος ο οποίος μετά την εκλογή του και πριν την ανάληψη των καθηκόντων του ή και μετά αυτήν διαβουλεύεται με τους επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων για την συγκρότηση διαπαραταξιακής προγραμματικής πλειοψηφίας και σε κάθε περίπτωση εντός δέκα ημερών από την πρώτη εκλογή του προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου παρουσιάζει στο Δημοτικό Συμβούλιο την Προγραμματική Διαπαραταξιακή συμφωνία Δημοτικής Διακυβέρνησης που αποτελεί το πρόγραμμα δράσης της Δημοτικής αρχής για όλη τη διάρκεια της θητείας της.
Διαπαραταξιακή προγραμματική συμφωνία μπορεί να συναφθεί, ή να τροποποιηθεί ή να επικαιροποιηθεί με πρωτοβουλία του Δημάρχου και κατά τη διάρκεια της δημοτικής περιόδου.
Υφιστάμενες παρατάξεις μπορούν να συνενωθούν σχηματίζοντας νέα παράταξη, με γραπτή δήλωση προς το προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου, την οποία υπογράφει το σύνολο των μελών των συνενούμενων παρατάξεων.
# Δημοσιεύτηκε στην ηλεκτρονική συνδρομητική εφημερίδα Nafsweek που κάθε Παρασκευή φτάνει στα email των συνδρομητών μας.