Πόσες φορές συζητάμε για κάτι και μετά το κινητό μας, το διαφημίζει! Τι μπορούμε να κάνουμε για να περιορίσουμε τα δεδομένα που συλλέγουν οι εφαρμογές; Ζούμε σε μια εποχή όπου σχεδόν κάθε εφαρμογή στο κινητό μάς ζητά πρόσβαση σε κάτι: Τοποθεσία, επαφές, μικρόφωνο, φωτογραφίες, ακόμη και τις συνήθειες πλοήγησής μας. Κι ενώ πολλές από αυτές τις άδειες είναι απαραίτητες για να λειτουργεί σωστά μια υπηρεσία, υπάρχουν εφαρμογές που συλλέγουν δεδομένα χωρίς να το καταλαβαίνουμε ή, ακόμη χειρότερα, τα πουλάνε σε άλλες εταιρείες.
Δέκα κατηγορίες εφαρμογών που μας παρακολουθούν
Πριν λοιπόν αποφασίσουμε τι να απενεργοποιήσουμε ή να διαγράψουμε, ας δούμε ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες εφαρμογών που «παρακολουθούν» περισσότερο από όσο νομίζουμε:
Spyware & stalkerware: Πρόκειται για εφαρμογές που παρακολουθούν τοποθεσία, κλήσεις, μηνύματα και δραστηριότητα συσκευής, συχνά εγκατεστημένες κρυφά από κάποιον που έχει πρόσβαση στο κινητό μας. Να σημειώσουμε ότι και οι εφαρμογές γονικού ελέγχου (για να παρακολουθούν οι γονείς τι κάνουν τα παιδιά τους) εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία.
Dating apps: Συλλέγουν τεράστιο όγκο προσωπικών δεδομένων: Τοποθεσία, προτιμήσεις, δημογραφικά στοιχεία, συμπεριφορές μέσα στην εφαρμογή.
Flashlight apps: Απλές εφαρμογές φακού που συχνά ζητούν εντελώς αχρείαστες άδειες (τοποθεσία, κάμερα, μικρόφωνο) για να συλλέξουν δεδομένα.
Παιδικά apps & παιχνίδια: Συχνά παρακάμπτουν κανόνες προστασίας και μαζεύουν δεδομένα παιδιών για διαφημιστικούς σκοπούς.
Social media: Παρακολουθούν σχεδόν κάθε αλληλεπίδραση, εντός και εκτός πλατφόρμας, για στοχευμένη διαφήμιση.
Εφαρμογές καιρού: Απαιτούν πρόσβαση στην τοποθεσία και συχνά μοιράζονται αυτά τα δεδομένα με τρίτους.
Smart home apps: Συλλέγουν ιδιαίτερα ευαίσθητα δεδομένα (εικόνα, ήχος, αναγνωριστικά συσκευών) και μπορεί να περιέχουν trackers τρίτων. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται και τα doorbell apps, αυτά δηλαδή που παρακολουθούν ποιος είναι στην εξώπορτα μας, μετά από εγκατάσταση κάμερας.
Shopping apps: Παρακολουθούν τι αγοράζουμε, τι κοιτάμε, πόση ώρα μένουμε σε μια σελίδα και συνδυάζουν δεδομένα για να δημιουργούν το πλήρες προφίλ μας.
Εφαρμογές navigation και χάρτες: Αποθηκεύουν ιστορικό τοποθεσίας και συνήθειες μετακίνησης, συχνά για διαφημιστικούς σκοπούς.
Browsers: Δεν μας «βλέπει» ο ίδιος ο browser, αλλά οι ιστότοποι, cookies, trackers και κακόβουλες επεκτάσεις μπορούν να μας ακολουθούν παντού.
Κλασικά παραδείγματα εφαρμογών που έχουν κατηγορηθεί για παρακολούθηση
Τα apps της Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp) συλλέγουν από το κινητό σχεδόν κάθε είδους δεδομένο: Δημογραφικά στοιχεία, τοποθεσία, συνήθειες χρήσης, interactions, browsing info, ακόμα και δεδομένα από άλλες εφαρμογές. Έχουν επανειλημμένα βρεθεί στο στόχαστρο ρυθμιστικών αρχών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Το ίδιο ισχύει φυσικά και για όλα τα δημοφιλή dating apps, όπως Tinder, Hinge, Grindr, Badoo κτλ. Αν το σκεφτούμε, γνωρίζουν πράγματα όπως το όνομα, την ηλικία, την τοποθεσία, τον σεξουαλικό προσανατολισμό και τα ενδιαφέροντά μας. Το Tinder, μάλιστα, έχει κατηγορηθεί για παραβίαση της νομοθεσίας επί GDPR στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δημοφιλή παιχνίδια, όπως το Angry Birds και το Candy Crash Saga, έχουν επίσης κατηγορηθεί για μαζική συλλογή δεδομένων που διαμοιράζονταν σε διαφημιστικά δίκτυα.
Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση του CamScanner, ενός δημοφιλέστατου app που μετατρέπει την κάμερα του κινητού σε σκάνερ. Το 2019 βρέθηκε ιός τύπου Trojan στον κώδικα του app. Ο ιός αυτός συνέλεγε δεδομένα, εμφάνιζε ενοχλητικές διαφημίζεις και ζητούσε επανειλημμένα από τους χρήστες να πληρώσουν συνδρομή. Μπορεί το app από τότε να καθάρισε, αλλά υπέστη ανεπανόρθωτη βλάβη στη φήμη του.
Τελικά, τι πρέπει να διαγράψουμε στο κινητό μας;
Τα κακά νέα είναι ότι όλες οι εφαρμογές έχουν κάποιο βαθμό κινδύνου, καθώς με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο ζητούν πρόσβαση είτε στον τηλεφωνικό μας κατάλογο είτε στην τοποθεσία μας.
Προφανώς, η απάντηση σε αυτή την περίπτωση δεν είναι να σβήσουμε τα πάντα, πέρα από ακραίες περιπτώσεις. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να περιορίσουμε τις προσβάσεις των εφαρμογών που δεν χρειάζονται πραγματικά τα δεδομένα μας.
Ανάμεσα στις διάφορες άδειες που έχουμε δώσει στις διάφορες εφαρμογές και πρέπει να ελέγξουμε άμεσα, είναι οι εξής:
Τοποθεσία
Μικρόφωνο
Κάμερα
Πρόσβαση σε επαφές
Πρόσβαση σε φωτογραφίες / αρχεία
Background activity (όταν η εφαρμογή τρέχει στο παρασκήνιο)
Όλες αυτές οι άδειες μπορούν να απενεργοποιηθούν από τις Ρυθμίσεις του ίδιου του κινητού ή τις ρυθμίσεις της κάθε εφαρμογής.
Τέλος, αν έχουμε εφαρμογές που χρησιμοποιούμε σπάνια και που έχουν ιστορικό παραβιάσεων ή έχουν φτιαχτεί από άγνωστους developers ή ακόμα χειρότερα, εφαρμογές που δεν εγκαταστήσαμε εμείς και δεν αναγνωρίζουμε, τότε καλό θα ήταν να τις διαγράψουμε.
Την πρόταση του Δημάρχου Ναυπακτίας κ.Βασίλη Γκίζα για την ένταξη της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ναυπακτίας (ΔΕΥΑΝ) στην ΕΥΔΑΠ ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο. Στόχος είναι να περιοριστούν τα χρέη που επιβαρύνουν την επιχείρηση και τον Δήμο και να εξασφαλιστούν αξιόπιστες υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης για τους πολίτες.
Με την ένταξη στην ΕΥΔΑΠ, η ΔΕΥΑΝ μπορεί να λάβει κρατική επιδότηση τουλάχιστον 4,1 εκ. ευρώ για την αποπληρωμή χρεών από λογαριασμούς ρεύματος. Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ θα αναλάβει τη λειτουργία και τη συντήρηση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, αξιοποιώντας την εμπειρία, το προσωπικό και τους πόρους της. Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου αποτελεί το πρώτο βήμα αυτής της διαδικασίας.
Γιατί χρειάζεται αλλαγή
Το βασικό πρόβλημα της ΔΕΥΑΝ είναι ότι τα έσοδά της δεν επαρκούν για τις ανάγκες λειτουργίας της. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, τα ετήσια έσοδα κυμαίνονται περίπου στα 2 εκ. ευρώ. Η δαπάνη ρεύματος, από περίπου 605.000 ευρώ το 2019, έφτασε τα 1,8 εκ. ευρώ το 2022 και αναμένεται να ανέλθει στα 2 εκ. ευρώ το 2026. Παράλληλα, το κόστος προσωπικού, μαζί με τη σχετική εργολαβία, ανέρχεται περίπου στις 800.000 ευρώ ετησίως. Επομένως, μόνο για ρεύμα και προσωπικό εκτιμάται ότι απαιτούνται περισσότερα χρήματα από όσα εισπράττει η επιχείρηση, πριν καλυφθούν οι επισκευές, οι προμήθειες και οι παλαιότερες υποχρεώσεις. Επιπλέον, στην κατάσταση αυτή προστίθενται και τα βάρη του παρελθόντος, όπως δάνεια συνολικού ύψους περίπου 3 εκ. ευρώ που συνήφθησαν την περίοδο 2007-2015 και εξυπηρετούνται με τη συνδρομή του Δήμου, καθώς και η δικαστική εκκρεμότητα για το έργο Λαδόπουλου, που αφορά στην ίδια συμμετοχή της ΔΕΥΑΝ, αρχικού ύψους περίπου 2,5 εκ. ευρώ.
Παράλληλα, η ΔΕΥΑΝ εξυπηρετεί 104 οικισμούς, με εκτεταμένα και πεπαλαιωμένα δίκτυα που χρειάζονται συχνές παρεμβάσεις. Σε πολλές περιοχές, η μεταφορά του νερού απαιτεί συνεχή λειτουργία αντλιών, αυξάνοντας την κατανάλωση ρεύματος. Τις ανάγκες αυτές καλύπτουν μόλις 26 εργαζόμενοι (14 μόνιμοι και 12 μέσω εργολάβου), ενώ το οργανόγραμμα προβλέπει 46 θέσεις. Η λειτουργία της επιχείρησης επιβαρύνεται επιπλέον από τις ανείσπρακτες οφειλές καταναλωτών, που υπερβαίνουν τα 3 εκ. ευρώ. Ο Δήμαρχος δεν παρέλειψε να επισημάνει και τις ευθύνες της κεντρικής Πολιτείας για την υποστελέχωση των ΔΕΥΑ, τις καθυστερήσεις στη σύνδεση φωτοβολταϊκών έργων και την ανεπαρκή στήριξη για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Υπογραμμίζοντας την ανάγκη αλλαγής, ο ίδιος τόνισε: «Στόχος είναι να σταματήσουμε την αιμορραγία τώρα. Αφήνουμε πίσω το μοντέλο που απέτυχε πανελλαδικά και διαχρονικά, επιλέγοντας αξιόπιστη λύση».
Τί προσφέρει η ένταξη στην ΕΥΔΑΠ
Η κρατική επιδότηση για το ενεργειακό χρέος της ΔΕΥΑΝ υπολογίζεται περίπου στα 4,1 εκ. ευρώ, έναντι συνολικής οφειλής προς τη ΔΕΗ περίπου 5,5 εκ. ευρώ. Για την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας απαιτούνταν η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να ληφθεί έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Πέρα από τη μείωση του χρέους, η ΕΥΔΑΠ διαθέτει οργανωμένες τεχνικές υπηρεσίες και, λόγω του μεγέθους της, μεγαλύτερη δυνατότητα να εξασφαλίζει ευνοϊκότερες τιμές στην ενέργεια και στις προμήθειες και χρηματοδοτήσεις για έργα. Αυτές οι δυνατότητες δημιουργούν προϋποθέσεις καλύτερης συντήρησης και αναβάθμισης των δικτύων της Ναυπακτίας. Προτεραιότητες του Δήμου είναι η διατήρηση τοπικής εξυπηρέτησης των πολιτών, η κάλυψη των ορεινών κοινοτήτων, η αποκατάσταση των βλαβών και η μέριμνα για τους εργαζομένους.
Σημειώνεται ότι η απόφαση δεν ολοκληρώνει από μόνη της τη μεταφορά. Θα προηγηθεί η αποτίμηση της αξίας των υποδομών, ενώ το ποσό που θα καταβάλει η ΕΥΔΑΠ για τη μεταβίβασή τους θα αξιοποιηθεί για την αποπληρωμή των υπόλοιπων υποχρεώσεων. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με σύμβαση, την οποία ο Δήμος μπορεί να μην υπογράψει εάν οι τελικοί όροι κριθούν ασύμφοροι.
Οι παρεμβάσεις που έχουν προηγηθεί
Η Δημοτική Αρχή έχει στηρίξει τη ΔΕΥΑΝ στην αποπληρωμή παλαιότερων δανείων, ενώ ολοκληρώθηκε η εξόφληση της παλαιάς ρύθμισης προς τη ΔΕΗ. Επίσης, συνεχίζεται η δικαστική διεκδίκηση για τη γνωστή οικονομική απαίτηση που αφορά στο έργο Λαδόπουλου. Για τη μείωση του ενεργειακού κόστους προχωρά προς ολοκλήρωση η αναβάθμιση των αντλιοστασίων, προϋπολογισμού περίπου 7 εκ. ευρώ. Επιπλέον, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση και έχει υπογραφεί σύμβαση για φωτοβολταϊκό πάρκο 1 MW στη Βομβοκού, για το οποίο εκκρεμούν οι όροι σύνδεσης με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, με αντίστοιχες καθυστερήσεις να αντιμετωπίζουν Δήμοι και ΔΕΥΑ σε όλη τη χώρα.
Ωστόσο, η αύξηση του κόστους λειτουργίας και τα συσσωρευμένα χρέη απαιτούν συνολικότερη αντιμετώπιση.
Νέα δάνεια ισοδυναμούν με νέο φαύλο κύκλο χρεών
Όπως επεσήμανε ο Δήμαρχος κατά την εισήγησή του, ένα νέο δάνειο μπορεί να εξοφλήσει παλαιούς λογαριασμούς, αλλά δεν μειώνει το κόστος της καθημερινής λειτουργίας. Η ΔΕΥΑΝ θα πρέπει να πληρώνει τους νέους λογαριασμούς και, ταυτόχρονα, τις δόσεις και τους τόκους του δανείου, με εγγυητή τον Δήμο. Αντίστοιχα, η πρόταση για μεταφορά των υπηρεσιών στον Δήμο ή η συγχώνευση με άλλη ΔΕΥΑ δεν οδηγεί σε διαγραφή ή ρύθμιση των οφειλών και υποχρεώσεων της επιχείρησης. Ως εκ τούτου, κάθε εναλλακτική πρόταση πρέπει να εξηγεί πώς θα καλυφθούν τα χρέη και οι λειτουργικές ανάγκες, χωρίς διαρκή επιβάρυνση των δημοτών με υπέρογκες αυξήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ.Γκίζας σχολίασε: «Απορρίπτουμε τους νέους υπέρογκους δανεισμούς που επιπόλαια προτείνει η αντιπολίτευσηκαι που μόνο σε αδιέξοδα και νέους φαύλους κύκλους θα μας οδηγήσουν. Απορρίπτουμε τη δήθεν εξυγίανση της ΔΕΥΑΝ, που υποκριτικά προτείνει η αντιπολίτευση, αφού μόνο με υπέρογκες αυξήσεις μπορεί να επιτευχθεί».
Με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ο Δήμος Ναυπακτίας προχωρά στην επόμενη φάση, με στόχο τη μείωση των χρεών και τη βελτίωση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης σε όλη τη Ναυπακτία. Η αξιολόγηση των τελικών όρων θα γίνει με κριτήριο το συμφέρον των δημοτών, την κάλυψη των αναγκών της πόλης και των χωριών και την αξιόπιστη λειτουργία των δικτύων.-
Το 61,7% των υπόχρεων Δήμων δεν διαθέτει Συμπαραστάτη του Δημότη, (ανάμεσά τους και ο Δήμος Ναυπακτίας), ενώ μόλις το 38,3% έχει ολοκληρώσει τη σχετική διαδικασία.
Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης αποτελεί θεσμό διαμεσολάβησης μεταξύ των πολιτών, των επιχειρήσεων και των δημοτικών υπηρεσιών.
Θεσπίστηκε με τον νόμο 3852/2010 («Καλλικράτης»), με σκοπό την αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και τη βελτίωση της λειτουργίας της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ο Συμπαραστάτης δεν υποκαθιστά τη δημοτική διοίκηση ούτε λειτουργεί ως δικαστική αρχή. Παρεμβαίνει διαμεσολαβητικά, αναζητώντας λύσεις και επισημαίνοντας διοικητικές δυσλειτουργίες.
Ποιες είναι οι αρμοδιότητές του
Ο Συμπαραστάτης δέχεται και διερευνά επώνυμες καταγγελίες πολιτών και επιχειρήσεων σχετικά με πράξεις ή παραλείψεις δημοτικών υπηρεσιών και δημοτικών νομικών προσώπων.
Οι βασικές λειτουργίες του περιλαμβάνουν:
Διερεύνηση καταγγελιών: Εξετάζει περιπτώσεις πιθανής κακοδιοίκησης και προβλημάτων στη συναλλαγή πολιτών και επιχειρήσεων με τον Δήμο.
Διαμεσολάβηση: Επικοινωνεί με τις αρμόδιες υπηρεσίες και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την επίλυση των προβλημάτων.
Εντοπισμό διοικητικών δυσλειτουργιών: Αναδεικνύει επαναλαμβανόμενα προβλήματα που επηρεάζουν την εξυπηρέτηση των δημοτών.
Υποβολή προτάσεων: Διατυπώνει εισηγήσεις για τη βελτίωση της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεών της με τους πολίτες.
Σύνταξη ετήσιας έκθεσης: Παρουσιάζει δημόσια το έργο του, τις υποθέσεις που εξέτασε και τις διαπιστώσεις του.
Η υποβολή καταγγελίας στον Συμπαραστάτη δεν καταργεί τη δυνατότητα προσφυγής στον Συνήγορο του Πολίτη ή σε άλλες αρμόδιες ελεγκτικές και διοικητικές αρχές.
Οι αλλαγές
Ο νόμος 5314/2026 φέρνει σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία επιλογής του Συμπαραστάτη.
Σύμφωνα με το άρθρο 152, η επιλογή είναι υποχρεωτική για τους Δήμους με πληθυσμό 20.000 κατοίκων και άνω. Στους μικρότερους Δήμους παρέχεται η δυνατότητα επιλογής Συμπαραστάτη, χωρίς να αποτελεί υποχρέωση.
► Ο Συμπαραστάτης επιλέγεται από το Δημοτικό Συμβούλιο, με φανερή ψηφοφορία και πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του.
Εάν δεν επιτευχθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία, προβλέπονται επαναληπτικές ψηφοφορίες.
Κατά την τρίτη ψηφοφορία απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων των παρόντων μελών, χωρίς να προσμετρώνται στον αριθμό των παρόντων οι δηλώσεις αποχής.
► Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι, εφόσον αποτύχει και η τρίτη ψηφοφορία, ο αρμόδιος Επόπτης Νομιμότητας επιλέγει Συμπαραστάτη μεταξύ των υποψηφίων που πλειοψήφησαν.
Την ουσιαστική συμμετοχή όλων των Τοπικών Κοινοτήτων στη συζήτηση για την ενδεχόμενη οικειοθελή ένταξη της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ ζητά η παράταξη «Αλλάζουμε Πλεύση», με έγγραφο αίτημα που υπέβαλε ο επικεφαλής της, Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, προς τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ναυπακτίας.
Συγκεκριμένα, ζητούμε:
Να προσκληθούν εγκαίρως όλοι οι πρόεδροι των Τοπικών Κοινοτήτων στην προγραμματισμένη συνεδρίαση, με δυνατότητα να τοποθετηθούν.
Να κατατεθούν πριν από τη συνεδρίαση οι γραπτές θέσεις των προέδρων και των συμβουλίων των τοπικών κοινοτήτων, όπου αυτά υφίστανται, μαζί με τυχόν σχετικές αποφάσεις, ώστε να διακρίνεται η προσωπική άποψη από τη συλλογική θέση.
Να τους διατεθεί εγκαίρως το διαθέσιμο ενημερωτικό υλικό, με επαρκή χρόνο για συζήτηση και διαμόρφωση τεκμηριωμένης άποψης.
Οι γραπτές τοποθετήσεις ζητούμε να κοινοποιηθούν σε όλους τους δημοτικούς συμβούλους πριν από τη συνεδρίαση και να συμπεριληφθούν στον σχετικό φάκελο και στα πρακτικά.
Η απόφαση αφορά την ύδρευση, την αποχέτευση, τις υποδομές και την εξυπηρέτηση των κατοίκων σε ολόκληρη τη Ναυπακτία. Κάθε κοινότητα έχει ιδιαίτερες ανάγκες, προβληματισμούς και προτάσεις που πρέπει να ακουστούν και να συνεκτιμηθούν.
Για την «Αλλάζουμε Πλεύση», η πλήρης ενημέρωση και η ουσιαστική συμμετοχή όλων των τοπικών κοινοτήτων είναι απαραίτητες προϋποθέσεις πριν από οποιαδήποτε απόφαση για το μέλλον της ΔΕΥΑΝ.