Μεγάλη έλλειψη παρατηρείται πλέον σε δημοφιλή φάρμακα, γεγονός που επηρεάζει άμεσα εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας την εικόνα μίας ακόμα πιθανής υγειονομικής κρίσης.
Οι αιτίες
Η πλειονότητα των ελλείψεων αφορά τα γενόσημα φάρμακα – φάρμακα χωρίς εμπορικό σήμα που περιέχουν τις ίδιες χημικές ουσίες με ένα επώνυμο φάρμακο του οποίου η πατέντα έχει λήξει. Αυτά ανταγωνίζονται στην αγορά με βάση το κόστος τους και όχι το εμπορικό σήμα.
Αυτό έχει οδηγήσει ορισμένα από αυτά να γίνουν τόσο φθηνά – τα αντιβιοτικά έχουν πέσει σε τιμές χαμηλότερες από ένα πακέτο τσίχλες, – που έχουν καταστεί ζημιογόνα προϊόντα για τους κατασκευαστές. Ως αποτέλεσμα, πολλοί κατασκευαστές σταμάτησαν εντελώς την παραγωγή αυτών των φαρμάκων, αφήνοντας ένα κενό στην αλυσίδα εφοδιασμού.
Από την πλευρά της, η φαρμακευτική βιομηχανία δηλώνει ότι συνεργάζεται στενά με αρχές όπως η FDA για την πρόληψη της έλλειψης συνταγογραφούμενων φαρμάκων.
Στην Ε.Ε μόλις 29% των νέων φαρμάκων είναι πλήρως διαθέσιμα στους ασθενείς, ενώ άλλο ένα 17% βρίσκονται σε καθεστώς περιορισμένης διαθεσιμότητας.
Ωστόσο, ενώ οι ειδικοί και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συνεργάζονται για τη δημιουργία πιο ανθεκτικών φαρμακευτικών αλυσίδων εφοδιασμού, ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω ελλείψεις στο μέλλον. Είναι επίσης σημαντικό οι ασθενείς να μην πανικοβάλλονται.
Τη διαδικασία, με την οποία θα μπορέσουν περισσότεροι από 400.000 απόφοιτοι των πρώην Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΤΕΙ) να αποκτήσουν ισότιμα πτυχία με τα αντίστοιχα τμήματα των πανεπιστημίων, καθορίζει ρύθμιση του υπουργείου Παιδείας, που θα ενσωματωθεί στο νομοσχέδιο για την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί την ερχόμενη Δευτέρα, 16 Μαρτίου 2026, στη Βουλή.
Πιο συγκεκριμένα, η ρύθμιση θα αφορά όσους αποφοίτησαν μετά το 2001, όταν με τον ν. 2916/2001 «ανωτατοποιήθηκαν» τα ΤΕΙ, και τα πτυχία των οποίων μέχρι σήμερα δεν έχουν αντιστοιχηθεί με τίτλους σπουδών των ΑΕΙ.
Η ρύθμιση προβλέπει μία διαδικασία, με ακαδημαϊκά εχέγγυα και θεσμικές ασφαλιστικές δικλείδες. Προϋπόθεση για την εφαρμογή της θα είναι η ολοκλήρωση της πιστοποίησης του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του οικείου πανεπιστημιακού Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής από την ΕΘΑΑΕ, ώστε η αντιστοίχιση να εδράζεται σε πιστοποιημένα και ποιοτικά προγράμματα σπουδών.
Αναμένεται να υπάρξουν συγκεκριμένες κατηγορίες αποφοίτων, με βάση τη διάρκεια των σπουδών τους, το σύνολο των πιστωτικών μονάδων ECTS και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών. Ανάλογα με την εκάστοτε κατηγορία, σε ορισμένες περιπτώσεις αναμένεται η αντιστοίχιση των πτυχίων να αναγνωρίζεται αυτόματα, ενώ σε άλλες θα καθορίζεται παρακολούθηση και εξέταση σε συγκεκριμένα μαθήματα.
Η εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας για την τοξικότητα και τους κινδύνους από το φυτό πικροδάφνη (Nerium oleander), που διαβίβασε το υπουργείο Παιδείας προς όλα τα σχολεία της χώρας αναφέρει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
«Η έκθεση του ανθρώπου στην πικροδάφνη (Nerium oleander) μπορεί να προκληθεί από τυχαία ή εκούσια κατάποση, κατανάλωση για ιατρικούς σκοπούς και εγκληματική δηλητηρίαση, καθώς επίσης και μέσω δερματικής επαφής, εισπνοής, ή παρεντερικής έκθεσης(…)».
Το φυτό πικροδάφνη αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του ελληνικού τοπίου. Ως αυτοφυές, αειθαλές είδος, διακρίνεται για την αντοχή του σε ακραίες συνθήκες ξηρασίας και ρύπανσης, συμβάλλοντας καθοριστικά στη σταθεροποίηση εδαφών, τη δέσμευση μικροσωματιδίων και την ενίσχυση της αστικής βιοποικιλότητας.
Είναι γνωστό από την αρχαιότητα ότι το φυτό διαθέτει τοξικά μέρη. Ωστόσο, η πρόταση για μαζικό ξερίζωμα εκατομμυρίων φυτών κρίνεται οικονομικά, πολιτισμικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά επιζήμια, ενώ προκαλεί έντονο προβληματισμό το γεγονός ότι μια τέτοια απόφαση ελήφθη αβασάνιστα, χωρίς τη δέουσα επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς να συνεκτιμηθούν οι πολυεπίπεδες συνέπειες μιας τέτοιας παρέμβασης.
Παρά το γεγονός ότι η πικροδάφνη είναι εξαιρετικά κοινή στην Ελλάδα, δεν έχουν καταγραφεί ιστορικά τέτοια μεγέθη περιστατικών δηλητηρίασης που να δικαιολογούν μια τόσο ριζική και “κάθετη” απόφαση.
Το έγγραφο του ΕΟΔΥ από το οποίο ξεκίνησε ο δημόσιος πανικός, δεν περιλαμβάνει ανάλυση επικινδυνότητας που είναι το ουσιαστικό επιστημονικό στοιχείο που μπορεί να αναδείξει επικινδυνότητα.
Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων είναι αποκαλυπτικά: από το σύνολο των περίπου 22.000 δηλητηριάσεων που συμβαίνουν κάθε χρόνο σε παιδιά 0-14 ετών, μόλις οι 78 οφείλονταν σε μανιτάρια και φυτά, από αυτά τα 71 συνέβησαν εντός σπιτιού και συνολικά, μόλις τα 4 αποδίδονταν σε Πικροδάφνη!