Η εποχή του Wi-Fi, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, φαίνεται να πλησιάζει σε ένα κρίσιμο σημείο μετάβασης. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και συγκεκριμένα το LiFi Research and Development Centre, παρουσίασε ένα νέο ασύρματο σύστημα που βασίζεται στο φως αντί για τα παραδοσιακά ραδιοκύματα, επιτυγχάνοντας ταχύτητες που φτάνουν τα 362,7 Gbps σε επίπεδα πολλαπλάσια από αυτά των σημερινών δικτύων.

Η τεχνολογία αυτή, γνωστή ως LiFi (Light Fidelity), δεν αποτελεί απλώς μια εξέλιξη του Wi-Fi. Αντιπροσωπεύει μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση στη μετάδοση δεδομένων. Το παραδοσιακό Wi-Fi βασίζεται σε ραδιοσυχνότητες, ένα φάσμα που πλέον είναι κορεσμένο λόγω της μαζικής χρήσης. Αντίθετα, το νέο σύστημα χρησιμοποιεί το οπτικό φάσμα, το οποίο είναι τεράστιο και πρακτικά ανεξάντλητο.

Στην καρδιά της τεχνολογίας βρίσκεται ένα μικροσκοπικό chip που ενσωματώνει 25 μικρολέιζερ. Αυτά εκπέμπουν αόρατο φως και μεταδίδουν δεδομένα με εξαιρετικά υψηλή πυκνότητα και ταχύτητα. Το αποτέλεσμα είναι μια σύνδεση που όχι μόνο ξεπερνά το Wi-Fi, αλλά δημιουργεί νέες προοπτικές για την ίδια την έννοια του internet.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της σύγχρονης ψηφιακής οικονομίας είναι η ενεργειακή κατανάλωση των δικτύων. Όσο αυξάνονται τα δεδομένα, τόσο αυξάνεται και η κατανάλωση. Η νέα τεχνολογία υπόσχεται έως και διπλάσια ενεργειακή αποδοτικότητα σε σχέση με τα παραδοσιακά ασύρματα δίκτυα. Αυτό σημαίνει μικρότερο κόστος λειτουργίας για επιχειρήσεις και data centers, αλλά και σημαντικό περιβαλλοντικό όφελος. Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη, το streaming και τα cloud services εκτοξεύουν τη ζήτηση για δεδομένα, η εξοικονόμηση ενέργειας μετατρέπεται σε κρίσιμο παράγοντα.

Ασφάλεια: το απρόσμενο πλεονέκτημα

Ένα ακόμη σημαντικό χαρακτηριστικό είναι η ασφάλεια. Σε αντίθεση με τα ραδιοκύματα, το φως δεν διαπερνά τοίχους. Αυτό σημαίνει ότι το σήμα περιορίζεται στον φυσικό χώρο, μειώνοντας δραστικά τον κίνδυνο υποκλοπών και hacking. Σε περιβάλλοντα όπως τράπεζες, νοσοκομεία ή στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αυτό το πλεονέκτημα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.

Η μετάβαση σε οπτικά ασύρματα δίκτυα δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Το Wi-Fi παραμένει κυρίαρχο λόγω της ευκολίας και της υπάρχουσας υποδομής. Ωστόσο, το LiFi μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, ειδικά σε περιβάλλοντα υψηλής ζήτησης όπως έξυπνες πόλεις, βιομηχανία 4.0, αυτόνομα οχήματα, data-intensive εφαρμογές.

Το μέλλον της συνδεσιμότητας

Το νέο ασύρματο σύστημα από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ υπόσχεται εκρηκτικές ταχύτητες, χαμηλότερη κατανάλωση και ένα σχεδόν «απεριόριστο» διαδίκτυο. Η τεχνολογία των 362 Gbps δεν σημαίνει άμεσο «τέλος» του Wi-Fi, αλλά σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας εποχής. Μιας εποχής όπου η συνδεσιμότητα δεν θα περιορίζεται από το φάσμα ή την κατανάλωση, αλλά θα επεκτείνεται με ρυθμούς που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητοι.

Το internet του μέλλοντος δεν θα είναι απλά πιο γρήγορο. Θα είναι πιο έξυπνο, πιο ασφαλές και πιο αποδοτικό. Και ίσως, τελικά, να «φωτίζεται» κυριολεκτικά, από την ίδια την τεχνολογία που θα το μεταφέρει.

Βασίλης Μαθιουδάκηςbill.mathioudakis@gmail.com

Σχεδόν κάθε smartphone διαθέτει ενσωματωμένο NFC reader που οι περισσότεροι χρήστες το χρησιμοποιούν αποκλειστικά για πληρωμές μέσω Apple Pay ή Google Pay. Η τεχνολογία NFC (Near Field Communication) όμως λειτουργεί με τρεις διαφορετικούς διακριτούς τρόπους (card emulation, reader / writer και peer-to-peer) και κάθε ένας ανοίγει διαφορετικές δυνατότητες στην καθημερινή χρήση. Παρακάτω θα τους δούμε αναλυτικά.

Πώς λειτουργεί το NFC

Το NFC στηρίζεται στην αρχή της ηλεκτρομαγνητικής επαγωγής: Η ενεργή συσκευή (δηλαδή το smartphone μας) εκπέμπει ασύρματα δεδομένα σε μια παθητική συσκευή, όπως ένα NFC sticker ή μια «έξυπνη» αφίσα. Η κύρια αδυναμία της τεχνολογίας είναι ταυτόχρονα και το ισχυρότερό της χαρακτηριστικό από πλευράς ασφάλειας: Το εύρος λειτουργίας είναι πολύ μικρό, οπότε απαιτείται πραγματική εγγύτητα για να λειτουργήσει.

Για επιπλέον προστασία, πολλές συσκευές (ανάλογα με τον κατασκευαστή) προσφέρουν την επιλογή «Require device unlock for NFC», δηλαδή για την ανάγνωση tag να απαιτείται ξεκλείδωμα του τηλεφώνου.

Ψηφιακές επαγγελματικές κάρτες μέσω NFC

Το NFC μπορεί να μετατρέψει ένα απλό πλαστικό καρτάκι σε ψηφιακή επαγγελματική κάρτα που ενημερώνεται δυναμικά. Αντί να μοιράζουμε έντυπες κάρτες που ξεπερνιούνται γρήγορα, δημιουργούμε ένα ψηφιακό προφίλ με όνομα, τηλέφωνο, email και link portfolio, το οποίο μπορεί να αλλάξει οποτεδήποτε θέλουμε, χωρίς να παραγγείλουμε καινούργιες κάρτες.

Για να το φτιάξουμε, αρκεί να ενεργοποιήσουμε το NFC από τις Ρυθμίσεις. Στο Android συνήθως βρίσκεται στο Connections ή Connected devices, ενώ στο iPhone είναι ενεργοποιημένο από προεπιλογή σε όλα τα μοντέλα από iPhone 6 και μετά. Στη συνέχεια, χρησιμοποιούμε μια πλατφόρμα όπως είναι η Blinq, Linktree ή Popl ή έναν NFC writer, για να συνδέσουμε το ψηφιακό μας προφίλ με ένα κενό NFC tag ή κάρτα. Στη συνέχεια, αρκεί η απλή επαφή με συσκευή που υποστηρίζει NFC για να μεταδοθεί το προφίλ.

NFC tags για έξυπνο σπίτι

Τα NFC tags μπορούν να γίνουν κουμπιά εκκίνησης για αυτοματισμούς smart home, χωρίς να απαιτείται κεντρικός φυσικός χειριστής. Ένα tag κολλημένο δίπλα στην πόρτα, για παράδειγμα, μπορεί με ένα απλό άγγιγμα του κινητού να ανοίξει μια ηλεκτρονική κλειδαριά, να ρυθμίσει τα φώτα ή να αλλάξει τη θερμοκρασία.

Η υλοποίηση γίνεται μέσω εφαρμογών όπως Tasker ή Shortcuts (για iOS), σε συνδυασμό με πλατφόρμες smart home όπως Home Assistant ή SmartThings (στο SmartThings απαιτείται πρόσθετη εφαρμογή για την αξιοποίηση NFC).

Η λογική είναι απλή: Το tag λειτουργεί ως παθητικός εκκινητής. Όταν το κινητό το αναγνωρίσει, εκτελείται αυτόματα ο αυτοματισμός που έχουμε ορίσει. Εκτός από κλειδαριές, τα NFC tags μπορούν να ελέγξουν έξυπνες λάμπες, θερμοστάτες, ακόμα και γκαραζόπορτες.

Η άποψή μας

Το NFC είναι μια από τις τεχνολογίες που «κρύβονται» μέσα στο κινητό χωρίς να τις εκμεταλλευόμαστε όσο θα μπορούσαμε. Για τον Έλληνα χρήστη που αρχίζει να επενδύει σε smart home ή θέλει να φαίνεται επαγγελματικός σε networking events, τα NFC tags προσφέρουν πρακτική αξία με μικρό κόστος και μηδενική πολυπλοκότητα στην καθημερινή χρήση.

Βασίλης Μαθιουδάκης

bill.mathioudakis@gmail.com

Η θύρα ακουστικών 3,5 mm έχει σχεδόν εξαφανιστεί από τα σύγχρονα smartphones, παρότι για χρόνια θεωρούνταν δεδομένη. Οι κατασκευαστές στράφηκαν σε πιο λεπτές συσκευές, μεγαλύτερες μπαταρίες και ασύρματο ήχο, αφήνοντας το κλασικό headphone jack κυρίως στα πιο οικονομικά μοντέλα.

Η αρχή του τέλους για το headphone jack

Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι εταιρείες άρχισαν σταδιακά να αφαιρούν τη θύρα 3,5 mm από τα κινητά τους. Σε ένα από τα πρώτα μοντέλα που εφαρμόστηκε αυτό ήταν το iPhone 7, όπου η Apple μετέφερε τον ενσύρματο ήχο στη θύρα Lightning, η οποία εξυπηρετούσε πλέον τόσο τη φόρτιση όσο και τα ακουστικά. Από την πρώτη στιγμή, η αλλαγή προκάλεσε αντιδράσεις. Πολλοί χρήστες θεώρησαν ότι οι εταιρείες τούς ωθούν προς τα ασύρματα ακουστικά και earbuds, προσθέτοντας ένα ακόμη κόστος. Παρ’ όλα αυτά, η τάση όχι μόνο δεν αντιστράφηκε, αλλά καθιερώθηκε σχεδόν σε όλη την αγορά.

Λιγότερος χώρος, πιο λεπτά κινητά

Ένας από τους βασικούς λόγους για την αφαίρεση της θύρας ακουστικών είναι ο χώρος που απαιτείται στο εσωτερικό της συσκευής. Αν και εξωτερικά φαίνεται μικρή, η υποδοχή 3,5 mm έχει σημαντικό βάθος και καταλαμβάνει πολύτιμο όγκο μέσα στο σώμα του κινητού. Αυτός ο χώρος μπορεί να αξιοποιηθεί διαφορετικά: Για μεγαλύτερη μπαταρία, καλύτερα ηχεία ή επιπλέον αισθητήρες. Η ανάγκη για πιο λεπτά smartphones έκανε ακόμη πιο δύσκολη την παραμονή της συγκεκριμένης θύρας. Ενδεικτικά, ένα τυπικό socket 3,5 mm έχει βάθος περίπου 6 έως 7 χιλιοστά, όταν υπάρχουν συσκευές όπως το iPhone Air με πάχος 5,64 χιλιοστά. Σε τόσο λεπτές κατασκευές, η παρουσία της παραδοσιακής υποδοχής γίνεται πρακτικά αδύνατη.

Αντοχή και σχεδιαστικές απαιτήσεις

Οι εταιρείες υποστηρίζουν επίσης ότι η αφαίρεση της θύρας βοηθά και στον σχεδιασμό πιο ανθεκτικών συσκευών. Κάθε άνοιγμα στο σώμα ενός smartphone αποτελεί ένα επιπλέον σημείο εισόδου για σκόνη και υγρασία, κάτι που επηρεάζει τον συνολικό σχεδιασμό και την προστασία της συσκευής. Παράλληλα, η μετάβαση σε USB-C για ενσύρματο ήχο έφερε το ψηφιακό audio πιο κοντά στον βασικό σχεδιασμό των νέων smartphones. Για αρκετούς κατασκευαστές, αυτή η μετάβαση θεωρήθηκε πιο συμβατή με τις σύγχρονες ανάγκες μιας συσκευής που πρέπει να είναι λεπτή, ανθεκτική και γεμάτη με περισσότερα εξαρτήματα.

Ο ρόλος του Bluetooth και των ασύρματων ακουστικών

Η εξάπλωση του Bluetooth έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εξαφάνιση του headphone jack. Όταν οι εταιρείες άρχισαν να αφαιρούν τη θύρα, τα ασύρματα ακουστικά είχαν ήδη γίνει πιο προσιτά και αρκετά δημοφιλή, κάτι που έκανε τη μετάβαση ευκολότερη για την αγορά. Ταυτόχρονα, οι κατασκευαστές έδωσαν λύσεις για όσους ήθελαν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν ενσύρματα ακουστικά, μέσω αντάπτορων από USB-C σε 3,5 mm. Η Apple, για παράδειγμα, συνεχίζει να διαθέτει σχετικό αντάπτορα, ενώ υπάρχουν και ακόμη φθηνότερες επιλογές αντάπτορα στην αγορά. Η μετάβαση στον ασύρματο ήχο έφερε και νέα χαρακτηριστικά, όπως touch controls και ενεργή ακύρωση θορύβου. Από την άλλη πλευρά, τα ασύρματα ακουστικά χρειάζονται φόρτιση και συνήθως δεν έχουν την ίδια διάρκεια ζωής με ένα απλό ενσύρματο ζευγάρι.

Πού συναντάμε ακόμη τη θύρα 3,5 mm

Σήμερα, η θύρα ακουστικών υπάρχει σε πολύ λιγότερα smartphones σε σχέση με το παρελθόν. Μεταξύ των μεγάλων κατασκευαστών, μοντέλα με headphone jack συνεχίζουν να εμφανίζονται κυρίως από Samsung και Motorola, αλλά συνήθως σε οικονομικές συσκευές και όχι στις premium σειρές. Αυτό δείχνει ότι η αγορά έχει πλέον αποδεχθεί πως το 3,5 mm jack δεν αποτελεί προτεραιότητα στα ακριβότερα τηλέφωνα. Η σχεδίαση, η εξοικονόμηση χώρου και η στροφή στα ασύρματα αξεσουάρ έχουν επικρατήσει.

Η άποψή μας

Η αφαίρεση της θύρας ακουστικών δεν έγινε τυχαία, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης αλλαγής στον σχεδιασμό των smartphones. Για τις εταιρείες, το όφελος ήταν περισσότερος εσωτερικός χώρος και πιο λεπτές συσκευές. Για τους χρήστες όμως, αυτό σημαίνει προσαρμογή σε αντάπτορες ή ασύρματα ακουστικά. Το headphone jack δεν έχει εξαφανιστεί πλήρως, αλλά πλέον αποτελεί εξαίρεση και όχι κανόνα.

Βασίλης Μαθιουδάκηςbill.mathioudakis@gmail.com