Το σχέδιο του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που σύμφωνα με την κυβέρνηση επικαιροποιεί και απλουστεύει μια δαιδαλώδη και πολυποίκιλη νομοθεσία δεκαετιών, παρουσίασε πρόσφατα στο υπουργικό συμβούλιο ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος.

Από τις κυριότερες μεταρρυθμίσεις που φέρνει ο νέος Κώδικας, είναι η εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών σε ένα γύρο, εισάγοντας το σύστημα της συμπληρωματικής ψήφου.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η διεξαγωγή των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών σε ένα γύρο συμβάλλει στην αύξηση της συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία, στη δημιουργία ουσιαστικού προεκλογικού διαλόγου και στην παύση των «παζαριών» μεταξύ πρώτου και δευτέρου γύρου.

Επιπλέον επικαιροποιείται το σύστημα διακυβέρνησης των δήμων και των νομικών τους προσώπων.

Αλλάζει ριζικά ο τρόπος άσκησης του ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ με τη θεσμοθέτηση του Γενικού Επόπτη Νομιμότητας και των 7 Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας. Προβλέπεται χρήση νέου πληροφοριακού συστήματος για τον έλεγχο νομιμότητας και αντικειμενικό σύστημα, με ομοιομορφία ελέγχου.

Κεντρικό Πειθαρχικό Συμβούλιο

Επίσης ορίζεται πειθαρχικό δίκαιο αιρετών, με τη δημιουργία ενός κεντρικού Πειθαρχικού Συμβουλίου σε αντικατάσταση των 7 υφιστάμενων.

Διασφαλίζεται ότι κάθε κάτοικος της χώρας έχει πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες της Αυτοδιοίκησης ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας του, ενώ ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται για την ενίσχυση ορεινών και νησιωτικών δήμων.

Νέο οικονομικό πλαίσιο και ψηφιακή διαχείριση εσόδων

Στον τομέα της οικονομικής λειτουργίας των δήμων, καταργείται ένα σύνολο αποσπασματικών διατάξεων και εισάγεται ενιαίο, σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημιουργία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κεντρικών Ηλεκτρονικών Πληρωμών, που θα επιτρέπει:

• την αυτόματη ενημέρωση οφειλετών,
• την ηλεκτρονική είσπραξη εσόδων και
• τη βελτιωμένη οικονομική εποπτεία των δήμων.

Εξορθολογισμός τελών και νέοι χρηματοδοτικοί πόροι

Ο Κώδικας εισάγει δικαιότερο και αποδοτικότερο σύστημα τοπικής φορολόγησης, με εξορθολογισμό των δημοτικών τελών. Παράλληλα, προωθούνται νέοι Δυναμικοί Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, που θα καθορίζονται με βάση τις κρατικές επιχορηγήσεις του 2026 και θα προσαρμόζονται αυτόματα με βάση τους δημοσιονομικούς στόχους του κρατικού προϋπολογισμού.

Αποτελεσματική διαχείριση κοινοχρήστων χώρων. Νέοι Δυναμικοί Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, έχοντας ως βάση τις χορηγήσεις που θα δοθούν το 2026 και με ειδική μέριμνα για αυτόματη αύξησή τους με βάση τους δημοσιονομικούς στόχους του Κρατικού Προϋπολογισμού και την πορεία των εσόδων.