Ένα χρόνιο ζήτημα που έχει απασχολήσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση, επιλύεται με το άρθρο 26 Νομοσχεδίου του Υπουργείου Οικονομικών, που κατατέθηκε στη Βουλή την Παρασκευή 12 Ιουνίου.
Με το συγκεκριμένο άρθρο καταργείται η επιβολή εισφοράς του αρ.1 του ν.128/1975 σε όλα τα δάνεια, τις πάσης φύσης χορηγήσεις και τα υπόλοιπα δανείων ή πιστώσεων από πιστωτικά ιδρύματα προς Δήμους, Περιφέρειες και ΝΠΔΔ αυτών, εφόσον τα τελευταία δεν ασκούν οικονομική δραστηριότητα.
Από την κατάργηση της εν λόγω εισφοράς επέρχεται, όπως σημειώνει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, ετήσια εξοικονόμηση δαπάνης επί των προϋπολογισμών των ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού.
Για να γίνει κατανοητή η νομοθετική παρέμβαση, ακολουθεί μια συνοπτική επεξήγηση του ζητήματος που τώρα επιλύεται:
Σύμφωνα με το αρ.177 του Κώδικα Δήμων& Κοινοτήτων (ν.3463/2006), οι συμβάσεις για τη συνομολόγηση δανείων προς Δήμους δεν επιβαρύνονται με τέλη και δικαιώματα υπέρ τρίτων. Αντίστοιχη διάταξη ήταν αυτή του αρ.96 στο π.δ. 30/1996 για τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις.
Ωστόσο, τα πιστωτικά ιδρύματα επέβαλαν την εισφορά, ενώ το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους είχε κρίνει με την με αρ. 239/1999 Γνωμοδότησή του, η οποία έγινε αποδεκτή από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας, ότι τα δάνεια των Δήμων επιβαρύνονται με την εισφορά του ν.128/1975, καθώς η επέκταση των προνομίων του Δημοσίου στους Δήμους (αρ.304π.δ. 410/1995) δεν περιλαμβάνει και τα οικονομικά προνόμια.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο, με την υπ’ αρ. 2732/2010 Απόφαση του VI Τμήματός του, έκρινε ότι οι Δήμοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής εισφοράς του ν.128/1975, θεωρώντας τη σχετική δαπάνη μη νόμιμη. Η θέση αυτή τηρείται μέχρι σήμερα και ο σχετικός όρος επιβολής της ανωτέρω εισφοράς, ακυρώνεται.
Σημειώνεται ότι η εισφορά αυτή αφορά μόνο εξυπηρετούμενα δάνεια.
Για λόγους σωστού υπολογισμού, η έναρξη ισχύος της διάταξης θα αρχίσει την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα της έναρξης ισχύος του νόμου. Για το λόγο αυτό, η παρ.4 του αρ.47 του Νομοσχεδίου ορίζει ότι «η ισχύς του άρθρου 26 αρχίζει την πρώτη μέρα του μήνα που έπεται της δημοσίευσης του παρόντος νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως».
Σε ανακοίνωσή της η Ομοσπονδία αναφέρει για το θέμα της κοπής δένδρων στο κάστρο της Ναυπάκτου:
« Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδίας Επαγγελματοβιοτεχνών και Εμπόρων Ναυπακτίας και Δωρίδος, συνεδρίασε στις 25/8/2026 στα γραφεία της με μοναδικό θέμα:
Κοπή και απομάκρυνση των δέντρων από το χώρο του Κάστρου της Ναύπακτου.
Το Κάστρο είναι το σημαντικότερο αρχαιολογικό μνημείο της πόλη μας άλλα και ένα από τα σημαντικότερα της Ελλάδος.
Έχει δε μεγάλη συμβολή στην οικονομική και τουριστική ανάπτυξη της περιοχή μας.
Για τον λόγο αυτό οποιαδήποτε παρέμβαση στο Κάστρο, μας αφορά άμεσα.
Να επισημάνουμε ότι ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας δεν είμαστε ειδικοί για να εκφράσουμε άποψη πάνω σε θέματα ασφάλειας και προστασίας του μνημείου.
Ως ενεργοί πολίτες όμως αυτής της πόλης θέλουμε να επισημάνουμε τα παρακάτω:
1) Διαμαρτυρόμαστε για την μη ενημέρωση των πολιτών από τον Δήμο για τις παρεμβάσεις που έγιναν τις τελευταίες ημέρες στο κάστρο με την μαζική κοπή των δένδρων. Για ποιο λόγο έγινε και αν προβλέπεται κάποια αντικατάσταση με άλλου είδους φύτευση…
2) Ζητάμε να γίνει μια Ολοκληρωμένη Μελέτη από τους αρμόδιους φορείς για την προστασία της Καστροπολιτείας (από φωτιά, πλημμύρα, κλπ) και ταυτόχρονα την Συντήρηση και Ανάδειξη του μνημείου.
3) Σε περίπτωση μη ύπαρξης μελέτης από τους αρμόδιους φορείς για την κοπή των δέντρων ζητάμε την διακοπή της κοπής.»
Τις φωτιές και την αποψίλωση του εδάφους που έχουμε κατά τους καλοκαιρινούς μήνες ακολουθούν πλημμύρες, με τις πρώτες βροχές.
Για την αντιπλημμυρική θωράκιση της χώρας, με πρόσφατη εγκύκλιο, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας ζητά άμεση κινητοποίηση Δήμων και Περιφερειών, θέτοντας συγκεκριμένες ενέργειες και αυστηρό χρονοδιάγραμμα προετοιμασίας ενόψει της χειμερινής περιόδου 2026-2027.
Τι πρέπει να κάνουν άμεσα οι Δήμοι
Η εγκύκλιος θέτει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους Δήμους. Μεταξύ άλλων, ζητείται να προχωρήσουν άμεσα:
► στον έλεγχο και συντήρηση των δικτύων ομβρίων υδάτων των οδών αρμοδιότητάς τους,
► στον έλεγχο και τη συντήρηση των αντιπλημμυρικών έργων αρμοδιότητάς τους,
► προγραμματισμό και την εκτέλεση νέων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας, όπου απαιτείται.
► Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον καθαρισμό και τη συντήρηση των εσχαρών και των φρεατίων υδροσυλλογής, των αγωγών και των λοιπών στοιχείων του δικτύου ομβρίων.
► Οι Δήμοι καλούνται να διαθέτουν επικαιροποιημένο κατάλογο με χώρους προσωρινής καταφυγής εκτός των ζωνών υψηλής επικινδυνότητας πλημμύρας, στους οποίους θα πρέπει να υπάρχει εύκολη πρόσβαση τόσο για τους πολίτες όσο και για τα οχήματα της ΕΛ.ΑΣ., του Πυροσβεστικού Σώματος και του ΕΚΑΒ.
► Για περιοχές που βρίσκονται μέσα σε ζώνες υψηλού πλημμυρικού κινδύνου, πρέπει επιπλέον να προσδιοριστούν κατάλληλα κτίρια για ασφαλή επιτόπου καταφυγή.
Οι κρίσιμες ημερομηνίες
Με βάση τις οδηγίες της ΓΓΠΠ, ο Σεπτέμβριος του 2026 αποτελεί ουσιαστικά τον μήνα επιχειρησιακής προετοιμασίας των ΟΤΑ:
► Έως το πρώτο δεκαήμερο Σεπτεμβρίου: σύγκληση Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας – ΤΕΣΟΠΠ και αντίστοιχα Περιφερειακών ΠΕΣΟΠΠ.
► Έως το πρώτο δεκαπενθήμερο Σεπτεμβρίου: χαρτογράφηση των σημείων αυξημένης πλημμυρικής επικινδυνότητας από τις Τεχνικές Υπηρεσίες Δήμων και Περιφερειών.
► Έως τις 20 Σεπτεμβρίου: ειδική ενημέρωση από τις Περιφέρειες προς τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας και το ΕΣΚΕΔΙΚ για συγκεκριμένες διαπεριφερειακές περιπτώσεις οργανωμένης απομάκρυνσης πολιτών.
► Εντός Σεπτεμβρίου: σχεδιασμός και διεξαγωγή άσκησης Πολιτικής Προστασίας για πλημμύρες, με πρόβλεψη και για οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών.