Ο τίτλος είναι επίτηδες αμφίσημος: η Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων είναι ο «πνευματικός ιδιοκτήτης» αυτών των εξετάσεων· αλλά ταυτόχρονα δίνει κάθε φορά και η ίδια «εξετάσεις» σχετικές με:
− την ποιότητα των θεμάτων, αλλά και των απαντήσεων -οδηγιών
− τη σύνδεση των θεμάτων με τα Προγράμματα Σπουδών, τη διδασκαλία και τις εγκυκλίους αξιολόγησης για κάθε γνωστικό αντικείμενο
− την καθοδήγηση της βαθμολόγησης των γραπτών
− τη διατήρηση του αδιάβλητου και της απόλυτης αξιοπιστίας στην όλη διαδικασία
Είναι προφανές ότι μια τόσο σύνθετη διαδικασία, η οποία αφορά τόσους πολλούς με τρόπο κρίσιμο, συγκεντρώνει τα βλέμματα και, αναπόφευκτα, την κριτική: επιστημονική, εκπαιδευτική, κοινωνική, μαθητική, δημοσιογραφική· ιδιοτελή ή ανιδιοτελή· βάσιμη ή αβάσιμη. Και αυτό συμβαίνει κάθε χρονιά. Έτσι και το 2020.
Επομένως, ένα τόσο διαχρονικό φαινόμενο με, επίσης, σταθερή αντιμετώπιση από την ΚΕΕ, αλλά και την πολιτική και επιστημονική ηγεσία (ΥΠΑΙΘ και ΙΕΠ) πρέπει να αλλάξει; Χρειάζονται νέο θεσμικό πλαίσιο ή νέες διαδικασίες. Και γιατί φέτος;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είναι σχετικά απλές:
1. Η σταθερότητα ενός φαινομένου δεν αποτελεί πάντοτε και ορθό επιχείρημα. Αντίθετα, έρχεται κάποτε ο καιρός που η αλλαγή εγγυάται τη βελτίωση.
2. Φέτος υπήρξαν ιδιαίτερες συνθήκες:
α) η διακοπή ή, έστω, η μεταβολή της εκπαιδευτικής διαδικασίας λόγω της πανδημίας
β) η αλλαγή στο εξεταστικό σύστημα
γ) αλλαγές σε ΠΣ, μαθησιακή διαδικασία και όρους αξιολόγησης
δ) αλλαγές στην ύλη των μαθημάτων και σε γνωστικά αντικείμενα
ε) το πλήθος των ενστάσεων που κατέκλυσαν τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα, όπως και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο παράρτημα αυτού του άρθρου ενσωματώνονται ενδεικτικοί τίτλοι και οι αντίστοιχοι ιστότοποι .
3. Είναι κατάλληλη η στιγμή, ενόψει και των νέων αλλαγών που προωθεί το ΥΠΑΙΘ, να επιχειρηθούν βελτιώσεις από τον Εθνικό Οργανισμό Εξετάσεων και την ΚΕΕ.
Όσα ακολουθούν είναι προτάσεις. Ως τέτοιες φιλοδοξούν όχι να εισακουστούν αλλά να προκαλέσουν τον διάλογο ανάμεσα στους αρμοδίους, ο οποίος θα καταλήξει σε συγκεκριμένες βελτιωτικές αποφάσεις.
Α. Ο Εθνικός Οργανισμός Εξετάσεων δημοσιεύει στον επίσημο ιστότοπό του τα θέματα, τις απαντήσεις, κάθε διορθωτική οδηγία, τις προτάσεις της μοριοδότησης των θεμάτων. Σχετικά sites διατηρούν πολλοί αντίστοιχοι Ευρωπαϊκοί Οργανισμοί.
Β. Μετά το τέλος των εθνικών εξετάσεων:
1. Δημοσιεύονται όλα τα ονόματα των συμμετεχόντων στην ΚΕΕ. Πρόκειται για μια αναγκαία διαφάνεια πολλαπλά ωφέλιμη για τους συμμετέχοντες και το δημόσιο συμφέρον:
α) Η επιστημονική εγκυρότητα
β) Η ευθύνη των συμμετεχόντων
γ) Η προστασία όσων συμμετέχουν
δ) Ο περιορισμός, στην ουσία η εξαφάνιση, εκείνων των επιτηδείων που επικαλούνται τη συμμετοχή τους στην ΚΕΕ για να εξασφαλίζουν ποικίλα οικονομικά οφέλη (μαθήματα, βοηθήματα, κ.ά).
2. Ο Πρόεδρος της ΚΕΕ με εισηγητές από τα διάφορα γνωστικά αντικείμενα παρουσιάζουν και αιτιολογούν επιστημονικά τις επιλογές τόσο στα θέματα όσο και στις λύσεις.
3. Απαντούν τεκμηριωμένα στις επιστημονικές ενστάσεις.
Γ. Ειδικότερα για τη βαθμολόγηση των μαθητικών γραπτών
Ο ΕΟΕ και η ΚΕΕ είναι υπεύθυνα όργανα για την ορθή και αξιόπιστη βαθμολόγηση. Αυτό προϋποθέτει διαδικασίες συνεργασίας των ΒΚ, ορθής καθοδήγησης των βαθμολογητών και ελέγχου των βαθμολογικών αποκλίσεων στη βάση σαφών κανόνων.
Δ. Αξιοποίηση των αξιολογημένων μαθητικών γραπτών για επιστημονικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Ο ΕΟΕ μπορεί να διατηρεί μια βάση δεδομένων με βαθμολογημένα μαθητικά γραπτά (εννοείται χωρίς τα ονόματα μαθητών και βαθμολογητών) τα οποία να αποτελούν υλικό για την εξαγωγή επιστημονικών συμπερασμάτων σχετικά με τη βελτίωση της βαθμολόγησης, για τη διενέργεια επιστημονικών σεμιναρίων στους βαθμολογητές, αλλά και για τη διδακτική καθοδήγηση των μαθητών.
Είναι προβλέψιμες οι αντιρρήσεις στις παραπάνω προτάσεις και, ιδίως, όσες επικαλούνται τη μυστικότητα ως «εργαλείο» προστασίας του θεσμού των εξετάσεων. Ωστόσο η διαφάνεια, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, δεν αίρει τη μυστικότητα για την κρίσιμη περίοδο, ενώ προστατεύει όλους τους εμπλεκόμενους από την καχυποψία. Στο παρελθόν συνέβη να δημοσιεύονται τα μέλη της ΚΕΕ χωρίς το παραμικρό κόστος για το αδιάβλητο.
Το ΠΑΣΟΚ, όπως είχε προγραμματίσει, οδεύει προς το Συνέδριό του στο τέλος του Μάρτη 2026.
Θεωρητικά, αυτή την περίοδο επιβάλλεται να επικρατεί ενωτικό κλίμα.
Διαφορετικές θέσεις συζητούνται στο Συνέδριο.
Εκεί επιτυγχάνεται η σύνθεσή τους και σφυρηλατείται η ενότητα.
Βασική προϋπόθεση ομαλής πορείας της Παράταξης.
Πρακτικά όμως το ήρεμο κλίμα που απαιτούν οι δύσκολες συνθήκες, διαταράσσεται από ατυχείς παρεμβάσεις στελεχών.
Παρά τις συνεχείς προσπάθειες να χαμηλώσουν οι τόνοι της εσωστρέφειας, η διχαστική κριτική συνεχιζότανε.
Για να αποφευχθούν παρενέργειες στην ομαλή πορεία προς το Συνέδριο, ο Πρόεδρος, διέγραψε από την κοινοβουλευτική ομάδα, τον βουλευτή κ. Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο.
Η διαγραφή προκαλεί θυελλώδεις συζητήσεις στα δίκτυα ενημέρωσης.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα των Ελλήνων.
Καθετί που συμβαίνει στην πολιτική ζωή του τόπου, μεγαλοποιείται.
Οι μεν το κρίνουν θετικό, οι δε αρνητικό, ανάλογα με προσωπικές συμπάθειες.
Μία αναδρομή στην πορεία των δύο ανδρών, φωτίζει τα γεγονότα.
Οι δύο πολιτικοί έχουν παράλληλη πορεία στην Παράταξη.
Όταν ο διαγραφείς βουλευτής διεκδίκησε την προεδρία του ΠΑΣΟΚ, ο Πρόεδρος τον στήριξε.
Στην άλλη εκλογική αναμέτρηση, ο πρώτος στήριξε το δεύτερο.
Όταν τέθηκε θέμα Προέδρου και ο Πρόεδρος ζήτησε ανανέωση της θητείας του, ο κ. Κωνσταντινόπουλος τάχθηκε με τον κ. Δούκα.
Λέγεται ότι συμπεριλαμβανόταν στο ψηφοδέλτιο των εθνικών εκλογών, προσωπικότητα μη αρεστή στο βουλευτή, στη περιφέρεια του φυσικά.
Είναι μία αδυναμία των πρωτοκλασάτων στελεχών.
Να έχουν το πάνω χέρι στην κατάρτιση των ψηφοδελτίων.
Γεννάται το ερώτημα αν η διαγραφή εξυπηρετεί τους στόχους της Παράταξης.
Στη συνθήκες που επικρατούν, η διαγραφή υπήρξε αναγκαία.
Να σταματήσει η καταστροφική εσωστρέφεια, να επικρατήσει ηρεμία.
Η εμπειρία του κ. Κωνσταντινόπουλου, δε δικαιολογεί αυτή την ανάρμοστη συμπεριφορά που υπονομεύει την ενότητα του ΠΑΣΟΚ.
Εκτός αν ήταν στις επιδιώξεις του αυτή η στάση.
Κάτι που αφήνει ανοιχτό αυτό το ενδεχόμενο είναι η παραπέρα αντίδραση.
Παραιτείται ο κ. Κωνσταντινόπουλος από βουλευτής.
Μια ενέργεια πρωτοποριακή που εξέπληξε ευχάριστα την κοινή γνώμη.
Είναι ίσως η πρώτη φορά που βουλευτής, μετά τη διαγραφή του παραδίδει στο κόμμα την έδρα.
Στη σημερινή Βουλή των Ελλήνων, υπάρχουν αρκετοί βουλευτές ανεξάρτητοι, γιατί έχουν διαγραφεί από το κόμμα τους.
Ο βουλευτής μπορεί να έχει μία δυναμική σε αριθμό ψήφων. Εκλέγεται όμως με τη δυναμική της Παράταξης.
Επομένως σωστά ενήργησε ο κ. Κωνσταντινόπουλος.
Το παράδειγμά του θα έχει συνέχεια;
Το επιτυχές αποτέλεσμα των εσωκομματικών εκλογών ανάδειξης των Συνέδρων και η διαγραφή του βουλευτή, αποτελούν ξεκάθαρο μήνυμα.
Οι δημόσιες διαφοροποιήσεις, μετά το Συνέδριο σίγουρα δε θα περνούν απαρατήρητες.
Ας μη διαφεύγει της προσοχής ότι η χώρα εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο.
Αν δεν κάνω λάθος, η διαγραφή από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, δεν σημαίνει και αντίστοιχη από την Παράταξη.
Σε πέντε διακριτά βήματα προχωρά ο σχεδιασμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την οριστική αντιμετώπιση του ζητήματος της εκτός σχεδίου δόμησης, με στόχο την αναγνώριση οικοδομησιμότητας σε παρόδιες ιδιοκτησίες που βρίσκονται εκτός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων και εκτός οριοθετημένων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων.
Η τελική λύση θα δοθεί μέσω Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα καθορίζει τους κανόνες αναγνώρισης των δρόμων που παρέχουν δικαίωμα δόμησης. Η διαδικασία αυτή επιλέχθηκε ώστε να είναι πλήρως συμβατή με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η εξέλιξη αυτή αφορά χιλιάδες ιδιοκτησίες σε εκτός σχεδίου περιοχές σε όλη τη χώρα, καθώς τα τελευταία χρόνια η δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών έχει ουσιαστικά «παγώσει» μετά από αποφάσεις του ΣτΕ που απαιτούν σαφή πολεοδομική τεκμηρίωση για την οικοδομησιμότητα.
Τη διαδικασία, με την οποία θα μπορέσουν περισσότεροι από 400.000 απόφοιτοι των πρώην Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΤΕΙ) να αποκτήσουν ισότιμα πτυχία με τα αντίστοιχα τμήματα των πανεπιστημίων, καθορίζει ρύθμιση του υπουργείου Παιδείας, που θα ενσωματωθεί στο νομοσχέδιο για την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί την ερχόμενη Δευτέρα, 16 Μαρτίου 2026, στη Βουλή.
Πιο συγκεκριμένα, η ρύθμιση θα αφορά όσους αποφοίτησαν μετά το 2001, όταν με τον ν. 2916/2001 «ανωτατοποιήθηκαν» τα ΤΕΙ, και τα πτυχία των οποίων μέχρι σήμερα δεν έχουν αντιστοιχηθεί με τίτλους σπουδών των ΑΕΙ.
Η ρύθμιση προβλέπει μία διαδικασία, με ακαδημαϊκά εχέγγυα και θεσμικές ασφαλιστικές δικλείδες. Προϋπόθεση για την εφαρμογή της θα είναι η ολοκλήρωση της πιστοποίησης του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του οικείου πανεπιστημιακού Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής από την ΕΘΑΑΕ, ώστε η αντιστοίχιση να εδράζεται σε πιστοποιημένα και ποιοτικά προγράμματα σπουδών.
Αναμένεται να υπάρξουν συγκεκριμένες κατηγορίες αποφοίτων, με βάση τη διάρκεια των σπουδών τους, το σύνολο των πιστωτικών μονάδων ECTS και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών. Ανάλογα με την εκάστοτε κατηγορία, σε ορισμένες περιπτώσεις αναμένεται η αντιστοίχιση των πτυχίων να αναγνωρίζεται αυτόματα, ενώ σε άλλες θα καθορίζεται παρακολούθηση και εξέταση σε συγκεκριμένα μαθήματα.