Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς τι σχέση μπορεί να έχουν οι δήμοι της χώρας με την σύρραξη μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν. Η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν και οι επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή αποτελούν ένα γεγονός. Ήδη, μεταφράζονται σε άμεσο οικονομικό σοκ για την Ευρώπη – και κατ’ επέκταση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα.
Η εκτίναξη της τιμής του φυσικού αερίου έως και 45% στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF, η άνοδος του Brent πάνω από τα 78–80 δολάρια/βαρέλι και η αναστολή παραγωγής LNG από την QatarEnergy, δημιουργούν ένα περιβάλλον ενεργειακής αβεβαιότητας που θυμίζει τις ημέρες της κρίσης 2022–2023.
Καθώς οι Δήμοι είναι από τους μεγαλύτερους καταναλωτές ενέργειας στη χώρα, οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι δραματικές.
Οι αυξήσεις που προαναφέραμε σημαίνει ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας θα ακολουθήσουν ανοδικά, καθώς η διασύνδεση φυσικού αερίου και ηλεκτροπαραγωγής παραμένει ισχυρή.
Για Δήμους με περιορισμένα ίδια έσοδα, η αύξηση 20–30% στο ενεργειακό κόστος μπορεί να οδηγήσει σε λειτουργική ασφυξία.
Καύσιμα: Άμεση επιβάρυνση στην καθημερινή λειτουργία
Για τους Δήμους, τα καύσιμα δεν είναι δευτερεύον κόστος. Αφορούν:
► Απορριμματοφόρα
► Οχήματα πολιτικής προστασίας
► Υδροφόρες
► Μηχανήματα έργου
► Σχολικές μεταφορές (όπου υπάρχουν)
Ακόμη και μια αύξηση 5–10% στη συνολική ετήσια δαπάνη καυσίμων μεταφράζεται σε δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για έναν μεσαίο Δήμο.
Αναθεώρηση τιμών έργων: Αλυσιδωτές επιπτώσεις
Η άνοδος του πετρελαίου επηρεάζει άμεσα:
► Μεταφορικά κόστη
► Παραγωγή ασφαλτομίγματος
► Πλαστικά και συνθετικά υλικά
► Πρώτες ύλες που σχετίζονται με πετροχημικά προϊόντα
Έργα οδοποιίας, αναπλάσεις, ενεργειακές αναβαθμίσεις και κατασκευές κινδυνεύουν να μπουν σε τροχιά αναθεώρησης τιμών.
Οι εργοληπτικές εταιρείες είναι πιθανό να ζητήσουν: Συμπληρωματικές συμβάσεις – Επικαιροποίηση τιμολογίων – Καθυστέρηση υλοποίησης έργων
Για τους Δήμους, αυτό σημαίνει καθυστερήσεις σε τεχνικά προγράμματα και ανάγκη πρόσθετων πιστώσεων.
Τουρισμός και τοπικά έσοδα
Σε τουριστικούς Δήμους, ενδεχόμενη κάμψη αφίξεων μπορεί να οδηγήσει σε:
► Μείωση εσόδων από τέλη παρεπιδημούντων
► Πτώση κατανάλωσης και εμπορικής δραστηριότητας
► Πιέσεις σε δημοτικά τέλη
Ένα παρατεταμένο πετρελαϊκό σοκ θα αυξήσει και το κόστος μεταφορών, επηρεάζοντας συνολικά την τουριστική ζήτηση.
Συμπέρασμα
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν αποτελεί απλώς μια γεωπολιτική σύγκρουση. Είναι ένας καταλύτης οικονομικών εξελίξεων που απειλούν να επαναφέρουν το ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη.
Για τους ελληνικούς Δήμους, οι συνέπειες θα είναι:
► Αύξηση ενεργειακού κόστους
► Ανατιμήσεις καυσίμων
► Αναθεώρηση τεχνικών έργων
► Πιέσεις σε προϋπολογισμούς
► Ενδεχόμενη μείωση εσόδων
Αποτέλεσμα, η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια νέα, αθόρυβη αλλά βαθιά δημοσιονομική κρίση.
Στην ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας του Δημοτικού Συμβουλίου Ναυπακτίας αναδείξαμε ως παράταξη μια πραγματικότητα που δεν μπορεί πλέον να ωραιοποιείται: τις σοβαρές εκκρεμότητες που παραμένουν στο Ειδικό Δημοτικό και το Ειδικό Νηπιαγωγείο Ναυπάκτου, αλλά και την απαράδεκτη πρακτική να παρουσιάζονται ως έργο της δημοτικής αρχής παρεμβάσεις που έχουν γίνει αποκλειστικά με τη συμβολή και τις δωρεές των γονέων.
Οι δωρεές των γονέων δεν είναι δημοτικό έργο. Και δεν θα επιτρέψουμε να αντιμετωπίζονται ως τέτοιο για επικοινωνιακή κατανάλωση.
Την ίδια στιγμή, βασικά ζητήματα ασφάλειας, λειτουργικότητας και αξιοπρέπειας των σχολικών δομών παραμένουν σε εκκρεμότητα, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων:
– στέγαστρο στην είσοδο, – κλιματιστικά, – απινιδωτής, – παρεμβάσεις στην αίθουσα αισθητηριακής ολοκλήρωσης, – σκίαση και προστασία του αύλειου χώρου, – στοιχειώδεις παρεμβάσεις ασφάλειας.
Για αυτά τα παιδιά, δεν υπάρχουν “μικρά” και “μεγάλα” έργα. Υπάρχουν μόνο αναγκαία και μη αναγκαία — και δυστυχώς, ο Δήμος εξακολουθεί να τα αντιμετωπίζει με καθυστερήσεις και ιεραρχήσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Θέσαμε ευθέως το ερώτημα: γιατί δεσμεύσεις που έχουν διατυπωθεί επανειλημμένα δεν έχουν υλοποιηθεί;
Η απουσία συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος και η διαρκής μετάθεση ευθυνών δεν συνιστούν διοίκηση. Συνιστούν αδράνεια.
Την ίδια στιγμή, γίνεται προσπάθεια επικοινωνιακής διαχείρισης ακόμη και σε ζητήματα που αφορούν την ίδια τη συμβολή των πολιτών, με τον Δήμο να εμφανίζεται ως “χορηγός” εκεί όπου είναι απλώς αποδέκτης κοινωνικής προσφοράς.
Αυτό δεν είναι ούτε θεσμικά αποδεκτό ούτε ηθικά ανεκτό.
Η ειδική αγωγή δεν προσφέρεται για επικοινωνιακή εικόνα. Και σίγουρα δεν αντέχει άλλες καθυστερήσεις.
Ως παράταξη απαιτούμε: – άμεση υλοποίηση των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί, – δημοσιοποίηση σαφούς χρονοδιαγράμματος, – πλήρη διαφάνεια για έργα και παρεμβάσεις, – θεσμική συνεργασία με τους φορείς των σχολείων και τους γονείς, – ιεράρχηση των κοινωνικών αναγκών στην πράξη και όχι στα λόγια.
Η πραγματικότητα είναι απλή: όταν οι γονείς καλύπτουν κενά του Δήμου, δεν μπορεί ο Δήμος να τα εμφανίζει ως δικές του επιτυχίες.
Και όταν τα αυτονόητα καθυστερούν, καμία επικοινωνιακή διαχείριση δεν μπορεί να τα καλύψει.
Μια νέα ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα σε πολίτες και επιχειρήσεις να τακτοποιήσουν οφειλές προς τους δήμους με πιο ευνοϊκούς όρους, αξιοποιώντας τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Η ρύθμιση επεκτείνει το ισχύον πλαίσιο και αφορά χρέη άνω των 10.000 ευρώ, προσφέροντας έως και 240 δόσεις και σημαντικές διαγραφές οφειλών.
Οι προϋποθέσεις ένταξης στη νέα ρύθμιση:
♦ Οι συνολικές οφειλές (προς Δήμους, Δημόσιο, Τράπεζες κ.λπ.) πρέπει να υπερβαίνουν τα 10.000 ευρώ
♦ Ο οφειλέτης πρέπει πρώτα να υποβάλει αίτηση στον οικείο Δήμο για τη βεβαίωση της οφειλής και τη μεταφορά της στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ
Τα οφέλη ένταξης στη νέα ρύθμιση:
♦ Παρέχεται η δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 240 μηνιαίες δόσεις με σταθερό επιτόκιο 3%
♦ Υπάρχει δυνατότητα διαγραφής μέρους της βασικής οφειλής (έως 75%), καθώς και τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων
♦ Παγώνουν οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως πλειστηριασμοί και κατασχέσεις, εφόσον τηρείται η ρύθμιση
♦ Εκδίδεται αποδεικτικό φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας
♦ Με την υπογραφή της σύμβασης, αίρονται οι υφιστάμενες κατασχέσεις
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν
Δικαίωμα ένταξης έχουν όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα με συνολικές οφειλές που ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ, ανεξάρτητα από το αν είναι ληξιπρόθεσμες ή εξυπηρετούμενες.
Η ρύθμιση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα χρεών, όπως δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού, πρόστιμα πολεοδομικών ή άλλων παραβάσεων, μισθώματα δημοτικών ακινήτων και τέλη χρήσης κοινόχρηστων χώρων.
Δεν μπορούν να ενταχθούν όσοι έχουν ήδη ενεργές δικαστικές διαδικασίες, όπως αιτήσεις πτώχευσης ή υπαγωγής σε άλλες διαδικασίες ρύθμισης, εκτός αν προηγουμένως παραιτηθούν από αυτές.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία
Η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού στο gov.gr. Πριν από αυτό, ο οφειλέτης πρέπει να ζητήσει από τον δήμο τη βεβαίωση της οφειλής, ώστε να μεταφερθεί στη Φορολογική Διοίκηση. Από εκεί και πέρα, το χρέος αντιμετωπίζεται ως οφειλή προς το Δημόσιο αποκλειστικά για τις ανάγκες της ρύθμισης.
Η πρόταση αποπληρωμής διαμορφώνεται αυτόματα μέσω ειδικού αλγορίθμου που λαμβάνει υπόψη τα εισοδήματα, την περιουσία και τη δυνατότητα πληρωμής του οφειλέτη, χωρίς να απαιτείται προσφυγή στα δικαστήρια.
► Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της ρύθμισης είναι ότι με την υποβολή της αίτησης αναστέλλονται άμεσα τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί. Με την οριστική συμφωνία ρύθμισης, τα μέτρα αυτά αίρονται πλήρως, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι όροι της αποπληρωμής.