Αποσπάσματα από το «Οδοιπορικό στην Ελλάδα» (έκδοση της Εστίας) και το Ημερολόγιο του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν:
«Ελλάδα! Φάνταζε πια στα μάτια μου η μεγάλη πατρίδα του πνεύματος… Στον Πειραιά μέτρησα 130 σπίτια… Ενώ ποτίζανε τα άλογά μας δροσερό νερό, ήρθαν μερικοί ζητιάνοι με μεγάλες ντενεκεδένιες γαβάθες. Δώσαμε κάτι σε όλους, επειδή ήταν βέβαια Έλληνες … Οι Έλληνες είναι ένας έξυπνος λαός …
Η Αθήνα μού φάνηκε τόσο μικρή … έμοιαζε με μια πόλη που την είχαν χτίσει για την αγορά που τώρα γινόταν. Αυτά που λένε εδώ παζάρια είναι συνηθισμένοι φιδωτοί δρόμοι με ξυλόσπιτα …». Οι Έλληνες, «όρθιοι στα παλιά αμάξια τους», έτρεχαν, «λες και ήταν σε ιπποδρομίες»!!!
«Η καρδιά της αρχαίας Αθήνας είναι ο ίδιος, ο μοναδικός βράχος της Ακρόπολης με τα μαρμάρινα ερείπιά του…
»Προορισμός μου ήταν η Ακρόπολη … μπήκα στο τείχος του τούρκικου κάστρου … Είχα να περάσω ακόμα ένα προαύλιο από το κατεστραμμένο φρούριο. Το ξύλινο χερούλι σηκώθηκε και βρέθηκα σε μια αυλή ακόμα μεγαλύτερη. Εκεί ένα μικρό φυλάκιο ήταν χτισμένο από κομματιασμένες μαρμάρινες στήλες, σακατεμένα ανάγλυφα και πέτρες. Μερικοί Έλληνες στρατιώτες, ακατάστατα ντυμένοι, με χονδρές χλαίνες…
»Μπήκα στα Προπύλαια και βρέθηκα ξαφνικά σε ένα χώρο, τόσο κατεστραμμένο, τόσο ανακατωμένο, που δεν έχω ξαναδεί… Που και που έβλεπες κάτι σανιδένιες αποθήκες, όπου είχαν στοιβάξει ανθρώπινα κόκαλα, αγγεία, ανάγλυφα και γύψινα εκμαγεία… Μια ετοιμόρροπη στήλη, χτισμένη με πέτρες, έχει πάρει τη θέση εκείνης της Καρυάτιδας που λήστεψε ο Elgin και την πήγε στο Βρετανικό Μουσείο. Μπροστά από τα ανασκαμμένα σκαλοπάτια βρισκόταν ο σκελετός ενός γαϊδάρου …
»Όταν μπήκα μέσα, (σημ. στον Παρθενώνα), κάθε κομμάτι από τα ερείπια τού ναού έλαμπε στο δυνατό ήλιο. Στο βάθος, πέρα μακριά, υψωνόταν ο Υμηττός και πάνω στα γυμνά του βράχια ένα γκρίζο σύννεφο άπλωνε τη σκιά του. Θεέ μου, να που ο κάθε άνθρωπος μπορούσε να δει τόση ομορφιά, τόση μεγαλοπρέπεια! Η σκέψη πλαταίνει, όσο πλαταίνει ο χώρος γύρω μας! Στο στήθος μου είχε πεθάνει κάθε μικρότητα. Γονάτισα στη μοναξιά, γεμάτος χαρά, γαλήνη κι ευτυχία!
»Λίγα βήματα μπροστά μου, ανάμεσα σε συντρίμμια από μάρμαρα και γαϊδουράγκαθα, υπήρχαν ανθρώπινα κόκαλα. Πάνω σε ένα άσπρο μάρμαρο είχαν πετάξει μια νεκροκεφαλή. Μου έκανε μια περίεργη εντύπωση. Με αναστάτωσε! Τα δάκρυα άρχισαν να τρέχουν από τα μάτια μου.
»…πήρα για τρεις μήνες την άδεια να επισκέπτομαι την Ακρόπολη. Όσο έμεινα στην Αθήνα επισκεπτόμουν την Ακρόπολη κάθε μέρα, με ήλιο και βροχή… Μπήκα μέσα στο τζαμί που υπάρχει μέσα στον Παρθενώνα. Όταν γυρνάει ο λογισμός μου στην Ελλάδα, εδώ πάνω, στην Ακρόπολη θα ξαποσταίνει…».
Σημείωση: Τα πρώτα κάρα κυκλοφόρησαν στην Αθήνα το 1833. Η πρώτη τετράτροχη άμαξα κυκλοφόρησε το 1835, (βλπ. Χρ. Αγγελομάτη: Ο αναγεννώμενος Φοίνιξ, 1948, σελ 187), δηλαδή έξη χρόνια πριν την επίσκεψη του Άντερσεν!
Τώρα που κατασίγασε ο νευρώδης θόρυβος γύρω από την πρόταση αύξησης της αμοιβής των βουλευτών για τη συμμετοχή του σε κοινοβουλευτικές επιτροπές, αξίζει ένας περίπατος στο γεγονός.
Συμβαίνει τακτικά στην Ελλάδα.
Όταν πρόκειται να κατατεθεί προς ψήφισε έναν νομοσχέδιο, που ενδέχεται να προκαλέσει την κοινή γνώμη, πριν έρθει στη Βουλή διολισθαίνει στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Αυτά, κατά τη γνώριμη τακτική τους, το μεγαλοποιούν για να πονέσει.
Αν ο αντίκτυπος είναι αρνητικός, τίθεται σε αγρανάπαυση.
Μόλις κοπάσει ο θόρυβος, επανακάμπτει και ακολουθεί την πορεία υλοποίησης.
Στην προκειμένη περίπτωση η πρόταση επέλεξε ολισθηρό δρόμο. Γιατί διανύεται εποχή λιτότητας έντονης, με αβέβαιη τη σύντομη υποχώρηση.
Άλλωστε δεν είχε κατακαθίσει η σκόνη από άλλα παρόμοια περιστατικά.
Για τις αποδοχές των βουλευτών γράφηκαν και γράφονται πολλά.
Οι πολλοί, μάλλον από ανεπιτυχή πληροφόρηση ή λαθεμένη εκτίμηση, συγκλίνουν στην άποψη ότι οι αποδοχές των βουλευτών είναι υπερβολικές.
Λίγοι που μελετούν το θέμα και κάνουν συγκρίσεις με τις αμοιβές βουλευτών άλλων χωρών, εναρμονίζονται στην άποψη ότι είναι πενιχρές.
Πράγματι στην Ελλάδα τυγχάνουν μικρής αποζημίωσης. Αυτό βέβαια συμβαίνει γιατί η χώρα είναι φτωχή.
Το βιοτικό επίπεδο παραμένει χαμηλό. Η μία λιτότητα διαδέχεται την άλλη.
Στην κοινοβουλευτική Δημοκρατία όμως ο βουλευτής επιβάλλεται να είναι οικονομικά άνετος.
Με την οικονομική άνεση αποφεύγεται η αναζήτηση πόρων από άλλες πηγές.
Ο βουλευτής πέρα από τις υποχρεώσεις του στη Βουλή, καλείται να βρίσκεται κοντά στο λαό της περιφέρειας του. Είναι απαίτηση δική μας.
Γάμοι, βαφτίσια, κηδείες, εορτές και πανηγύρια, άλλες εκδηλώσεις επιζητούν την παρουσία του.
Ο βουλευτής δεν εκπροσωπεί μόνο τον τόπον καταγωγής του. Είναι αντιπρόσωπος ολόκληρού νομού. Οι υποχρεώσεις επομένως πολλαπλές.
Γι’ αυτό η πολιτεία φροντίζει ένα μέρος των απολαβών τους να μείνουν ανέγγιχτες από τις δαγκάνες του κράτους.
Για τη διεκπεραίωση με επιτυχία των καθηκόντων στη Βουλή, δικαιούται το διορισμό ειδικών συμβούλων.
Είναι και αυτά τα έξοδα της μισθοδοσίας αυτών, μέρος της αποζημίωσής τους.
Σίγουρα δεν κερδίζουν τόσα πολλά, να κολυμπούν στα πλούτη. Απολαμβάνουν όμως όσα τους επιτρέπουν να ζουν άνετα. Ν’ ανταποκρίνονται μ’ επάρκεια στα καθήκοντά τους.
Σ’ εποχές οικονομικής κρίσης, λιτότητας, καλό είναι να αποφεύγουν αυξήσεις στα εισοδήματα τους από το κράτος.
Όχι μόνο ν’ αποφεύγουν να διεκδικούν αλλά να δείχνουν με τη στάση τους, ότι συμμερίζονται τις θυσίες των άλλων.
Σύνηθες αλλά απαράδεκτο φαινόμενο. Όταν μία εκδήλωση, ένα έργο βρίσκεται σε εξέλιξη ή στο τέλος, αρχίζει η κριτική.
Μία επίμονη και επίπονη κριτική η οποία σε σπάνιες περιπτώσεις δύναται ν’ αλλάξει την πορεία τους
Μία εκδήλωση, εθνική, τοπική, εορταστική, πανηγυρική, προγραμματίζεται αρκετό χρονικό διάστημα πριν υλοποιηθεί. Όλο αυτό το χρονικό διάστημα οι κριτές και οι άλλοι αδρανούν, χωρίς να κάνουν προτάσεις, παρατηρήσεις.
Ξιφουλκούν όμως όταν έλθει το τέλος. Στο κρίσιμο ερώτημα αν εισακούεται ο πολίτης, έχω μία απάντηση.
Αν και είναι δύσκολο να γίνει η κατανοητή η υπόδειξη, δεν χάνεται ο κόσμος αν υποβληθεί. Άλλωστε γι’ αυτό λέγεται συχνά.
Λέγε λέγε στο τέλος κάτι μένει.
Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στην υλοποίηση τους.
Είναι γνωστό ότι η επιτυχής ολοκλήρωση τους, συμβάλλει στην ανάπτυξη, στην πρόοδο, στην προβολή του τόπου.
Θετική είναι η επίδραση τους στον ευαίσθητο τομέα του τουρισμού.
Όπως λέγεται σ’ αυτή την κατεύθυνση κινείται το ενδιαφέρον της Πατρίδας μας.
Να αναπτυχθεί ο τουρισμός.
Όλο το χρόνο να υπάρχει αξιόλογη τουριστική κίνηση.
Η πόλη μας, όμως υποστηρίζεται, φαίνεται άλλωστε, πλούσια έχει τα φόντα για καλύτερες μέρες.
Συνδέσαμε τον τουρισμό με τα καραβάνια των ξένων.
Όμως και η συμβολή του εσωτερικού τουρισμού δίνει ώθηση είναι επωφελής.
Είναι πικρή η διαπίστωση. Ότι το δικαίωμα της αναψυχής, των επισκέψεων όπου εκδηλώνονται ευχάριστα γεγονότα, στοιχίζουν πανάκριβα.
Με τους εξαντλητικούς ρυθμούς όμως που πορεύονται σήμερα οι άνθρωποι, έχουν ανάγκη για περισσότερο ελεύθερο χρόνο.
Να τους δοθεί η ευκαιρία να ψυχαγωγηθούν. Να αποκτήσουν ευρύτερες γνώσεις.
Ιδιαίτερα στα θέματα που έχουν σχέση με την ιστορία, τη θρησκεία, τη γεωγραφία, τον πολιτισμό των τόπων αλλά και άλλων θεμάτων της κοινωνικής ζωής.
Με την επιτόπια παρουσία του ο άνθρωπος, κατανοεί καλύτερα τι συνέβη.
Αν μάλιστα εντυπωσιαστεί από την όλη εμφάνιση του έργου, της εκδήλωσης, γίνεται ο επιτυχέστερος διαφημιστής.
Παρατείνει την παραμονή του. Επανέρχεται και πάλι. Επιλέγει την πόλη για τις θερινές ή χειμωνιάτικες διακοπές του.
Προφανείς οι λόγοι που επιβάλλουν προγραμματισμό, οργάνωση σε όποια εκδήλωση καλείται κόσμος.
Αλλά ας μη διαφεύγει της προσοχής.
Όλα σήμερα αποτιμώνται με ευρώ. Όσο περισσότερα διατίθενται, τόσο άριστα είναι τα αποτελέσματα.
Οι άνθρωποι είναι απαιτητικοί. Δεν τους αρκεί το ένα, έστω και αν είναι υπέροχο.
Επιδιώκουν τη σύνδεση του, του κυρίου γεγονότος, με μία σειρά άλλων παραστάσεων.
Για τους επισκέπτες αλλά και τους ντόπιους, είναι μία ευκαιρία μία αντίπραξη ζωής, μία αντιστάθμιση στην αλλοτριωμένη καθημερινότητα.
Ο άνθρωπος ανανεώνει τα ενδιαφέροντά του.
Ανακαλύπτει νέες δημιουργικές δραστηριότητες. Πλουτίζει τις γνώσεις του.
Σε κοιτάζω. Με δυσκολία κάνεις πλέον τα πάντα. Επικεντρώνομαι στα χαρακτηριστικά του προσώπου σου. Οι πολλές ρυτίδες διακόπτουν απότομα την αρμονία που κάποτε υπήρχε. Άτιμες πληγές του ανελέητου χρόνου !
Δεν αποστρέφω το βλέμμα μου παρά την άσχημη επίθεση της σάρκας γύρω από τα μάτια σου και πάνω στα χέρια σου. Δημιουργώ με την βοήθεια της φαντασίας μου την παλιά σου εικόνα. Τότε που έτρεχες ανέμελα στις αλάνες με κοντό παντελονάκι και γόνατα ματωμένα από το άτσαλο παιχνίδι με τους φίλους. Τότε που βουτούσες το φαγητό μέσα από την λαμαρίνα κι ας έκαιγε και το πετούσες όπως όπως στο στόμα για να μην χάσεις την παρέα που σου πετούσε πετρούλες στο τζάμι. Τότε που χαμογελούσες αβίαστα ..
Σταματάω το κρυφοκοίταγμα. Δεν θέλω να ενοχληθείς… Το χλωμό σου πρόσωπο μου θυμίζει τον πατέρα , τον παππού ,τον θείο ,τον αδελφό ,τον φίλο ,τον συνάδελφο ,τον συνάνθρωπο…
Αυτές οι αράδες είναι για σένα άγνωστε … για σένα που έχεις όλο τον σεβασμό μου …