“Με έκπληξη έπεσε στην αντίληψή μας η πρόσφατη Απόφαση του Δημάρχου Ναυπακτίας Β. Γκίζα με τον αριθμό 324/2024 για την απευθείας ανάθεση προμήθειας φωτοτυπικού χαρτιού.
Για να προλάβουμε παρεξηγήσεις, η ΕΝΩΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ συμφωνεί επί της αρχής κάποιες προμήθειες του Δήμου να γίνονται από την τοπική αγορά, με την προϋπόθεση να υπάρχει εναλλαγή των προμηθευτών. Άλλωστε αυτή τη διαδικασία τηρήσαμε και εμείς κατά τη θητεία μας. Δεν μπορεί όμως αυτή η προτίμηση να αποτελεί δικαιολογία για διασπάθιση του χρήματος του Δημότη, ούτε να προτιμάται κατά κανόνα ο ίδιος προμηθευτής όπως συμβαίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Για να προλάβουμε και τις πιθανές δικολαβίστικες διαστρεβλώσεις που συχνά χρησιμοποιεί ο Β. Γκίζας, ξεκαθαρίζουμε πως στην ΕΝΩΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ πιστεύουμε πως οι απευθείας αναθέσεις είναι απολύτως νόμιμες και, αποτελούν χρήσιμο εργαλείο στα χέρια ενός δημόσιου λειτουργού. Όχι όμως σε περιπτώσεις προγραμματισμένων προμηθειών, όπως είναι το φωτοτυπικό χαρτί. Οι ανάγκες του Δήμου σε χαρτί είναι γνωστές εκ των προτέρων, άρα δεν υπάρχει κάποια επείγουσα ή έκτακτη ανάγκη που να δικαιολογεί την απευθείας ανάθεση. Σε τέτοιες περιπτώσεις ταιριάζει καλύτερα η διενέργεια διαγωνισμού. Αλλά ακόμα και αν προτιμηθεί η διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, ο Δήμαρχος οφείλει να έχει την ευσυνειδησία να μην την μετατρέπει σε ευκαιρία για ασύμφορες προμήθειες. Ασύμφορες για τον Δημότη και τον Δήμο, εννοείται.
Ας δούμε αναλυτικά τα γεγονότα:
Συνολικά το τίμημα της απευθείας ανάθεσης αγγίζει τα 18.000 €, ένα ποσό δηλαδή σημαντικό, ειδικά την εποχή που η Αρχή Γκίζα έχει κάνει σημαία την έλλειψη χρημάτων. Όπως θα δείτε παρακάτω όμως, η έλλειψη αυτή δεν αγγίζει τις απευθείας αναθέσεις και προμήθειες.
Ο προμηθευτής είναι ο ίδιος από τον οποίο έχουν γίνει απευθείας προμήθειες χαρτιού Α4 τα τελευταία χρόνια, πάντα με απόφαση του Β. Γκίζα.
Το 2021 η απευθείας ανάθεση έγινε με τιμή 3,97€ ανά πακέτο 500 φύλλων χαρτιού. Το 2023 και το 2024 η τιμή αυτή εκτοξεύτηκε στα 7,20€ ανά πακέτο.
Δεν υπάρχει καμία ειδική τεχνική περιγραφή ή άλλη προδιαγραφή που να αφορά την ποιότητα ή κατηγορία του προς προμήθεια χαρτιού. Όποιο χαρτί Α4 και να εμφανίσει ο προμηθευτής, είναι τυπικά σύμφωνος με τις απαιτήσεις του Δήμου.
Συνοψίζοντας, ο Β. Γκίζας με απόφαση που υπογράφει προσωπικά, αποφασίζει να διαθέσει ο Δήμος 18.000€ για να αγοράσει χαρτί αγνώστων προδιαγραφών, με τιμή αυξημένη πάνω από 80%.
Για την ιστορία, έχουμε στα χέρια μας επίσημη και δεσμευτική προσφορά από επαγγελματία του Δήμου μας, με την τιμή των 3,79€ ανά πακέτο χαρτιού Α4, ίδιας μάρκας. Τιμή χαμηλότερη κατά 47%. Περίπου μισή τιμή! Η διαφορά στο σύνολο αγγίζει τα 8.500€… Ποσό που δαπανά ο Δήμος χωρίς να λαμβάνει τίποτα.
Όταν, στο τελευταίο Δημοτικό Συμβούλιο, οι Δημοτικοί Σύμβουλοι της ΕΝΩΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ρώτησα τον Β. Γκίζα γιατί κάνει απευθείας ανάθεση και γιατί το χαρτί είναι τόσο ακριβό, μας απάντησε «για να μην αφήνει χνούδι στα μηχανήματα».
Επειδή πιστεύουμε στην υιοθέτηση των βέλτιστων πρακτικών που ακολουθούν άλλοι Δήμοι, ας δούμε την ίδια ώρα τι κάνουν.
Ο Δήμος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίουεπιλέγει να διενεργήσει διαγωνισμό για παρόμοιο ποσό, με χρήση της πλατφόρμας του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών ∆ημοσίων Συμβάσεων (Ε.Σ.Η.∆Η.Σ). Η ανάθεση γίνεται με το κριτήριο της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφορά, βάσει τιμής. Φυσικά υπάρχουν τεχνικές προδιαγραφές που αφορούν διαστάσεις, βάρος και συσκευασία. Συγκεκριμένα προβλέπει μεταξύ άλλων «Να μην αφήνει χνούδι κατά την έξοδο του από αυτά (σσ. μηχανήματα), να βγαίνει χωρίς καμπυλότητες».
Ο Δήμος Θέρμου επιλέγει την απευθείας προμήθεια μικρότερων ποσοτήτων με τιμή σημαντικά χαμηλότερη, αφού αυτή αγγίζει τα 5,58€ ανά πακέτο, τιμή περίπου 25% φθηνότερη. Δηλαδή ακόμα και από τον μικρό Δήμο Θέρμου που μοιραία προμηθεύεται μικρότερες ποσότητες. Ο Β. Γκίζας αναθέτει 30% πιο ακριβά. Καταλαβαίνουμε στα 18.000 μιλάμε για περίπου 5.000 ακριβότερα.
Όταν λοιπόν ο Δήμαρχος Ναυπακτίας επιλέγει να αγοράζει σε τιμή ρεκόρ αναλώσιμα είδη χωρίς προδιαγραφές και χωρίς διαγωνισμό, την ώρα που γειτονικοί Δήμοι προμηθεύονται το ίδιο υλικό σε τιμές χαμηλότερες και με σαφείς προδιαγραφές, πως να μην μιλάμε για διασπάθιση δημοτικού χρήματος;
Στο τελευταίο Δημοτικό Συμβούλιο χρησιμοποιήσαμε τον όρο «διασπάθιση». Η πλευρά του Δημάρχου εξανέστη, αφήνοντας αιχμές για συκοφαντία. Ανατρέξαμε στο λεξικό της νέας Ελληνικής γλώσσας του Μπαμπινιώτη. Στο λήμμα διασπάθιση υπάρχει η ερμηνεία «ξοδεύω απερίσκεπτα και χωρίς φειδώ». Πως αλλιώς κύριε Γκίζα μπορεί να χαρακτηριστεί η απευθείας ανάθεση σε τιμές αστρονομικές;
Βέβαια δεν είναι η πρώτη φορά που ο Β. Γκίζας δείχνει τάσεις διασπάθισης.Κανένας δεν έχει ξεχάσει τις «χρυσές» καρδιές για την ανακύκλωση των καπακιών των πλαστικών μπουκαλιών, ούτε τα πανάκριβα τάμπλετ που χορηγήθηκαν στα σχολεία στο τέλος της πανδημίας. Πρόκειται για επαναλαμβανόμενο μοτίβο και όχι «στιγμιαίο λάθος».
Σε κάθε περίπτωση, η ΕΝΩΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ έχει δεσμευτεί για την προφύλαξη του κοινού συμφέροντος. Ως πλειοψηφία το πράξαμε με διάφανη διαχείριση των οικονομικών του Δήμου Ναυπακτίας. Ως Αντιπολίτευση επαγρυπνούμε και αναδεικνύουμε τέτοιες κακές πρακτικές ελπίζοντας ο Β. Γκίζας να βάλει φρένο σε τέτοιες πρακτικές.”
Με έγγραφό του – αίτημα προς τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Αλλάζουμε Πλεύση» Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, ζητά να συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο Ναυπακτίας το θέμα των παρεμβάσεων στο Κάστρο Της Ναυπάκτου.
Αναφέρει συγκεκριμένα το έγγραφο:
« Κύριε Πρόεδρε,
Παρακαλώ να εισαχθεί προς συζήτηση στο προσεχές Δημοτικό Συμβούλιο το θέμα των πρόσφατων παρεμβάσεων στο Κάστρο Ναυπάκτου, οι οποίες έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό και ευρύ δημόσιο διάλογο στην τοπική κοινωνία.
Το Κάστρο Ναυπάκτου αποτελεί το σημαντικότερο ιστορικό και πολιτιστικό μνημείο της πόλης μας και η διαχείρισή του δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο αποσπασματικών ενεργειών χωρίς ουσιαστική ενημέρωση της κοινωνίας και των αιρετών εκπροσώπων.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την απομάκρυνση των δέντρων. Αφορά συνολικά:
την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου, την επιστημονική τεκμηρίωση των παρεμβάσεων, την πυροπροστασία του μνημείου, την ανάδειξη του Κάστρου, την προσβασιμότητα για όλους τους πολίτες, καθώς και τον μακροχρόνιο σχεδιασμό διαχείρισης του σημαντικότερου μνημείου της Ναυπάκτου.
Για τον λόγο αυτό ζητείται να ενημερωθεί το Δημοτικό Συμβούλιο σχετικά με:
Τις μελέτες, γνωμοδοτήσεις και εγκρίσεις που οδήγησαν στις συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Τον ρόλο και τις εισηγήσεις του Δήμου προς το Υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων.
Τον συνολικό σχεδιασμό για την προστασία και διαχείριση της βλάστησης στο Κάστρο.
Τα μέτρα πυροπροστασίας που εφαρμόζονται σήμερα και τη λειτουργική κατάσταση των υποδομών πυροπροστασίας που δημιουργήθηκαν κατά το έργο της συνολικής ανάδειξης του Κάστρου την περίοδο 2005-2008.
Τον προγραμματισμό έργων που αφορούν την ασφαλή και καθολική προσβασιμότητα του μνημείου.
Τις προβλεπόμενες ενέργειες αποκατάστασης και διαχείρισης του τοπίου μετά τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν.
Η Ναύπακτος δεν χρειάζεται αντιπαραθέσεις χωρίς αποτέλεσμα. Χρειάζεται έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που θα εξασφαλίζει ότι το Κάστρο θα προστατεύεται ως ενιαίο μνημείο ιστορίας, πολιτισμού και φυσικού περιβάλλοντος, με διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό προς τους πολίτες» .
Το σχέδιο “ΑΠΟΛΛΩΝ” (Ενεργειακές κοινότητες) αφορούσε στην στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο με 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Συγκεκριμένα, μέσω του προγράμματος «Απόλλων», με την εγκατάσταση σταθμών ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης, το υπουργείο θα επιχειρούσε να απαντήσει στις ενεργειακές ανάγκες των ευάλωτων νοικοκυριών, των ΟΤΑ Α’ και Β’, των ΔΕΥΑ και των ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ.
Στόχος του Προγράμματος ήταν μέσω της εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης, να καλυφθεί:
α) το 90% της κατανάλωσης των ευάλωτων νοικοκυριών και
β) το 50% της κατανάλωσης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ Α’ και Β’, π.χ. κτίρια, αντλιοστάσια, οδοφωτισμός), των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και των Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων/Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ).
Δυστυχώς το Πρόγραμμα Ενεργειακού Συμψηφισμού «Απόλλων», το οποίο παρουσιάστηκε με τυμπανοκρουσίες , στο πλαίσιο των μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την εύρυθμη λειτουργία της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, απέτυχε εξ αιτίας σημαντικών καθυστερήσεων στην υλοποίηση του έργου και της μη τήρησης των προβλεπόμενων ορόσημων.
Για το θέμα έγινε ερώτηση στη Βουλή προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σε ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αιτ/νίας, με θέμα «Περιβαλλοντικό έγκλημα στο Κάστρο της Ναυπάκτου» , προχώρησε Ναυπάκτιος συμπολίτης μας – εκπροσωπώντας ομάδα πολιτών της Ναυπάκτου οι οποίοι αγωνίζονται για τη διάσωση του φυσικού περιβάλλοντος της πόλης που απειλείται από ενέργειες δημόσιων υπηρεσιών και αρχών.
Αναφέρει σε αυτή:
« Αξιότιμε κύριε Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αιτ/νίας, λαμβάνουμε την τιμή να σας ενημερώσουμε ότι τις τελευταίες ημέρες συνεργείο του Δήμου Ναυπακτίας προέβη σε εκτεταμένη δενδροτόμηση στην ανατολικής πλευράς του τρίτου διαζώματος του κάστρου της Ναυπάκτου πάνω από τη Ντάπια Τσαούς.
Παρόμοια ενέργεια πραγματοποιήθηκε και το Καλοκαίρι του 2022 προκαλώντας όπως και τώρα την οργισμένη αντίδραση των κατοίκων του παραδοσιακού οικισμού της πόλης της Ναυπάκτου αλλά και της ευρύτερης περιοχής.
Το σχέδιο εκχέρσωσης του λόφου της Ναυπάκτου εκπονήθηκε και υλοποιείται από την «Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας», σε συνεργασία με την τοπική δημοτική αρχή, ερήμην των πολιτών και παρά τις σφοδρές αντιδράσεις των κατοίκων της πόλης που εκδηλώνονται προς τα παρόν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.
Σημειώνουμε ότι η παραπάνω πολιτική κατά του φυσικού πλούτου της χώρας πραγματοποιείται εν μέσω της κλιματικής αλλαγής που απειλεί τον ανθρώπινο πολιτισμό. Παρόλα αυτά το φυσικό περιβάλλον της Ναυπάκτου καταστρέφεται με την αλόγιστη κοπή δεκάδων υγιών δένδρων τη στιγμή που ακόμα και ένα θεωρείται πολύτιμο και είναι αναντικατάστατη μονάδα του φυσικού πνεύμονα της Γης.
Η «Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας» υποστηρίζει ψευδώς ότι τα δέντρα που κόπηκαν δημιουργούσαν προβλήματα στο τείχος του ενετικού κάστρου. Όμως τα δέντρα του κάστρου προέρχονται από τις δεντροφυτεύσεις που έγιναν νομίμως από το 1914 έως το 1939 (έγκριση από το Υπουργείο Εσωτερικών και κατόπιν από το Υπουργείο Γεωργίας υπό την γραμματεία του Ιωάννη Μπρικόλα) και βρίσκονται σε απόσταση ασφαλείας από τα τείχη.
Συνεπώς πολλά από τα δέντρα έχουν ηλικία άνω των 100 ετών χωρίς να έχει αναφερθεί κάποιο πρόβλημα στη στατικότητα των τειχών που να οφείλεται στην πλήρη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος. Το Δασαρχείο Ναυπάκτου βεβαιώνει ότι δεν υπάρχει σχετική μελέτη ούτε η έρευνά μας εντόπισε κάποια επιστημονική μελέτη για το Κάστρο της Ναυπάκτου που να αποδεικνύει το αντίθετο. Επίσης εντός του κάστρου υπάρχει σύγχρονο σύστημα πυροπροστασίας το οποίο μπορεί να το προστατέψει από ενδεχόμενη πυρκαγιά.
Η πόλη της Ναυπάκτου έχει χαρακτηρισθεί «Παραδοσιακός Οικισμός» και «το Κάστρο Ναυπάκτου είναι κηρυγμένο ως προέχον βυζαντινό και ιστορικό μνημείο». Οι σχετικές αποφάσεις που λαμβάνονται από τις αρχές πρέπει να είναι σύμφωνες με: α) «Διεθνής Σύμβαση για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής κληρονομιάς» (UNESCO 1972) β) «Σύσταση για την Προστασία της Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς σε εθνικό επίπεδο» (UNESCO 1972) και γ) «The ICOMOS Charter for the Interpretation and Presentation of Cultural Heritage Sites (2007): «3.4. Το περιβάλλον τοπίο, το φυσικό περιβάλλον και η γεωγραφική θέση αποτελούν αναπόσπαστα μέρη της ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας ενός χώρου και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην ερμηνεία της» (σελ.9).
Οι παραπάνω συμβάσεις που έχει ενσωματώσει η ελληνική νομοθεσία συνδέουν την πολιτιστική κληρονομιά με το φυσικό περιβάλλον και θέτουν την ανάγκη προστασίας των μνημείων του ανθρώπινου πολιτισμού και του φυσικού περιβάλλοντος στο ίδιο ιεραρχικό επίπεδο.
Επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα παρακάτω άρθρα από τη «Χάρτα του ICOMOS για τη Διατήρηση Ιστορικών Πόλεων και Αστικών Περιοχών» (The Washington Charter of 1987) που αναφέρονται στο ρόλο της τοπικής κοινωνίας στην ανάγκη διατήρησης του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου των ιστορικών πόλεων:
Άρθρο 3. «Η συμμετοχή και η εμπλοκή των κατοίκων είναι απαραίτητη για την επιτυχία του προγράμματος διατήρησης και θα πρέπει να ενθαρρυνθεί. Η διατήρηση των ιστορικών πόλεων και αστικών περιοχών αφορά πρωτίστως τους κατοίκους τους» (σελ.2).
Άρθρο 4. «Η διατήρηση σε μια ιστορική πόλη ή αστική περιοχή απαιτεί σύνεση, συστηματική προσέγγιση και πειθαρχία. Η ακαμψία πρέπει να αποφεύγεται καθώς μεμονωμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιάζουν συγκεκριμένα προβλήματα» (Σελ.2).
Βάσει όλων των ανωτέρω παρακαλούμε να εξετάσετε το θέμα προβαίνοντας στις αναγκαίες πράξεις, προκειμένου να διερευνηθούν τα καταγγελλόμενα πραγματικά περιστατικά. Σας παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για τα αποτελέσματα ώστε να γίνει γνωστό στους συμπολίτες μας, αν η εκτεταμένη δενδροτόμηση στο κάστρο της Ναυπάκτου εκτελέστηκε με όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες που επιβάλλει η ελληνική νομοθεσία και κυρίως, αν συμφωνεί με τις διεθνείς συνθήκες για την προστασία του περιβάλλοντος που έχει κυρώσει το ελληνικό κράτος ή όχι.
Εάν κρίνετε ότι οι ενέργειες των αρχών είναι παράνομες ή αυθαίρετες και καταχρηστικές και εκθέτουν τη χώρα διεθνώς θα θέλαμε να μας πληροφορήσετε τα μέτρα που θα λάβετε άμεσα βάσει των αρμοδιοτήτων σας ώστε να σταματήσει εγκαίρως το περιβαλλοντικό έγκλημα στην πόλη της Ναυπάκτου».